Giáo án Đại số 9 08-09

Tiến trình dạy học Hoạt động của giáo viên và học sinh Phần ghi bảng Hoạt động 1 HS1: - Nêu định nghĩa căn bậc hai số học của a, viết dưới dạng ký hiệu?. - HS có khả năng dùng các quy t

Trang 1

Ngày 18 tháng 8 năm 2008

Chương I : CĂN BẬC HAI- CĂN BẬC BA

Tiết 1: §1 : CĂN BẬC HAI

A Mục tiêu

- HS nắm được định nghĩa, ký hiệu về căn bậc hai số học của 1 số không âm

- Biết được liên hệ của phép khai phương với quan hệ thứ tự và dùng liên hệ này để

so sánh các số

B Chuẩn bịá

- Bảng phụ bảng phụ ghi câu hỏi và định nghĩa, định lý

- Máy tính bỏ túi, bảng nhóm

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Hoạt động 1 :

HS: Nghe giáo viên giới thiệu chương

Hoạt động 2

?Hãy nêu định nghĩa căn bậc hai số học

của một số a không âm?

Hs trả lời

?: Với số a dương, có mấy căn bậc hai?

Cho ví dụ?

?: Nếu a = 0, số 0 có mấy căn bậc hai?

Tại sao số âm không có căn bậc hai?

Hs: Số âm không có căn bậc hai vì bình

phương mọi số đều không âm

?: Cả lớp thực hiện ?1 – SGK

Tại sao 3 và -3 là căn bậc hai của 9?

GV: Mỗi số dương có 2 căn bậc hai là 2

số đối nhau

Qua ?1 chúng ta có định nghĩa sau:

x 2 0 (với a

0)

- Cả lớp thực hiện ?2 – SGK

- GV: giới thiệu phép khai phương

Phép khai phương là phép toán ngược

Giới thiệu chương.

Căn bậc hai số học

- Căn bậc hai của một số a không âm là số x sao cho x2 = a

- Với số a dương có đúng 2 căn bậc hai là

2 số đối nhau: a và - a

- Với a = 0, số 0 có 1 căn bậc hai là 0.Căn bậc hai của 9 là :  3

Căn bậc hai của 4/9 là : 32

Căn bậc hai của 0,25 là :  0 , 5

Căn bậc hai của 2 là :  2

Trang 2

của phép toán nào? ( bình phương)

Để khai phương một số người ta có thể

dùng dụng cụ gì? (MTBT hoặc bảng số)

- Cả lớp thực hiện ?3 – SGK

Làm Bài tập 64/SGK

Cho a,b0

Nếu a < b thì a so với b như thế nào?

Có thể chứng minh được điều ngược lại

Với a,b0 nếu a< b thì a < b

Từ đó ta có định lý sau:

Cho HS nghiên cứu VD 2 – SGK

Cả lớp thực hiện ?4 – SGK

( 2 HS lên bảng làm)

Hoạt động nhóm Bài tập 1, 3 5 (SGK.)

sau đó các em đứng dậy trả lời nhanh

49  7 ; 64  8 ; 81  9 ; 1 , 21  1 , 1

?3 – SGK: HS trả lời miêng

Căn bậc hai của 64 là 8 và -8

Căn bậc 2 của 81 là 9 và -9

Căn bậc hai của 1,21 là 1,1 và -1,1

So sánh các căn bậc hai số học.

Cho a,b0 Nếu a < b thì a< b

CỦNG CỐ- RA BÀI TẬP

- Nắm vững lý thuyết

- Làm các bài tập trong SGK, SBT

- Tiết sau luyện tập

Trang 3

Ngày 20 tháng 8 năm 2008 Tiết 2: §2 – CĂN THỨC BẬC HAI

VÀ HẰNG ĐẲNG THỨC A 2 A

A.Mục tiêu:

- HS biết cách điều kiện xác định của A

- Biết chứng minh định lý a 2 a và biết vận dụng hằng đẳng thức A 2 A để rút gọn biểu thức

B Chuẩn bị:

- Bảng phụ ghi câu hỏi và định nghĩa, định lý

Hoạt động của giáo viên và học sinh Phần ghi bảng

HS1: - Nêu định nghĩa căn bậc hai số học

của a, viết dưới dạng ký hiệu?

- Bài tập 1 – SGK

HS2: Phát biểu và viết định lý so sánh các

căn bậc hai số học

- Bài tập 4 – SGK

HS: Nhận xét bài làm của 2 bạn

GV: Nhận xét và cho điểm

Hoạt động 2 : Căn thức bậc hai

Đọc và trả lời ? 1 – SGK/8

Vì sao AB = 25  x2 ?

GV: Giới thiệu 25  x2 là căn thức bậc hai

của 25 - x2 Còn 25 - x2 là biểu thức lấy

căn

Gọi 1 HS đọc một cách tổng quát (SGK/8)

+) a chỉ xác định được nếu a 0

Vậy A xác định khi A lấy các giá trị

không âm ( A xác định  A 0 )

Nếu x = 0, x =3 thì 3x lấy giá trị nào?

Nếu x = -1 thì sao?

Với giá trị nào thì 5  2x xác định?

