Tuy nhiên bên cạnh đó, hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên tại nhà trường vẫn còn bộc lộ những hạn chế, thiếu sót: Một bộ phận cán bộ quản lý, giảng viên chưa thực hi
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục đại học có vai trò đào tạo nhân lực, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài; nghiên cứu khoa học, công nghệ tạo ra tri thức, sản phẩm mới, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế
Tại Nghị quyết số 29-NQ/TƯ ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI đã chỉ rõ những hạn chế của giáo dục
đại học hiện nay, đó là: “Đào tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinh doanh và nhu cầu của thị trường lao động; chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất” [1]
Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra, đánh giá trong giáo dục nói chung và giáo dục đại học nói riêng, Đảng và Nhà nước ta đã chú trọng xem đó là việc làm cần thiết trước mắt cũng như lâu dài Nghị quyết số
44/NQ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2014 của Chính phủ đã khẳng định: “Đổi mới hình thức, phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục theo hướng đánh giá năng lực của người học; kết hợp đánh giá cả quá
trình với đánh giá cuối kỳ học, cuối năm học theo mô hình của các nước có nền giáo dục phát triển” [22]
Trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I là một trong những ngôi trường có bề dày lịch sử trong đào tạo sinh viên phát thanh, truyền hình trên cả nước Trường đã đạt được nhiều danh hiệu cao quý từ sự cố gắng của đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên trong nhà trường Chất lượng sinh viên được đào tạo tại nhà trường ngày càng được nâng cao và khẳng định vị thế Để làm được điều đó, thì trong những năm qua trường đã luôn cố gắng quan tâm và chú trọng tới hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên Luôn ưu tiên và có những chính sách quản lý phù hợp với hoạt động kiểm tra, đánh giá sinh viên
Tuy nhiên bên cạnh đó, hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên tại nhà trường vẫn còn bộc lộ những hạn chế, thiếu sót: Một bộ phận cán
bộ quản lý, giảng viên chưa thực hiện tốt quy trình thi kết thúc học phần hoặc thực hiện chưa nghiêm túc và thiếu hiệu quả; Công tác tổ chức thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên còn chưa thực sự chặt chẽ, khoa học: tình trạng muộn giờ, mất trật tự trong quá trình thi vẫn còn diễn ra
Xuất phát từ lý do trên, tác giả thấy rằng quản lý công tác thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên cần phải có những nghiên cứu cụ thể, phù hợp với đặc điểm của nhà trường và định hướng của ngành Cũng như phải xây dựng
Trang 2được hệ thống các biện pháp quản lý để góp phần nâng cao chất lượng đào tạo
của nhà trường Với những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài: “Quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I” làm đề tài nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận, thực trạng về quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên; Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp với thực
tế của nhà trường góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục toàn diện
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên
tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
4 Giả thuyết khoa học
Thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên có vai trò quan trọng trong quá trình dạy học, trong những năm qua hoạt động thi học phần trong đào tạo sinh viên theo các quy định của ngành đã đạt được những kết quả nhất định; nhưng vẫn còn những lúng túng, bất cập và chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra, nguyên nhân là do quản lý hoạt động này chưa hiệu quả Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên một cách khoa học, đầy đủ, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu đổi mới dạy học cũng như điều kiện thực tế của nhà trường thì sẽ nâng cao hiệu quả quản lý và chất
