Giáo án Ngữ văn 10 CT chuẩn (trọn bộ)

Tuần 2 4 Đọc văn Khỏi quỏt văn học dõn gian Việt tiếp bằng ngôn ngữ 5 Tiếng Việt Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ Đọc văn Uy-lit-xơ trở về trớch ễ-đi-xờ15 Tuần 6 16 Làm văn Trả bài làm

Trang 1

3 Tiếng Việt Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

Tuần 2 4 Đọc văn Khỏi quỏt văn học dõn gian Việt

tiếp bằng ngôn ngữ

5 Tiếng Việt Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

Đọc văn Uy-lit-xơ trở về (trớch ễ-đi-xờ)15

Tuần 6 16 Làm văn Trả bài làm văn số 1

5 Miờu tả

và biểu cảm trong văn tự sự

Làm văn Bài làm văn số 221

Tuần 8 22

Đọc văn Tấm cỏm23

24 Làm văn Miờu tả và biểu cảm trong văn tự sựTuần 9 25 Đọc văn Tam đại con gà - Nhưng nú phải

bằng hai mày

7 Ca dao than thõn, yờu thương, tỡnh nghĩa

26

Đọc văn Ca dao than thõn, yờu thương, tỡnh

nghĩa27

31 Làm văn Luyện tập viết đoạn văn tự sự 9 Luyện tập

viết đoạn văn

Trang 2

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

nhà)TuÇn

13 Đọc thêm

VHTĐ

Nhiªn đi Quảng Lăng ( Lí Bạch)

45 Tiếng Việt Thực hành phép tu từ ẩn dụ và hoán

dụTuÇn

Đọc thêm: + Lầu Hoàng Hạc ( Thôi

Hiệu) + Nỗi oán của người phòng khuê ( Vương Duy) + Khe chim kêu ( Vương Xương Linh)

48

TuÇn

17

49 Làm văn Bài làm văn số 4 Bµi viÕt sè 4 (kiÓm

tra tæng hîp cuèi häc k× I); 15 Tr×nh bµy

53 Đọc văn §äc thªm: Th¬ Hai – k cña Ba – s«

54 Làm văn Tr¶ bµi viÕt sè 4

Häc kú iiTuÇn

19

55

Làmvăn

C¸c h×nh thøc kÕt cÊu cña v¨n b¶n

Bạch Đằng

56 LËp dµn ý bµi v¨n thuyÕt minh

57 Đọc văn Phú sông Bạch Đằng (Trương Hán

Siêu)TuÇn

20

58

Đọc văn §¹i c¸o b×nh Ng« (NguyÔn Tr·i)

PhÇn 1: T¸c gi¶; PhÇn 2: T¸c phÈm 17 §¹i c¸o b×nh

Ng«

5960TuÇn

Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản

xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh

62

Đọc văn

Tựa " Trích diễm thi tập " (HoàngĐức Lương)

Đọc thêm : Hiền tài là nguyên khí

của quốc gia (Thân Nhân Trung)63

19 Hưng Đạo Đại Vương Trần 65

Trang 3

Đọc văn Chuyện chức phán sự đền Tản Viên 21 Luyện tập

viết đoạn văn thuyết minh

TiếngViệt Những yêu cầu về sử dụng tiếng Việt75

Đọc văn

Hồi trống Cổ Thành

Đọc thêm: Tào Tháo uống rượu luận

anh hùng Trích Tam quốc diễn nghĩa

- La Quán Trung)78

26 Trao duyên- Nỗi thương mình86

Trang 4

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

văn học

văn Câc thao tâc nghị luận. 29 Câc thao tâc

nghị luận

95

văn Tổng kết văn học (chuẩn bị kiểm tra

cuối năm)

96 TuÌn

32

97 98

Lăm văn Băi lăm văn số 7 (kiểm tra cuối năm) 99

TuÌn

33

10

Việt

Ôn tập phần tiếng Việt

30 Ôn tập 10

1 10

2 vănLăm Luyện tập viết đoạn văn nghị luận TuÌn

34

10

văn

Viết quảng câo

10 4

Ôn tập phần lăm văn.Trả băi lăm văn số

7 Hướng dẫn học tập trong hỉ

Ghi Chó

Ngăy soạn / /200

Ngăy dạy 10B - / ; 10B - / ; 10B - /

Tiết 1,2 Đọc văn :

TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT

NAM

A MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh

I Kiến thức: Nắm được một cách đại cương hai bộ phận lớn của văn học Việt Nam (văn học dân gian và văn học viết), nắm

Trang 5

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

được một cách khái quát quá trình phát triển của văn học viếtViệt Nam và những nội dung thể hiện con người Việt Nam trong

HiÓu ®îc nh÷ng nÐt chÝnh vÒ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn vµ nh÷ng ®Ưc ®iÓm cña v¨n hôc ViÖt Nam

II Kỹ năng: Biết vận dụng tri thức để tìm hiểu và hệ thống hóanhững tác phẩm đã học và sẽ học của văn học Việt Nam

III Thái độ: Trân trọng nền văn học dân tộc

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Vấn ®¸p - Diễn giảng – TÝch hîp - Quy n¹pC.CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:

 Giáo viên: Đọc tài liệu, thiết kế bài dạy, m¸y Projector

 Học sinh: Đọc sgk, soạn bài

D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

I ỔN ĐỊNH LỚP - KIỂM TRA SĨ SỐ

 Líp 10b v¾ng : ………10b v¾ng :……….10b v¾ng :………

II KIỂM TRA BÀI CŨ:

III NỘI DUNG BÀI MỚI:

LÞch sö v¨n hôc cña bÍt cø d©n tĩc nµo ®Òu lµ lÞch sö t©m hơn cñad©n tĩc Íy §Ó cung cÍp cho c¸c em nhỊn thøc nh÷ng nÐt lín vÒ v¨n hôcníc nhµ, chóng ta sÏ t×m hiÓu qua bµi “ Tưng quan v¨n hôc ViÖt Nam “

HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY, TROØ NOÔI DUNG kiÕn thøc

 Gv cho ch¹y dµn ý ®¹i c¬ng trªn

b¶ng ®iÖn tö, cóng nh trông t©m cña bµi

vµ gi¶i ®¸p th¾c m¾c

 HÖ thỉng c©u hâi gîi mị :

Em hiÓu thÕ nµo lµ tưng quan v¨n hôc

t¸c song s¸ng t¸c ®ê ph¶i tu©n thñ ®Ưc

tr-ng cña VHDG vµ trị thµnh tiÕtr-ng nêi ,

t×nh c¶m chung cña cña nd

- GV cho h/s kÓ mĩt vµi tp thuĩc c¸c

thÓ lo¹i

? H·y tr×nh bµy kh¸i qu¸t ®Ưc ®iÓm

cña VH viÕt?

- GV ph©n tÝch cho h/s thÍy rđ nguơn

gỉc cña 3 lo¹i ch÷ nµy

- GV minh ho¹ b»ng 1 sỉ tp

I C¸c bĩ phỊn hîp thµnh cñav¨n hôc ViÖt Nam:

+ ThÓ lo¹i:

- TruyÖn cư d©n gian: thÌn tho¹i, sö thi,truyÒn thuyÕt, cư tÝch, truyÖn cíi, truyÖn ngông«n

- Th¬ ca d©n gian: Tôc ng÷, c©u ®ỉ, ca dao,

2 V¨n hôc viÕt:

+ Kh¸i niÖm: Lµ s¸ng t¸c cña trÝ thøc ®îcghi l¹i b»ng ch÷ viÕt; Lµ s¸ng t¹o cña c¸nh©n, VH viÕt mang dÍu Ín t¸c gi¶

+ Ch÷ viÕt: ®îc ghi b»ng 3 thø ch÷: H¸n,N«m, Quỉc ng÷

Trang 6

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Nh×n tưng qu¸t, VHVN cê mÍy thíi kú

? T¹i sao g® nµy l¹i cê tªn gôi Íy?

+ HÖ thỉng thÓ lo¹i: Ph¸t triÓn theo tõngthíi kú

 TK X- hÕt TK XIX:

Ch÷ H¸n:

-V¨n xu«I tù sù: TruyÖn kÝ, v¨n chÝnh luỊn,

tt ch¬ng hơi

- Th¬ : cư phong, §íng luỊt, tõ khóc

- V¨n biÒn ngĨu: Phó, c¸o, v¨n tÕ

Ch÷ N«m: Th¬ N«m §íng luỊt, truyÖn th¬,ng©m khóc, h¸t nêi

- Tõ TK X- hÕt TK XIX: VH trung ®¹i

- Tõ TK XX- nay: VH hiÖn ®¹i+ TruyÒn thỉng VHVN thÓ hiÖn 2 nÐt lín:

- CN yªu níc - CN nh©n ®¹o

1 Thíi kú VH trung ®¹i:

+ Lµ nÒn VH viÕt b»ng ch÷ H¸n vµ ch÷N«m

+ Nê cê sù ¶nh hịng cña nÒn VHT§ t¬ngøng( VHT§ Trung Quỉc)

+ Sù p triÓn cña th¬ N«m g¾n liÒn víi sù ịng thµnh vµ nh÷ng nÐt truyÒn thỉng VHT§

tr-§ê lµ lßng yªu níc, tinh thÌn nh©n ®¹o vµhiÖn thùc Nê thÓ hiÖn tinh thÌn ý thøc d©ntĩc ®· p triÓn cao

IV CỦNG CỐ :

- Văn học Việt Nam có hai bộ phận lớn: Văn học dân gian và vănhọc viết Văn học viết Việt Nam gồm văn học trung đại và vănhọc hiện đạ

V DẶN DÒ: Đọc và soạn bài

- -Ngăy soạn / /200 Ngăy dạy 10B - / ; 10B - / ; 10B - /

TiÕt 2 Đọc văn

TỔNG QUAN NỀN VĂN HỌC

VIỆT NAM

 Líp 10b v¾ng : ………Líp 10b v¾ng : ………Líp 10b v¾ng : ………

II KIỂM TRA BÀI CŨ: c¸c bĩ phỊn hîp thµnh cña nÒn v¨n hôc ViÖt Nam?

Nhìn tổng thể, văn học Việt Nam được phân kỳ nhưthế nào?

III NỘI DUNG BÀI MỚI:

A §Ưt vÍn ®Ò :

B TriÓn khai bµi d¹y :

Trang 7

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

HOÁT ÑOÔNG CỤA

 TiÕp quy tr×nh thùc hiÖn

nh tiÕt 1

Tìm hiểu các thời

kỳ phát triển của văn

học Việt Nam được

trình bày trong phần

II của sgk Định

hướng

- văn học Việt Nam

thời kỳ từ đầu thế

kỷ XX đến hết thế

kỷ XX?