Bài cũ

HS: Trong tam giác vuông ABC có:

AB2 + BC2 = AC2 ( Định lý Pitago)  AB2 = AC2 – BC2 = 52 – x2

Do đó: AB = 25  x2

Một cách tổng quát

Ví dụ 1 : Nếu x = 0 thì 3x  0  0

Nếu x = 3 thì 3x  9  3

Nếu x =-1 thì 3x không có nghĩa

?2 -SGK

Trang 4

c 4  a có nghĩa  4  a 0  a 4

d 3 a 7có nghĩa  3a 7  0  a  7 / 3

GV: gọi 1 HS nhận xét bài àm của bạn,

nhận xét về quan hệ giữa a và a?

GV: Như vậy không phải khi bp một số rồi

khai phương kết quả đó cũng được số ban

đầu

Ta có định lý sau: a,ta co a2 a

Để chứng minh a 2 a ta cần chứng minh

0

a a

a

GV: Trở lại ?3 và giải thích:

3 3 3

; 0 0

0

1 1 )

1 (

; 2 2 )

2

(

2

2 2

Cả lớp nghiên cứu Ví dụ 2 (SGK/9)

Làm bài tập 7/SGK

GV: Nêu chú ý trong SGK/10

GV: Giới thiệu Ví dụ 4 (SGK/10)

Rút gọn: (x 2 ) 2 voi x 2

0 2 2

( 2 2

Theo định nghĩa GTTĐ của một số aR,

ta có a  0 với mọi a

a a a

A khi A A A

CỦNG CỐ – RA BÀI TẬP

- Năm vững lý thuyết

Ngày 21 tháng 8 năm 2008Tiết 3 LUYỆN TẬP

A Mục tiêu:

Trang 5

- HS được rèn luyện kỹ năng tìm điều kiện của x để căn thức có nghĩa, biết áp dụng hằng đẳng thức A 2 A để rút gọn biểu thức.

- HS được luyện tập về phép khai phương để tính giá trị biểu thức số, phân tích đa thức thành nhân tử, giải phương trình

B – Chuẩn bị:

- Bảng phụ ghi bài tập

Nêu điều kiện để A có nghĩa ?

Bài tập 12 a,b SGK

Tìm x để mỗi căn thức sau có nghĩa

4 HS lên bảng thực hiện

Bài tập 13/ SGK Rút gọn các BT sau:

Bài tập 11/11 SGK Tính

a 16 25  196 : 49 4.5 14 : 7

Trang 6

Bài tập 12/11 SGK Tìm x để mỗi căn

thức sau có nghĩa



 1

1

- Căn thức này có nghĩa khi nào ?

- Tử là 1 > 0, vậy mẫu phải như thế

nào?

d) 1 x2

2

1 x có nghĩa khi nào?

Bài tập 16/ SBT Biểu thức sau đây xác

định với giá trị nào của x

1 0 1

2

x x

Dạng 3: Tìm xa.x2 – 5 = 0  x =  5

- Làm các bài tập còn lại trong SGK, SBT

Tiết 4: §3 LIÊN HỆ GIỮA PHÉP NHÂN VÀ PHÉP KHAI PHƯƠNG

A Mục tiêu:

- Học sinh năm được nội dung và cách chứng minh định lý về liên hệ giữa phép nhân

Trang 7

- HS có khả năng dùng các quy tắc khai phương một tích và nhân các căn bậc hai trong tính toán và biến đổi biểu thức.

B Chuẩn bị :

Đây chỉ là trường hợp cụ thể Tổng quát

ta phải chứng minh định lý sau:

Gọi 1 HS đọc định lý (SGK)

GV: HD học sinh chứng minh định lý

Vì a0 và b0 có nhận xét gì về

a? b? a b ?

Hãy tính : ( a b ) 2

Vậy với a0; b0 xác định và a b  0

( a b ) 2 a b.

Vậy định lý đã được chứng minh

Em hãy cho biết định lý trên được chứng

minh dựa trên cơ sở nào?

Hs Đ/N căn bậc hai số học của 1 số

không âm

Em hãy nhắc lại công thức tổng quát?

Bài cũ

SaiĐúngĐúngSaiĐúng

20 400 25

16

25

16 =ø

25 16

1 HS đọc định lý (12/SGK)Định lý: Với 2 số a và b không âm, ta có:

HS: ( a b ) 2  ( a) ( 2 b) 2 a b.

Trang 8

Định lý trên có thể mở rộng cho tích

nhiều số không âm Ví dụ: Với

, , 0 .

a b c a b c  a b c

GV: Với 2 số a và b không âm định lý

cho phép ta suy luận theo 2 chiều ngược

nhau, do đó ta có 2 quy tắc sau:

Với a 0,b 0. a b  a b. theo chiều từ

trái sang phải, phát biểu quy tắc

Ví dụ 1 : GV hướng dẫn

( Nửa lớp làm câu a, nửa lớp làm câu b)

GV: Hướng dẫn tương tự như ở mục a)

GV: chốt lại: Khi nhân các số dưới dấu

căn với nhau, ta cần biến đổi biểu thức

về dạng tích các bình phương rồi thực

hiện các phép tính

GV: Giới thiệu chú ý SGK/14

Ví dụ 3 ( GV: giới thiệu VD trong SGK)

?4 SGK ( Cả lớp hoạt động nhóm)

?3 SGK ( Cả lớp làm độc lập) a) 3 75  3.75  225 15 

Có thể tính

3.3.25  9.25  9 25 3.5 15   ) 20 72 4,9 20.72.4,9 2.2.36.49

- Làm các bài tập trong SGK,SBT

Tiết 5: LUYỆN TẬP

A – Mục tiêu:

- Củng cố cho HS kí năng dùng các quy tắc khai phương một tích và nhân các căn

Trang 9

- Tập cho HS cách tính nhẩm, tính nhanh, vận dụng các bài tập chứng minh, rút gọn, tìm x và biết so sánh 2 biểu thức.

