đơn thức đồng dạng1.Đơn thức đồng dạng a... đơn thức đồng dạngTiết 54 1.Đơn thức đồng dạng + Có phần hệ số khác 0 + Có cùng phần biến Định nghĩa: Hai đơn thức đồng dạng là hai đơn thức:
Trang 1TR ƯỜ NG THCS TRI U THU N Ệ Ậ
GV: TRẦN THỊ THUỶ
Trang 2KI Ể Ể M TRA BÀI CŨ M TRA BÀI CŨ
1)Th ế ế nào đ n nào đ n ơ ơ
th c? ứ
th c? ứ
L ấ ấ y vớ d v đ n th c b c 4 cú bi n x; y; z? y vớ d v đ n th c b c 4 cú bi n x; y; z? ụ ề ơ ụ ề ơ ứ ứ ậ ậ ế ế
a)Vi ế ế t 3 đ n th c cú cựng ph n bi n v i đ n th c t 3 đ n th c cú cựng ph n bi n v i đ n th c ơ ơ ứ ứ ầ ầ ế ế ớ ơ ớ ơ ứ ứ trờn?
b)Vi ế ế t 3 đ n th c khỏc ph n bi n v i đ n th c trờn? t 3 đ n th c khỏc ph n bi n v i đ n th c trờn? ơ ơ ứ ứ ầ ầ ế ế ớ ơ ớ ơ ứ ứ
Vớ d : ớ d : ụ ụ
? Quan sát các đơn thức ở nhóm a, Em có nhận xét gì về phần biến và phần hệ số ?
b) ; -2x yz ;2 1
2 xy 2
3xyz
a) 4x yz2 ; -2xy z;2 1
2 xy z2
2 Cho đơn th c : ứ 3xyz
Cỏc d n th c nhúm a) :ơ ứ ở
Trang 3đơn thức đồng dạng
1.Đơn thức đồng dạng
a Định nghĩa:
Hai đơn thức đồng dạng là hai đơn thức:
+ Có phần hệ số khác 0
+ Cú cựng ph n bi n ầ ế
Th nào là hế ai đơn thức đồng dạng?
L y vớ d v cỏc đ n th c đ ng ấ ụ ề ơ ứ ồ
d ng?ạ
b Ví dụ:
5a b c
-0,25a bc ;2 2
3 a b c ;2 3 2 3
3
Là nh ng đ n th c đ ng d ngữ ơ ứ ồ ạ
Cỏc s khỏc 0 cú ph i là cỏc đ n th c ố ả ơ ứ
đ ng d ng khụng ?ồ ạ
Chỳ ý: Cỏc s khỏc 0 cú ph i là cỏc đ n ố ả ơ
th c đ ng d ng ứ ồ ạ
0,9 xy 2 0,9 xy 2
và là hai đơn
Cỏc đ n th c 3; -2 cú ph i là cỏc đ n ơ ứ ả ơ
th c đ ng d ng khụng?ứ ồ ạ
0,9 xy 2
0,9 xy 2
Ai đ ỳng ? Khi th o lu n nhúm ỳng ? Khi th o lu n nhúm ả ả ậ ậ
b n ạ
b n ạ S ơ n núi:
“ và là hai đơ n th c n th c ứ ứ đ ồ ồ ng d ng ” ng d ng ” ạ ạ
B n Phỳc núi : “ Hai ạ
B n Phỳc núi : “ Hai ạ đơ n th c n th c ứ ứ trờn khụng đ ồ ồ ng d ng” ng d ng” ạ ạ
í ki n c a em? í ki n c a em? ế ế ủ ủ
2
0,9x y 0,9 xy2
Trang 4đơn thức đồng dạng
Tiết 54
1.Đơn thức đồng dạng
Đ nh nghĩaị : Hai đ n th c đ ng d ng là ơ ứ ồ ạ
hai đ n th c cú : ơ ứ
+ h s khỏc 0ệ ố
+ cựng ph n bi nầ ế
Chỳ ý
Cỏc s khỏc 0 đố ược coi là cỏc đ n th c ơ ứ
đ ng d ngồ ạ
Bài tập: Xếp các đơn thức sau thành nhóm các
đơn thức đồng dạng
Nhúm 1: 1
2 xy 2
x y ;
_5 3
_ 2
Nhúm 2: x y ;2 _ 2 xy 2
Nhúm 3: 7 ; 3
Trang 5đơn thức đồng dạng
1.Đơn thức đồng dạng
+ Có phần hệ số khác 0
+ Có cùng phần biến
Định nghĩa:
Hai đơn thức đồng dạng là hai đơn thức:
Chú ý
Các số khác 0 được coi là các đơn
thức đồng dạng
Thì A = ?
