Kiến thức: - Bộ mặt giả nhân giả nghĩa của thực dân Pháp và số phận bi thảm của người dân thuộc địa bị bóc lột, bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh tron
Trang 1THUẾ MÁU I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
-Hiểu được bản chất giả dối , tàn bạo của chính quyền thực dân Pháp
-Thấy rõ tính chiến đấu , lập luận sắc bén cùng nghệ thuật trào phúng trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc
*Lưu ý :Học sinh đã học về tác phẩm thơ của Hồ Chí Minh ở lớp 7
II.KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Bộ mặt giả nhân giả nghĩa của thực dân Pháp và số phận bi thảm của người dân thuộc địa bị bóc lột, bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh trong văn bản
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật trào phúng sắc sảo trong văn chính luận của Nguyễn Ái Quốc
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn chính luận hiện đại, nhận ra và phân tích được nghệ thuật trào phúng sắc bén trong 1 văn bản nghị luận
- Học cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận
III.HƯỚNG DẪN-THỰC HIỆN:
*Hoạt động 1 :Khởi động.
1.ổn định :Kiểm diện, trật tự
2.KTBC: Những ý kiến đề nghị của La Sơn Phu Tử.
Nguyễn Thiếp gởi lên vua Quang Trung là gì? Những ý
Trang 2kiến đề nghị đó đến nay có điểm nào cần được tiếp tục
phát huy?
3.Bài mới: - Những năm 20 của thế kỉ XX là thời kì
hoạt động sôi nổi của người thanh niên yêu nước
- Nguyễn Ai Quốc trong những hoạt động CM ấy
có sáng tác văn chương nhằm vạch trần bộ mặt kẻ thù,
nói lên khổ nhục của những người dân bị áp bức, kêu gọi
nhân dân thuộc địa đoàn kết đấu tranh
- “Thuế máu” là chương đầu của tác phẩm “Bản án chế
độ TDP” tác giả đã tập trung vạch trần bộ mặt giả nhân
giả nghĩa, các thủ đoạn tàn bạo của chính quyền TDP, lợi
dụng xương máu của người dân xứ thuộc địa làm vật hi
sinh cho quyền lơi của mình Đó là tội ác ghê tởm của
TD Đế quốc
*Hoạt động2:Tìm hiểu
chung
GV cho HS tìm hiểu chú
thích (*) SGK để nêu vài
nét cơ bản về tác giả và tác
phẩm.(HSY-K)
GV NX nhắc lại
GV hướng dẫn Hs đọc:
- Giọng đọc lưu loát rõ
- HS đọc chú thích (*) tóm tắt ngắn gọn về tác giả và tác phẩm
-HS nghe+ghi
-HS đọc (3 em)
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Nguyễn Ai
Quốc là tên gọi của Bác hồ Chí Minh trong thời kì hoạt động CM trước 1945
2.Tác phẩm:
“Bản án chế độ TDP” được viết bằng tiếg Pháp X bản đầu tiên tại Pari năm 1925
và tại V 1946 đoạn trích nằm trong chương I của Tp
3 Cấu trúc: 3 phần
Trang 3ràng, nhấn mạnh từ ngữ
trong văn, từ ngữ lặp đi lặp
lại nhiều lần để thấy rõ
giọng điệu trào phúng của
tác giả
* GV nêu câu hỏi:
Nhận xét cách đặt tên
chương, các phần của văn
bản? Tên Vb “Thuế máu”
nói lên điều gì?
- GV khái quát mô hình
cấu trúc 3 phần gắn với 3
luận điểm hướng tới chủ đề
“Thuế máu”
-HS nhận xét – sửa lỗi
- HS tìm hiểu chú thích – thảo luận
- HS thảo luận – nêu ý kiến
* Ý nghĩa tên văn bản
“Thuế máu”
* Trình tự và cách đặt tên các phần, bố cục chặt chẽ
*Hoạt động 3: Phân tích
* GV nêu câu hỏi:
so sánh thái độ của các
quan cai trị thực dân đối
với người dân thuộc địa ở 2
thời điểm: Trước và trong
chiến tranh số phận của
người dân xứ thuộc địa
được miêu tả như thế nào?
Giọng điệu miêu tả có gì
đáng lưu ý?
-GVNX chốt ý và cho HS
ghi
- HS đọc đoạn 1 – thảo luận – nêu ý kiến
- Miêu tả: Xa lìa gia đình, quê hương đem mạng sống đổi lấy vinh dự hão huyền
- Bị biến thành vật hi sinh cho lợi ích kẻ cầm quyền
- Làm công việc chế tạo vũ khí ở hậu phương cũng chịu bệnh tật chết đau đớn
- Giọng điệu: giễu cợt, xót
II Phân tích:
1 Nội dung:
a Thủ đoạn mánh
khóe nham hiểm của chính quyền thực dân Pháp đối với người dân các xứ thuộc địa:
-Thể hiện qua lời nói tráo trở , lừa dối :Trước chiến tranh họ là nô lệ , chiến tranh xảy ra họ là anh hùng cứu quốc , chiến tranh kết thúc họ lại trở về thân
Trang 4GV nêu câu hỏi:
Việc nêu 2 con số chính
xác ở cuối đoạn 1 có tác
dụng gì?
