Đọc - hiểu văn bản: Tìm những chi tiết, từ ngữ miêu tả hình ảnh Lượm ở đoạn đầu bài thơ Qua trang phục, hình dáng, cử chỉ, lời nói ?... Đọc - hiểu văn bản: Qua việc sử dụng các từ láy
Trang 1ngvantinhstd1978@ya hoo
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Ý nghĩa: Cái đêm không ngủ được miêu tả trong bài thơ chỉ là một đêm trong vô vàn những đêm không ngủ của Bác Việc Bác không ngủ vì lo việc nước và thương bộ đội, dân công đã là một lẽ thường tình trong cuộc đời của Bác
vì Bác là Hồ Chí Minh vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc là người cha thân yêu của quân đội ta Cuộc đời Người luôn dành trọn vẹn cho nhân dân, Tổ quốc.
Câu hỏi: Đọc thuộc lòng khổ thơ cuối bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của Minh Huệ?
- Nêu ý nghĩa của khổ thơ này?
Trả lời:
Học sinh đọc thuộc lòng và diễn cảm khổ
thơ
Trang 3ngvantinhstd1978@ya hoo
Tè H÷u
Bài 24
Trang 4T¸c gi¶
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
Em hãy nêu những nét chính về thân thế, sự
nghiệp, cuộc đời và hoàn cảnh sáng tác bài
thơ?
Trang 5Toỏ Hửừu là nhà cách mạng, nhaứ thụ lụựn,
laứ caõy ủa ủaùi thuù trong neàn thơ ca
cách mạng Việt Nam hiện đại
Quê quán:
- Caực tập thơ tiêu biểu : Từ ấy, Việt Bắc, Gió
lộng, Ra traọn, Máu và Hoa, Moọt tieỏng ủụứn …
Caực taọp thụ naứy ủaựp ửựng vaứ phaỷn aựnh kũp
thụứi nhửừng thụứi kỡ lũch sửỷ oai huứng cuỷa daõn
toọc.
Tỉnh Thừa Thiên-Huế
Tên khai sinh: Nguyễn Kim Thành
Tố Hữu(1920 - 2002)
Tác giả
Baứi 24 Tieỏt 99 Vaờn baỷn : LệễẽM
TAÙC GIAÛ
Trang 6Tác giả
Baứi 24 Tieỏt 99 Vaờn baỷn : LệễẽM
Baứi “ Lửụùm” ủửụùc vieỏt năm 1949 - Trong thời kỳ kháng
chiến chống Pháp, in trong tập thơ “Việt Bắc”.
Tố Hữu
Năm 1949
“Một đồng chí ở Thừa Thiên ra kể cho tôi
nghe những tấm gương chiến đấu dũng cảm ở
quê nhà và cho tôi biết tin về cháu Lượm Nó
là con một chú em họ của tôi Nó đi liên lạc
cho đơn vị, trong khi đưa thư qua một cánh
đồng, cháu bị trúng đạn, hy sinh khi mới 14
tuổi Tôi viết bài thơ Lượm, thấy như còn đâu
đây dáng điệu dễ thương khuôn mặt còn trẻ
con nhưng rất cứng cỏi của nó (Tố Hữu Nhớ lại một thời, NXB Văn học 2000)” –
TAÙC PHAÅM
Trang 7T¸c gi¶
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
Bài thơ kể và tả về Lượm qua những sự việc nào, bằng lời của ai?
Dựa theo trình tự ấy, em hãy tìm bố cục của bài thơ?
Em hãy cho biết bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Trang 8o n
Đ ạ 1: 5 khổ đầu Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp
gỡ tình cờ của hai chú cháu
o n
Đ ạ 2 :7 khỉ tiÕp Câu chuyện về chuyến đi liên
lạc cuối cùng và sự hy sinh của Lượm.
o n
Đ ạ 3 : 3 khỉ cuèi Hình ảnh Lượm vẫn sống mãi
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
*Bố cục:
Bài 24 Tiết 99 Văn bản: LƯỢM
Trang 91 Hình ảnh Lượm trong đoạn đầu bài thơ:
T¸c gi¶
Bài 24 Tiết 99 Văn bản: LƯỢM
Hữu)
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
Tìm những chi tiết, từ ngữ miêu tả hình ảnh Lượm ở
đoạn đầu bài thơ ( Qua trang phục, hình dáng, cử chỉ, lời nói )?
Trang 10- Thôi chào đồng chí !
• Trang phục:
Ca lô đội lệch, cái xắc xinh xinh
Cửỷ chổ:
Em coự nhaọn xeựt gỡ veà ngheọ thuaọt ủaừ ủửụùc sửỷ duùng trong ủoaùn thụ naứy?
Trang 11- Thôi chào đồng chí !
Trang 12T¸c gi¶
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
Qua việc sử dụng các từ láy gợi hình, hình ảnh so
sánh, nhịp thơ nhanh, mạnh có tác dụng như thế nào
trong việc thể hiện hình ảnh Lượm?
