CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI Ngày soạn: 31/8/2016 I/ Mục tiêu bài học: Giúp h/sinh: - Nắm được mối quan hệ chặt chẽ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp.. - Hiểu được phương
Trang 1TUẦN 3
Ngày soạn: 29/8/2016
TIẾT 11 VĂN BẢN.
TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO
VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM.
I/ Mục tiêu bài học: Giúp h/sinh:
- Thấy được phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
- Hiểu được sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo
vệ, chăm sóc trẻ em
II Chuẩn bị:
GV: Soạn bài
HS: Đọc trước bài
III/ Tiến trình bài dạy:
1 ổn định lớp: Sĩ số 9B: 9D:
2 Kiểm tra bài cũ: ? Trình bày khái quát hệ thống luận điểm, luận cứ của
"Đấu tranh cho một TG hoà bình" Thông điệp mà tác giả Macket gửi gắm trong
văn bản là gì?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Trẻ em Việt Nam cũng như trẻ em trên thế giới hiện nay
đang đứng trước những thuận lợi to lớn về sự chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục nhưng đồng thời cũng đang gặp những thách thức, những cản trở không nhỏ ảnh
hưởng xấu đến tương lai phát triển của các em Một phần bản " Tuyên bố thế
Trang 2giới trẻ em" được trình bày tại cuộc họp ở Liên hợp quốc (Mĩ) cách đây 16 năm
(1990) đã nói lên tầm quan trọng của vấn đề này
? Dựa vào phần "chú thích" hãy trình bày
những nét khái quát về xuất xứ của VB?
? VB thuộc kiểu VB nào?
- VB nhật dụng- nghị luận chính trị xã hội
* G/v hướng dẫn học sinh cách đọc: Mạch lạc,
rõ ràng, khúc triết từng mục
- G/v đọc 1 đoạn- H/sinh đọc
- G/v gọi h/ sinh giải nghĩa một số từ, cụm từ:
+ Chế độ A-pác-thai; Công ước
- Bổ sung thêm các từ
+ Tăng trưởng: phát triển theo hướng tốt đẹp,
tiến bộ
+ Vô gia cư: không gia đình, không nhà ở
? Theo em, bố cục của văn bản có thể chia
I Giới thiệu chung:
- Trích "Tuyên bố của hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em" họp tại trụ sở Liên hợp
quốc (Mĩ) ngày 30/9/1990; in trong "Việt Nam và các văn kiện quốc tế về quyền trẻ em"
- VB này chỉ là phần đầu của bản tuyên bố
- VB nhật dụng- nghị luận chính trị xã hội
II Tìm hiểu văn bản
1 Đọc:
2 Chú thích:
3 Bố cục: 4 phần:
Trang 3làm mấy phần? Nêu nội dung của từng
phần.
(H/ sinh đọc thầm 2 đoạn đầu.)
? Nêu nội dung và ý nghĩa của 2 đoạn vừa
đọc.
- Đọan 1 làm nhiệm vụ mở đầu, nêu vấn đề,
giới thiệu mục đích và nhiệm vụ của hội nghị
cấp cao thế giới
- Đoạn 2: khái quát những đặc điểm, yêu cầu
của trẻ em, khẳng định quyền được sống, được
phát triển trong hòa bình, hạnh phúc Đó cũng
chính là nguyên nhân, là mục đích của vấn đề
Làm thế nào để đạt được điều ấy
? Mở đầu bản tuyên bố đã thể hiện cách
nhìn như thế nào về đặc điểm tâm sinh lí trẻ
em, về quyền sống của trẻ em?
- Mở đầu: Lí do của bản tuyên
bố
- Sự thách thức của tình hình:
Thực trạng trẻ em trên thế giới trước các nhà lãnh đạo chính trị các nước
- Cơ hội: Những điều kiện
thuận lợi để thực hiện nhiệm vụ quan trọng
- Nhiệm vụ: những nhiệm vụ
cụ thể
4 Phân tích:
a, Lí do của bản tuyên bố:
- Đặc điểm tâm sinh lý trẻ em: trong trắng, hiểu biết, ham hoạt động và đầy ước vọng nhưng
Trang 4? Em nghĩ gì về cách nhìn như thế của cộng
đồng thế giới đối với trẻ em?