B = ?
2x y + x y
2.7 55; 7 55
Cho:
2
A = 2x y
B = x y
2
Nếu đặt
=2.7 55+7 55 2 2
A +B =(2+1).7 55 2 =3.7 55 2
2.x y+x y 2 2 = (2+1)x y 2 =3.x y 2
Dựa vào tính chất phân phối của phép nhân đối với phép cộng Hãy tính A+B
Bằng cách tương tự như trên hãy tính :
Đơn thức là tổng của hai đơn thức
và
2
3x y
2
2x y x y2
Trang 6đơn thức đồng dạng
Tiết 54
1.Đơn thức đồng dạng
+ Có phần hệ số khác 0
+ Có cùng phần biến
Định nghĩa:
Hai đơn thức đồng dạng là hai đơn thức:
Các số khác 0 được coi là
các đơn thức đồng dạng
Qua hai ví dụ trên, muốn cộng hay trừ hai đơn thức đồng dạng ta làm như thế nào ?
+ Cộng (trừ) các hệ số + Giữ nguyên phần biến
2.Cộng, trừ các đơn thức đồng dạng
a Quy tắc: Để cộng hay trừ các đơn
thức đồng dạng ta làm như sau:
Chú ý
2 2
2x y x y +
Vớ dụ:
= (2+1)x y 2 =3.x y 2
Tương tự hóy tớnh?
2 =(4 - 6)xy 2
4xy - 6xy2 2xy =
Trang 7-đơn thức đồng dạng 1.Đơn thức đồng dạng
+ Có cùng phần biến
Chú ý Các số khác 0 được coi là các
đơn thức đồng dạng
Quy tắc: Để cộng hay trừ các đơn thức
đồng dạng ta làm như sau:
Định nghĩa:
Hai đơn thức đồng dạng là hai đơn thức:
+ Có phần hệ số khác 0
2.Cộng, trừ các đơn thức đồng dạng
Áp dụng:
xy xy − xy
* Tính tổng của các đơn
+ Cộng (trừ) các hệ số
+ Giữ nguyên phần biến
x y + 5xy +(-7xy )3 3 3
= - xy 3
=[1 + 5 +(-7)]xy 3
Trang 8Bµi tËp : TÝnh gi¸ trÞ biÓu thøc sau:
2 6 2 2
x y + x y xy − T¹i x = 1; y = -1
7x y xy −
Cách 1: Thay x = 1; y = 1vào bi u th c ta có: ể ứ
= 12. (-1) + 6.1.(-1) - 1.(-1)2 2
X y + 6x y - xy2 2 2
= 1. (-1) + 6.1.(-1) - 1.1 = (-1) - 6 - 1 = - 8 Cách 2: Ta có:
X y + 6x y – xy 2 2 2 = (1 + 6)x y – xy 2 2
= Thay x = 1; y = -1vào bi u th c 7x y – xy ta có: ể ứ 7.1 (-1) – 1.(-1) 2 2 = -7 – 1 -8=
Trang 9H xy – 3xy + 5xy Ê 3xy - (-3)xy2
V 2x+3x -
2
2 x 2
x
3 xy =
1
2
2
X
2
U -6xy - 6xy
N + x
1
2
2
2 x
2
Ă. 7x y + (– 7)x y
L + ( )
5
2
5
2
X
5
2
X =
-3xy
2 x
2
9
2 x
2
3
2
5
2
X
1 xy
3
Trang 10Nhà s h c Lê Văn H u ử ọ ư
Ngày c p nh t: 30/12/2005 09:38 Lê Văn H u ngậ ậ ư ười làng Ph Lý, huy n Đông S n, ủ ệ ơ
t nh Thanh Hóa (nay thu c xã Tri u Trung, huy n Thi u Hóa, t nh Thanh Hóa).Theo ỉ ộ ệ ệ ệ ỉ
l i các c lão đ a phờ ố ị ương thì đ t Tri u Trung x a kia v n là trang tr i c a v t khai ấ ệ ư ố ạ ủ ị ổ sáng dòng h Lê - quan Tr n qu c b c x Lê Lọ ấ ố ộ ạ ương th i Đinh Tiên Hoàng, đ n nay ờ ế tính ra đã được h n 20 đ i Lê Văn H u là ông t th b y c a dòng h này Cu n Lê ơ ờ ư ổ ứ ả ủ ọ ố