lượng đào tạo sinh viên
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động thi kết thúc học phần
trong đào tạo sinh viên tại các trường đại học và cao đẳng
5.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong
đào tạo sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
5.3 Đề xuất một số biện pháp để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động thi
kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
6 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về thời gian: Đề tài nghiên cứu từ năm 2011 đến năm 2015
- Phạm vi về không gian và địa điểm: Tại trường Cao đẳng Phát thanh -
Truyền hình I
Trang 37 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
- Phương pháp phân loại và hệ thống hóa tài liệu
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp phỏng vấn, lấy ý kiến chuyên gia
- Phương pháp điều tra xã hội học
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
7.3 Nhóm phương pháp thống kê toán học
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục thì nội dung chính của luận văn tốt nghiệp gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên tại các trường đại học và cao đẳng
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
Trang 4Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THI
KẾT THÚC HỌC PHẦN TRONG ĐÀO TẠO SINH VIÊN
TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÀ CAO ĐẲNG
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Các nghiên cứu nước ngoài
1.1.2 Các nghiên cứu trong nước
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục
1.2.2 Quản lý nhà trường
1.2.3 Thi kết thúc học phần
Thi kết thúc học phần (KTHP) là hoạt động được diễn ra có kế hoạch, có tổ chức và có tính hướng đích do nhà trường hay các cơ sở giáo dục triển khai cho người học sau khi hoàn thành chương trình học phần để kiểm tra, đánh giá năng lực người học
1.2.4 Quản lý hoạt động thi kết thúc học phần
Quản lý hoạt động thi kết thúc học phần là sự tác động có mục đích, kế hoạch của người quản lý cơ sở giáo dục đến các đối tượng trong hoạt động thi kết thúc học phần (người học, cán bộ làm công tác thi…) một cách hệ thống và toàn diện để đảm bảo hoạt động được diễn ra thuận lợi và mang lại hiệu quả cao nhất đạt tới mục tiêu đã đặt ra
1.3 Vị trí, vai trò, nguyên tắc của hoạt động thi kết thúc học phần trong
đào tạo sinh viên
Trang 5- Đảm bảo sự công bằng
- Đảm bảo tính toàn diện, hệ thống
- Đảm bảo tính công khai
- Đảm bảo tính phát triển
1.4 Đặc điểm của quy chế đào tạo theo tín chỉ
1.5 Quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên
1.5.1 Xây dựng kế hoạch thi kết thúc học phần
Bảng 1.1 Một số loại kế hoạch trong QL hoạt động thi KTHP
STT Loại kế hoạch Nội dung chính của kế hoạch
1
KH xây dựng bộ
đề thi – đáp án
- Thời gian xây dựng các bộ đề thi - đáp án
- Yêu cầu cơ bản của việc xây dựng các bộ đề thi - đáp án…
- Thành phần tham gia thẩm định, phản biện
- Yêu cầu, tiêu chí thẩm định…
3
KH tổ chức thi
KTHP
- Thời gian, địa điểm tổ chức kỳ thi
- Lịch thi, danh sách cán bộ, GV, SV tham gia kỳ thi (đính kèm)
- Trách nhiệm, công việc của từng đơn vị, phòng, ban…
4
KH chấm thi
KTHP
- Thời gian, địa điểm tổ chức chấm thi
- Thành phần tham gia chấm thi
- Lực lượng kiểm tra, thanh tra
- Một số yêu cầu, lưu ý khi thực hiện chấm thi…
- Nội dung kiểm tra…
1.5.2 Quản lý ra đề và lựa chọn đề thi kết thúc học phần
Quản lý biên soạn, xây dựng đề thi
Quản lý sao in đề thi
Bảo mật và bảo quản đề thi
1.5.3 Tổ chức thi kết thúc học phần
Trong khâu tổ chức thi KTHP cần quy định rõ trách nhiệm của từng đơn
vị phòng ban trong nhà trường đối với hoạt động Và tất cả các đơn vị phòng ban trực thuộc trường có trách nhiệm phối hợp với phòng KT&KĐCLGD để đảm bảo công tác tổ chức thi đúng quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các
quy định khác của nhà trường
Trang 61.5.4 Quản lý khâu chấm thi kết thúc học phần, lên điểm và công bố kết quả