- Quyền sống của trẻ em là vấn đề quan trọng
và cấp thiết trong thế giới hiện đại
- Cộng đồng quốc tế đã có sự quan tâm đặc biệt
đến vấn đề này
=> Đó là cách nhìn đầy tin yêu và trách nhiệm
đối với tương lai của thế giới, đối với trẻ em
? Từ cách nhìn ấy, em có suy nghĩ gì về lời
tuyên bố này?( H/ sinh thảo luận nhóm.)
- Trẻ em thế giới có quyền kì vọng về những
lời tuyên bố này
? Em có nhận xét gì về cách nêu vấn đề của
2 đoạn văn này.
dễ bị tổn thương và còn phụ thuộc
- Quyền sống của trẻ em:
+ Phải được sống trong vui tươi thanh bình, được chơi, được học và phát triển
+ Tương lai của chúng phải được hình thành trong sự hòa hợp và tương trợ
-> Nêu vấn đề: gọn và rõ, có tính chất khẳng định
4 Củng cố: Hệ thống kiến thức bài dạy
5 Hướng dẫn về nhà :
- Học thuộc bài
Trang 5- Làm bài tập trong sách bài tập và bài tập sách bài tập trắc nghiệm
- Chuẩn bị tiết 2 tiếp theo
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
……….
TIẾT 12 VĂN BẢN.
TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO
VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM (TIẾP) Ngày soạn: 30/8/2016
I/ Mục tiêu bài học:
Giúp h/sinh:
- Thấy được phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
- Hiểu được sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo
vệ, chăm sóc trẻ em
II/ Chuẩn bị:
GV: Soạn bài
HS: Đọc trước bài.
III/Tiến trình bài dạy:
1 ổn định lớp: Sĩ số 9B: 9D:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra vở soạn của HS
3 Bài mới:
Trang 6HOẠT ĐỘNG CỦA THÀY- TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
Tiết 2
* H/ sinh đọc thầm
? Tuyên bố cho rằng trong thực tế,
trẻ em phải chịu bao nhiêu nỗi bất
hạnh Dựa theo các mục 4, 5, 6 em
hãy khái quát những nỗi bất hạnh
mà trẻ em thế giới phải chịu đựng.
? Theo hiểu biết của em, nỗi bất
hạnh nào là lớn nhất đối với trẻ em.
(H/ sinh bộc lộ.)
? Theo em những nỗi bất hạnh đó
của trẻ em có thể được giải thoát
bằng cách nào.
(Thảo luận nhóm.)
- Loại bỏ chiến tranh, bạo lực
- Xóa đói nghèo,
* G/v: Tuyên bố cho rằng những nỗi
bất hạnh của trẻ em là những sự thách
thức mà những nhà chính trị phải đáp
ứng
b, Sự thách thức của tình hình:
* Trẻ em :
- Bị trở thành nạn nhân của chiến tranh
và bạo lực, của sự phân biệt chủng tộc,
sự xâm lược, chiếm đóng và thôn tính của nước ngoài
- Chịu đựng những thảm họa của đói nghèo, khủng hoảng kinh tế, của tình trạng vô gia cư, dịch bệnh, mù chữ, môi trường xuống cấp
- Nhiều trẻ em chết mỗi ngày do suy dinh dưỡng và bệnh tật
Trang 7? Em hiểu như thế nào là sự thách
thức đối với các nhà chính trị.