- Gv giới thiệu khái

quát

Tìm hiểu con người

Việt Nam qua văn

học được trình bày

trong phần III sgk theo

định hướng:

Con người Việt Nam

trong quan hệ với

giới tự nhiên?

trong quan hệ quốc

gia, dân tộc?

trong quan hệ xã

hội?

và ý thức về bản

- VÒ thÓ lo¹i : Xuất hiện những thểloại mới: Thơ mới, tiểu thuyết tâm lý,kịch nói

- VÒ thi ph¸p : Chuyển sang hệ thống thipháp hiện đại

- Trong hoàn cảnh chiến tranh: VH cótác dụng động viên cổ vũ mạnh mẽ

- Sau Đại hội Vi của Đảng: đổi mớisâu sắc, toàn diện với phương châm: "nhìn thẳng, nói đúng sự thật"

III CON NGƯỜI VIỆT NAM QUA VĂN HỌC

1 Con người Việt Nam trong quan hệvới giới tự nhiên: yêu thiên nhiên thathiết, coi thiên nhiên là phần không thểthiếu trong cuộc sống mỗi người

2 Con người Việt Nam trong quan hệquốc gia, dân tộc: Lòng yêu nước, tựhào dân tộc, Biểu hiện:

- Tình yêu thiên nhiên quê hương xứ sở

- Gắn bó với phong tục cổ truyền

- Yêu tiếng mẹ đẻ, tự hào về truyềnthống

- Yêu nước găn liền với lòng nhân ái

3 Con người Việt Nam trong quan hệxã hội: Luôn ước muốn xây dựng mộtxã hội tốt đẹp -> Phê phán, tố cáonhững thế lực tàn bạo chà đạp lêncon người, cảm thông sâu sắc vớinhững người chịu nhiều đâu khổ bấthạnh, luôn mong muốn hạnh phúc đếnvới mỗi người -> Tiền đề hình thànhnên chủ nghĩa hiện thực và nhân đạo

4 Con người Việt Nam và ý thức vềbản thân:

- Trong hoàn cảnh đấu tranh chốngngoại xâm: đề cao ý thức cộng đồng

Trang 8

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

HOÁT ÑOÔNG CỤA

- Trong những hoàn cảnh khác: Đề caocon người cá nhân

- Xu hướng chung: xây dựng đạo lýlàm người với những phẩm chất tốtđẹp: nhân ái, thủy chung, tình nghĩa,sẵn sàng hy sinh vì đất nước, nhândân

4 Cñng cỉ:

- VÏ s¬ ®ơ c¸c bĩ phỊn hîp thµnh VHVN

- GV chỉt l¹i nĩi dung chÝnh cña bµi hôc

5 DƯn dß:

- Xem l¹i kiÕn thøc võa hôc

- ChuỈn bÞ bµi: Ho¹t ®ĩng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷

Ngăy soạn / /200 Ngăy dạy 10B - / ; 10B - / ; 10B - /

Tiết 3 Tiếng Việt

HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG

NGÔN NGỮ

I. Kiến thức: Nắm được kiến thức cơ bản về hoạt động giaotiếp bằng ngôn ngữ, về các nhân tố giao tiếp và 2 quá trình tronghoạt động giao tiếp

HiÓu ®îc ng«n ng÷ ị d¹ng nêi vµ ng«n ng÷ ị d¹ng viÕt

II. Kỹ năng: Biết xác định các nhân tố giao tiếp trong mộthoạt động giao tiếp, nâng cao năng lực giao tiếp khi nói, khi viếtvà năng lực phân tích, lĩnh hội khi giao tiếp

BiÕt vỊn dông hiÓu biÕt vÒ phong c¸ch ng«n ị d¹ng nêi vµ ng«n ng÷

ị d¹ng viÕt vµo viÖc t¹o lỊp vµ lÜnh hĩi v¨n b¶n

III. Thái độ: giao tiÕp cê v¨n ho¸

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Phát vấn - Diễn giảng

C.CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:

 Giáo viên: Đọc tài liệu, thiết kế bài dạy

III NỘI DUNG BÀI MỚI

Trang 9

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

A §Ưt vÍn ®Ò : Trong cuĩc sỉng hµng ngµy con ngíi giao tiÕp víi nhau b»ng ph¬ng tiÖn v«cïng quan trông §ê lµ ng«n ng÷ Kh«ng cê ng«n ng÷ th× kh«ng thÓ cê kÕt qu¶ cao cña bÍt cøhoµn c¶nh giao tiÕp nµo Bịi v× giao tiÕp lu«n phô thuĩc vµo hoµn c¶nh vµ nh©n vỊt giao tiÕp

§Ó thÍy ®îc ®iÒu ®ê, chóng ta t×m hiÓu bµi : Ho¹t ®ĩng giao tiÕp b»ng ng«n ng÷

HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY,

Gv hướng dẫn học

sinh tìm hiểu ngữ liệu

theo hệ thống câu hỏi

trong sách giáo khoa:

- Xác định nhân vật

giao tiếp, cương vị và

mối quan hệ giữa

họ?

- Hoạt động lần

lượt đổi vai được

tiến hành cụ thể như

thế nào?

- Hoàn cảnh giao

tiếp?

- Nội dung giao tiếp,

mục đích giao tiếp?

( H/s th¶o luỊn nhêm)

C¸c nh©n vỊt tham gia giao

tiÕp qua bµi nµy?

Ho¹t ®ĩng giao tiÕp ®ê diÔn ra

trong hoµn c¶nh nµo?

Nĩi dung giao tiÕp? §Ò tµi? Cê

nh÷ng vÍn ®Ò c¬ b¶n nµo?

Môc ®Ých cña giao tiÕp?

Ph¬ng tiÖn giao tiÕp ®îc thÓ

thống câu hỏi trong

sách giáo khoa, Hs rút

ra kết luận về về

hoạt động giao tiếp

bằng ngôn ngữ, về

các nhân tố giao tiếp

và 2 quá trình trong

I.THẾ NÀO LÀ HOẠT ĐỘNG GIAOTIẾP BẰNG NGÔN NGỮ

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

- Nhân vật giao tiếp: vua và các bôlão Vua là người đứng đầu đấtnước, các bô lão là người là ngườituổi cao, nhiều kinh nghiệm trongcuộc sống Quan hệ giữa họ là quanhệ vua tôi, quân thần

- Các nhân vật giao tiếp lần lượtđổi vai cho nhau: vua hỏi, các bô lãotrả lời

- Hoạt động giao tiếp diễn ra ởđiện Diên Hồng, trong hoàn cảnh đấtnước ta bị quân Mông Cổ xâm lược,thế giặc rất mạnh khiến không ítngười nao núng

- Hoạt động giao tiếp trên hướngvào nội dung: Hỏi ý kiến các bô lãonên hòa hay nên đánh -> Vấn đề hệtrọng quyết định vận mệnh quốcgia

 Mục đích của cuộc giao tiếp:bàn bạc để thống nhất sách lượcđối phó với kẻ thù Cuộc giao tiếpđã đi đến sự thống nhất hànhđộng -> Đạt được mục đích

2 T×m hiÓu qua bµi Tưng quan v¨n hôc ViÖt Nam:

- Nh©n vỊt giao tiÕp: Ngíi viÕt s¸ch, h/s toµn quỉc

®ĩ tuưi tõ 15- 65 Gi¸o s, TiÕn sÜ, ®Õn h/s líp 10THPT

- Hoµn c¶nh giao tiÕp: Cê tư chøc gi¸o dôc, ch¬ngtr×nh quy ®Þnh chung hÖ thỉng tríng PT

- Nĩi dung: C¸c bĩ phỊn cÍu thµnh VHVN; Ph¸cho¹ tiÕn tr×nh p triÓn cña lÞch sö vh, thµnh tùu cña nê;Nh÷ng nÐt lín vÒ nĩi dung- nghÖ thuỊt

- Môc ®Ých: Cung cÍp tri thøc cÌn thiÕt cho ngíihôc: Nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n cña nÒn v¨n hôc ViÖtNam

- Ph¬ng tiÖn giao tiÕp: Sd ng«n ng÷ cña vb khoahôc: Bỉ côc rđ rµng, cê hÖ thỉng LÝ lÏ vµ dĨn chøngtiªu biÓu

II Kết luận: Ghi nhí: ( SGK)

- Hoạt động giao tiếp là hoạtđộng trao đổi thông tin của con người

Trang 10

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY,

hoạt động giao tiếp trong xã hội, được tiến hành chủ

yếu bằng phương tiện ngôn ngữ(dạng nói hoặc viết), nhằm thựchiện những mục đích về nhậnthức, tình cảm, hành động

- Mỗi hoạt động giao tiếp gồm haiquá trình: tạo lập văn bản (do ngườinói, người viết thực hiện) và lĩnhhội văn bản (do người nghe, ngườiđọc thực hiện) Hai quá trình nàydiễn ra trong quan hệ tương tác

- Trong hoạt động giao tiếp có sựchi phối của các nhân tố: nhân vậtgiao tiếp, hoàn cảnh giao tiếp, nộidung giao tiếp, mục đích giao tiếp,phương tiện và cách thức giao tiếp

IV CỦNG CÔ - DẶN DOÚ : Phân tích các nhân tố giao tiếp qua vănbản Tổng quan văn học Việt Nam.; Đọc và soạn bài Khái quát vănhọc dân gian Việt Nam

Tiết 4 Đọc văn

KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN

VIỆT NAM

I Kiến thức: Nắm được vị trí và đặc trưng cơ bản của văn họcdân gian Việt Nam và định nghĩa về các thể loại của bộ phận vănhọc này

II Kỹ năng: Biết vận dụng những tri thức của văn học dân gian,về văn học dân gian để tìm hiểu và hệ thống hóa những tácphẩm đã và sẽ học về văn học dân gian Việt Nam

III Thái độ: Trân trọng di sản văn hóa của ông cha để lại

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Phát vấn - Diễn giảng - ®µm tho¹i –Quy n¹p

- Tr×nh bµy qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña VH viÕt VN ?

Trang 11

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

- Nêu những đặc điểm nổi bật của tâm hồn Việt Nam đượcthể hiện qua văn học

A §Ưt vÍn ®Ò : T«i yªu truyÖn cư níc t«i

Võa nh©n hỊu l¹i tuyÖt víi s©u xa

Th¬ng ngíi rơi míi th¬ng ta

Yªu nhau c¸ch mÍy nói xa còng t×m

Chơng cµy vî cÍy con tr©u ®i bõa

Tõ truyÖn cư ®Õn ca dao, d©n ca, tôc ng÷, c©u ®ỉi, chÌo, tuơng…TÍt c¶ lµ biÓu hiÖn cô thÓcña vhdg Bµi Kh¸i qu¸t VHDG ViÖt Nam sÏ gióp chóng ta hiÓu ®iÒu nµy

sáng tác văn học dân

gian là ai?