B –

Chuẩn bị : - Bảng phụ ghi bài tập

C- Tiến trình dạy học

- Phát biểu định lý liên hệ giữ phép nhân

và phép khai phương

- Bài tập 20d

Phát biểu quy tắc khai phương 1 tích và

nhân các căn thức bậc hai

a

b 17  2 8 2

Nhìn vào đề bài có nhận xét gì về các

biểu thức dưới dấu căn ? Hãy biến đổi

nghịch đảo của nhau

Thế nào là 2 số nghịch đảo nhau?

Vậy ta phải chứng minh

a = ( 13  12 )( 13  12 )  5

b 17  2 8 2 = ( 17  8 )( 17  8 )  15

2 2 ) 9 6 1 (

4  x  x = … = 2

2 2

) 3 1 ( 2 ) 3 1

Thay x = 2 Vào biểu thức ta có

2

) 3 1 (

Trang 10

Vậy với 2 số dương 25 và 9 căn bậc hai

của tổng 2 số nhỏ hơn tổng hai căn bậc

hai của 2 số đó

- Làm các bài tập còn lại trong SGK,SBT

Tiết 6 LIÊN HỆ GIỮA PHÉP CHIA VÀ PHÉP KHAI PHƯƠNG

A Mục tiêu:

- Học sinh năm được nội dung và cách chứng minh định lý về liên hệ giữa phép chia

Trang 11

-HS có khả năng dùng các quy tắc khai phương một tích và chia các căn bậc hai trongtính toán và biến đổi biểu thức.

- Bảng phụ ghi bài tập

Đây chính là một trường hợp cụ thể

Tổng quát ta chứng minh định lý sau:

Gọi 1 HS đọc định lý

GV: Hướng dẫn cả lợp cùng thực hiện

chứng minh định lý

Từ định lý trên, ta có 2 quy tắc :

Quy tắc khai phương 1 thương

Quy tắc chia căn bậc 2

Trang 12

225 ) 256 ) 0,0196

a b

GV: Quy tắc khia phương 1 thương là

áp dụng định lý trên theo chiều từ trái

sang phải Ngược lại, áp dụng định lý

từ phải sang trái ta có quy tắc gì?

Gọi 2 HS đồng thời lên bảng

GV: đưa ví dụ 3 lên bảng phụ

(Tổ chức HS hoạt động nhóm

Em hãy vận dụng để làm ?4 – SGK

162

a b a

ab

225 225 15 )

HS: Đọc quy tắc 2

?3-SGK ( Tổ chức HS hoạt động nhóm)HS:

999 999

111 111

)

117 13.9 9 3 117

2 )

a b

a b a b a b a

Tiết 7 LUYỆN TẬP

A Mục tiêu:

- Củng cố cho HS kí năng dùng các quy tắc khai phương một thương và chia các căn thức bậc hai trong tính toán và biến đổi biểu thức

Trang 13

- Tập cho HS cách tính nhẩm, tính nhanh, vận dụng các bài tập chứng minh, rút gọn, tìm x và biết so sánh 2 biểu thức.

B Chuẩn bị:

Em hãy nêu rõ cách làm?

Dạng 2 – Giải phương trình

4 3 10 120 24

149 76 (149 76)(149 76) )

457 384 (457 384)(457 384) 225.73 225 15

Trang 14

Em hãy nêu rõ cách giải phương trình

GV: Nhận xét bài làm của các nhóm

và khẳng định lại các quy tắc khai

phương 1 thương và hđt A2 A

Bài 43-SBT

Tìm x thoả mãn điều kiện 2 3 2

1

x x

 ) Hãy nêu cụ thể

Dựa vào định nghĩa căn bậc hai số

học hãy giải phương trình trên

GV có thể HD HS tìm điều kiện bằng

phương pháp lập bảng xét dấu

2

2 4

2 2

2

3 )

3

1,5 (3 2 )

1,5 2 3 0

a ab

a b ab

víi a < 0 ; b 0

= Do a < 0 nªn ab = -ab VËy ta cã kÕt qu¶ sau khi rĩt gän : - 3

9 +12a + 4a c) víi a ; b < 0

x x x x

2

4 2

x x

- Làm các bài tập trong SGK,SBT còn lại

- Đọc tước bài mới

Tiết 8 § 5 BẢNG CĂN BẬC HAI

A Mục tiêu:

- Học sinh hiểu cấu tạo của bảng căn bậc hai

- Có kỹ năng tra bảng để tìm căn bậc hai của 1 số không âm

B Chuẩn bị:

Trang 15

- Máy tính bỏ túi, bảng nhóm, bảng căn bậc hai.

C- Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên và học sinh Phần ghi bảng

Cả lớp thực hiện ?2-SGK

c) Tìm căn bậc hai của số không âm và

Giới thiệu bảng.

HS: Theo dõi sự HD của GV

Vậy : 1 , 68 1,296VD2: 8 , 49 2,194

Cách dùng bảng.

HS: Đọc Ví dụ 3 SGK

?2-SGK ( HS hoạt động nhóm 4)

) 911 9,11 100 10 9,11 10.3,018 ) 988 9,88 100 10 9,88 10.3,143

a b

Trang 16

CỦNG CỐ- RA BÀI TÂP

Tiết 9 § 6 BIẾN ĐỔI ĐƠN GIẢN BIỂU THỨC

CHỨA CĂN THỨC BẬC HAI

Trang 17

- Biết vận dụng các phép biến đổi trên để so sánh 2 số và rút gọn biểu thức.

B Chuẩn bị:

Bài tập 47a-SGK

Dùng bảng căn bậc hai tìm x biết:

a) x2 = 15 ; b) x2 = 22,8

GV cho HS làm ?1 – SGK

Với a; b 0hãy chứng tỏ a2b a b

Đẳng thức trên được chứng minh dựa

trên cơ sở nào?

GV: Giới thiệu phép biến đổi đưa thừa

số ra ngoài dấu căn

Ví dụ: a) 3 2; 2 b) 20

GV: Yêu cầu cả lớp tham khảo ví dụ 2

Rút gọn biểu thức: 3 5  20  5

GV: chỉ rõ 3 5; 2 5; 5 được gọi là

đồng dạng với nhau

Cả lớp làm ?2 – SGK

Giáo viên nêu tổng quát

Với 2 biểu thức A, B mà B0 ta có

Đưa thừa số ra ngoài dấu căn.

?1-SGK

b a b

a2  = a2 b a. b a b vìa; b 0

Ví dụ:

2

) 3 2 3 2 ) 20 4.5 2 5

a b

Trang 18

2 2 2 2

GV giới thiệu: Phép đưa thừa số vào

trong dấu căn

GV: cho HS nghiên cứu VD 4 và hoạt

GV: Nhận xét các nhóm làm bài

Đưa thừa số vào trong(ra ngoài) có tác

dụng:

- So sánh các số được thuận tiện

- Tính giá trị gần đúng các biểu thức số

với độ chính xác cao hơn

HS lên bảng thực hiện câu b

?3- SGK ( Gọi 2 HS lên bảng trình bày)

víi b 0.

b) víi a < 0

Đưa thừa số vào trong dấu căn.

?4- SGK ( Gọi 2 HS lên bảng trình bày)

2 4

2 2

Tiết 10 § 7 BIẾN ĐỔI ĐƠN GIẢN BIỂU THỨC

CHỨA CĂN THỨC BẬC HAI(TT)

A Mục tiêu:

- HS biết cách khử mẫu của biểu thức lấy căn và trục căn thức ở mẫu

Trang 19

- Bước đầu biết cách phối hợp và sử dụng các phép biến đổi trên.

B Chuẩn bị:

- Bảng phụ ghi bài tập và đáp án

Bài tập 45(a,c) /27-SGK

HS: 2 HS lên bảng thực hiện:

Có mẫu là bao nhiêu?

GV: Hướng dẫn cách làm: Nhân tử và

mẫu của biểu thức lấy căn (2/3) với 3

để mấu là 3 2rồi khai phương mẫu và

đưa ra ngoài căn

Khử mẫu của biểu thức lấy căn.

HS: Nghe giáo viên hướng dẫn

3

1 3

6 3 3

3 2

A



?1-SGK (HS làm bài vào vở, 3 HS lên bảng)

Trang 20

Qua 2 VD trên em hãy nêu rỏ cách làm

để khử mẫu của biểu thức lấy căn

Cả lớp làm ?1-SGK

GV: Nhận xét

Khi bt chứa căn thức ở mẫu, việc biến

đổi làm mất căn thức ở mẫu gọi là trục

căn thức ở mẫu

VD2:

Gv cho học sinh làm VD SGK và

1 3 1

3  va  gọi là biểu thức liên hợp

của nhau

Em hãy cho biết biểu thức liên hợp của

B A B A B A B

HS làm bài vào vở, 3 HS lên bảng

GV: Nhận xét bài làm của các nhóm

) 0 ( 6 2

1 23 2

2 3 2

3

25

15 5

125

5 3 125

3

20 5

1 5 4

2 3

a a

; ( 4

2 6 2

6

5 7 2 5 7 4

) 1

; 0 ( 1

1 2 1

1

1 2 1

2

13

3 2 5 5 3 2 5 3 2 5

3 2 5 5 3

2 5

5

;

) 0 (

2 2

24

8 5 8 8 3

8 5 8 3

5 ,

2 2

b a b vơia b

a

b a a b a a

a a a

a a a a

a a a

a b

Vơib b

b b

Trang 21

? Muốn đưa một thừa số ra ngoài dấu

căn ta làm như thế nào? Viết công thức

TQ?

