Kiến thức: - Bộ mặt giả nhân giả nghĩa của thực dân Pháp và số phận bi thảm của người dân thuộc địa bị bóc lột, bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh tron
Trang 1TUẦN 26: THUẾ MÁU I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
-Hiểu được bản chất giả dối, tàn bạo của chính quyền thực dân Pháp
-Thấy rõ tính chiến đấu , lập luận sắc bén cùng nghệ thuật trào phúng trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc
*Lưu ý :Học sinh đã học về tác phẩm thơ của Hồ Chí Minh ở lớp 7
II.KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Bộ mặt giả nhân giả nghĩa của thực dân Pháp và số phận bi thảm của người dân thuộc địa bị bóc lột, bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh trong văn bản
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật trào phúng sắc sảo trong văn chính luận của Nguyễn
Ái Quốc
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn chính luận hiện đại, nhận ra và phân tích được nghệ thuật trào phúng sắc bén trong 1 văn bản nghị luận
- Học cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận
III.HƯỚNG DẪN-THỰC HIỆN:
*Hoạt động 1 :Khởi động.
1.ổn định :Kiểm diện, trật tự
2.KTBC: Những ý kiến đề nghị của La Sơn Phu Tử
Nguyễn Thiếp gởi lên vua Quang Trung là gì?
Những ý kiến đề nghị đó đến nay có điểm nào cần
được tiếp tục phát huy?
3.Bài mới: - Những năm 20 của thế kỉ XX là thời kì
hoạt động sôi nổi của người thanh niên yêu nước
- Nguyễn Ai Quốc trong những hoạt động CM ấy có
Trang 2sáng tác văn chương nhằm vạch trần bộ mặt kẻ thù,
nói lên khổ nhục của những người dân bị áp bức, kêu
gọi nhân dân thuộc địa đoàn kết đấu tranh
- “Thuế máu” là chương đầu của tác phẩm “Bản án
chế độ TDP” tác giả đã tập trung vạch trần bộ mặt
giả nhân giả nghĩa, các thủ đoạn tàn bạo của chính
quyền TDP, lợi dụng xương máu của người dân xứ
thuộc địa làm vật hi sinh cho quyền lơi của mình Đó
là tội ác ghê tởm của TD Đế quốc
*Hoạt động2:Tìm hiểu
chung
GV cho HS tìm hiểu chú
thích (*) SGK để nêu vài
nét cơ bản về tác giả và
tác phẩm.(HSY-K)
GV NX nhắc lại
GV hướng dẫn Hs đọc:
- Giọng đọc lưu loát rõ
ràng, nhấn mạnh từ ngữ
trong văn, từ ngữ lặp đi
lặp lại nhiều lần để thấy
rõ giọng điệu trào phúng
của tác giả
* GV nêu câu hỏi:
Nhận xét cách đặt tên
chương, các phần của văn
- HS đọc chú thích (*) tóm tắt ngắn gọn về tác giả và tác phẩm
-HS nghe+ghi
-HS đọc (3 em) -HS nhận xét – sửa lỗi
- HS tìm hiểu chú thích – thảo luận
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Nguyễn Ai Quốc
là tên gọi của Bác hồ Chí Minh trong thời kì hoạt động CM trước 1945
2.Tác phẩm:
“Bản án chế độ TDP” được viết bằng tiếg Pháp X bản đầu tiên tại Pari năm 1925 và tại V
1946 đoạn trích nằm trong chương I của Tp
3 Cấu trúc: 3 phần
* Ý nghĩa tên văn bản “Thuế máu”
* Trình tự và cách đặt tên các phần, bố cục chặt chẽ
Trang 3bản? Tên Vb “Thuế
máu” nói lên điều gì?
- GV khái quát mô hình
cấu trúc 3 phần gắn với 3
luận điểm hướng tới chủ
đề “Thuế máu”
- HS thảo luận – nêu ý kiến
*Hoạt động 3: Phân tích
* GV nêu câu hỏi:
so sánh thái độ của các
quan cai trị thực dân đối
với người dân thuộc địa ở
2 thời điểm: Trước và
trong chiến tranh số phận
của người dân xứ thuộc
địa được miêu tả như thế
nào? Giọng điệu miêu tả
có gì đáng lưu ý?
-GVNX chốt ý và cho HS
ghi
GV nêu câu hỏi:
Việc nêu 2 con số chính
xác ở cuối đoạn 1 có tác
dụng gì?