- Thách thức: là những khó khăn trước
mắt cần phải ý thức để vượt qua
- Các nhà lãnh đạo chính trị là những
người ở cương vị lãnh đạo các quốc
gia
- Các nhà lãnh đạo của các nước tại
Liên hợp quốc đặt quyết tâm vượt qua
những khó khăn trong sự nghiệp vì trẻ
em
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật lập
luận trong phần này
HS nhận xét; GV nhấn mạnh: Sắc thái
căm phẫn, xót xa: trẻ em bị săn đuổi từ
nhiều phía, trẻ em bị vất ra ngoài lề xã
hội
? Hãy tóm tắt lại các điều kiện thuận
lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế hiện
nay có thể đẩy mạnh việc chăm sóc,
bảo vệ trẻ em.
(Học sinh đọc.)
? Những cơ hội ấy xuất hiện ở Việt
-> Lập luận bắt đầu bằng phép tương phản tạo sự thu hút tác động mạnh đến người đọc
c, Cơ hội:
- Sự liên kết lại của các quốc gia cùng ý thức cao của cộng đồng quốc tế trên lĩnh vực này
- Sự hợp tác và đoàn kết quốc tế ngày càng có hiệu quả cụ thể trên nhiều lĩnh vực, phong trào giải trừ quân bị được đẩy mạnh tạo điều kiện cho một số tài nguyên to lớn có thể được chuyển sang phục vụ các mục tiêu kinh tế, tăng cường phúc lợi xã hội
Trang 8Nam như thế nào để nước ta có thể
tham gia tích cực vào việc thực hiện
tuyên bố về quyền trẻ em?
(Thảo luận nhóm.)
- Nước ta có đủ phương tiện và kiến
thức (thông tin, y tế, trường học, ) để
bảo vệ sinh mệnh của trẻ em
- Trẻ em nước ta được chăm sóc và tôn
trọng (các lớp học mầm non, phổ cập tiểu
học trên phạm vi cả nước, bệnh viện nhi,
nhà văn hóa thiếu nhi, các chiến dịch
tiêm phòng bệnh, )
- Chính trị ổn định, kinh tế tăng trưởng
đều, hợp tác quốc tế ngày càng mở
rộng
HS đọc thầm phần 4
? Những nhiệm vụ cụ thể đã đưa ra
trong bản tuyên bố là gì? Em hãy
phân tích
d, Nhiệm vụ cụ thể:
- Tăng cường sức khỏe và chế độ dinh dưỡng của trẻ em
- Quan tâm nhiều hơn đến trẻ em bị tàn tật
và có hoàn cảnh sống đặc biệt
- Các em gái phải được đối xử bình đẳng như các em trai
- Bảo đảm cho trẻ được học hết bậc giáo dục cơ sở,
- Các nước cần đảm bảo đều đặn sự tăng
Trang 9? Theo em, nội dung nào quan trọng
nhất ? Vì sao ?
H/ sinh so sánh
? Đưa ra những nhiệm vụ trên, bài
viết muốn khẳng điều gì
- Khẳng định việc bảo vệ quyền lợi
chăm lo phát triển trẻ em là một trong
những nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng
hàng đầu Đây là vấn đề trực tiếp liên
quan đến tương lai của đất nước và
toàn nhân loại
? Trẻ em Việt Nam đã được hưởng
những quyền lợi gì từ những nỗ lực
của Đảng và Nhà nước
(Thảo luận nhóm) - Quyền được học
tập, chữa bệnh, vui chơi,
? Qua bản tuyên bố, em nhận thức
như thế nào về tầm quan trọng của
vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em, về sự
quan tâm của cộng đồng quốc tế đối
với vấn đề này.
