Giáo dục đạo đức sinh viên ở trường cao đẳng cộng đồng tiền giang trong điều kiện kinh tế thị trường

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ NGÔ VĂN VÀNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC SINH VIÊN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG TIỀN GIANG TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

NGÔ VĂN VÀNG

GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC SINH VIÊN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG TIỀN GIANG TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

LUẬN VĂN THẠC SỸ Người hướng dẫn: Đoàn Quang Thọ

Hà Nội - 2005

Mục lục

Ch-ơng 1 Đạo đức sinh viên và vai trò của giáo dục đạo đức sinh

viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang trong

1.1 Đạo đức sinh viờn và những nhõn tố tỏc động đến việc

hỡnh thành đạo đức sinh viờn trong kinh tế thị trường 7 1.2 Vai trũ đạo đức sinh viờn ở Trường Cao đẳng Cộng đồng

Tiền Giang trong kinh tế thị trường 28

Ch-ơng 2 Giáo dục đạo đức sinh viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng

đồng Tiền Giang trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng -

2.1 Giỏo dục đạo đức sinh viờn ở Trường Cao đẳng Cộng

đồng Tiền Giang hiện nay - thực trạng và những nguyờn

2.2 Những giải phỏp chủ yếu nhằm giỏo dục đạo đức sinh viờn ở

trường Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang 59

Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Kinh tế thị trường là sản phẩm tiến bộ của loài người, là phương thức

và phương tiện tất yếu cho sự phỏt triển kinh tế - xó hội Xõy dựng và phỏt triển một nền kinh tế thị trường hiện đại sẽ làm cho kinh tế tăng trưởng nhanh chúng, tạo điều kiện để nõng cao đời sống vật chất và tinh thần cho xó hội

Kể từ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ VI năm 1986 đến nay, đất nước ta đó và đang thực hiện một cuộc chuyển mỡnh vĩ đại Sự nghiệp đổi mới đó thu được những thành tựu to lớn trờn nhiều lĩnh vực kinh tế

- chớnh trị - tư tưởng Đất nước ta thực sự đó bước vào thời kỳ phỏt triển mới, thời kỳ mở cửa đa dạng húa, đa phương húa trong quan hệ với cỏc nước trờn thế giới, để từng bước cụng nghiệp húa- hiện đại húa đất nước Trong những hoàn cảnh mới này đó làm cho quan niệm, niềm tin, lý tưởng, nhõn cỏch và những giỏ trị đạo đức truyền thống của thanh niờn núi chung và sinh viờn Trường Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang núi riờng hiện nay cú những thay đổi lớn Bờn cạnh những vai trũ cú tớnh tớch cực trong giới sinh viờn đó nảy sinh xu hướng quan tõm nhiều đến lợi ớch kinh tế, chạy theo lối sống đua đũi, thực dụng, mờ nhạt lý tưởng, thiếu ước mơ, hoài bóo và tiền đồ xõy dựng đất nước

Trường Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang là một trong những trường mới được thành lập với nhiệm vụ đào tạo những cử nhõn cao đẳng giỏi về chuyờn mụn - kỹ thuật cú phẩm chất đạo đức tốt nhằm đỏp ứng cho sự nghiệp cụng nghiệp húa, hiện đại húa ở địa phương Đõy là nhõn tố để đỏnh giỏ chất lượng đào tạo của nhà trường Với những nột đặc thự đú nờn vấn đề giỏo dục đạo đức sinh viờn ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang là một vấn đề quan trọng Đõy là một trong những mục tiờu lớn nhà trường thực hiện trong quỏ trỡnh đào tạo để tạo dấu ấn năm đầu, khúa đầu trong sinh viờn cú đủ phẩm chất vừa "hồng" vừa "chuyờn" toàn tõm, toàn ý phục vụ đất nước

Trong giỏo dục đạo đức ở bậc cao đẳng vấn đề quan trọng nhất là làm cho mỗi sinh viờn phải nhận thức được trỏch nhiệm và vị trớ của mỡnh trong

sự nghiệp xõy dựng đất nước, nõng cao ý thức trỏch nhiệm trong mối quan hệ giữa cỏ nhõn và xó hội, giữa cỏ nhõn và tập thể, giữa cỏ nhõn với cỏ nhõn Từ