Quá trình sáng tác

a.Văn học dân gian là những tácphẩm nghệ thuật ngôn từ

- - Ngôn từ là chất liệu tạo nên tácphẩm văn học dân gian

- - Ngôn từ trong tác phẩm văn họcdân gian được sử dụng ở dạng nói,giản dị, mộc mạc nhưng không kémphần tinh tế, sâu sắc

- b.Văn học dân gian tồn tại và pháttriển nhờ truyền miệng

- Truyền miệng là dùng trí nhớ hátlại, kể lại, diễn lại cho nhau nghe ->Thường được sáng tạo thêm -> Hiệntượng dị bản

- Quá trình truyền miệng đượcdiễn ra theo không gian, thời gian

- Quá trình truyền miệng đượcthực hiện thông qua diễn xướng dângian (hát ca dao, chèo, tuồng )

2.Văn học dân gian là sản phẩm củaquá trình sáng tác tập thể (tính tậpthể)

a Tập thể tham gia sáng tác văn họcdân gian: nhân dân lao động

b Quá trình sáng tác: một người khởixướng, được tập thể tiếp nhận ->những người khác tiếp tục lưutruyền và sáng tác lại -> Hiện tượng

dị bản và việc lặp đi lặp lại những

Trang 12

- Hs nêu các giá trị

của văn học dân gian

- Gv hướng dẫn Hs

tìm hiểu nội dung

của các giá trị, phân

tích dẫn chứng minh

họa

motip quen thuộc

Tóm lại: Tính truyền miệng và tínhtập thể là 2 đặc trưng cơ bản của vănhọc dân gian, thể hiện sự gắn bómật thiết của văn học dân gian vớinhững sinh hoạt khác nhau trong đờisống cộng đồng

II NHỮNG THỂ LOẠI CHÍNH

- Tri thức trong văn học dân gian baogồm: tri thức về tự nhiên, tri thứcvề xã hội, tri thức về con người

- Tri thức trong văn học dân gianđược đúc rút từ thực tiễn cuộcsống, được trình bày hấp dẫn ->sức truyền bá sâu rộng, sức sốngdài lâu

2 Văn học dân gian có giá trị giáodục sâu sắc về đạo lý làm ngườiNhững đạo lý làm người được đúckết trong văn học dân gian: tinh thầnnhân đạo, lòng lạc quan, lòng yêu quêhương đất nước, tinh thần bất khuấtkiên cường, cần kiệm, óc thực tiễn

3.Văn học dân gian có giá trị thẩmmỹ to lớn, góp phần quan trọng tạonên bản sắc riêng của văn học dântộc

Tóm lại: Văn học dân gian có giá trị tolớn: Giữ gìn, phát triển ngôn ngữ dân

Trang 13

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

tộc, nuôi dưỡng tâm hồn nhân dân, tácđộng mạnh mẽ đến sự ra đời vàphát triển của văn học viết

IV CỦNG CỐ: Hs nhắc lại các nội dung cơ bản của bài học

V DẶN DÒ: Giờ sau thực hành bài Hoạt động giao tiếp bằngngôn ngữ

Tiết 5 Tiếng Việt

HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG

NGÔN NGỮ

I Kiến thức: Nắm được kiến thức cơ bản về hoạt động giaotiếp bằng ngôn ngữ, về các nhân tố giao tiếp và 2 quá trình tronghoạt động giao tiếp

II.Kỹ năng: Biết xác định các nhân tố giao tiếp trong một hoạtđộng giao tiếp, nâng cao năng lực giao tiếp khi nói, khi viết và nănglực phân tích, lĩnh hội khi giao tiếp

III Thái độ: giao tiÕp cê v¨n ho¸

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: ®µm tho¹i – Quy n¹p – LuyÖn tỊp

 Học sinh : Đọc sgk, soạn bài

- Thế nào là hoạt động giao tiếp? Quá trình diễn ra? Các nhân tốquan trọng của hoạt động giao tiếp?

Trang 14

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

§Ưt vÍn ®Ò:

Trong cuĩc sỉng hµng ngµy con ngíi giao tiÕp víi nhau b»ng ph¬ng tiÖn v« cïng quan trông

®ê lµ ng«n ng §Ó thÍy ®îc ®iÒu ®ê, chóng ta d· t×m hiÓu bµi : Ho¹t ®ĩng giao tiÕp b»ng ng«nng÷ TiÕt hôc nµy chóng ta sÏ vỊn dông kiÕn thøc nµy vµo giao tiÕp

TriÓn khai bµi d¹y :

Phân nhóm, hướng dẫn

học sinh thực hiện theo

yêu cầu của sách giáo

khoa

Hoạt ®ĩng nhêm Đại

diện các nhóm lên trình

bày, Hs góp ý, Gv nhận

xét

II LUYỆN TẬP Bài 1:

- Nhân vật giao tiếp: người namvà nữ trẻ tuổi

- Hoàn cảnh giao tiếp: đêm trăngsáng và thanh vắng -> Thích hợpcho những tâm tình đôi lứa

Lời nhân vật anh nêi vÒ “ Tre non ®ñ l¸ “

®Ó tÝnh chuyÖn “ ®an sµng” Ngô ý: Hô ®· ®Õn tuưitrịng thµnh nªn tÝnh tÝnh chuyÖn kÕt duyªn

- Môc ®Ých: ngỏ lời muốn kết nhânduyên

- Cách nói bóng bẩy, kín đáo, tếnhị phï hîp víi nĩi dung vµ môc ®Ých giao tiÕp

Bài tập 2:

- Những hành động giao tiếp cụthể: chào, chào đáp, khen, hỏi, đáplời

- Trong lời của ông già, cả 3 câuđều có hình thức câu hỏi, nhưngchỉ có câu 3 là nhằm mục đích hỏi,câu 1 là lời chào, câu 2 là lời khen

- Lời nói của 2 ông cháu bộc lộquan hệ gần gũi, thân thiết Lờicủa cháu thể hiện sự quí mến,lời của ông thể hiện sự thân tình,

âu yếm

Bài 3:

- Mục đích giao tiếp của Hồ XuânHương: bộc bạch về vẻ đẹp, thânphận chìm nổi của bản thân cũngnhư của người phụ nữ nói chungdưới thời phong kiến

- Người đọc đã căn cứa vào hệthống từ đa nghĩa (trắng: màu củabột bánh, màu da thiếu nữ ) đểhiểu nội dung trên

Bài 4: Thực hành tạo văn bảnYªu cÌu:

- ViÕt ng¾n gôn, cê mị ®Ìu, kÕt thóc

- §ỉi tîng giao tiÕp lµ h/s toµn tríng

- Nĩi dung giao tiÕp: Lµm s¹ch m«i tríng

Trang 15

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

- Hoµn c¶nh giao tiÕp: Nhµ tríng vµ ngµy m«i tríng thÕ giíi

- Mục đích giao tiếp:chúc mừng,xác định nhiệm vụ

- Lời lẽ: chân tình, gần gũi

Tiết 6 Tiếng Việt VĂN BẢN

I Kiến thức: Hiểu được khái quát về văn bản và những đặcđiểm của văn bản

II Kỹ năng: Vận dụng kiến thức vào đọc - hiểu văn bản và làmvăn

III Thái độ: Thấy được tầm quan trọng của việc tiếp xúc trựctiếp với văn bản

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: ®µm tho¹i – Quy n¹p – LuyÖn tỊp

Câu hỏi: muốn hoạt động giao tiếp đạt hiệu quả, cần chú ý tớicác nhân tố nào? Vì sao?

Trang 16

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY, TROØ NOÔI DUNG kiÕn thøc

 Gôi h/s ®ôc 3 v¨n b¶n ị SGK

Mìi vb ®îc ngíi nêi t¹o ra trong ho¹t

®ĩng nµo ? §Ó ®¸p øng nhu cÌu g×?

NhỊn xÐt sỉ c©u trong mìi vb?

 Chia h/s thµnh 3 nhêm thùc hiÖn

3 vÝ dô

 Mìi VB ®Ò cỊp tíi vÍn ®Ò g×?

VÍn ®Ò ®ê cê ®îc nhÍt qu¸n trong

Tìm hiểu các loại phân

bản phân loại theo lĩnh

vực và mục đích giao

- Văn bản 2: được tạo ra trong hoạtđộng giao tiếp giữa cô gái và mọingười, là lời than thân, gồm 4 câutập trung nói về thân phận bị phụthuộc của người phụ nữ, liên kếtvới nhau bằng phép lặp

- Văn bản 3: được tạo ra trong hoạtđộng giao tiếp giữa chủ tịch nướcvà toàn thể quốc dân đồng bào,kêu gọi toàn quốc đứng lên khángchiến, gồm 15 câu, liên kết chặtchẽ với nhau

2 Kết luận: Văn bản là sản phẩmcủa hoạt động giao tiếp bằng ngônngữ, gồm một hay nhiều câu,nhiều đoạn, có những đặc điểm cơbản sau:

- mỗi văn bản tập trung thể hiệnmột chủ đề và triển khai chủ đềđó một cách trọn vẹn

- Các câu trong văn bản có sự liênkết chặt chẽ, đồng thời cả văn bảnđược xây dựng theo một kết cấumạch lạc

- Mỗi văn bản có dấu hiệu biểuhiện tính hoàn chỉnh về nội dung

- Mỗi văn bản nhằm thực hiệnmột (hoặc một số) mục đích giaotiếp

II CÁC LOẠI VĂN BẢN

Theo lĩnh vực và mục đích giaotiếp, văn bản gồm các loại sau:

1) VB thuĩc p/c ng«n ng÷ sinh ho¹t ( th¬, nhỊtký)

Trang 17

Tiết 7- Làm văn BÀI VIẾT SỐ 1

Cảm nghĩ về một hiện tượng đời sống

A MỤC TIÊU BÀI HỌC:

Học sinh viết được một bài văn bộc lộ những cảm nghĩ chânthực của bản thân về một đề tài gần gũi , quen thuộc trong đờisống

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:

 Giáo viên: Đọc tài liệu, ra đề

 Học sinh: Đọc sgk

 D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

Vận dụng những kiến thức và

kỹ năng tập làm văn đã học, đặc

biệt là thể loại phát biểu cảm

I ĐỀ RA trình bày cảm tưởngvà suy nghĩ cña em vềmùa thu và năm học

Trang 18

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

tưởng

 Gợi ý cách làm bài

Bài làm phải có 3 phần (Mở bài,

thân bài, kết luận)

Phát biểu những cảm xúc của

mình về mùa thu mùa thiên nhiên

đẹp nhất trong năm mùa gợi nhớ

nhiều kỷ niệm , mùa gợi cảm xúc

sáng tạo cho thi nhân, những cảm

xúc của mình trong những ngày đầu

tiên bước chân vào trường THPt

(mừng vui, lo âu, hồi hộp, nhớ bạn

bè, thầy cô, quyết tâm phấn đấu )

mới bước vào trườngtrung học phổ thông

IV CỦNG CỐ :

V DẶN DÒ: Giờ sau đọc, soạn bài Chiến thắng Mtao Mxây

Ngăy soạn: / /200 Ngăy dạy: 10B - / ; 10B - / ; 10B - /

Tiết 8, 9 - Đọc văn

CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY

Trích Đăm Săn - Sử thi Tây Nguyên

I Kiến thức: Nhận thức được lẽ sống và niềm vui của ngườianh hùng sử thi chỉ có được trong cuộc chiến đấu vì danh dự,hạnh phúc và sự thịnh vượng cho cộng đồng, nắm được đặcđiểm nghệ thuật của sử thi anh hùng về cách xây dựng nhânvật, nghệ thuật miêu tả và sử dụng ngôn từ

II Kỹ năng: Đọc - hiểu văn bản NhỊn biÕt mĩt sỉ ®Ưc ®iÓm c¬ b¶n cña thÓ lo¹i söthi BiÕt c¸ch ®ôc hiÓu sö thi theo ®Ưc trng thÓ lo¹i

III Thái độ:Trân trọng sử thi dân gian

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: ®ôc s¸ng t¹o, trao ®ưi th¶o luỊn, ph¸p vÍn, quy n¹pPhát vấn - Diễn giảng

Câu hỏi: Trình bày về những ®ặc trưng cơ bản nhất của văn họcdân gian

§Ưt vÍn ®Ò:

Trang 19

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

NÕu ngíi Th¸i ị T©y B¾c tù hµo vÒ truyÖn th¬ “ TiÔn dƯn ngíi yªu” bao nhiªu th× ngíi £ §ª

ị T©y Nguyªn l¹i thÝch nghe sö thi D¨m S¨n bÍy nhiªu Víi ngíi Th¸i “mìi lÌn h¸t TiÔn dƯn :

gµ Íp ph¶i bâ ư, c« g¸i quªn h¸i rau…” cßn víi ngíi £®ª, nghe sö thi §¨m S¨n “nghe m·ikh«ng th«i” §Ó hiÓu rđ t¸c phỈm nµy chóng ta cïng t×m hiÓu qua ®o¹n trÝch “ ChiÕn th¾ngMtao Mx©y-

 Tìm hiểu khái quát về

thể loại sử thi dân gian và

tác phẩm Đăm Săn

Định hướng:

- Khái niệm, cách phân loại

sử thi dân gian - Xác định tác

giả của sử thi Đăm Săn

-Tóm tắt tác phẩm, ghi lại

 Đăm Săn đã chiến thắng

các tù trưởng Mtao Grư,

con ruơi bay vµo miÖng chÞ g¸i H¬ ¢ng

 ChÞ g¸i cê mang – sinh ra §S ch¸u

– tiÕp tôc con ®íng cña ngíi cỊu anh

đánh giữa 2 tù trưởng(Từ

đầu đến “đem bêu ngoài

đường), cảnh ra về sau

chiến thắng và cảnh ăn

mừng chiến thắng

Tìm hiểu từng phần, vấn

đề trọng tâm:

Phần 1: Vẻ đẹp người anh

hùng Đăm Săn được thể

hiện trong trận đấu

LÌn thø nhÍt §¨m S¨n khiªu chiÕn vµ

II Tác giả: dân tộc Ê đê (TâyNguyên)

III.Tóm tắt tác phẩm:

 Câu chuyện về tù trưởng ĐămSăn cũng chính là câu chuyện vềcộng đồng thị tộc Ê đê trongbuổi đầu lịch sử

B- §ôc - HIỂU ĐOẠN TRÍCH

I I Gi¶ng nghÜa tõ khê

II II §ôc: Ph©n vai: 6 nh©n vỊt: §¨m S¨n;Mtao Mx©y; T«i tí; D©n lµng; ¤ng tríi; Ngíi kÓchuyÖn

III III HIÓu ®o¹n trÝch

“hun” nhà, ví Mtao Mxây như lợnnái, trâu -> Quyết liệt, tự tin

- Thái độ của Mtao Mxây: từ

Trang 20

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

®©y ta th¸ch ng¬i ®ô dao víi ta ®Íy”

+ MtaoMx©y: Ng¹o nghÔ: “Ta kh«ng

xuỉng ®©u trªn nµy c¬ mµ ?

LÌn thø 2 th¸i ®ĩ cña §S thÓ hiÖn ntn ?

Mtao Mx©y cê ph¶n øng g× ?

* LÌn 2:

+ §¨m S¨n cê th¸i ®ĩ quyÕt liÖt h¬n :

“ Ng¬i kh«ng xuỉng ? Ta sÏ lÍy c¸i

Tiết 9 - Đọc văn

CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY (tt)

Trích Đăm Săn - Sử thi Tây Nguyên

Câu hỏi: Trình bày về những dặc trưng cơ bản nhất của văn họcdân gian

§Ưt vÍn ®Ò:

Víi ngíi £®ª, nghe sö thi §¨m S¨n “nghe m·i kh«ng th«i”, thÓ hiÖn niÒm tù hµo cña lò lµng

vÒ ngíi anh hïng cña m×nh

- Tìm hiểu từng phần, vấn

đề trọng tâm:

Phần 1: Vẻ đẹp người anh

hùng Đăm Săn được thể

hiện như thế nào trong trận

đấu?

DiÔn tiÕn trỊn ®Íu ?

* H 1: Hai bªn móa kiÕm

.Mtao Mxây múa khiên tríc “kêu

lạch xạch như quả mướp

khô” (Phép so sánh độc đáo),

“bước cao bước thấp” nhưng

lại khoe học của thần Rồng,

quen đi đánh thiên hạ, bắt tù

binh, xéo nát đất đai thiên hạ

-> kém cỏi nhưng huênh hoang

khoác lác

Đăm Săn: không nhúc nhích,

2 Phần 1: Cuộc chiến giữa haitù trưởng

a Đăm Săn khiêu chiến và tháiđộ của Mtao Mxây

b Cuĩc ®ô søc gi÷a §¨m S¨n víi MtaoMx©y:

Hiệp đấu thứ nhất

- Mtao Mxây múa khiên tríc  kémcỏi nhưng huênh hoang khoác lác

- Đăm Săn b×nh tÜnh, tù tin, thîng vđ

 Phép so sánh độc đáo

Hiệp đấu thứ 2 :

- Đăm Săn múa khiên tríc

- Mtao Mxây ho¶ng hỉt trỉn ch¹y tõ ®«ng

Trang 21

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

châm biếm mỉa mai Mtao Mxây

-> Bình tĩnh, tự tin

* H2:Đăm Săn: một lần xốc

tới vượt một đồi tranh,

vượt một đồi lô ô -> Nghệ

thuật cường điệu làm nổi

bật tài năng và sức mạnh

phi thường của Đăm Săn Nhờ

miếng trầu của vợ, Đăm Săn

m¹nh lªn

- pt vÒ viÖc §S nhỊn ®îc trÌu cña vî

*H3: HiÖp ®Íu tiÕp theo ®îc miªu t¶ ntn

?

QuyÕt liÖt h¬n

- tõ khi H¬ NhÞ vøt miÕng trÌu- §S¨n

giµnh ®îc- søc khoÎ t¨ng lªn

Móa trªn cao – giê nh b·o

Móa ®íi thÍp – giê nh lỉc

®©y lµ mĩt ®o¹n móa ®Ñp vµ dòng m·nh,

§S ®©m kÎ thï nhng kh«ng thñng, cÌu

cøu thÌn linh Miªu t¶ b»ng c¸ch so s¸nh

phêng ®¹i => TrÝ tịng tîng phong phó

*H4: «ng tríi gióp - §S th¾ng, c¾t ®Ìu

Mtao Mx©y bªu ngoµi ®íng

Nh©n vỊt «ng tríi gîi cho em suy nghÜ

g× ?

Chi tiết nhờ thần linh giúp

đỡ khẳng định Đăm Săn đứng

về phía chính nghĩa, được

nhân dân ủng hộ

Em cê nhỊn xÐt gi vÒ c¸ch miªu t¶ nµy

cña ngíi T©y Nguyªn ?Cuĩc chiÕn ®Íu

nµy víi môc ®Ých lµ giµnh l¹i h¹nh phóc

gia ®×nh, nê cßn cê ý nghÜa g× n÷a ?

ý nghÜa: ®ßi l¹i vî chØ lµ c¸i cí lµm n¶y

sinh >< gi÷a c¸c bĩ tĩc dĨn ®Õn chiÕn

tranh mị rĩng bí cđi lµm nưi uy danh

cĩng ®ơng

Phần 2: Mối quan hệ giữa

cá nhân và cộng đồng

- th¶o luỊn nhêm

C¶nh sau cuĩc chiÕn ?

Phần 3: Vai trò của người

anh hùng và ý nghĩa của

Hiệp đấu thứ 3:

- Đăm Săn múa “như gió bão”,

“như lốc”, núi 3 lần rạn nứt, bađồi tranh bật rễ -> Nghệthuật so sánh cùng cường điệucàng làm nổi bật sự phithường của Đăm Săn

Hiệp đấu thứ 4 : Nhờ thần linhgiúp đỡ, Đăm Săn đã chiếnthắng được kẻ thù

- «ng tríi lµ nh©n vỊt phï trî

Tóm lại, qua trận đấu, bằngnghệ thuật so sánh và cườngđiệu, tác giả dân gian đã làmnổi bật vẻ đẹp phi thường củaanh hùng Đăm Săn - người đạidiện cho cả cộng đồng

3 Phần 2: Cảnh Đăm Săn cùng

nô lệ ra về sau chiến thắng

- Cuộc đối giữa Đăm Săn và dânlàng gồm 3 nhịp, vừa có sựlặp lại vừa có sự tăng tiến

- Thái độ của dân làng:

“Bà con xem, thế là ” ->ngưỡng mộ, thán phục

-> Đặc trưng của sử thi, thểhiện lòng yêu mến của dân làng,thể hiện mục đích cao đẹp

“làm bà đỡ cho lịch sử” củacuộc chiến: vì sự thống nhất,phồn vinh của cộng đồng sựthống nhất cao độ giữa cánhân và cộng đồng

4 Phần 3: Cảnh ăn mừng chiếnthắng:

Trang 22

Nêi tíi sö thi T.Nguyªn lµ nêi tíi qu¸

khø hµo hïng; ThÕ giíi sö thi lµ thÕ giíi lÝ

tịng ho¸; ¢m ®iÖu sö thi lµ ©m ®iÖu hïng

tr¸ng

 Tổng kết những giá trị

nổi bật về nội dung và

nghệ thuật của đoạn trích

(nói riêng) và tác phẩm (nói

chung) Rút ra khái niệm và

đặc điểm chung của văn bản

- Người tới ăn mừng: các tùtrưởng từ phương xa đến, khách

“đông nghịt”, tôi tớ “chật ních cảnhà”

-> Sự thống nhất cao độ trongcộng đồng

- Hình ảnh Đăm San: “nằm trênvõng, tóc thả trên sàn ”, “uốngkhông biết say, ăn không biết no,chuyện không biết chán”, “”đôimắt long lanh”, “bắp chân tobằng xà ngang”

.-> Oai phong dũng mãnh khácthường

=> Cảnh ăn mừng chiến thắngcàng tô đậm thên vẻ đẹp củangười anh hùng, mục đích caođẹp của trận chiến

III GHI NHỚ:

- Oai phong, dũng mãnh, tài năng,đề cao hạnh phúc gia đình, thiếttha với cuộc sống phồn vinh,bình yên của cộng đồng lànhững vẻ đẹp nổi bật củangười anh hùng Đăm Săn -> Quađó làm nổi bật phẩm chất,khát vọng cao đẹp của ngườixưa

- Ngôn ngữ trang trọng, giàuhình ảnh, nhạc điệu với nhữngphép so sánh và cường điệuđộc đáo là đặc điểm tiêu biểuvề nghệ thuật của sử thi

IV CỦNG CỐ : Học sinh phát biểu cảm nhận sau khi tìm hiểuđoạn trích

V DẶN DÒ: Giờ sau học tiếp bài Làm văn: Văn bản

Trang 23

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Tiết 10 Tiếng Việt

VĂN BẢN

(Tiếp theo)

1 KiÕn thøc : Hiểu được khái quát về văn bản và những đặc điểmcủa văn bản

2 Kü n¨ng : Vận dụng kiến thức vào đọc - hiểu văn bản và làmvăn., luyện tập kỹ năng lĩnh hội văn bản và tạo lập văn bản, Tõ nĩidung ®· hôc ị tiÕt 1, biÕt vỊn dông vµo lµm bµi luyÖn tỊp t¹i líp

3 Th¸i ®ĩ : Thấy được tầm quan trọng của việc tiếp xúc trựctiếp với văn bản

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: ®ôc - hiÓu, th¶o luỊn, ®µm tho¹i, ph¸p vÍn, quy n¹pC.CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:

IV NỘI DUNG BÀI MỚI

a §Ưt vÍn ®Ò: Tõ kiÕn thøc ®· hôc ị tiÕt 1, h«m nay c¸c em ®îc vỊn dông vµo lµm bµi luyÖntỊp

b TriÓn khai bµi d¹y :

HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY& TROØ NOÔI DUNG kiÕn thøc

Trình bày về khái niệm,

những đặc điểm nỏi bật

và sự phân loại văn bản

theo tiêu chí mục đích giao

+ §o¹n v¨n cê 1 chñ ®Ò thỉng nhÍt, c©u chỉt

®øng ị ®Ìu c©u

+ C©u 1: LuỊn ®iÓm C©u 2,3 : LuỊn cø C©u 4,5 : LuỊn chøng+ Tiªu ®Ò: m«i tríng vµ c¬ thÓBµi tỊp 2:

- S¾p xÕp: a- c-e –b- d

Trang 24

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY& TROØ NOÔI DUNG kiÕn thøc

- Xác định chủ đề

- Hướng triển khai chủ

- S«ng, suỉi, nguơn níc ngµy cµng c¹n kiÖt vµ

bÞ « nhiÔm do c¸c chÍt th¶i cña cÍc khu c«ngnghiÖp, nhµm, m¸y

- C¸c chÍt th¶i nhÍt lµ bao ni l«ng vøt bõa b·itrong khi ta cha cê quy ho¹ch ®Ó xö lý…

=> Tiªu ®Ò: M«i tríng sỉng kªu cøuBµi tỊp 4:

Mẫu đơn Xin phép nghỉ học:

Quốc hiệu - Tiêu ngữTên đơn

Nơi gửi đơnThông tin về bản thânNôi dung cơ bản của đơn: đề xuấtyêu cầu, nguyện vọng, nêu rõ lý

do, cam kết )Thời gian, địa điểm, chữ ký

Cĩng hoµ x hĩi chñ nghÜa ViÖt Nam· hĩi chñ nghÜa ViÖt Nam

§ĩc lỊp - Tù do - H¹nh phóc

GIÍY XIN PHÐPkÝnh göi : - Ban gi¸m hiÖu Tríng THPT Chu V¨n An

- Gi¸o viªn chñ nhiÖm líp 12G (2007-2008)

- Quý thÌy c« gi¸o bĩ m«n

T«i tªn lµ : NguyÔn V¨n A

Lµ bỉ cña ch¸u NguyÔn V¨n B hôc sinh líp 10B

KÝnh xin cho con t«i ®îc nghØ hôc tõ ngµy 25 / 9 /2010®Õn 27 / 9 / 2010

NghØ t¹i : ®ĩi 6 – TriÖu Long – TriÖu Phong – Qu¶ng TrÞ

Lý do : C¶m sỉt

Chóng t«i xin høa sÏ qu¶n lý ch¸u trong thíi gian nghØ hôc vµ nh¾c nhị

ch¸u chuỈn bÞ tỉt bµi vị khi ®Õn líp

KÝnh mong sù chÍp thuỊn cña quý tríng

IV CỦNG CỐ : Muốn tạo một văn bản có hiệu quả cao, cần chú

ý đến những yếu tố nào (mục đích, đối tượng tiếp nhận, nộidung, hình thức)

Trang 25

Câu 1 : ( 3.5 điẻm ) Đọc câu ca dao sau và trả lời câu hỏi :

Đêm trăng thanh anh mới hỏi nàng:

Tre non đủ lá đan sàng nên chăng r?

Đan sàng thiếp cũng xin vâng

Tre vừa đủ lá, non chăng hỡi chàng ?

1 Nhân vật giao tiếp ở đây là những ngời nh thế nào ?

A Nam và nữ C Trung niên

B Thanh niên D Cả a và b đúng

2.Hoạt động giao tiếp này diễn ra vào thời gian nào ?

3 Bối cảnh thời gian giao tiếp nói trên phù hợp với những cuộc trò chuyện nh thế nào ?

A Lao động sản xuất C Tâm tình yêu đơng

4 Nhân vật anh nói về điều gì ?

A Hỏi tre còn non không

B Hỏi tre non đã đủ lá cha

C Hỏi tre non đã đủ lá, có đan sàng đợc cha

5 Nhân vật anh nói nh thế nhằm mục đích gì ?

A Rủ chặt tre đan sàng

B Ngỏ ý tình cảm đã thắm thiết, nên xây dựng gia đình

6 Nhân vật em ( thiếp ) nói về điều gì ?

A Tre không còn non

B Bảo tre non đã đủ lá, đan sàng đợc rồi

7 Nhân vật em ( thiếp ) nói nh thế nhằm mục đích gì ?

A Ngỏ ý muốn cùng đan sàng

B Ngỏ ý có tình cảm thắm thiết, nhận lời xây dựng gia đình

Câu 2 : (1 điểm) Văn bản là gì ?

A Văn bản là đơn vị giao tiếp bằng ngôn ngữ

B Văn bản là sản phẩm đợc tạo ra trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

C Văn bản thờng bao gồm nhiều câu

D Cả ba ý trên

Câu 3 : : (1 điểm) Dòng nào dới đây không nói đúng đặc điểm của văn bản ?

A Mỗi văn bản tập trung nhắt quán vào một chủ đế và triển khai chủ đế đó một

cách trọn vẹn

B Các câu trong văn bản có sự liên kết chặt chẽ, đồng thời cả văn bản đợc xây

dựng theo một kết cấu mạch lạc

C Văn bản phải từ hai câu trở lên

D Văn bản nhằm thực hiện một mục đích giao tiếp nhất định

E Mỗi văn bản có dấu hiệu hình thức biểu hiện tính hoàn chỉnh về nội dung:

thờng mở đầu bằng một tiêu đề và có dấu hiệu kết thúc thích hợp với từng loại

văn bản

Câu 4 : : (4,5 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi

Năm Canh Dần (990), vua Tống sai ngời mang chiếu th sang phong cho Lê Hoàn hai chữ “Đặc tiến”.Biết nhà Tống vẫn nuôi mộng xâm lợc nớc ta, Lê Hoàn bèn thay đổi cách đón tiếp Ông sai tớng lĩnhmang 9 chiến thuyền và 300 quân sang tận Liêm Châu (Quảng Đông, Trung Quốc) để đón các xứ thần

Đoàn sứ Tống đến kinh đô Hoa L thấy cảnh tng bừng khác lạ: dới sông, thuyền chiến tinh kì san sát;các sờn núi, quân lính võ phục chỉnh tề, giáo gơm sáng loà; trên các cánh đồng, hàng trăm hàng ngàntrâu bò rong ruổi đen đặc, bụi bay mù mịt… Sứ Tống không thể không thấy sự hùng mạnh, giàu có củanớc Việt

Theo nghi lễ của Tống triều, khi nhận chiếu th của “Thiên triều”, vua các nớc ch hầu phải quỳ lạy LêHoàn lấy cớ mới ngã ngựa, bị đau chân, không chịu lạy Sứ Tống đành phải chấp nhận Để tỏ lòng mếnkhách, Lê Hoàn cho ngời khiêng đến một con trăn lớn, dài vài trợng, nói với sứ Tống:

- Nếu sứ thần muốn nếm mùi vị con trăn này thì Vua tôi sẽ cho ng ời làm cỗ để mời Sứ Tống khiếp

đảm từ chối Lát sau, Lê Hoàn lại cho dắt tới hai con hổ dữ để mời “quý khách” thởng ngoạn, các

“kháh quý” lại một phen sợ toát mồ hôi Trớc khi đoàn sứ Tống trở về nớc, Lê Hoàn bảo họ:

- Sau này, nếu có quốc th thì nên giao nhận ngay ở đầu địa giới, không phiền sứ thần đến tận đây nữa

Trang 26

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

(Theo Quúnh C - §ì §øc Hïng)

a ) H·y x¸c ®Þnh ®Ò tµi vµ ®Ưt nhan ®Ò cho v¨n b¶n trªn

Mĩt b¹n hôc sinh dù ®Þnh chôn mĩt trong nh÷ng nhan ®Ò sau:

D Ngíi hÌu cña vua Lª

c) Chi tiÕt nµo kh«ng n»m trong ý ®ơ ph« tr¬ng sù giµu cê vµ hïng m¹nh cña §¹i ViÖt?

A Díi s«ng, thuyÒn chiÕn tinh k× san s¸t

B C¸c sín nói, qu©n lÝnh vđ phôc chØnh tÒ, gi¸o g¬m s¸ng loµ

C Trªn c¸c c¸nh ®ơng, hµng tr¨m hµng ngµn tr©u bß rong ruưi ®en ®Ưc,

bôi bay mï mÞt

D Lª Hoµn ®Þnh lµm thÞt mĩt con tr¨n lín ®Ó míi sø Tỉng

C©u 2 : §ôc v¨n b¶n sau vµ tr¶ líi c©u hâi

Líi kªu gôi toµn quỉc kh¸ng chiÕn

Hìi ®ơng bµo toµn quỉc !

Chóng ta muỉn hoµ b×nh, chóng ta ®· nh©n nhîng Nhng chóng ta cnµg nh©n nhîng, thùc d©n Ph¸pcµng lÍn tíi, v× chóng quyÕt t©m cíp níc ta mĩt lÌn n÷a

Kh«ng! Chóng ta thµ hi sinh tÍt c¶ , chø nhÍt ®Þnh kh«ng chôi mÍt níc, nhÍt ®Þnh kh«ng chôi lµm n«lÖ

Hìi ®ơng bµo! Chóng ta ph¶i ®øng lªn !

BÍt k× ®µn «ng, ®µn bµ, bÍt k× ngíi giµ, ngíi trÎ, kh«ng chia t«n gi¸o, ®¶ng ph¸i, d©n tĩc, hÔ lµ ngíiViÖt Nam th× ph¶i ®øng lªn ®¸nh thùc d©n Ph¸p, cøu Tư quỉc Ai cê sóng dïng sóng, ai cê g¬m dïngg¬m, kh«ng cê g¬m th× dïng cuỉc, thuưng, gỊy gĩc, ai còng ph¶i ra søc chỉng thùc d©n, cøu níc

Hìi anh em binh sÜ, tù vÖ, d©n qu©n !

Gií cøu níc ®· ®Õn ! Ta ph¶i hi sinh ®Õn giôt m¸u cuỉi cïng ®Ó gi÷ g×n ®Ít níc

Dï ph¶i gian lao kh¸ng chiÕn, nhng víi mĩt lßng kiªn quyÕt hi sinh, th¾ng lîi nhÍt ®Þnh vÒ d©n tĩc ta.ViÖt Nam ®ĩc lỊp vµ thỉng nhÍt mu«n n¨m !

Kh¸ng chiÕn th¾ng lîi mu«n n¨m !

Ngµy 20 th¸ng 12 n¨m 1946

Hơ ChÝ Minh

a ) X¸c ®Þnh chñ ®Ò cña v¨n b¶n trªn Chñ ®Ò ®ê ®îc triÓn khai nh thÕ nµo ?

b ) T¸c gi¶ viÕt v¨n b¶n trªn nh»m môc ®Ých g× ? C¸c c©u v¨n cê phï hîp víi môc ®Ých ®ê kh«ng ?

Tiết 11, 12 - Đọc văn

TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỴ CHÂU TRỌNG THỦY

A.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh

I Kiến thức: Nắm được đặc trưng cơ bản của truyền thuyết quatìm hiểu một câu chuyện cụ thể: truyện kể về sự kiện lịch sửđời trước và giải thích nguyên nhân theo cách nghĩ, cách cảm nhậncủa đời sau Nhận thức được bài học giữ nước ẩn sau câuchuyện tình yêu, tinh thần cảnh giác với kẻ thù xâm lược, cách xửlý đúng ®¾n mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng; Mỉi quan hÖ gi÷a

sù thỊt lÞch sö vµ h cÍu

II Kỹ năng: Đọc - hiểu văn bản HiÓu mĩt sỉ ®Ưc ®iÓm c¬ b¶n cña thÓ lo¹i truyÒnthuyÕt, biÕt c¸ch ®ôc hiÓu truyÒn thuyÕt theo ®Ưc trng thÓ lo¹i

III Thái độ:Trân trọng sử thi dân gian

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: ®ôc - hiÓu, th¶o luỊn, ®µm tho¹i, ph¸p vÍn, quy n¹p

Trang 27

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

 Giáo viên: Đọc tài liệu, thiết kế bài dạy + Học sinh: Đọc sgk,soạn bài

II KIỂM TRA BÀI CŨ: Câu hỏi: Cảm nhận của em về nhân vậtĐăm Săn

§Ưt vÍn ®Ò: Em ho¸ ®¸ ị trong truyÒn thuyÕt

Cho bao c« g¸i sau em

Kh«ng cßn ph¶i ho¸ ®¸ trong ®íi (….)