(H/ sinh đọc ghi nhớ.)
trưởng kinh tế để có điều kiện vật chất chăm lo đến đời sống trẻ em
- Tất cả các nước cần có những nỗ lực liên tục và phối hợp trong hành động vì trẻ em
-> Có ý nghĩa quan trọng hàng đầu Đây
là vấn đề trực tiếp liên quan đến tương lai của đất nước và toàn nhân loại
III Tổng kết
Ghi nhớ SGK
IV Luyện tập:
Trang 10HS kể những việc Đảng và chính quyền
địa phương đã làm được: trường học,
khu vui chơi cho thanh thiếu niên
GV dẫn chững vê một số chính sách
của Nhà nước ta về quyền trẻ em
- Nêu những việc làm mà em biết thể hiện sự quan tâm của Đảng và chính quyền địa phương nơi em ở đối với trẻ
em Trình bày cụ thể
4 Củng cố: Hệ thống kiến thức bài dạy
5 Hướng dẫn về nhà : - Học bài.
- Chuẩn bị bài tiếp theo: “Người con gái Nam Xương".
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
………
TIẾT 13.
Trang 11CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI Ngày soạn: 31/8/2016
I/ Mục tiêu bài học: Giúp h/sinh:
- Nắm được mối quan hệ chặt chẽ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp
- Hiểu được phương châm hội thoại không phải là những quy định bắt buộc trong mọi tình huống giao tiếp; vì nhiều lí do khác nhau, các phương châm hội thoại có khi không được tuân thủ
II Chuẩn bị:
GV: Soạn bài
HS: Đọc trước bài.
III/ Tiến trình bài dạy:
1 ổn định lớp: Sĩ số: 9B: 9D:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Phân biệt 5 phương châm hội thoại đã học? Làm BT 5 SGK
3 Bài mới: Chúng ta đã học 5 P/c hội thoại Vậy các p/c hội thoại với tình
huống giao tiếp có quan hệ với nhau ntn và có phải tình huống nào cũng phải tuân thủ theo các p/c hội thoại không? Vấn đề thắc mắc ấy chúng ta sẽ giải quyết trong bài học hôm nay
HOẠT ĐỘNG CỦA THÀY-TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
- H/sinh đọc truyện
I Quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp:
1 Ví dụ: Truyện "Chào hỏi"
2 Nhận xét:
Trang 12? Câu hỏi của nhân vật chàng rể có tuân
thủ đúng phương châm lịch sự không ?
Tại sao ?
? Câu hỏi ấy có sử dụng đúng chỗ, đúng
lúc không ?
- Chàng rể đã gây phiền hà cho người
được chào hỏi vì chọn không đúng tình
huống giao tiếp
? Từ câu chuyện trên, em rút ra được
bài học gì trong giao tiếp?
H/ sinh đọc ghi nhớ - SGK
? Em hãy lấy thêm VD về tình huống
giao tiếp mà lời hỏi thăm có dạng như
trên?
- H/ sinh tự do phát biểu
? Em hãy cho biết các phương châm hội
thoại đã học?
- Phương châm về lượng, phương châm về
chất,
? Trong các bài học ấy, điểm lại các VD
đã được phân tích, cho biết những tình
huống nào phương châm hội thoại
không được tuân thủ?
(H/ sinh đọc ví dụ 2.)
- Câu hỏi trong tình huống giao tiếp khác có thể coi là tuân thủ phương châm lịch sự vì nó thể hiện sự quan tâm đến người khác
- Sử dụng không đúng chỗ, đúng lúc
* Ghi nhớ: SGK
II Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:
1 Ví dụ: sgk
2 Nhận xét:
- Chỉ có 2 tình huống trong phần phương châm lịch sự là tuân thủ phương châm hội thoại, các tình huống còn lại không tuân thủ
VD 2:
Trang 13? Câu trả lời của Ba có đáp ứng được
nhu cầu thông tin mà An mong muốn
hay không ?
- H/ sinh suy nghĩ trả lời
? Trong tình huống này, phương châm
hội thoại nào không được tuân thủ? Vì
sao
? Vì sao Ba không tuân thủ phương
châm hội thoại đã nêu ?