Quản lý chấm thi
Quản lý lên điểm và công bố kết quả
Quy trình lên điểm và công bố kết quả:
Bước 1: Điểm thi KTHP được ghi từ bài thi của SV vào một bảng điểm
gốc có chữ ký của sinh viên dự thi
Bước 2: Hai cán bộ cùng KT, đối chiếu điểm số giữa bài thi và bảng điểm
gốc của SV nếu đã chính xác thì cùng ký xác nhận vào bản điểm gốc
Bước 3: Bảng điểm gốc đã tính điểm KTHP bao gồm điểm chuyên cần,
điểm kiểm tra giữa học kỳ và điểm thi KTHP được chuyển đến phòng Đào tạo
để lưu trữ trong hệ thống quản lý bằng máy tính và công bố cho SV
1.5.5 Kiểm tra đánh giá các khâu thi kết thúc học phần
Tất cả các khâu, các công việc (xây dựng đề thi, xây dựng kế hoạch thi, lập danh sách phòng thi, chấm thi, lên điểm…) trong kỳ thi KTHP cần được
KT, ĐG thường xuyên và liên tục Kiểm tra, đánh giá để đảm bảo hoạt động thi KTHP đi đúng hướng và đạt đến mục tiêu
1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động thi kết thúc học phần
trong đào tạo sinh viên tại các trường đại học và cao đẳng
1.6.1 Yếu tố chủ quan
1.6.2 Yếu tố khách quan
Tiểu kết chương 1
Trang 7Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THI KẾT THÚC HỌC PHẦN
TRONG ĐÀO TẠO SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG
PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH I 2.1 Giới thiệu chung về trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển nhà trường
2.1.2 Mục tiêu, sứ mệnh của nhà trường
2.1.3 Đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên nhà trường
2.1.4 Tình hình thiết bị, cơ sở vật chất trường học
2.2 Giới thiệu hoạt động khảo sát
2.3 Thực trạng hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên
tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
2.3.1 Thực trạng nhận thức của đội ngũ CBQL, GV và SV nhà trường về
hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo sinh viên
Biểu đồ 2.1 Nhận thức của đội ngũ CBQL, GV và SV nhà trường về tầm
quan trọng của hoạt động thi KTHP
Ít quan trọng Không quan trọng
Như vậy, qua biểu đồ trên chúng ta dễ dàng nhận thấy, đại đa số đội ngũ CBQL, GV, SV nhà trường đều đánh giá cao và xem hoạt động thi KTHP trong đào tạo sinh viên là rất quan trọng (chiếm 88,9%) và quan trọng (chiếm 10,5%)
Trang 82.3.2 Hoạt động thi kết thúc học phần tại trường Cao đẳng Phát thanh -
chí
Rất tốt Tốt BT
Chưa tốt
Rất tốt Tốt BT
Chưa tốt Công tác chuẩn bị thi kết thúc học phần
hoạch thi và quy chế thi
cho cán bộ, giảng viên
trông thi và sinh viên
Đảm bảo thời gian vào
phòng thi, thời gian
Giám thi thực hiện
đúng nội quy của phòng
Trang 9TT Hoạt động
Mức độ đánh giá Tiêu
chí
Rất tốt Tốt BT
Chưa tốt
Rất tốt Tốt BT
Chưa tốt
10 Kỳ thi diễn ra công
Công tác chấm thi được
triển khai nhanh chóng
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào tạo
sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh -Truyền hình I
2.4.1 Thực trạng về công tác xây dựng kế hoạch
Biểu đồ 2.3 Đánh giá của CBQL, GV, SV về công tác xây dựng kế
hoạch thi KTHP
Qua bảng số liệu và biểu đồ trên có thể thấy, công tác xây dựng kế hoạch thi KTHP của nhà trường đã được chú trọng và bước đầu đạt được những hiệu quả Qua sự đánh giá việc xây dựng kế hoạch rất tốt của đội ngũ CBQL, GV và
Trang 10SV với lần lượt là 10,6% và 15,1%; Đánh giá tốt là 25,7% và 22,7% Như vậy, hoạt động xây dựng kế hoạch được đánh giá khá cao với trên 36% của các lực lượng
2.4.2 Thực trạng quản lý ra đề và lựa chọn đề thi kết thúc học phần Bảng 2.5 Đánh giá của CBQL, GV về mức độ thực hiện và kết quả đạt được các hoạt động quản lý ra đề và lựa chọn đề thi KTHP
Mức độ thực hiện (%) Kết quả đạt
được (%) Thường
xuyên
Thỉnh thoảng
Không thực hiện
3 Công tác xây dựng ngân hàng đề thi
theo học phần được thực hiện liên tục
và cập nhật thường xuyên
78,7 17,5 3,8 79,7 20,3
4 Chỉ đạo phòng KT&KĐCLGD tiến
hành QL và bảo mật đề thi đúng quy
xuyên
Thỉnh thoảng
Không thực hiện
Tốt Chưa
tốt
1
Tổ chức phổ biến quy chế; tuyên
truyền, nâng cao nhận thức cho CBQL,
GV, SV về tầm quan trọng của hoạt