?Muốn đưa một thừa số vào trong dấu

căn ta làm như thế nào? Viết công thức

TQ?

B tập 43-SGK/ Đưa t số ra ngoài dấu

căn:

GV: HD câu a gọi HS lên bảng làm các

câu còn lại

B tập 44 -SGK/ Đưa t.số vào trong dấu

căn

Muốn đưa 1 thừa số vào trong dấu căn

ta làm như thế nào?

B tập 45 –SGK/ So sánh

B tập 46 –SGK Rút gọn với x không

a b c d

Ta thÊy Nªn

Bài 46:

Trang 22

B tập 47 –SGK Rút gọn với x, y không

âm và x khác y

Ta có thể rút gọn các biểu thức trên như

thế nào ?

Aùp dụng HĐT nào để rút gọn?

2 HS lên bảng làm 2 câu

) 2 3 4 3 27 3 3

3 (2 4 3) 27 27 5 3 ) 3 2 5 8 7 18 28

x + y >0 do x 0; y 0 ; x y 5 (1 4 4 ) 0,5 5 (1 2 ) 1 2 5 (2 1) 5 2 5

x y a

A Mục tiêu:

- HS được củng cố các kiến thức về biến đổi đơn giản biểu thức chứa căn bậc hai: đưa thừa số ra ngoài dấu căn và đưa thừa số vào trong dấu căn, khử mẫu của biểu thức lấy căn và trục căn thức ở mẫu

- HS có kỹ năng thành thạo trong việc phối hợp và sử dụng các phép biến đổi trên

Trang 23

- Bảng phụ ghi bài tập và đáp án

5

x d) x x < 0

Câu b có cách nào nhanh hơn không ?

Để bt có nghĩa thì a và b cần có điều

Cả lớp hoạt động nhóm

GV: Kiểm tra 1 vài nhóm khác

42 7

1 7

6 7 ,

) 0 ( 5 5

1 5 5

1 5 ,

2 2

x x

x d

vìx x x

x b

Luyện tập:

Dạng 1 - Rút gọn biểu thức

2 HS lên bảng làm, cả lớp làm vào vở

b a

b a ab a b a

ab a b

a b a a

a b ab a

1 ,

2 2

3 3

So sánh

Đại diện nhóm lên trình bày

HS nhận xét, chữa bài

HS:Đưa thừa số vào trong dấu căn rồi so

Trang 24

) 3 5; 2 6; 29; 4 2

) 6 2; 38; 3 7; 2 14

a

b

Làm thế nào để sắp xếp được các căn

thức trên theo thứ tự tăng dần

Bài tập 73 –SBT So sánh

2005  2004 víi 2004  2003

HD: Hãy nhân mỗi biểu thức với bt liên

hợp của nó rồi biểu thị biểu thức đã cho

dưới dạng khác

2004 2005

2003 2004

1 2004

2005 1

2003 2004

2004 2005

2003 2004

1 2003

2004

2004 2005

1 2004

2005

1 2003 2004

2003 2004

1 2004 2005

2004 2005

Củng cố – Ra bài tập

Tiết 12 RÚT GỌN BIỂU THỨC CHỨA CĂN THỨC BẬC HAI

A Mục tiêu:

- Học sinh biết phối hợp các kỹ năng biến đổi biểu thức chứa căn thức bậc hai

- Học sinh biết sử dụng kỹ năng biến đổi biểu thức chắ căn thức bậc hai để giải các bài toán liên quan

Trang 25

B – Chuẩn bị : - Bảng phụ ghi bài tập và đáp án.

C- Tiến trình dạy học:

GV: Trên cơ sở các phép biến đổi căn thức

bậc hai, ta phối hợp để rút gọn biểu thức

chứa căn thức bậc hai

Ví dụ1: Rút gọn:

Với a>0 các căn thức bậc hai của biểu thức

đã có nghĩa Vậy ta cần phép biến đổi nào?

Cả lớp làm ?1-SGK Rút gọn:

5 5

5 5 5 5

5 5

3 5 1 ,

2

2 1 3

x x

Vô nghiệm

Rút gọn biểu thức chứa căn thức bậc hai.

HS: Đưa thừa số ra ngoài dấu căn và khử mẫu của BT lấy căn

5 6

5 2

3 5

5 4 4

6 5

a a a a

?1-SGK

HS làm bài, 1 HS lên bảng trình bày

a a a

a a

a

a a a

12 5 2 5 3

45 4 20 5

3

HS: Đọc Ví dụ 2 – SGK

HS: BP của 1 tổng và hiệu 2 BP

?2-SGK ( HS hoạt động nhóm)

-HS: vế trái có HĐT

   

 a ba ab b

b a

b b a a

Trang 26

Củng cố : Cho HS làm bài tập 58(a,b) và

59/SGK tại chổ

Gọi HS đọc ví dụ 2 và bài giải

Khi biến đổi vế trái ta áp dụng hằng đẳng

Nêu nhận xét vế trái

Hãy chứng minh đẳng thức

T.Tự: Ví dụ 3 cho HS đọc SGK

Cả lớp làm ?3-SGK.Rút gọn biểu thức

Rút gọn biểu thức

Tìm x sao cho B có giá trị là 16

Biến đổi vế trái

VT=VP Vậy ĐT được chứng minh

?3-SGK ( HS hoạt động nhóm)