1 Hình ảnh Lượm trong đoạn đầu bài thơ:
Trang 131 Hình ảnh Lượm trong đoạn đầu bài thơ:
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
Với thê’ thơ bốn chữ, nhịp nhanh, cùng nhiều từ
láy, hình ảnh so sánh góp phần thể hiện hình ảnh
Lượm - –một em bé liên lạc hồn nhiên, vui tươi,
say mê tham gia công tác kháng chiến, thật đáng
mến, đáng yêu
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
Trang 141 Hình ảnh Lượm trong đoạn đầu bài thơ:
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
2 Hình ảnh Lượm trong chuyến đi liên lạc cuối cùng:
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
Hãy xác định khổ thơ, từ ngữ, hình ảnh diễn tả hành
động, việc làm của Lượm trong chuyến đi công tác cuối cùng?
Trang 15Vụt qua mặt trận
Đạn bay vèo vèo Thư đề “Thượng khẩn”
Sợ chi hiểm nghèo?
-Hành động nhanh nhẹn, quả cảm.
-Thái độ thách thức hiểm nguy -ý thức được tính chất quan trọng của công việc.
Trang 161 Hỡnh aỷnh Lửụùm trong ủoaùn ủaàu baứi thụ:
I ẹoùc - tỡm hieồu chuự thớch:
II ẹoùc - hieồu vaờn baỷn:
2 Hỡnh aỷnh Lửụùm trong chuyeỏn ủi lieõn laùc cuoỏi cuứng:
- Hành động nhanh nhẹn, quả cảm.
- Thái độ thách thức hiểm nguy
- ý thức được tính chất quan trọng của công
việc
Baứi 24 Tieỏt 99 Vaờn baỷn : LệễẽM
Hửừu)
Trang 17ngvantinhstd1978@ya hoo
Trang 18Sự hi sinh cao đẹp, nhẹ
nhàng, thanh thản.
Ch¸u n»m trªn lĩa Tay n¾m chỈt b«ng Lĩa th¬m mïi s÷a Hån bay gi÷a
Nội dung của đoạn này nói lên sự việc gì?
Lượm là một chú bé nhanh nhẹn đáng yêu nhưng Lượm đã hi sinh trong chuyến đi liên lạc cuối
cùng như thế nào?
Trang 19- Sửù hi sinh cao ủeùp, nheù nhaứng, thanh thaỷn.
1 Hỡnh aỷnh Lửụùm trong ủoaùn ủaàu:
I ẹoùc - tỡm hieồu chuự thớch:
II ẹoùc - hieồu vaờn baỷn:
2 Hỡnh aỷnh Lửụùm trong chuyeỏn ủi lieõn laùc cuoỏi cuứng:
- Hành động nhanh nhẹn, quả cảm.
- Thái độ thách thức hiểm nguy
- ý thức được tính chất quan trọng của
công việc
Baứi 24 Tieỏt 99 Vaờn baỷn : LệễẽM
Hửừu)
Trang 201 Hình ảnh Lượm trong đoạn đầu bài thơ:
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
2 Hình ảnh Lượm trong chuyến đi liên lạc cuối cùng:
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Trang 21
Tác giả đã sử dụng câu cảm thán, câu thơ bốn chữ được ngắt làm đôi Sử dụng như vậy có tác dụng gì?
Trang 22- Sửù hi sinh cao ủeùp, nheù nhaứng, thanh thaỷn.
1 Hỡnh aỷnh Lửụùm trong ủoaùn ủaàu baứi thụ:
I ẹoùc - tỡm hieồu chuự thớch:
II ẹoùc - hieồu vaờn baỷn:
2 Hỡnh aỷnh Lửụùm trong chuyeỏn ủi lieõn laùc cuoỏi cuứng:
- Hành động nhanh nhẹn, quả cảm
- Thái độ thách thức hiểm nguy
- ý thức được tính chất quan trọng của công việc
- Cảm xúc bàng hoàng nghẹn ngào, đau xót, không
Baứi 24 Tieỏt 99 Vaờn baỷn : LệễẽM
Hửừu)
Trang 231 Hình ảnh Lượm trong đoạn đầu bài thơ:
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
2 Hình ảnh Lượm trong chuyến đi liên lạc cuối cùng:
3 Hình ảnh Lượm vẫn sống mãi:
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
Trang 24
C¸i x¾c xinh xinh C¸i ch©n tho¨n tho¾t C¸i ®Çu nghªnh nghªnh
Lượm ơi, còn không?
Như vậy câu hỏi “Lượm ơi, còn không?”có phải là Tố Hữu dùng với mục đích để hỏi không? Vì sao?
Việc lặp lại hai khổ thơ cuối miêu tả hình ảnh Lượm có ý nghĩa gì?
- Tái hiện lại hình ảnh Lượm vui tươi, hồn nhiên, thật đáng mến, đáng yêu
- Lượm còn sống mãi trong lòng mọi người và trở thành bất tử.
