Tiết 49. Tổng kết từ vựng. ngữ văn 9

Trong hai tiết vừa qua, các em đ đ ợc h ớng dẫn tổng kết ã được hướng dẫn tổng kết những đơn vị kiến thức nào về từ vựng?. Sự phát triển của từ vựng CáC cách phát triển từ vựngPhát triể

Chào mừng các thầy cô đến

dự tiết học Ngữ văn 9

Giáo viên: Cao Thị Thúy Nga

Trong hai tiết vừa qua, các em đ đ ợc h ớng dẫn tổng kết ã được hướng dẫn tổng kết

những đơn vị kiến thức nào về từ vựng?

Kiểm tra bài cũ

6 Từ đồng nghĩa

7 Từ trái nghĩa

8 Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ

9 Tr ờng từ vựng.

1 Từ đơn, từ phức

2 Thành ngữ, tục ngữ.

3 Nghĩa của từ.

4 Từ nhiều nghĩa và hiện t ợng chuyển nghĩa của từ.

5 Từ đồng âm

*Đáp án

I Sự phát triển của từ vựng CáC cách phát triển từ vựng

Phát triển

số l ợng từ ngữ

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt

Tổng kết về từ vựng

Bài tập 1

Ví dụ:

Mùa xuân: Một mùa

Tuổi xuân: Tuổi trẻ

Điện thoại di động

Đặc khu kinh tế

Ra-Đi-Ô Phanh Mì chính

Tạo từ mới Vay m ợn

Phát triển nghĩa của từ

I Sự phát triển của từ vựng

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt

Tổng kết về từ vựng

Bài tập 1

Bài tập 2

Cho các từ sau: chân, đầu

Em hã được hướng dẫn tổng kết y phát triển nghĩa các

từ đó bằng ph ơng thức ẩn dụ

và hoán dụ.

- Ph ơng thức ẩn dụ: chân ghế, đầu t ờng

- Ph ơng thức hoán dụ:

Cậu ấy có chân trong đội tuyển bóng

đá.

Trong nền kinh tế tri thức ng ời ta hơn nhau ở cái đầu.

I Sự phát triển của từ vựng

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt

Tổng kết về từ vựng

Bài tập 1

Bài tập 2

B ài tập 3

Thảo luận

Có ngôn ngữ nào mà từ vựng chỉ phát triển theo cách phát triển số l ợng từ ngữ đ ợc không? Vì sao?

Đáp án: Không Vì nếu không phát triển về

nghĩa thì mỗi từ chỉ có một nghĩa, số l ợng các từ quá lớn, cồng kềnh, r ờm rà Mà số l ợng từ ngữ là có giới hạn nên phát triển số l ợng từ ngữ chỉ là một trong các cách để phát triển từ vựng

I Sự phát triển của từ vựng

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt

Tổng kết về từ vựng

II Từ m ợn

Bài tập 1:

Cho nhóm từ sau: phụ nữ, đàn bà, hi sinh, chết, săm, lốp, xăng, phanh, a-xít, ra-đi-ô, vi-ta-min.

Em hã được hướng dẫn tổng kết y điền các từ đó vào bảng sau:

Từ thuần việt

Vay m

ợn tiếng Hán

Vay m ợn ngôn ngữ khác

Từ m ợn

Ngữ văn Bài 10 Tiết 49 Tiếng Việt

Tổng kết về từ vựng

I Sự phát triển của từ vựng

II Từ m ợn

Bài tập 1

Từ thuần Việt

Vay m

ợn tiếng Hán

Vay m ợn ngôn ngữ khác

* Khái niệm: Từ m ợn là những từ

vay m ợn các tiếng n ớc ngoài để

biểu thị sự vật, hiện t ợng…mà mà

tiếng Việt ch a có từ thích hợp biểu

thị.

* Nguồn vay m ợn:

+ Tiếng Hán.

+ Ngôn ngữ khác (Anh, Pháp,

Nga…mà )

Từ m ợn

Cho nhóm từ sau: phụ nữ, đàn bà, hi sinh, chết, săm, lốp, xăng, phanh, a-xít, ra-đi-ô, vi-ta-min.