3 3

a DK x

x x

a b

1 4

16 , 1 4

1 1

2 1 3 1 4

1 4

4 9 9 16 16 ,

B b x

x x

B a

Củng cố – Ra bài tập

A Mục tiêu:

- Học sinh tiếp tục rèn luyện kỹ năng rút gọn các biểu thức có chứa căn thức bậc hai, chú ý tìm điều kiện xác định của căn thức, của biểu thức

Trang 27

- Sử dụng kết quả rút gọn để chứng minh đẳng thức, so sánh giá trị của biểu thức vớimột hằng số, tìm x,… và các bài toán liên quan.

B Chuẩn bị: - Bảng phụ ghi bài tập và đáp án.

Bài tập 62(a,b)-SGK Rút gọn biểu thức

Cần lưu ý: Cần tách ở BT lấy căn các thừa

số là số chính phương để đưa ra ngoài dấu

căn, thực hiện các phép biến đổi biểu thức

1

a

a a

5 2 12

72 18 3 45 20 ,

Rút gọn biểu thức:

 6 5 120 11 ,

21 21 2 7 7 3 2 7 2

84 7 7 3 2 28 ,

Luyện tập:

HS: Làm bài dưới sự HD của GV

6 11 6 6 3 6 4 6 5

6 3

2 2 5 , 4 60 6 , 1 150 ,

3 3

17 3 3

10 3 3 10 3 2

3

1 1 5 11

33 75 2 48 2

1 ,

Trang 28

quả bằng vế phải?

Bài tập 65( a)-SGK Rút gọn

Rút gọn rồi so sánh giá trị M với 1

GV: HD cách làm gọi 1 HS lên bảng thực

1 1 1 1

1 1

1 1 1

1

1 :

1

1 1 1

a

a M

a

a a

a

a a

a a M

CỦNG CỐ _ RA BÀI TẬP

- Đọc trước bài mới

Tiết 14 CĂN BẬC BA

Trang 29

- HS được giới thiệu cách tìm căn bậc ba nhờ bảng số và máy tính bỏ túi.

B Chuẩn bị : - Bảng phụ ghi bài tập và đáp án.

C- Tiến trình dạy học:

Nêu định nghĩa căn bậc hai của một số

không âm?

Với a>0, a = 0 mỗi số có mấy căn bậc hai?

Bài tập 84-SBT Tìm x biết

GV: Gọi 1 HS đọc bài toán và tóm tắt

Thùng hình lập phương V=64(dm3)

Tính độ dài cạnh của thùng?

Thể tích hình lập phương được tính theo

công thức nào?

GV hướng dẫn HS lập và giải phương trình

GV: Từ 43 = 64 người ta gọi 4 là căn bậc ba

Là các số như thế nào?

Gv: Nhấn mạnh sự khác nhau giữa căn bậc

ba và căn bậc hai cho HS thấy được.(Chỉ có

số không âm mới có căn bậc hai, Số dương

có 2 căn bậc hai là 2 số đối nhau, Số không

có căn bậc hai là 0, Số âm không có căn

bậc hai)

GV: Giới thiệu: Căn bậc ba của số a: 3a

Bài cũ

1 HS lên bảng trả bài

1 HS lên bảng làm

Khái niệm căn bậc ba:

Gọi cạnh của hình lập phương là x(dm)x>0 thì thể tích của hình lập phương tính theo công thức V = x3

Theo đề bài ta có : x3 = 64 suy ra x=4

Đ/N: Căn bậc ba của một số a là một số x sao cho x3 = a

Mỗi số a đều có duy nhất 1 căn bậc

ba Căn bậc ba của số dương là số dương.Căn bậc ba của số 0 là số 0

Căn bậc ba của số âm là số âm

?1-SGK ( 1 HS lên bảng trình bày)

Trang 30

Phép tím căn bậc ba của một số gọi là phép

khai căn bậc ba: ( 3 a) 3  3 a3 a

Làm bài tập: 67-SGK>

GV: Giới thiệu cách tìm căn bậc ba bằng

máy tính bỏ túi

b

Đây là một số công thức nêu lên tính chất

của căn bậc hai

Tương tự ta có các tính chất sau:

a) a b  3a  3b

VD: So sánh 2 vµ 7 3

*) Tính chất này đúng với mọi a,b thuộc R

b) 3 a b  3 a b 3 ( a b R,  )

Công thức này cho ta 2 quy tắc :

Khai căn bậc ba một tích

Nhân các căn thức bậc ba

- Nắm vững các kiến thức trong SGK,SBT

Tiết 15 THỰC HÀNH

A Mục tiêu:

- Học sinh nắm vững khái niệm căn bậc ba, nhận thấy sự khác nhau cơ bản giữa căn bậc hai và căn bậc ba

Trang 31

- Học sinh vận dụng định nghĩa và các tính chất căn bậc ba vào giải giải một số bài toán

- Rèn cho học sinh sử dụng máy tính, tính căn bậc ba đối với các loại máy tính

B Tiến trình dạy học

Nêu định nghĩa căn bậc ba? Từ đó nêu sự

khác nhau cơ bản của căn bậc hai và căn

Hãy nêu các tính chất của căn bậc ba mà

em đã sử dụng để giải quyết bài tập trên

Hoạt động 2:

Gv ghi bài tập lên bảng:

Để tính được bài này ta cần tìm cách

viết?