- HS đọc đoạn 1 – thảo luận – nêu ý kiến
- Miêu tả: Xa lìa gia đình, quê hương đem mạng sống đổi lấy vinh dự hão huyền
- Bị biến thành vật hi sinh cho lợi ích kẻ cầm quyền
- Làm công việc chế tạo
vũ khí ở hậu phương cũng chịu bệnh tật chết đau đớn
- Giọng điệu: giễu cợt, xót xa
- Hs thảo luận – phát biểu
II Phân tích:
1 Nội dung:
a Thủ đoạn mánh khóe
nham hiểm của chính quyền thực dân Pháp đối với người dân các xứ thuộc địa:
-Thể hiện qua lời nói tráo trở , lừa dối :Trước chiến tranh
họ là nô lệ , chiến tranh xảy ra
họ là anh hùng cứu quốc , chiến tranh kết thúc họ lại trở về thân phận nô lệ
-Thể hiện qua hành động :bắt người dân thuộc địa phải rời bỏ quê hương , làm việc cật lực
- Cướp bốc đối xử bất công , tàn nhẫn với những người sống sót sau cuộc chiến ;cấp môn bài thuốc phiện để người dân thuộc địa tự hủy hoại cuộc sống của bản thân của giống nòi
HẾT TIẾT 105.
b.Số phận của những người
dân thuộc địa :
Đáng thương , khốn khổ , bị
Trang 4* GV cho Hs đọc lại
đoạn 2 GV nêu cau hỏi:
Ý nghĩa trào phúng của
tiêu đề chế độ lính tình
nguyện là gì?
- Tìm và phân tích những
luận cứ về “chế độ lính
tình nguyện” và hậu quả
của nó (nêu những thủ
đoạn mộ lính? Phản ứng
của người dân thế nào?
Thực chất của việc mộ
lính?)
- Cách lập luận thể hiện
qua giọng điệu trào
phúng (ấy thế mà
không ngần ngại) như
thế nào?
- Gv cho Hs đọc đoạn
còn lại nêu câu hỏi:
- ý nghĩa trào phúng của
tiêu đề “kết quả của sự hi
-HS phân tích, hệ thống hóa, phát biểu: (vây bắt, cưỡng bức, dọa nạt, kiếm tiền, xích, trói, nhốt như súc vật, đàn áp dã man
- HS phân tích, lời lẽ tâng bốc, giả dối với những câu hỏi bắt nguồn từ sự thất cứ xoáy vào những người bị xích giam ghiêm ngặt
- HS đọc – thảo luận nêu
ý kiến (hi sinh cho ai? Vì sao mà phải hi sinh)
- Đối lập giữa những lời hứa hẹn tốt đẹp với hành động thực tế khi chiến tranh kết thúc
- Họ mặc nhiên trở thành
“giống người hèn hạ”
khẳng mang lại lợi ích gì cho họ bời chế độ bản xứ không biết đến chính nghĩa và công lí
-HS đọc
- HS thảo luận, nêu ý
lừa dối , bị áp bức , bị đẫy vào tình cảnh cùng quẩn ,…họ là nạn nhân của chính sách cai trị tàn bạo , nham hiểm của thực dân Pháp
c Kết quả của sự hi sinh:
Bộ mặt tráo trở, tàn nhẫn của chính quyền thực dân và nỗi nhục của người dân bản xứ sau khi bị đẩy vào cuộc chiến tranh phi nghĩa
Trang 5sinh” ở đoạn này như thế
nào? (HSY-K)
- Kết quả sự hi sinh của
người dân thuộc địa trong
chiến tranh như thế nào?
(HSY-K)
- Cách đối xử của chính
quyền thực dân đối với
người dân thuộc địa em
có nhận xét gì?
GVNX chốt ý
- Cách tác giả kết thúc
đoạn cuối văn bản có tác
dụng gì?
- NT chủ yếu ở đoạn 3
này là gì?
- Nhận xét nét đặc sắc
NT của bài văn
- Ý nghĩa nội dung của
văn bản .(HSY-K)
- Yếu tố tự sự và biểu
cảm (nhận xét)
kiến (tráo trở tàn nhẫn;
đánh đập vô cớ, đối xử thô bỉ như súc vật, trở nên hèn sau khi bị bóc lột hết “thuế máu”
- HSTL:Kêu gọi sự đồng tình ủng hộ chống chiến tranh phi nghĩa
- HS nêu ý kiến: trào phúng, lập luận
-HSTL theo cách hiểu
-HSTL
-HSTL
-HS đọc ghi nhớ SGK +ghi
2.Nghệ thuật :
-Có tư liệu phong phú , xác thực , hình ảnh giàu giá trị biểu cảm
- Thể hiện giọng điệu đanh thép
- Sử dụng ngòi bút trào phúng sắc sảo , giọng điệu mĩa mai
3 Ý nghĩa:
Văn bản có ý nghĩa như một bản án tố cáo thủ đoạn và chính sách vô nhân đạo của bọn thực dân đẩy người dân thuộc địa vào các lò lửa chiến tranh
*Hoạt động4:Củng cố- Dặn dò.
Trang 6-Tên Vb “Thuế máu” nói lên điều gì? (HSY-K)
- NT chủ yếu ở đoạn 3 của văn bản là gì? (HSY-K)
- Cách tác giả kết thúc đoạn cuối văn bản có tác dụng gì?
- Về học bài
- Chuẩn bị bài: Hội Thoại
+Vai Xã Hội trong hội thoại .(HSY-K)
+Xem trước phần luyện tập