- Vì Ba không biết chiếc máy bay đầu tiên
được chế tạo vào năm nào Để tuân thủ
phương châm về chất (không nói điều mà
mình không có bằng chứng xác thực) nên
Ba phải trả lời chung chung như vậy
HS thảo luận mục 3+4 (SGK):
? Giả sử, có một người mắc bệnh ung
thư đã đến giai đoạn cuối (có thể sắp
chết) thì sau khi khám bệnh, bác sỹ có
nên nói thật cho người ấy biết hay
không ? Tại sao ?
- Không, vì như thế có thể nguy hại đến
tính mạng của bệnh nhân
? Việc "nói dối" của bác sỹ có thể chấp
nhận được hay không ? Tại sao ?
- Có, vì như vậy bệnh nhân có thể lấy lại
- Không đáp ứng được yêu cầu của An
- Phương châm về lượng không được tuân thủ
Vd3
- Không nên nói thật vì có thể sẽ khiến cho bệnh nhân hoảng sợ, tuyệt vọng
- Có thể chấp nhận được vì nó có lợi cho bệnh nhân, giúp cho bệnh nhân lạc quan trong cuộc sống
- Không tuân thủ phương châm về
Trang 14tinh thần và có thể sống lâu hơn
? Việc nói tránh đi ấy, là bác sỹ không
tuân thủ phương châm hội thoại nào ?
? Em hãy nêu một số tình huống mà
người nói không nên tuân thủ phương
châm ấy một cách máy móc.
- Khi nhận xét về hình thức và tuổi tác của
người đối thoại
- Khi đánh giá về học lực hoặc năng khiếu
của bạn bè
? Khi nói "Tiền bạc chỉ là tiền bạc" thì
có phải người nói không tuân thủ
phương châm về lượng không?
? Theo em, nên hiểu ý nghĩa câu nói này
như thế nào ?
chât
VD 4: - Không tuân thủ phương châm về lượng
* "Tiền bạc chỉ là tiền bạc"
- Nếu xét về nghĩa hiển ngôn (bề
mặt của câu chữ) thì cách nói này không tuân thủ phương châm về lượng Nếu xét về nghĩa hàm ẩn: (nghĩa được hiểu bằng vốn sống, quan hệ, tri thức) cách nói này vẫn tuân thủ phương châm về lượng -> Tiền bạc chỉ là phương tiện để sống chứ không phải là mục đích cuối cùng của con người Câu này muốn nhắc nhở con người rằng ngoài tiền bạc để duy trì cuộc sống, con người còn có những mối quan
hệ thiêng liêng khác trong đời sống
Trang 15? Đọc những câu nói kiểu như thế này
- chiến tranh là chiến tranh
? Vậy, việc không tuân thủ các phương
châm hội thoại bắt nguồn từ những
nguyên nhân nào ?
(H/sinh đọc ghi nhớ.)
tinh thần như quan hệ cha con , anh
em, bạn bè, đồng nghiệp,
* Ghi nhớ: SGK
II luyện tập:
Bài tập 1 (h/sinh lên bảng làm.)
- Đối với cậu bé 5 tuổi thì "Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao" là cuốn sách
mà nó không thể biết (mơ hồ) vì nó chưa biết chữ; vì vậy câu trả lời của ông bố đã không tuân thủ phương châm cách thức
- Tuy nhiên, đối với những người đã đi học thì đây có thể là câu trả lời đúng
Bài tập 2 (h/ sinh thảo luận nhóm.)
- Thái độ và lời nói của Chân, Tay, Tai, Mắt không tuân thủ phương châm lịch sự
- Việc không tuân thủ ấy là vô lý vì khách đến nhà ai phải chào hỏi chủ nhà rồi mới nói chuyện; nhất là ở đây, thái độ và lời nói của các vị khách thật hồ đồ, chẳng có căn cứ gì cả
4 Củng cố:
Hệ thống kiến thức
5 Hướng dẫn về nhà :
- Học thuộc bài
Trang 16- Làm bài tập trong sách bài tập và sách bài tập trắc nghiệm.
- Chuẩn bị bài tiếp theo
IV Rút kinh nghiệm
………
……….….………
………
TIẾT 14- 15 VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1