? Tương tự như các bài tính căn bậc ba để

tính được bài này ta cần làm ntn?

Hs

? 54 có thể viết thành lập phương của 1

số huỹ tỷ không?

Ta viết biểu thức dưới dấu căn thành tích

của các biểu thức có lập phương đúng với

biểu thức khác

Hs làm

Gv ghi bài tập dạng 2:

? Để giải quyết bài tập này ta làm ntn?

Hs:

Gv: Đưa thừa số vào trong dấu căn hoặc

đưa thừa số ra ngoài dấu căn

Giáo viên giới thiệu dạng 3

Bài cũ

Luyện tập

1 Tính

40 128 5 16 2 54 ,

1 3 3 ,

625

; 54 ,

008 , 0

; 729

; 512 ,

3 3

3

3 3 2

3 3

2 So sánh

a, 5 và 3 123

b, -23 4 và -3

c, 3 8a3 và 3aGiải:

a, 5 = 3 125  3 123  5  3 123

c, ……

3 Tìm x

Giải phương trình:

Trang 32

Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng

hai loại máy tính

Học sinh kiểm tra một số kết quả ở câu

3

4 3 4

27 27 9

x x

x x b

Vậy x = 1

11 8

3 2

3 , 3

Vậy x 11

375 , 3 5

, 1 , 3

Hướng dẫn sử dụng máy tính bỏ túi

CỦNG CỐ – RA BÀI TẬP

- Giáo viên nhắc học sinh học tập ở nhà

- Chuẩn bị ôn tập chương

Trang 33

- HS nắm được các kiến thức cơ bản về căn thức bậc hai một cách có hệ thống.

- HS biết tổng hợp các kỹ năng đã có về tính toán, biến đổi biểu thức số, phân tích đathức thành nhân tử, giải phương trình

1 Nêu điều kiện để x là căn bậc hai số

học của số a không âm ? Cho ví dụ?

2 Chứng minh a2 a với mọi số a

2 HS chứng minh như SGK/9

3 Biểu thức A phải thoả mãn điều kiện gì

để A xác định?

GV đưa các công thức biến đổi căn thức

lên bảng phụ, Em hãy giải thích mỗi công

thức đó để thể hiện dịnh lý nào của căn

GV: Nhận xét và sữa bài

Bài tập 71(a,c) /40-SGK Rút gọn biểu

thức

Ôn tập lý thuyết

0 ( a 0)

4 Đưa thừa số ra ngoài dấu căn

5 Đưa thừa số vào trong dấu căn

6 Khử mẫu của biểu thức lấy căn

7 Trục căn thức ở mẫu

2 HS lên bảng làm

640 34,3 64.343 64.49 8.7 56 )

567 ) 21,6 810 11 5 21,6.810.(11 5).(11 5) 216.81.16.6 36.9.4 1296

Trang 34

Ta nªn thøc hiƯn phÐp tÝnh theo thø tù nµo?

Biểu thức này nên thực hiện theo thứ tự

A.3; B.6; C 5; D 5



 BiĨu thøc cã gi¸ trÞ lµ

Bài tập 98-SBT Chứng minh đẳng thức

Vậy đẳng thức được chứng minh

- Nắm vững các kiến thức trong SGK

- Tiết sau luyện tập tiết 2

Trang 35

Tiết 17 ÔN TẬP CHƯƠNG ( Tiết2)

A Mục tiêu :

- HS được củng cố các kiến thức cơ bản về căn bậc hai, ôn lý thuyết câu 4,5

- Tiếp tục luyện các kỹ năng về rút gọn biểu thức có chứa căn bậc hai, tìm ĐKXĐ của biểu thức, giái phương trình, giải bất phương trình

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

GV: Chúng ta tiến hành theo 2 bước

Rút gọn

Tính giá trị của biểu thức

Bài tập 73/40-SGK Chứng minh các đẳng

GV: Nhận xét và sữa bài

Bài tập 76/41-SGK Cho biểu thức

Trang 36

Vậy đẳng thức được chứng minh.