* GV cho Hs đọc lại đoạn
2 GV nêu cau hỏi: Ý nghĩa
trào phúng của tiêu đề chế
độ lính tình nguyện là gì?
- Tìm và phân tích những
luận cứ về “chế độ lính tình
nguyện” và hậu quả của nó
(nêu những thủ đoạn mộ
lính? Phản ứng của người
dân thế nào? Thực chất của
việc mộ lính?)
- Cách lập luận thể hiện
qua giọng điệu trào phúng
(ấy thế mà không ngần
ngại) như thế nào?
xa
- Hs thảo luận – phát biểu
-HS phân tích, hệ thống hóa, phát biểu: (vây bắt, cưỡng bức, dọa nạt, kiếm tiền, xích, trói, nhốt như súc vật, đàn áp dã man
- HS phân tích, lời lẽ tâng bốc, giả dối với những câu hỏi bắt nguồn từ sự thất cứ xoáy vào những người bị xích giam ghiêm ngặt
- HS đọc – thảo luận nêu ý kiến (hi sinh cho ai? Vì sao
mà phải hi sinh)
- Đối lập giữa những lời
phận nô lệ
-Thể hiện qua hành động :bắt người dân thuộc địa phải rời bỏ quê hương , làm việc cật lực
- Cướp bốc đối xử bất công , tàn nhẫn với những người sống sót sau cuộc chiến ;cấp môn bài thuốc phiện để người dân thuộc địa tự hủy hoại cuộc sống của bản thân của giống nòi
HẾT TIẾT 105.
b.Số phận của những
người dân thuộc địa :
Đáng thương , khốn khổ ,
bị lừa dối , bị áp bức , bị đẫy vào tình cảnh cùng quẩn ,…họ là nạn nhân của chính sách cai trị tàn bạo , nham hiểm của thực dân Pháp
Trang 5- Gv cho Hs đọc đoạn còn
lại nêu câu hỏi:
- ý nghĩa trào phúng của
tiêu đề “kết quả của sự hi
sinh” ở đoạn này như thế
nào? (HSY-K)
- Kết quả sự hi sinh của
người dân thuộc địa trong
chiến tranh như thế nào?
(HSY-K)
- Cách đối xử của chính
quyền thực dân đối với
người dân thuộc địa em có
nhận xét gì?
GVNX chốt ý
- Cách tác giả kết thúc
đoạn cuối văn bản có tác
dụng gì?
hứa hẹn tốt đẹp với hành động thực tế khi chiến tranh kết thúc
- Họ mặc nhiên trở thành
“giống người hèn hạ”
khẳng mang lại lợi ích gì cho họ bời chế độ bản xứ không biết đến chính nghĩa
và công lí
-HS đọc
- HS thảo luận, nêu ý kiến (tráo trở tàn nhẫn; đánh đập
vô cớ, đối xử thô bỉ như súc vật, trở nên hèn sau khi
bị bóc lột hết “thuế máu”
- HSTL:Kêu gọi sự đồng tình ủng hộ chống chiến tranh phi nghĩa
- HS nêu ý kiến: trào phúng, lập luận
-HSTL theo cách hiểu
-HSTL
c Kết quả của sự hi sinh:
Bộ mặt tráo trở, tàn nhẫn của chính quyền thực dân và nỗi nhục của người dân bản xứ sau khi bị đẩy vào cuộc chiến tranh phi nghĩa
Trang 6- NT chủ yếu ở đoạn 3 này
là gì?
- Nhận xét nét đặc sắc NT
của bài văn
- Ý nghĩa nội dung của văn
bản .(HSY-K)
- Yếu tố tự sự và biểu cảm
(nhận xét)
-HSTL
-HS đọc ghi nhớ SGK +ghi
2.Nghệ thuật :
-Có tư liệu phong phú , xác thực , hình ảnh giàu giá trị biểu cảm
- Thể hiện giọng điệu đanh thép
- Sử dụng ngòi bút trào phúng sắc sảo , giọng điệu mĩa mai
3 Ý nghĩa:
Văn bản có ý nghĩa như một bản án tố cáo thủ đoạn
và chính sách vô nhân đạo của bọn thực dân đẩy người dân thuộc địa vào các lò lửa chiến tranh
*Hoạt động4:Củng cố- Dặn dò.
-Tên Vb “Thuế máu” nói lên điều gì? (HSY-K)
- NT chủ yếu ở đoạn 3 của văn bản là gì? (HSY-K)
- Cách tác giả kết thúc đoạn cuối văn bản có tác dụng gì?
- Về học bài
- Chuẩn bị bài: Hội Thoại
+Vai Xã Hội trong hội thoại .(HSY-K)
Trang 7+Xem trước phần luyện tập.
………