đú phải tỏ thỏi độ đối với cỏc hiện tượng tớch cực và tiờu cực, tụn trọng những giỏ trị đạo đức truyền thống, mạnh dạn biến đổi hoặc loại bỏ những gỡ phi đạo đức đồng thời sỏng tạo những giỏ trị đạo đức mới phự hợp với yờu cầu phỏt triển đất nước và xu thế thời đại, biết hành động vỡ lợi ớch của bản thõn trờn

cơ sở phỏt triển lợi ớch cộng đồng Giỏo dục - đào tạo là quốc sỏch hàng đầu Bồi dưỡng một lớp người vừa cú đức vừa cú tài là nhiệm vụ cơ bản nhằm tiến tới mục tiờu: dõn giàu, nước mạnh, xó hội cụng bằng, dõn chủ, văn minh

Từ những vấn đề trờn, tụi thấy việc nghiờn cứu vấn đề "Giỏo dục đạo đức sinh viờn ở Trường Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang trong điều kiện kinh tế thị trường" là vấn đề cấp bỏch và cần thiết

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hiện nay, vấn đề giáo dục đạo đức trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng đã

có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu ở những khía cạnh khác nhau, ở những góc độ khác nhau Trong đó đáng chú ý là một số nhà triết học, văn hóa học Xô Viết tr-ớc đây đã đi sâu vào các tác phẩm "Tính kế thừa trong sự phát triển văn hóa" (Matxcơva, 1969 của E A Bale); tác phẩm "Nguyên lý đạo đức Cộng Sản" (Nxb Sự thật - Hà Nội, 1961) của ASi.Skin; Tác phẩm "Đạo Đức Học" tập I và II (Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1985) của G Bandzelaze

ở n-ớc ta, nhiều nhà khoa học đã đi sâu nghiên cứu các giá trị đạo đức truyền thống làm cơ sở cho việc giáo dục đạo đức của con ng-ời Việt Nam trong thời đại mới Các tác tác phẩm tiêu biểu nh- "Những vấn đề đạo đức trong cơ chế thị tr-ờng" (Nxb Thanh niên, 1996) Có những luận văn đi sâu vào việc giáo dục nh-: "Đạo đức mới" của Vũ Khiêu; "Giáo dục cho thanh niên trong điều kiện phát triển kinh tế thị tr-ờng ở Lâm Đồng" (Vũ Văn Nhật,

luận văn Thạc sĩ triết học); "Giáo dục đạo đức cho sinh viên trong nền kinh tế thị tr-ờng ở thành phố Hồ Chí Minh" (Phạm Thìn, luận văn Thạc sĩ triết học);

"ý thức đạo đức trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng" (Lê Thị Tuyết Ba, luận văn Thạc sĩ triết học); "Giá trị đạo đức truyền thống với việc giáo dục đạo đức mới cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay" (Ngô Thị Thu Ngà, luận văn Thạc sĩ triết học) Có những luận văn đi sâu vào xây dựng nhân cách đạo đức nh-: "Vấn đề xây dựng nhân cách đạo đức sinh viên trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng ở Việt Nam hiện nay" (Hoàng Anh, luận văn Thạc sĩ triết học); "Nâng cao phẩm chất chính trị - đạo đức cho sinh viên học viên kỹ thuật mật mã trong tình hình hiện nay" (Đỗ Minh Sơn, luận văn Thạc sĩ triết học); "Giáo dục đạo đức đối với sự hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay" (Trần Sỹ Phán, luận văn Tiến sĩ triết học) Sự tác động của kinh tế thị tr-ờng đến đời sống xã hội nói chung và đạo đức nói riêng cũng đ-ợc nhiều nhà nghiên cứu quan tâm nh-: "Quan hệ giữa đạo đức và kinh tế thị tr-ờng trong việc định h-ớng các giá trị đạo đức hiện nay" (Nguyễn Thế Kiệt, tạp chí Triết học, 6/1996) "Sự biến đổi của thang giá trị đạo đức trong nền kinh tế thị tr-ờng với việc giáo dục đạo đức mới cho đội ngũ cán bộ quản lý ở n-ớc ta hiện nay" do PGS, TS Nguyễn Chí Mỳ chủ biên; "Một số biểu hiện của sự biến đổi đạo đức trong nền kinh tế thị tr-ờng ở Việt Nam hiện nay và giải pháp khắc phục" của TS Nguyễn Đình T-ờng (Tạp chí Triết học tháng 6/2002); "Xây dựng nền kinh tế thị tr-ờngvà một xã hội nhân văn", của PGS,