Em hã được hướng dẫn tổng kết y điền các từ đó vào bảng sau:

đàn bà, chết hi sinh, phụ nữ

săm, lốp, xăng,

phanh, a-xít,ra-đi-ô, vi-ta-min

Ngữ văn Bài 10 Tiết 49 Tiếng Việt

Tổng kết về từ vựng

I Sự phát triển của từ vựng

II Từ m ợn

Bài tập 1

Bài tập 2

Chọn nhận định đúng trong những nhận

định sau:

a) Chỉ một số ít ngôn ngữ trên thế giới

phải vay m ợn từ ngữ.

b) Tiếng Việt vay m ợn nhiều từ ngữ

của các ngôn ngữ khác là do sự ép buộc của n ớc ngoài.

c) Tiếng Việt vay m ợn nhiều từ ngữ

của các ngôn ngữ khác là để đáp ứng nhu cầu giao tiếp của ng ời Việt.

d) Ngày nay, vốn từ tiếng Việt rất dồi

dào và phong phú vì vậy không cần vay m ợn từ ngữ tiếng n ớc ngoài nữa.

I Sù ph¸t triÓn cña tõ vùng

II Tõ m în

III Tõ H¸n ViÖt

Ng÷ v¨n: Bµi 10 -TiÕt 49 - TiÕng ViÖt:

Tæng kÕt vÒ tõ vùng

1 Kh¸i niÖm:

-Lµ tõ cã nguån gèc tõ tiÕng H¸n,

® îc ng êi ViÖt Nam vay m în vµ sö dông

-Cã tÝnh trang träng, lÞch sù

Bµi tËp 1: (SGK)

III Từ Hán Việt

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt:

Tổng kết về từ vựng

Bài tập 2

a Có thể thay thế từ “phụ nữ”

trong câu văn sau bằng từ

"đàn bà" đ ợc không?

Phụ nữ Việt Nam anh hùng,

bất khuất, trung hậu, đảm đang

b Việc dùng từ Hán Việt trong

câu sau có phù hợp không?

Anh ấy đi ra Hà Nội bằng phi cơ.

1 Khái niệm:

-Là từ có nguồn gốc từ tiếng Hán, đ ợc ng ời Việt Nam vay

m ợn và sử dụng

-Có tính trang trọng, lịch sự

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt:

Tổng kết về từ vựng

I Sự phát triển của từ

vựng

II Từ m ợn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ x hộiã được hướng dẫn tổng kết

Bài tập 1 Xác định thuật ngữ và

biệt ngữ xã được hướng dẫn tổng kết hội trong các câu văn

sau:

a Muối là một hợp chất có thể

hoà tan trong n ớc

b Không! Cháu không muốn vào

Cuối năm thế nào mợ cháu cũng

về.

- Là những từ ngữ

biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ,th ờng đ ợc dùng trong các văn bản khoa học công nghệ

- Là những từ chỉ dùng trong một tầng lớp xã được hướng dẫn tổng kết hội nhất

định

Mợ: Biệt ngữ xã được hướng dẫn tổng kết hội

Muối: Thuật ngữ

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt:

Tổng kết về từ vựng

- Là những từ ngữ

biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ,th ờng đ ợc dùng trong các văn bản khoa học công nghệ

- Là những từ chỉ dùng trong một tầng lớp xã được hướng dẫn tổng kết hội nhất định

I Sự phát triển của từ

vựng

II Từ m ợn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ x hộiã được hướng dẫn tổng kết

Bài tập 1

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt:

Tổng kết về từ vựng

I Sự phát triển của từ

vựng

II Từ m ợn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ x hộiã được hướng dẫn tổng kết

Bài tập 2: Thi tìm biệt

ngữ x hội.ã được hướng dẫn tổng kết

Bài tập 1

60 o8 07

Hết giờBắt đầu

I Sự phát triển của

từ vựng

II Từ m ợn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ x hộiã được hướng dẫn tổng kết

V Trau dồi vốn từ

a Lĩnh vực kinh doanh này đã được hướng dẫn tổng kết thu hút sự đầu t của nhiều công ty lớn trên thế giới.…mà …mà …mà …mà …mà …mà …mà …mà …mà …mà …mà …mà …mà …mà

b Ngày x a D ơng Lễ đối xử với L

u Bình là để cho L u Bình thấy xấu hổ mà quyết chí học hành,lập thân

c Báo chí đã được hướng dẫn tổng kết đ a tin về sự kiện SEA Games 22 đ ợc tổ chức tại Việt Nam