Ngíi d©n nµo ®a em vÒ ®©y

Nh muỉn nh¾c mĩt ®iÒu g× (…)

Nhµ th¬ TrÌn §¨ng Khoa ®· viÕt nªn nh÷ng c©u th¬ ®Ìy xóc ®ĩng Íy khi ®Õn th¨m Cư Loa,bµi hôc h«m nay sÏ gióp chóng ta tr¶ líi c©u hâi nµy, vµ hiÓu rđ h¬n mĩt sỉ ®Ưc ®iÓm c¬ b¶ncña thÓ lo¹i truyÒn thuyÕt, về sự kiện lịch sử đời trước và giải thíchnguyên nhân theo cách nghĩ, cách cảm nhận của đời sau Nhận thứcđược bài học giữ nước ẩn sau câu chuyện tình yêu, tinh thầncảnh giác với kẻ thù xâm lược, cách xử lý đúng ®¾n mối quan hệgiữa cá nhân với cộng đồng; Mỉi quan hÖ gi÷a sù thỊt lÞch sö vµ h cÍu…

 Tìm hiểu khái quát về

thể loại truyền thuyết và

tác phẩm An Dương Vương

và Mỵ Châu Trọng Thủy

Định hướng:

- Xác định thể loại, ôn lại

đặc trưng của thể loại

GV: Muỉn hiÓu ®óng vµ s©u truyÒn

thuyÕt nµy vÒ nd vµ nt cÌn ®Ưt tp trong

mỉi quan hÖ víi lÞch sö vµ ®íi sỉng

+ Giíi thiÖu lµng Cư Loa - §«ng Anh,

giÕng ®Ít ( giÕng ngôc)

- Bao quanh ®Òn vµ am lµ tõng ®o¹n

vßng thµnh cư ch¹y dµi( dÍu vÕt cña chÝn

vßng thµnh Cư)

( ®Òn thí ADV, cßn gôi lµ ®Òn Cu«ng,

t¹i x· DiÔn An, huyÖn DiÔn Ch©u, NghÖ

An T¬ng truyÒn n¬i ®©y ADV ®· chÐm

A.TÌM HIỂU CHUNG

I Thể loại: truyền thuyết (làloại truyện kể về sự kiện,nhân vật lịch sử theo xu hướnglý tưởng hóa, qua đó thể hiệnsự ngưỡng mộ và tôn vinh củanhân dân ta)

II.Tác giả: dân tộc Kinh

III Xuất xư ï: xuất phát từ sựthật lịch sử: làng Cổ loa và LoaThành, từ nhân vật lịch sử: vua

An Dương Vương

Văn bản được trích từ Truyệnrùa vàng trong Lĩnh Nam chíchquái - một sưu tập truyện dângian ra đời thế kỷ XV

- Cê 3 b¶n kÓ:  Rïa vµng  Thôc kØ AD V¬ng  Ngôc trai- giÕng níc

IV Gi¸ trÞ vµ ý nghÜa:

Miªu t¶ qu¸ tr×nh x©y thµnh chÕ nâ b¶o vÖ

®Ít níc cña ADV¬ng vµ bi kÞch níc mÍt nhµtan §ơng thíi thÓ hiÖn th¸i ®ĩ t×nh c¶m cña

tg d©n gian ®ỉi víi tõng nh©n vỊt vµ bµi hôc

Trang 28

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Mþ Ch©u, cÌm sõng tª tª rÏ níc ®i

xuỉng biÓn, cïng víi ®Òn thí ADV cßn

cê lÔ hĩi ADV 15.02 ©.l )

 Tìm hiểu văn bản

Định hướng:- Tìm hiểu bố

cục (Văn bản chia làm mấy

phàn, nội dung từng phần)

Bỉ côc: - §o¹n 1: Tõ ®Ìu > bÌn xin

hoµ: ADV x©y thµnh, chÕ nâ b¶o vÖ

thµnh v÷ng ch¾c - §o¹n 2: TiÕp >

xuỉng biÓn: C¶nh níc mÍt, nhµ tan

-®o¹n 3: Cßn l¹i: Th¸i ®ĩ cña tg d©n gian

®ỉi víi MÞ Ch©u

 Tìm hiểu nội dung và ý

nghĩa từng phần

Phần 1:

- Quá trình xây thành chế

nỏ đã được tác giả dân gian

miêu tả như thế nào? (Yếu

tố thực? Yếu tố kỳ ảo?)

- Sự miêu tả ấy nói lên

IV HIỂU VĂN BẢN1.An Dương Vương xây thànhchế nỏ bảo vệ đất nước (§o¹n1: Tõ ®Ìu > bÌn xin hoµ)

- Qúa trình xây thành chế nỏ:

+ Thành đắp tới đâu lở tới đó+ Lập bàn thờ, giữ mình trongsạch để cầu đảo bách thần+ Nhờ cụ già mách bảo ->Nhowf rùa váng giúp sức (chitiết kỳ ảo) ->xây được thành,chế được nỏ thần

- Ý nghĩa:

+ Phản ánh sự gian nan vấtvả của công việc bảo vệ đấtnước

+ Ca ngợi công lao to lớn của AnDương Vương

+ Khẳng định sức mạnh củachính nghĩa, của tinh thần đoànkết

+ Đề cao tinh thần phòngchống giặc ngoại xâm

V CỦNG CỐ : Học sinh phát biểu cảm nhận sau khi tìm hiểu tácphẩm

VI DẶN DÒ: Giờ sau học tiếp bài Làm văn: Lập dàn ý trong văntự sự

- -Ngăy soạn: / /200 Ngăy dạy: 10B - / ; 10B - / ; 10B - /

TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỴ CHÂU TRỌNG THỦY

Trang 29

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

§Ưt vÍn ®Ò: Dùng níc khê mĩt, gi÷ níc khê tr¨m lÌn, c©u hâi v× sao An D¬ng V¬ng mÍt níc,chóng ta t×m c©u tr¶ líi tõ truyÒn thuyÕt An D¬ng vµ MÞ Ch©u – Trông Thụ

- Cảnh nước mất nhà ta

được tác giả dân gian kể

lại như thế nào? Nguyên

nhân?

+ TriÖu §µ cÌu h«n, vua g¶ con g¸i lµ

MÞ Ch©u cho Trông thụ

+ Trông Thụ thùc hiÖn mu kÕ cña cha

 ®¸nh ®ưi nâ thÌn ®a vÒ níc TriÖu

®µ ®em binh sang x©m lîc

+ Nhµ vua cỊy cê nâ thÌn nªn ®iÒm

nhiªn ®¸nh cí thÍt thÕ níc mÍt nhµ

tan

 ViÖc g¶ con g¸i cho con kÎ thï lµ

nguyªn nh©n dĨn ®Õn t×nh huỉng MÞ

ch©u “ Tr¸i tim nhÌm chì ®Ó trªn ®Ìu

Nâ thÌn v« ý trao tay giƯc “ ( Tỉ H÷u )

 Nhµ vua kh«ng ph©n biÖt ®îc ®©u lµ

b¹n, ®©u lµ thï. > mÍt c¶nh gi¸c

=> Nhµ vua- ngíi ®øng ®Ìu mĩt ®Ít

tay trõng trÞ kÎ cê tĩi, cho dï ®ê lµ con

m×nh ADV ®· ®Ưt c¸i chung trªn c¸i

riªng

chÕt So víi h×nh ¶nh T.Giêng vÒ tríi th×

h/a ADV kh«ng rùc rì hoµnh tr¸ng b»ng,

bịi lÏ ADV ®· ®Ó mÍt níc

dµnh riªng cho tõng ngíi

- Qua việc kể lại cảnh

nước mất nhà tan, nhân dân

ta thể hiện tư tưởng tình

cảm gì?

- Kết cục của mối tình Mỵ

Châu Trọng Thủy?

Iv- HIỂU VĂN BẢN1.An Dương Vương xây thànhchế nỏ bảo vệ đất nước

2 Cảnh nước mất nhà tan (§o¹n2: TiÕp > xuỉng biÓn)

* Diễn biến sự việc:

- vua gả Mỵ Châu cho TrọngThủy,

- lợi dụng tình cảm của MỵChâu,Trọng Thủy ăn cắp nỏthần

- Vua chủ quan -> mất nước

* Hµnh ®ĩng, thái độ của vua: saulời phán quyết của Rùa vàng,vua giết con, theo Rùa vàng vềthủy cung

> vẻ đẹp truyền thống của conngười Việt Nam

3 Thái độ của dân gian đối với

Trang 30

đánh giá khái quát về giá

trị nội dung và nghệ thuật

 Luyªn tỊp:

cho chơng xem nªn ®¸nh gi¸ ntn ?

Cê 2 c¸ch ®¸nh gi¸:

quªn nghÜa vô tr¸ch nhiÖm ®ỉi víi tư

quỉc

+ Lµm theo ý chơng lµ hîp víi ®¹o lý

ý kiÕn nµo ®óng? Lý gi¶i ?

Chi tiÕt: m¸u MC trai sß ¨n vµo ®Òu

thÓ hiÖn th¸i ®ĩ g× cña ngíi xa ®ỉi víi

MC ? Hô ®· nh¾n göi ®iÒu g× tíi thÕ hÖ

trÎ?

Chi tiÕt “ ngôc trai giÕng níc” cê ph¶i

kh¼ng ®Þnh TY chung thụ kh«ng? Th¸i

®ĩ cña ngíi xa ®ỉi víi T Thụ ?

* Ý nghĩa :+ Kết cục bi đát: lên án chiếntranh

+ Hình tượng ngọc trai giếngnước: sự hóa giải oan tình MỵChâu -> Cái nhìn đầy cảm thông-> Lòng nhân hậu

3 Kết luận:

- Với sự kết hợp giữ hiệnthực và kỳï ảo, tác giả dân gianđã kể lại chuyện vua An DươngVương bảo vệ đất nước vàlàm mất nước

- Qua đó, tác giả dân gian đã cangợi lòng yêu nước, nêu lên bàihọc cảnh giác và thể hiện tháiđộ lên án chiến tranh

V LUYªN TỊP:

=> ý kiÕn 1: v× nâ thÌn lµ tµi s¶n quỉc gia,

=> Nµng lµ ngíi v« t×nh ®¾c tĩi víi nons«ng chø kh«ng cê chñ ý Nµg thùc sù bÞ ngíilõa dỉi Ng©y th¬ trong tr¾ng cña nµng ®·

®îc an ñi

- Líi nh¾n nhñ víi thÕ hÖ trÎ: Ph¶i biÕt ®Ưtquan hÖ riªng chung cho ®óng mùc TY nµocòng ®ßi hâi sù hy sinh

=> Chi tiÕt nµy kh«ng kh¼ng ®Þnh TY chungthụ v× : díi con m¾t môi ngíi TT lµ gi¸n

®iÖp ®ĩi lỉt con rÓ. > H ¶nh nµy chÝnh lµoan t×nh cña MC ®· ®îc ho¸ gi¶i

Trang 31

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Tiết 13 - Làm văn

LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰ

1 KiÕn thøc : Muốn viết một bài văn tự sự, phải dự kiến đề tài,xác định chủ đề, xác định các nhân vật, chọn các chi tiết, sựkiện tiêu biểu, đặc sắc và sắp xếp chúng theo một trình tựnhất định

2 Kỹ năng: Biết cách dự kiến đề tài và cốt truyện cho một bàivăn tự sự, nắm được kết cấu và biết cách lập dàn ý bài văntự sự,

3 Thái độ : nâng cao nhận thức về ý nghĩa, tầm quan trọng củaviệc lập dàn ý để có thói quen lập dàn ý trước khi viết một bàivăn tự sự nói riêng, các bài văn khác nói chung

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: th¶o luỊn, ®µm tho¹i, ph¸p vÍn, quy n¹p , diễngiảng

C.CHUẨN BỊ GIÁO CỤ: GV: Đọc tài liệu, thiết kế bài dạy + Họcsinh: Đọc sgk, soạn bài

II KIỂM TRA BÀI CŨ: Câu hỏi: Các bước cơ bản khi viết một bàivăn (nói chung) ?

kü tríc khi nêi Lµm v¨n còng vỊy, ph¶i cê dµn ý, cê sù s¾p xÕp c¸c ý, c¸c sù kiÖn t ¬ng ®ỉi hoµn chØnh §Ó thÍy rđ vai trß cña dµn ý chóng ta t×m hiÓu bµi LỊp dµn ý bµi v¨n tù sù

hình thành ý tưởng, dự

kiến cốt truyện

I H×nh thµnh ý tịng- dù kiÕn cỉttruyªn:

1 Nĩi dung:

- Nhµ v¨n Nguyªn Ngôc ®· nêi vÒ truyªn ng¾n

Trang 32

việc hình thành ý tưởng?