th gia ph hi n còn đị ả ệ ược b o t n, ghi ông sinh năm Canh D n (1230) là ngả ồ ầ ười khôi ngô tu n tú, t ch t r t sáng su t, thông minh ấ ư ấ ấ ố
Vào năm Đinh Mùi, Lê Văn H u thi đ B ng nhãn Đây là khoa thi đ u tiên Vi t ư ỗ ả ầ ở ệ Nam có đ t danh hi u tam khôi (ba ngặ ệ ườ ỗ ầi đ đ u: Tr ng nguyên, B ng nhãn, Thám ạ ả hoa) Năm y, ông v a tròn 18 tu i Sau khi thi đ , ông đấ ừ ổ ỗ ược gi ch c Ki m pháp ữ ứ ể
quan (ch c quan trông coi vi c hình lu t), r i Binh b Thứ ệ ậ ồ ộ ượng th , r i Hàn lâm vi n ư ồ ệ
h c sĩ kiêm Qu c s Vi n giám tu Ông cũng là th y h c c a Thọ ố ử ệ ầ ọ ủ ượng tướng Tr n ầ Quang Kh i, m t trong nh ng danh tả ộ ữ ướng c a cu c kháng chi n ch ng Nguyên - ủ ộ ế ố Mông
Trong th i gian làm vi c Qu c s vi n, vào năm 1272, ông đã hoàn thành vi c biên ờ ệ ở ố ử ệ ệ
so n b Đ i Vi t s ký - b qu c s đ u tiên c a Vi t Nam, ghi l i nh ng s vi c ạ ộ ạ ệ ử ộ ố ử ầ ủ ệ ạ ữ ự ệ quan tr ng ch y u trong m t th i gian l ch s dài g n 15 th k , t Tri u Vũ đ (t c ọ ủ ế ộ ờ ị ử ầ ế ỷ ừ ệ ế ứ
Trang 11c a Lê Văn H u, ti p đó là Đ i Vi tủ ư ế ạ ệ s ký t c biên c a Phan Phu Tiên đ biên so n ra ử ụ ủ ể ạ
nh ng ph n liên quan Ngay trong bài t a Đ i Vi t s ký ngo i k toàn th , Ngô Sĩ Liên ữ ầ ự ạ ệ ử ạ ỷ ư
đã vi t: “Văn H u là ngế ư ười chép s gi i đ i Tr n, Phu Tiên là b c c ử ỏ ờ ầ ậ ổ
lão c a thánh tri u ta, đ u vâng chi u biên so n l ch s n ủ ề ề ế ạ ị ử ướ c nhà,
tài li u còn sót l i, t p h p thành sách đ cho ng ệ ạ ậ ợ ể ườ i xem
tài li u còn sót l i, t p h p thành sách đ cho ng ệ ạ ậ ợ ể ườ i xem đ i sau không có gì ph i đ i sau không có gì ph i ờ ờ ả ả
ti c n a, th là đ ế ữ ế ượ ồ c r i” Trong Đ i Vi t s ạ ệ ử
ti c n a, th là đ ế ữ ế ượ ồ c r i” Trong Đ i Vi t s ạ ệ ử ký toàn th hi n đang l u hành v n ký toàn th hi n đang l u hành v n ư ệ ư ệ ư ư ẫ ẫ còn có 29 đo n ghi rõ là l i văn c a Lê Văn H u v i m y ch “Lê Văn ạ ờ ủ ư ớ ấ ữ
Qua nh ng trích đo n đó, có th th y đ ữ ạ ể ấ ượ c ph n nào khuynh h ầ ướ ng cũng nh s c ư ắ
thái ng n bút ọ
thái ng n bút ọ chép s c a ông Ch ng h n, đ trân tr ng công lao đánh gi c gi chép s c a ông Ch ng h n, đ trân tr ng công lao đánh gi c gi ử ủ ử ủ ẳ ẳ ạ ạ ể ể ọ ọ ặ ặ ữ ữ
n ướ ủ ổ c c a t tiên, ông Lê Văn H u đã nh n ư ậ