TS Nguyễn Văn Huyên (Tạp chí Triết học, tháng 7/2002); "Vai trò của đạo

đức với sự hình thành nhân cách con ng-ời Việt Nam trong điều kiện đổi mới hiện nay" (Lê Thị Thủy, luận án Tiến sĩ triết học)

Qua các tài liệu tìm đ-ợc, chúng tôi thấy ch-a có công trình nào nghiên cứu một cách có hệ thống và khảo sát thực tế giáo dục đạo đ ức sinh viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng

Để góp phần vào việc tìm hiểu vấn đề còn ít đ-ợc quan tâm nghiên cứu này,

tác giả chọn đề tài: "Giáo dục đạo đức sinh viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng"

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích:

- Góp phần làm rõ đạo đức sinh viên trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng

- Trên cơ sở làm rõ thực trạng đạo đức sinh viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang, luận văn đề ra các giải pháp nhằm giáo dục một cách

có hiệu quả đạo đức sinh viên

3.2 Nhiệm vụ:

Để đạt đ-ợc mục đích nói trên, luận văn thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Làm rõ khái niệm đạo đức, đạo đức sinh viên và những nhân tố tác

động đến việc hình thành đạo đức sinh viên trong kinh tế thị tr-ờng ở n-ớc ta

- Làm rõ thực trạng đạo đức sinh viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang hiện nay và những vấn đề đặt ra

- Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm giáo dục đạo đức sinh viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang hiện nay

4 Đối t-ợng và phạm vi nghiên cứu

Luận văn chỉ nghiên cứu giáo dục đạo đức sinh viên Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng và chỉ giới hạn trong phạm vi đối t-ợng là sinh viên chính quy

Diện khảo sát giới hạn tập trung vào một số đối t-ợng sinh viên đại diện các ngành, khóa 1, 2, 3 của Tr-ờng

5 Cơ sở lý luận và ph-ơng pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: Chủ nghĩa Mác - Lênin t- t-ởng Hồ Chí Minh và quan

điểm, đ-ờng lối của Đảng Cộng sản Việt Nam

- Ph-ơng pháp nghiên cứu: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đồng thời sử dụng các ph-ơng pháp khác nh-: logíc lịch sử, ph-ơng pháp phân tích - tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, thống kê, điều tra xã hội học

6 Đóng góp của luận văn

- Luận văn góp phần làm rõ đạo đức sinh viên và những nhân tố tác

động đến việc hình thành đạo đức sinh viên trong kinh tế thị tr-ờng

- B-ớc đầu đề ra đ-ợc một số giải pháp chủ yếu nhằm giáo dục đạo đức sinh viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang

7 ý nghĩa của luận văn

Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy, quản lý, học tập ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang, góp phần vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục, đào tạo những cử nhân cao đẳng có phẩm chất

đạo đức tốt

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài gồm 2 ch-ơng và 4 tiết

Ch-ơng 1: Đạo đức sinh viên và vai trò của giáo dục đạo đức sinh viên

ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng

Ch-ơng 2: Giáo dục đạo đức sinh viên ở Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng

Tiền Giang trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng - Thực trạng và giải pháp

Danh mục tài liệu tham khảo

1 Hoàng Anh (2001), Vấn đề xây dựng nhân cách đạo đức sinh viên

trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng ở Việt Nam hiện nay, Luận văn Thạc

sĩ Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

2 Lê Thị Tuyết Ba (1998), ý thức đạo đức trong điều kiện kinh tế thị

tr-ờng, Luận văn Thạc sĩ Triết học, Tr-ờng Đại học Khoa học Xã hội

và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

3 G Bandzeladze (1985), Đạo đức học 1, Nxb Giáo dục, Hà Nội

4 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2003), Báo cáo tổng kết công tác sinh viên

giai đoạn 1998 - 2002

5 Nguyễn Trọng Chuẩn (2003), Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện

kinh tế thị tr-ờng ở n-ớc ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

6 Đảng Cộng sản Việt Nam (1993), Văn kiện Hội nghị 4, Ban chấp

hành Trung -ơng (khoá VII), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

7 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn

quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

8 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Hội nghị 2, Ban chấp

hành Trung -ơng (khóa VIII), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn

quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện Hội nghị 6 BCHTW (khóa

IX), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

11 Đảng Cộng sản Việt Nam (2003), Văn kiện Hội nghị lần thứ 9

BCHTW (khóa IX), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

12 Phạm Văn Đồng (1995), Văn hóa và đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội

13 Nguyễn Đình Đức (1996), Những yếu tố khách quan và chủ quan tác

động đến t- t-ởng chính trị của sinh viên thực trạng và giải pháp, Luận

án Phó tiến sĩ khoa học Triết học, Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin và t- t-ởng Hồ Chí Minh