Trang 251 Hinh aỷnh Lửụùm trong ủoaùn ủaàu baứi thụ:
I ẹoùc - tỡm hieồu chuự thớch:
II ẹoùc - hieồu vaờn baỷn:
2 Hỡnh aỷnh Lửụùm trong chuyeỏn ủi lieõn laùc cuoỏi cuứng:
3 Hỡnh aỷnh lửụùm vaón soỏng maừi:
Lượm còn sống mãi trong lòng mọi người, trở
thành bất tử
Baứi 24 Tieỏt 99 Vaờn baỷn : LệễẽM
Hửừu)
Trang 26* Câu hỏi thảo luận :Tìm những câu thơ, đoạn thơ
thể hiện nội dung bức tranh này? Vì sao em chọn những câu thơ, đoạn thơ đó?
Trang 27Trả lời: Đoạn thơ:
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
Ca lô đội lệch Mồm huýt sáo vang Như con chim chích Nhảy trên đường vàng…
Trang 281 Hình ảnh Lượm trong đoạn đầu bài thơ:
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
2 Hình ảnh Lượm trong chuyến đi liên lạc cuối cùng:
3 Hình ảnh Lượm vẫn sống mãi:
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
4 Một số thủ pháp nghệ thuật ngôn ngữ đặc sắc:
Trang 29“Chú bé” là cách gọi của người lớn với một
em trai nhỏ, thể hiện sự thân mật nhưng chưa
phải là gần gũi, thân thiết
“Cháu” là cách gọi biểu lộ tình cảm gần gũi, thân
thiết như quan hệ ruột thịt
“Chú đồng chí nhỏ” là cách gọi vừa thân thiết, trìu
mến vừa trang trọng đối với một chiến sĩ nhỏ tuổi
Cách gọi tên trực tiếp “Lượm ơi” khi tình cảm , cảm
xúc lên đến cao độ
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
Trong bài thơ tác giả đã gọi Lượm bằng nhiều
đại từ xưng hô khác nhau, đó là những đại từ
Trang 30Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
Ngoài ra trong bài thơ có những câu thơ được
cấu tạo đặc biệt Đó là những câu thơ nào?
Ra thế
Lượm ơi ! …
Cách ngắt nhịp như vậy có tác dụng gì?
Lượm ơi , còn không?
Trang 311 Hình ảnh Lượm trong đoạn đầu bài thơ:
I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
2 Hình ảnh Lượm trong chuyến đi liên lạc cuối cùng:
3 Hình ảnh Lượm vẫn sống mãi:
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
4 Một số thủ pháp nghệ thuật ngôn ngữ đặc sắc:
- Sử dụng nhiều từ ngữ xưng hô ( chú bé, cháu, chú đồng chí nhỏ, Lượm ơi!) =>Thể hiện sắc
thái tình cảm khác nhau.
- Thể thơ 4 chữ có cấu tạo đặc biệt.
- Một câu thơ trở thành một khổ thơ đặc biệt.
Trang 32I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
III Tổng kết:
Qua việc phân tích, tìm hiểu ở trên, cảm nhận chung
của em về hình ảnh Lượm như thế nào? Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ?
Ghi nhớ/SGK trang 77.
Trang 33I Đọc - tìm hiểu chú thích:
II Đọc - hiểu văn bản:
Bài 24 Tiết 99 Văn bản : LƯỢM
Hữu)
IV Luyện tập:
1 Học thuộc lòng đoạn đầu của bài thơ
III Tổng kết:
Trang 34Bài thơ “Lượm” của Tố Hữu thuộc phương thức biểu đạt nào?
Em hãy nghĩ lại !
Em hãy nghĩ lại !
Em hãy nghĩ lại !
Em đã chọn đúng!
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
A Biểu cảm
B Miêu tả
D Kết hợp cả A, B, C đều đúng
C Tự sự
Trang 351.Bài vừa học:
- Học thuộc lòng và diễn cảm bài thơ.
- Nắm lại các kiến thức cơ bản đã học:
* Nội dung:
+ Hình ảnh Lượm trong đoạn thơ đâøu.
+ Hình ảnh Lượm trong chuyến đi liên lạc cuối
cùng.
+ Hình ảnh Lượm sống mãi.
* Nghệ thuật:
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
+ Sử dụng nhiều từ ngữ xưng hô
+ Thể thơ 4 chữ có cấu tạo đặc biệt.
+ Một câu trở thành một khổ thơ đặc
biệt.
Trang 36HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Nhận xét về thể thơ, cách ngắt nhịp gieo
vần?.
trình bày).
1.Em hãy cho biết thủ pháp nghệ thuật nổi bật
trong bài thơ và tác dụng của nó?
2.Việc xuất hiện hình ảnh con người ở cuối bài
thơ có ý nghĩa, biểu tượng gì?
1 Bài vừa học:
thêm ) - Đọc văn bản, tìm hiểu chú thích ( * )
- Bài thơ tả cơn mưa ở vùng nào, vào mùa
nào?
Trang 37Xin cảm ơn và kính chào tạm biệt!