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt:

Tổng kết về từ vựng

béo bở

đạm bạctệ bạc

tấp nậptới tấp

Bài tập 1: Sửa lỗi

dùng từ trong những

câu sau:

I Sự phát triển của từ vựng

II Từ m ợn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt ngữ x ã được hướng dẫn tổng kết

hội

V Trau dồi vốn từ

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt:

Tổng kết về từ vựng

Bài tập 2

Bài tập 1

Giải thích nghĩa của các từ sau đây: Bỏch khoa toàn thư, bảo hộ mậu dịch, đại sứ quỏn, hậu duệ, mụi sinh.

khoa ghi đầy đủ tri thức của cỏc ngành.

Bảo hộ mậu dịch: (chớnh sỏch) bảo vệ sản xuất trong nước chống lại sự cạnh tranh của hàng húa nước ngoài trờn thị trường nước mỡnh.

Đại sứ quỏn : Cơ quan đại diện nhà nước ở nước ngoài.

Hậu duệ: Con chỏu của người đó chết.

Mụi sinh : Mụi trường sống của sinh vật.

I Sự phát triển của từ

vựng

II Từ m ợn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ x hộiã được hướng dẫn tổng kết

V Trau dồi vốn từ

Ghi nhớ:

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt:

Tổng kết về từ vựng

Rốn luyện để nắm được đầy đủ và chớnh xỏc nghĩa của từ và cỏch dựng

từ là việc rất quan trọng để trau dồi vốn từ

Rốn luyện để biết thờm những từ chưa biết,làm tăng thờm vốn từ là việc thường xuyờn phải làm để tăng thờm vốn từ

Ngữ văn: Bài 10 -Tiết 49 - Tiếng Việt:

Tổng kết về từ vựng

I Sự phát triển của từ

vựng

II Từ m ợn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ x hộiã được hướng dẫn tổng kết

V Trau dồi vốn từ

TỔNG KẾT TỪ VỰNG

I- SỰ PHÁT

TRIỂN CỦA

TỪ VỰNG.

1- Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ ngữ :

+ thêm nghĩa.

+ chuyển nghĩa.

2- Phát triển số lượng từ ngữ :

+ tạo từ mới.

+ vay mượn.

II.TỪ MƯỢN - Từ mượn là từ vay mượn nhiều từ của tiếng nước ngoài để biểu thị

những sự vật, hiện tượng, đặc điểm mà tiếng việt chưa có từ thích hợp để biểu thị.

III- TỪ HÁN

VIỆT.

- Từ Hán Việt là từ mượn của tiếng Hán, nhưng được phát âm và

dùng theo cách dùng của từ tiếng việt.

IV- THUẬT

NGỮ VÀ BIỆT

NGỮ XÃ HỘI

- Thuật ngữ là những từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, thường được dùng trong các văn bản khoa học, công nghệ.

- Biệt ngữ xã hội chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định

V- TRAU DỒI

VỐN TỪ.

-Rèn luyện để nắm nghĩa của từ và cách dùng từ.

+ Rèn luyện để nắm được đầy đủ và chính xác nghĩa của từ và cách

dùng từ là việc rất quan trọng để trau dồi vốn từ.

- Rèn luyện để làm tăng vốn từ.

+ Rèn luyện để biết thêm những từ chưa biết, làm tăng vốn từ là việc

thường xuyên phải làm để trau dồi vốn từ

H ớng dẫn về nhà

- Vận dụng kiến thức về từ vựng vào giao tiếp và tạo lập văn bản (l u ý phải th ờng xuyên trau dồi vốn từ)

- Nắm chắc phần từ vựng đã được hướng dẫn tổng kết ôn tập

- Làm bài tập 3 phần II, bài tập 2 phần IV.

- Chuẩn bị tiết sau học bài: Nghị luận trong văn bản tự sự

+ Đọc ngữ liệu + Trả lời câu hỏi sách giáo khoa.