Xác định đề tài, chủ đề

của đề bài:

Yªu cÌu h/s t×m hiÓu qua bµi tỊp

VÒ tíi nhµ ®· khuya, thÍy

mĩt ngíi l¹ ®ang nêi chuyÖn víi

chơng

- Th©n bµi:

Ngíi kh¸ch l¹ lµ c¸n bĩ ViÖt Minh

t×m ®Õn hâi th¨m hoµn c¶nh gia ®×nh

chÞ

Tõng bíc gi¶ng gi¶i cho vî chơng

lµng kh¸c hô ®· vïng lªn ntn? Cuĩc

ThØnh tho¶ng ngíi kh¸ch l¹i ghÐ

th¨m vµ mang tin míi ®Õn cho gia

- H/s lµm t¹i líp- gôi vµi em lªn

tr×nh bµy lÍy ®iÓm

Rõng xµ nu ®· ®îc nhµ v¨n viÕt ntn

2 H×nh thµnh ý tịng, dù kiÕn cỉt truyÖn:

- Anh §Ò- mang c¸i tªn Tnó rÍt miÒn nói

- DÝt ®Õn – vµ lµ mỉi t×nh sau cña Tnó Nh vỊyph¶i cê Mai( chÞ cña DÝt)

bÐ Heng

- Nguyªn nh©n nµo lµm bỊt lªn sù kiÖn diÖt 10tªn ¸c «n khi mµ cha hÒ cê tiÕng sóng. > ®ê lµ c¸ichÕt cña mÑ con Mai; Míi ®Ìu ngên tay Tnó bỉclöa

- Çc chi tiÕt kh¸c tù nê ®Õn: rõng xµ nu g¾n liÒnvíi sỉ phỊn mìi con ngíi; çc c« g¸i lÍy níc…; çc

cô giµ lom khom

II LỊp dµn ý:

Yªu cÌu:

- §ôc kü bµi tỊp

- Chôn nhan ®Ò

- LỊp dµn cho mĩt trong 2 nĩi dung trªn

 Lập dàn ý: Sắp xếp các tình tiếtcủa câu chuyện theo một trình tựnhất định

 Dàn ý chung:

 Mở bài: Giới thiệu câu chuyện(hoàn cảnh, không gian, thời gian,nhân vật )

 Thân bài: kể lại những sựviệc, chi tiết theo diễn biến câuchuyện

 Kết bài: kết thúc câu chuyện(nêu cảm nghĩ của nhân vật haychọn một chi tiết đặc sắc, có ýnghĩa

III GHI NHỚ: Muốn viết một bài văntự sự, phải dự kiến đề tài, xácđịnh chủ đề, xác định các nhân vật,chọn các chi tiết, sự kiện tiêubiểu, đặc sắc và sắp xếp chúngtheo một trình tự nhất định

IV LUYỆN TẬP:

Bài 1: Gợi ý:

- Quá trình tha hóa: nghe bạn xấurủ rê

- Quá trình tỉnh ngô ü: Nhí sù cña sù gióp

®ì cña bỉ mÑ, thÌy c« gi¸o vµ b¹n bÌ -> thay

Trang 33

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

đổiBài 2: Gợi ý dàn bài cho câuchuyện về đôi bạn giúp nhau vượtkhó : - Hoàn cảnh của đôi bạn -Những việc tốt mà đôi bạn đãcùng làm - Kết quả gặt hái được

V CỦNG CỐ : Học sinh nhắc lại các bước cơ bản khi viết mộtbài văn tự sự Xác định các yếu tố cơ bản để tạo nên thànhcông một bài v¨n

IV. DẶN DÒ: Đọc và soạn bài Uy lít xơ trở về

UY LÍT XƠ TRỞ VỀ

Trích Ô đi xê - sử thi Hy Lạp

I Kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ củangười Hy Lạp thể hiện qua cảnh đoàn tụ vợ chồng sau 20 năm xacách; nắm được đặc điểm nghệ thuật của sử thi về cách xâydựng nhân vật, nghệ thuật miêu tả và sử dụng ngôn từ

II Kỹ năng: Đọc - hiểu văn bản NhỊn biÕt mĩt sỉ ®Ưc ®iÓm c¬ b¶n cña thÓ lo¹i

sö thi BiÕt c¸ch ®ôc hiÓu sö thi theo ®Ưc trng thÓ lo¹i, phân tích diễn biến tâm lýnhân vật qua các đối thoại trong cảnh gặp mặt để thấy đượckhát vọng hạnh phúc và vẻ đẹp trí tuệ của nhân vật

III Thái độ:nhận thức được sức mạnh của tình cảm gia đình Đólà động lực giúp con người vượt mọi khó khăn

 Giáo viên: Đọc tài liệu, thiết kế bài dạy - Học sinh: Đọc sgk,soạn bài

Câu hỏi: Tóm tắt bi kịch mất nước của An Dương Vương và bi kịchtình yêu của Mỵ Châu Trọng Thủy Qua đó nêu ý nghĩa của câuchuyện?

§Ưt vÍn ®Ò:

Gôi h/s ®ôc phÌn tiÓu dĨn ị SGK

PhÌn tiÓu dĨn tr×nh bµy nh÷ng nĩi dung g×?

A ĐỌC HIỂU KHÂI QUÂT :

1 t¸c gi¶ : Lµ nhµ th¬ mï cña Hi L¹psỉng vµo thÕ kû IXvµ VIII TCN ¤ng sinh

Trang 34

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Giíi thiÖu vµi nÐt vÒ H«-me- r¬ ?

Dùa vµo sgk em h·y têm t¾t sö thi ¤-®i-xª ?

Em h·y nªu chñ ®Ò cña sö thi «-®i-xª ?

Qu¸ tr×nh chinh phôc thiªn nhiªn biÓn c¶

®ơng thíi miªu t¶ cuĩc ®Íu tranh b¶o vÖ

h¹nh phóc gia ®×nh cña ngíi Hi l¹p thíi cư

 Gi¶i thÝch c¸c tõ khê ( sgk)

 Gôi h/s ®ôc bµi

T×m vÞ trÝ cña ®o¹n trÝch trong tp ?

§o¹n trÝch ®îc chia lµm mÍy phÌn ? Nªu

nĩi dung mìi ®o¹n ?

 VÞ trÝ ®o¹n trÝch: khóc ca 23

 Bỉ côc:

- Tõ ®Ìu  “ ngíi kÐm gan d¹” : pª nª

lỉp ®îc tin Uy lit x¬ trị vÒ

- Cßn l¹i: Cuĩc ®Íu trÝ gi÷a Pª-nª-lỉp cïng

chơng gia ®×ng ®oµn tô

 Tóm tắt đoạn trích:

- Nhũ mẫu Ơ - ri - clê báo tin,

thề thốt, đưa chứng cứ, Pê

-nê - lốp không tin nhưng vẫn

xuống nhà để xem xác chết

của bọn cầu hôn và gặp

người giết chúng

- Tê lê mác trách mẹ, Pê nê lốp

cho biết sẽ nhận ra chồng nhờ

những dấu hiệu riêng

- Uy lít xơ xuất hiện trong trang

phục nghiêm chỉnh, nói ra được

bí mật chiếc giường, Pê nê lốp

mới nhận người đang đứng

trước mặt mình là chồng

Pª-nª-lỉp ®ang ị trong hoµn c¶nh nµo?

Tríc ®o¹n trÝch nµng nghe tin ®ĩt ngĩt:

Mõng rì cuỉng cuơng nh¶y ra khâi giíng «m

chÌm lÍy bµ l·o níc m¾t chan hoµ

 BiÓu thi cña lßng chung thụ niÒm vui

síng h¹nh phóc nÕu chơng nµng vÒ thùc sù

tr¹ng g×?

chÞu 2 sù t¸c ®ĩng: Nhò mĨu vµ con trai

Th¸i ®ĩ suy nghÜ cña nµng thÓ hiÖn ntn tríc

líi nhò mĨu ?

trịng trong 1 gia ®×nh nghÌo bªn dßngs«ng Mª-lÐt «ng ®· tỊp hîp tÍt c¶ thÌntho¹i vµ truyÒn thuyÕt ®Ó hoµn thµnh 2 bĩ

sö thi ®ơ sĩ Uy-li-¸t vµ ¤-®i-xª

II t¸c phỈm :

 Nội dung: kể về cuộchành trình trở về quê hương,gia đình sau 20 năm trời xacách (10 năm đánh thành Tơroa và 10 năm trôi dạt lênhđênh) của nhân vật Uy lít xơ

Các trở ngại mà nhân vậtđã vượt qua: tình yêu của nữthần sông núi, tiếng hát củacác nàng tiên cá, tên khổnglồ một mắt, 108 tên cầu hôn,thuyết phục vợ tin mình đãtrở về

-> Bài ca về tình yêu quêhương, tình cảm gia đìnhthắm thiết

B - §ôc - HIỂU VĂN BẢN

1 gi¶i nghÜa tõ khê

III HiÓu v¨n b¶n1- Pª-nª-lỉp ®îc tin Uy lit x¬ trị vÒ

Trang 35

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

tr¹ng g×?

nµng ntn ?

- Nµng c¬ng quyÕt b¸c bâ ý cña nhò mĨu

V DẶN DÒ: Giờ sau hôc tiÕp

- -D 2 TIẾN TRÌNH BÀI - -DẠY

II KIỂM TRA BÀI CŨ: em h·y têm t¾t sö thi ¤-®i-xª vµ ®o¹n trÝch uy lít xơ trở về

?

iii.NỘI DUNG BÀI MỚI

§Ưt vÍn ®Ò:

-NT: kh«ng mư xÎ t©m lý nh©n vỊtmµ ®a rad¸ng ®iÖu, cö chØ, c¸ch øng xö hay x©y dùngnhwngx ®ỉi tho¹i gi÷a c¸c nh©n vỊt LỊp luỊntuy chÍt ph¸c ®¬n s¬ nhng rÍt hơn nhiªn cñangíi Hi L¹p thíi cư

 Pª-nª-lỉp lµ con ngíi trÝ tuÖ, th«ngminh vµ tØnh t¸o, biÕt k×m nÐn t×nh c¶m cñam×nh.Bªn c¹nh ®ê cßn lµ sù thỊn trông phï hîpvíi hoµn c¶nh cña nµng lóc nµy

> Nµng lµ ngíi tØnh t¸o mµ tÕ nhÞ, kiªnquyÕt mµ thỊn trông, trÝ tuÖ mµ giµu t×nh c¶m 2.Thö th¸ch vµ sum hôp:

* Pª-nª-lỉp ®a ra thö th¸ch:

> Nµng nghÜ ®Õn ®iÒu bÝ mỊt sÏ ®em ra thöth¸ch: chiÕc giíng

Trang 36

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

con ngíi nµy ?