HS làm dưới sự HD của GV

HS: Làm dưới sự HD của GV

- Tiết sau kiểm tra 1 tiết

- Ôn tập các câu hỏi ôn tập chương

- Xem lại các loại bài tập đã làm

- Làm các bài tập trong SGK, SBT còn lại

Ngµy 18 th¸ng 10 n¨m 2008Tiết 18 KIỂM TRA MỘT TIẾT

I Mục tiêu

Trang 37

- Thoõng qua tieỏt kieồm tra, kieồm tra mửực ủoọ tieỏp thu cuỷa caực em qua moọt chửụng

- Ra ủeà phaỷi phaõn luoàng ủửụùc hoùc sinh

II ẹeà kieồm tra ẹeà 1: Daứnh cho hoùc sinh trung bỡnh lụựp 9C vaứ lụựp 9A

Hãy chọn phơng án trả lời đúng ứng với lời dẫn của mỗi câu sau:

1 Khi rỳt gọn biểu thức 8  60 ta cú kết quả là:

a 3 + 5 b 15 + 1 c 5 - 3 d Một kết quả khỏc

Trang 38

2 Điều kiện của x để biểu thức 21

x x x

4

2 2

x x x

4

2 2

Ngaứy 24 thaựng 10 naờm 2008

Tieỏt 19 NHAẫC LAẽI VAỉ BOÅ SUNG CAÙC KHAÙI NIEÄM VEÀ HAỉM SOÁ

A Muùc tieõu

- Hoùc sinh naộm vửựng caực khaựi nieọm veà haứm soỏ, bieỏn soỏ

- Duứng caực kyự hieọu haứm soỏ: y = f(x); y = g(x), … giaự trũ cuỷa haứm soỏ y = f(x) taùi x0, x1,

… ủửụùc kyự hieọu laứ: f(x0); f(x1); …

- ẹoà thũ haứm soỏ laứ taọp hụùp taỏt caỷ caực ủieồm bieồu dieón caởp giaự trũ tửụng ửựng (x; f(x)) treõn maởt phaỳng toaù ủoọ Naộm vửừng haứm soỏ ủoàng bieỏn, haứm soỏ nghũch bieỏn

Trang 39

GV đặt vấn đề và giới thiệu nội dung chương

II

Ở lớp 7 ta đã được làm quen với khái niệm

hàm số, một số ví dụ hàm số, khái niệm mặt

phẳng toạ độ, đồ thị hàm số y = ax Ở lớp 9,

ngoài ôn tập lại các kiến thức trên, ta còn bổ

sung thêm một số khái niệm : Hàøm số đồng

biến, hàm số nghịch biến, đường thẳng song

song và xét kỹ một hàm số cụ thể y = ax + b (a

0)

Khi nào đại lượng y được gọi là hàm số của

đại lượng thay đổi x ?

Cho học sinh phát biểu khái niệm

Hàm số có thể được cho bằng những cách

nào ?

Giáo viên treo bảng phụ 3 bảng và nêu câu

hỏi? Trong các bảng sau ghi các giá trị tương

ứng của x và y bảng nào cho ta hàm số

x -1 0 2

y – 3 0 1

x - 2 - 1 0 2 3

y 4 -2 4 1 3

( Vì đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay

đổi x, sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác

định được chỉ một giá trị tương ứng của y )

Giới thiệu chương

I KHÁI NIỆM HÀM SỐ :

Nếu đại lượng y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định được chỉ một giá trị tương ứng của y thì y được gọi là hàm số của x và x được gọi là biến số

Hàm số có thể được cho bằng bảng hoặc bằng công thức

Ví dụ 1 : Hàm số cho bằng bảng

Trang 40

x 3 4 3 5 8

y 6 8 4 8 16

Không vì khi ta cho 1 giá trị của x thì có tương

ứng 2 giá trị của y

Qua ví dụ trên ta thấy hàm số có thể được

cho bằng bảng nhưng ngược lại không phải

bảng nào ghi các giá trị tương ứng của x và y

cũng cho ta một hàm số y của x

Ví dụ 1b) : Em hãy giải thích vì sao công

thức y = 2x là một hàm số ?

y = 4x có phải là một hàm số không ?

y = x  1 có phải là một hàm số không ?

Ở ví dụ 1b biểu thức 2x xác định với mọi giá

trị của x nên hàm số y = 2x, biến số x có thể

lấy các giá trị tuỳ ý

y = 2x + 3 : biến số x có thể lấy các giá trị

nào ? ( x)

y = 4x : biến số x có thể lấy các giá trị nào ?

Vì sao ? (  x 0)

Tương tự y = x 1 : biến số x có thể lấy

các giá trị nào ? Vì sao ? (x 1)

Công thức y = 2x ta còn có thể viết y = f(x) =

2x

Em hiểu như thế nào về ký hiệu f(0), f(1), …

f(a) ?

( Là giá trị của hàm số tại x = 0, 1, …., a )

Cho học sinh làm ?1

Thế nào là hàm hằng ? Cho ví dụ

Học sinh không nhớ, giáo viên gợi ý : công

thức y = 0x + 2 có đặc điểm gì ?

( Khi x thay đổi mà y luôn nhận giá trị không

Khi hàm số được cho bằng công thức y = f(x) ta hiểu rằng biến số x chỉ lấy những giá trị mà tại đó f(x) xác định

Khi y là hàm số của x ta có thểviết y = f(x), y = g(x)

Khi x thay đổi mà y luôn nhận một giá trị không đổi thì hàm số

y được gọi là hàm hằng

II ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ :

Tiêu đề	Giáo án – Đại số 9
Người hướng dẫn	Đặng Anh Dũng - THCS Thanh Mai
Trường học	THCS Thanh Mai
Chuyên ngành	Đại số
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2008
Thành phố	Thanh Mai

Định dạng
Số trang	113
Dung lượng	4,87 MB