động thi kết thúc học phần
46,4 53,6 0 39,2 60,8
2
Tổ chức thực hiện hoạt động thi kết
thúc học phần theo đúng quy chế, nội
quy của nhà trường
77,5 22,5 0 83,7 16,3
Trang 11STT Hoạt động
Mức độ thực hiện (%) Kết quả đạt
được (%) Thường
xuyên
Thỉnh thoảng
Không thực hiện
Tốt Chưa
tốt
3
Thực hiện việc bố trí, sắp xếp, phân
công nhiệm vụ cho CBQL, GV tham
gia HĐ
91,4 8,6 0 85,4 14,6
4
Theo dõi, đôn đốc hoạt động và sự phối
hợp của các đơn vị, phòng ban nhà
trường trong kỳ thi kết thúc học phần
2.4.4 Thực trạng quản lý chấm thi, lên điểm và công bố kết quả
Bảng 2.7 Đánh giá mức độ thực hiện và kết quả đạt được các hoạt động QL chấm thi, lên điểm và công bố kết quả thi kết thúc học phần
Mức độ thực hiện (%) Kết quả đạt
được (%) Thường
xuyên
Thỉnh thoảng
Không thực hiện
Tốt Chưa
tốt
1 Công tác chấm thi đảm bảo về thời
2 Tổ chức chấm thi tập trung và kịp
thời xử lý các tình huống phát sinh 82,4 17,6 0 93,6 6,4
3 Chỉ đạo và tổ chức chấm thi theo
trên internet giúp SV tra cứu điểm
thi dễ dàng, thuận lợi
69,4 30,6 57,4 42,6
7 Tiếp nhận và giải quyết phúc khảo
của SV nhanh chóng, chính xác 88,7 11,3 0 67,1 32,9
Trang 122.4.5 Thực trạng kiểm tra, đánh giá các khâu thi kết thúc học phần Bảng 2.8 Đánh giá mức độ thực hiện và kết quả đạt được các hoạt động kiểm tra, đánh giá các khâu thi kết thúc học phần
Mức độ thực hiện (%) Kết quả đạt
được (%) Thường
xuyên
Thỉnh thoảng
Không thực hiện
Kịp thời điều chỉnh, uốn nắn sai lệch
trong hoạt động thi kết thúc học
phần
66,2 33,8 0 84,7 15,3
4
Giải quyết kịp thời và hiệu quả các
tình huống phát sinh trong hoạt động
2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động thi kết
thúc học phần tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
- Xu hướng đổi mới giáo dục, thi cử
- Môi trường xã hội, môi trường giáo dục
2.6 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong
đào tạo sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
2.6.1 Những kết quả đạt được
2.6.2 Một số tồn tại và nguyên nhân
Tiểu kết chương 2
Trang 13Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THI KẾT THÚC HỌC PHẦN TRONG ĐÀO TẠO SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG
PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH I
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ và hệ thống
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động thi kết thúc học phần trong đào
tạo sinh viên tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I
3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên về vị
trí, vai trò và tầm quan trọng của QL hoạt động thi kết thúc học phần
* Mục tiêu biện pháp
Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của QL hoạt động thi kết thúc học phần cho CBQL, GV, SV từ đó giúp mọi người có thái độ đúng đắn, có tinh thần trách nhiệm và ý thức tham gia các hoạt động để công tác QL thi kết thúc học phần đạt hiệu quả cao
* Nội dung biện pháp
- Tuyên truyền cho các lực lượng GD nhận thức đầy đủ và có quan điểm đúng đắn về vai trò của hoạt động thi KTHP, cũng như công tác QL hoạt động thi kết thúc học phần trong giai đoạn hiện nay
- Quán triệt các yêu cầu về đổi mới GD nói chung, đổi mới KT, ĐG nói riêng trong giai đoạn hiện nay
- Tăng cường xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết nhất trí trong hội đồng sư phạm, giữa các lực lượng GD, các phòng, ban nhà trường để phát huy vai trò trách nhiệm của từng thành viên đối với công tác QL thi KTHP
* Cách thức tổ chức thực hiện
- Thường xuyên tổ chức cho CBQL, GV học tập, nghiên cứu các nghị quyết, chỉ thị của Đảng; các chủ trương, chính sách của nhà nước về hoạt động kiểm tra, đánh giá và QL thi kết thúc học phần
- Cung cấp những tài liệu có liên quan đến việc thi KTHP, QL thi kết thúc
học phần cho đội ngũ CBQL, GV
- Xây dựng văn hóa nhà trường, môi trường sư phạm lành mạnh, công bằng, dân chủ Xây dựng được các phong trào thi đua sôi nổi và môi trường tự học, môi trường giáo dục phát triển