n ướ ủ ổ c c a t tiên, ông Lê Văn H u đã nh n ư ậ đ nh v cu c kh i nghĩa c a Hai Bà đ nh v cu c kh i nghĩa c a Hai Bà ị ị ề ề ộ ộ ở ở ủ ủ
Tr ng v i nh ng l i l r t m c hào ư ớ ữ ờ ẽ ấ ự
Tr ng v i nh ng l i l r t m c hào ư ớ ữ ờ ẽ ấ ự hùng: “Tr ng Tr c Tr ng Nh hô m t hùng: “Tr ng Tr c Tr ng Nh hô m t ư ư ắ ắ ư ư ị ị ộ ộ
Trang 12h ưở ng ng, vi c d ng n ứ ệ ự ướ c x ng v ư ươ ng d nh tr bàn tay ” Ông ễ ư ở
t ng Ngô Quy n nh sau: “Ti n Ngô V ụ ề ư ề ươ ng có th l y quân ể ấ
n ướ c Vi t ta mà đánh tan đ ệ ượ c trăm v n quân c a L u ạ ủ ư
n ướ c x ng v ư ươ ng, làm cho ng ườ i ph ươ ng B c không dám sang n a Có th nói ắ ữ ể
là m t l n n i gi n mà yên đ ộ ầ ổ ậ ượ c dân, m u gi i ư ỏ
là m t l n n i gi n mà yên đ ộ ầ ổ ậ ượ c dân, m u gi i ư ỏ mà đánh cũng gi i v y ” mà đánh cũng gi i v y ” ỏ ậ ỏ ậ
Luôn quan tâm sâu s c đ n cu c s ng c a nhân dân, ông cũng đã nghiêm kh c ắ ế ộ ố ủ ắ
l nh “không cho con gái nhà quan l y ch ng tr ệ ấ ồ ướ c khi d tuy n vào h u cung” c a d tuy n vào h u cung” c a ự ự ể ể ậ ậ ủ ủ
Lý Th n Tông (1128-1137), ch ng h n: “Tr i sinh ra dân mà đ t vua đ chăn d t, ầ ẳ ạ ờ ặ ể ắ
Trang 13x M Giòm (thu c đ a ph n xã Thi u Trung, huy n Thi u Hóa, t nh ứ ả ộ ị ậ ệ ệ ệ ỉ
x M Giòm (thu c đ a ph n xã Thi u Trung, huy n Thi u Hóa, t nh ứ ả ộ ị ậ ệ ệ ệ ỉ Thanh Hóa) Hi n nay đó v n còn ph n m v i t m bia d ng năm T ệ ở ẫ ầ ộ ớ ấ ự ự Thanh Hóa) Hi n nay đó v n còn ph n m v i t m bia d ng năm T ệ ở ẫ ầ ộ ớ ấ ự ự
Đ c th 20 (1867), kh c ghi ti u ứ ứ ắ ể
Đ c th 20 (1867), kh c ghi ti u ứ ứ ắ ể s và m t bài minh ca t ng tài đ c, s s và m t bài minh ca t ng tài đ c, s ử ử ộ ộ ụ ụ ứ ứ ự ự nghi p c a ông ệ ủ
nghi p c a ông ệ ủ
Đ ườ ng Lê Văn H u (th xã Đông Hà, Qu ng Tr ): ư ị ả ị
Đ ườ ng Lê Văn H u (th xã Đông Hà, Qu ng Tr ): ư ị ả ị
Trang 14Hướng dẫn về nhà
1 Nắm chắc khái niệm đơn thức đồng dạng
2 Vận dụng tốt quy tắc cộng trừ đơn thức đồng dạng
3 Hoàn thành các bài bập: 15; 16; 17 – SGK trang 35 Bài 19; 20; 21 – SBT
Trang 15trò chơi Ai nhanh hơn
Luật chơi: Có 2 nhóm tham gia chơi, mỗi nhóm 3 bạn trong đó có một nhóm trưởng Nhóm trưởng viết một đơn thức bậc 5 có biến x, y Hai thành viên còn lại mỗi bạn viết một đơn thức đồng dạng với đơn thức mà nhóm trưởng viết Sau đó nhóm trưởng tính tổng ba đơn thức đồng dạng vừa viết được Nhóm nào làm đúng và xong trước là thắng cuộc.