Tõ khi xuÍt hiÖn cho ®Õn lóc nµy th¸i

®ĩ cña chµng thÓ hiÖn ntn ?

Sù thö th¸ch b¾t ®Ìu tõ chi tiÕt nµo ?

nµng ®· thö th¸ch chơng ntn ? Em cê

suy nghÜ g× vÒ viÖc nµy ?

Tríc t×nh thÕ nµy buĩc Uy-lit-x¬ cê

* Uy-lÝt-x¬:

- Gi¶ lµm hµnh khÍt

- Tiªu diÖt nh÷ng kÎ cÌu h«n

- Khi nghe nµng nêi víi con trai chµng :mØm cíi Lµ c¸i cíi ®ơng t×nh vµ chÍp nhỊnv× tin vµo trÝ tuÖ cña m×nh

=> lµ ngíi biÕt k×m nÐn xóc ®ĩng, thÓ hiÖn sùth«ng minh kh«n khÐo, b×nh tÜnh tù tin

- Uy-lit-x¬ giỊt m×nh, chĩt d¹  Buĩc ph¶Ilªn tiÕng: t¶ chi tiÕt, tØ mØ chiÕc giíng

=> Nh¾c l¹i TY, t×nh vî chơng thụ chungson søt vµ chµng còng ®· gi¶i m· ®îc nh÷ngdÍu hiÖu riªng mµ nµng ®Ưt ra

t-III ý nghÜa ®o¹n trÝch:

- Qua cuộc gặp gỡ giữa hai vợchồng sau 20 năm xa cách, đoạntrích đẫ làm nổi vẻ đẹp tâmhồn và trí tuệ của hai nhân vật,đề cao tình cảm gia đình §Ò cao,kh¼ng ®Þnh søc m¹nh t©m hơn vµ trÝ tuÖ conngíi Hi L¹p, ®ơng thíi lµm rđ gi¸ trÞ h¹nh phócgia ®×nh khi ngíi Hi L¹p chuyÓn tõ chÕ ®ĩ thÞtĩc sang chÕ ®ĩ chiÓm h÷u n« lÖ

- Đoạn trích đã thể hiệnnhững đặc sắc về nghệ thuậtcủa sử thi Hy Lạp: lối kểchuyện trang trọng, chọn đượcchi tiết đặc sắc, phân tích diễnbiến tâm trạng tinh tế

V DẶN DÒ: Giờ sau: Trả bài số 1

Trang 37

- -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -* - -*

1 KiÕn thøc : Ôn lại cho học sinh những kiến thức cơ bản về cáchviết bài văn phát biểu cảm nghĩ về một hiện tượng đời sống

2 Kü n¨ng : Giúp học sinh thấy rõ những ưu điểm và nhược điểmcủa mình, rút ra được những kinh nghiệm để nâng cao khả năngbộc lộ cảm xúc, suy nghĩ chân thực trước một sự vật, sựviệc, hiện tượng đời sống, hoặc một nhân vật, một tác phẩmvăn học gần gũi, quen thuộc

3 Th¸i ®ĩ : yªu v¨n hôc

 Giáo viên: Chấm bài, thiết kế bài dạy

 Học sinh: Xem lại phần lý thuyết về kiểu bài phát biểu cảmnghĩ

HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY,

Phân tích đề, lập dàn ý

cho đề bài Định hướng:

- Xác định các yêu cầu

của đề ra

- Xác định các ý chính

cần trình bày

- Hướng triển khai các

ý

I PHÂN TÍCH ĐỀ - LẬP DÀN Ý

1 Yêu cầu đề ra:

- Về nội dung: trình bày cảm tưởng vàsuy nghĩ về mùa thu và năm học mới

- Về thể loại: Phát biểu cảm nghĩ

- Về phạm vi tư liệu: Văn học, đời sống

2 Các ý chính cần trình bày:

a Cảm nghĩ về mùa thu

- Mùa thu là mùa thiên nhiên đẹp nhấttrong năm (Vì khí hậu mát trong, trời xanhquang đãng, hoa cúc nở rộ, đêm rằm trungthu )

- Mùa thu là mùa gợi nhớ nhiều kỷ niệm(Với bản thân: kỷ niệm ngày khai giảng; Vớiđất nước dân tộc: kỷ niệm cách mạngtháng 8 năm 1945 )

- Mùa thu là mùa gợi cảm xúc sáng tạocho thi nhân (nhiều tác phẩm có giá trịviết về mùa thu)

b Về năm học mới

- Lo lắng, hồi hộp (Vì chuyển qua mộtcấp học mới, chương trình cao hơn, thầy

cô, bạn bè đều xa lạ )

- Thấy mình đã trưởng thành (so với các

Trang 38

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY,

Gv trả bài, nêu rõ mặt

- Tự tin, quyết tâm phấn đấu

II TRẢ BÀI:

b Kü n¨ng diÔn ®¹t yÕu , sai chÝnh t¶ trÌm trông, dïng tõsai trÌm trông

IV CỦNG CỐ : Các bước cơ bản khi làm bài văn phát biểu cảmnghĩ

V DẶN DÒ: Giờ sau: Ra ma buộc tội

RA MA BUỘC TỘI

Trích Ra ma ya na - sử thi Ấn Độ

I Kiến thức: Qua đoạn trích, hiểu quan niệm của người Ấn Độcổ về người anh hùng, đấng quân vương mẫu mực và ngườiphụ nữ lý tưởng; hiểu nghệ thuật xây dựng nhân vật của sử thi

Ra ma ya na nắm được đặc điểm nghệ thuật của sử thi về cáchxây dựng nhân vật, nghệ thuật miêu tả và sử dụng ngôn từ

II Kỹ năng: Đọc - hiểu văn bản NhỊn biÕt mĩt sỉ ®Ưc ®iÓm c¬ b¶n cña thÓ lo¹i

sö thi BiÕt c¸ch ®ôc hiÓu sö thi theo ®Ưc trng thÓ lo¹i, hiÓu diễn biến tâm lý nhânvật qua các đối thoại và thái độ, hành động

III Thái độ:Bồi dưỡng ý thức về danh dự và tình yêu thương

Trang 39

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

Câu hỏi: Tường thuật lại cuộc đấu trí giữa Uy lít xơ và Pê nê lốp

Yï nghĩa của đoạn trích?

§Ưt vÍn ®Ò:

TriÓn khai bµi d¹y : NÕu ngíi anh hïng ¤-®i-xª trong sö thi Hi L¹p ®îc ca ngîi

vÒ søc m¹nh cña trÝ tuÖ, lßng dòng c¶m §¨m s¨n trong sö thi T©y NguyªnViÖt Nam lµ ngíi anh hïng chiÕn ®Íu víi c¸c tï trịng thï ®Þch v× môc

®Ých riªng giµnh l¹i vî ®ơng thíi b¶o vÖ cuĩc sỉng b×nh yªn cña bu«nlµng th× Ra-ma ngíi anh hïng trong sö thi ¢n §ĩ l¹i ®îc ca ngîi bịi søc m¹nhcña ®¹o ®øc , lßng tõ thiÖn vµ danh dù c¸ nh©n.§Ó thÍy rđ ®iÒu nµy,chóng ta t×m hiÓu ®o¹n trÝch “Ra-ma buĩc tĩi” trÝch sö thi Ra-ma-ya-nacña Van-ma-ki

 Tìm hiểu khái quát về tác

giả và tác phẩm

- Tác giả ? t¸c phỈm ?

Ra-ma-ya-na h×nh thµnh vµo kho¶ng TK

III-TCN - ®ù¬c bư sung bịi nhiÒu thÕ hÖ tu sÜ- thi

®¹o sÜ Van-mi-ki

- Kết cấu của tác phẩm ?

- Nội dung cơ bản của tác phẩm ?

+ Ra ma bị đày ải vào rừng sâu

14 năm, đi cùng với vợ và em trai

+ Năm lưu đày thứ 14, quỷ Ra va

na bắt cóc Xi ta

+ Giúp đỡ vua khỉ chống lại

người anh trai bất công, giành lại

vợ và vương quốc

+ Được vua khỉ, tướng khỉ Ha nu

man giúp sức, giết Ra va na, giải

cứu Xi ta

+ Nghi ngờ phẩm hạnh của vợ,

Ra ma tuyên bố từ bỏ nàng, Xi ta

nhờ thần lửa chứng minh lòng

trong trắng

+ Ra ma cùng vợ trở lại kinh

thành, cai quản muôn dân, đem lại

cho họ cuộc sống ấm no, thanh

bình

Gv : Gi¶ng nghÜa tõ khê

A ĐỌC HIỂU KHÂI QUÂT :

I TÁC GIẢ: Đạo sĩ Van mi

ki (Là người cuối cùnghoàn thiện tác phẩm saunhiều thế hệ tu sĩ - thinhân tham gia sáng tác)

II TÁC PHẨM

 Kết cấu: gồm 24

000 câu thơ đôi

 Nội dung: kể vềnhững kỳ tích của hoàngtử Ra ma

B ®ôc - HIỂU ĐOẠNTRÍCH

I .§ôc Vị trí đoạn trích

-Bỉ côc :

- gi¶ng nghÜa tõ khê

Trang 40

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

+ VÞ trÝ: + Bỉ côc: ?

- Cßn l¹i: Tù kh¼ng ®Þnh m×nh vµ diÔn biÕn

cña Ra-ma vµ ta sau khi Ra-ma cøu ®îc

Xi-ta

 Tìm hiểu đoạn trích

Định hướng:

- Xác định vị trí đoạn trích

- Tìm hiểu đoạn trích thông qua

việc phân tích diễn biến cuộc tái

hợp của Ra ma và Xi ta

+ Khung cảnh tái hợp? Vì sao tác

giả lại chọn khung cảnh đó?

Sau chiÕn th¾ng, Rama vµ Xita gƯp l¹i nhau

nh-ng kh«nh-ng ph¶i tronh-ng mĩt kh«nh-ng gian riªnh-ng t mµ

1 Khung cảnh tái hợp:trước mặt nhiều người(Lắc ma na, Xu gri va, Ha numan, Vi phi sa na ) -> khônggian công cộng

V CỦNG CỐ - DẶN DÒ : Học sinh chỉ ra điểm giống và khácnhau giữa hai đoạn trích Uy lít xơ trở về và Ra ma buộc tội; tiÕt sauhôc tiÕp…

D.2: TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

- -I ỔN ĐỊNH LỚP - KIỂM TRA SĨ SỐ

II KIỂM TRA BÀI CŨ :

Câu hỏi: Nội dung cơ bản của tác phẩm Ramayana ?

NỘI DUNG BÀI MỚI

§Ưt vÍn ®Ò:

 Tìm hiểu đoạn trích

- Xác định vị trí đoạn

trích

- Tìm hiểu đoạn trích

thông qua việc phân tích

diễn biến cuộc tái hợp

của Ra ma và Xi ta

Tiêu đề	Giáo Án Ngữ Văn 10 CT Chuẩn
Trường học	Trường THPT Chuyên Nguyễn Huệ
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	Giáo án
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	210
Dung lượng	1,88 MB