14 Nguyễn Tĩnh Gia (1997), "Sự tác động hai mặt của cơ chế thị tr-ờng

đối với đạo đức ng-ời cán bộ quản lý", Nghiên cứu lý luận (2), tr 26

15 Trần Văn Giàu (1993), Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt

Nam, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh

16 Trần Văn Giàu (18/3/1998), trong báo Sài Gòn giải phóng, mục "x-a

nay"

17 Phạm Minh Hạc (1996), Phát triển giáo dục, phát triển con ng-ời

phục vụ phát triển xã hội kinh tế, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

18 Phạm Minh Hạc (2002), Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ XXI, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

19 Phạm Minh Hạc - Nguyễn Khoa Điềm (2003), Về phát triển văn hóa

và xây dựng con ng-ời thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa , Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

20 Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2002), Giáo trình t-

t-ởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

21 Hội đồng Trung -ơng chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia bộ môn

khoa học Mác - Lênin, t- t-ởng Hồ Chí Minh (2004), Giáo trình

Triết học Mác - Lênin, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

22 Trần Hậu Kiêm (1997), Giáo trình đạo đức học, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

23 Vũ Khiêu (1974), Đạo đức mới, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

24 Vũ Khiêu (1997), Nho giáo và phát triển ở Việt Nam, Nxb Khoa học

xã hội, Hà Nội

25 V.I Lênin (1977), Toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva

26 V.I Lênin (1978), Toàn tập, tập 44, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva

27 C Mác - Ph.ăngghen (1983), Tuyển tập, tập 5, Nxb Sự thật, Hà Nội

28 C.Mác - Ph.ăngghen (1994), Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

29 C.Mác - Ph.ăngghen (1995), Toàn tập, tập 21, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

30 C.Mác - Ph.ăngghen (1997), Toàn tập, tập 37, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

31 Hồ Chí Minh (1991), Danh nhân văn hóa, Nxb Văn hóa, Hà Nội

32 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

33 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

34 Phạm Xuân Mỹ (1996), “Vấn đề Đảng lãnh đạo thực hiện tăng tr-ởng

kinh tế gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội”, Tạp chí Báo chí và

tuyên truyền, (3), tr.79

35 Ngô Thị Thu Ngà (2002), Giá trị đạo đức truyền thống với việc giáo

dục đạo đức mới cho thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay

36 D-ơng Xuân Ngọc (1999), “Xây dựng lối sống văn hóa cho sinh viên

trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất n-ớc”, Tạp chí Báo chí

và tuyên truyền, (1)

37 Vũ Văn Nhật (1999), Giáo dục cho thanh niên trong điều kiện phát

triển kinh tế thị tr-ờng ở Lâm Đồng, Luận văn Thạc sĩ Triết học,

Tr-ờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

38 Trần Sỹ Phán (1999), Giáo dục đạo đức đối với sự hình thành và phát

triển nhân cách sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, Luận án

Phó tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

39 A Si Skin (1961), Nguyên lý đạo đức công, Nxb Sự thật, Hà Nội

40 Đỗ Minh Sơn (1999), Nâng cao phẩm chất chính trị - đạo đức cho

sinh viên Học viện Kỹ thuật mật mã trong tình hình hiện nay, Luận văn

Thạc sĩ Triết học, Tr-ờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

41 Phạm Thìn (1999), Giáo dục đạo đức cho sinh viên trong nền kinh tế

thị tr-ờng ở thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn Thạc sĩ Triết học,

Tr-ờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội

42 Hữu Thọ (1/10/1998), “Thanh niên với rèn luyện lý t-ởng cách mạng”,

Báo Nhân dân, tr 3

43 Lê Thị Thủy (2001), Vai trò của đạo đức với sự hình thành nhân cách

con ng-ời Việt Nam trong điều kiện đổi mới hiện nay, Luận án Tiến sĩ

Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

44 Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang (2003), Kỷ yếu chào mừng

ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

45 Tr-ờng Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang (2001, Quy chế làm việc nội

bộ

46 Từ điển Triết học Liên Xô (cũ) (1986), Nxb Sự thật, Hà Nội

47 Từ điển Xã hội học (1994), Nxb Thế giới, Hà Nội