Mời quý thầy cô và các bạn tham khảo Giáo án Ngữ văn 11 tuần 3: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê để nâng cao kĩ năng và kiến thức soạn giáo án theo chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình dạy học. Giáo án Ngữ văn 11 tuần 3: Đọc thêm: Khóc Dương Khuê được soạn với hình thức 3 cột phù hợp quy định bộ GD và nội dung súc tích giúp học sinh dễ dàng hiểu bài học hơn.
Trang 1Đọc thêm:
KHÓC DƯƠNG KHUÊ.
- Nguyễn
A Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:
- Cảm nhận được tiếng khóc bạn chân thành, xót xa, nuối tiếc của nhà thơ.
- Hiểu được tâm trạng của nhân vật trữ tình qua âm hưởng da diết của thể thơ song thất lục bát
2 Kĩ năng:
Đọc hiểu bài thơ theo đặc trưng thể loại
3 Thái độ:
- Giáo dục tình bạn trong sáng, cao đẹp
B Chuẩn bị bài học:
1 Giáo viên:
1.1 Dự kiến bp tổ chức hoạt động cảm thụ tác phẩm:
- Phương pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm, phân tích, bình giảng, kết hợp so sánh bằng hình thức trao đổi, thảo luận nhóm
- Tích hợp phân môn: Làm văn Tiếng việt Đọc văn
1.2 Phương tiện:
- SGK, SGV ngữ văn 11
- Giáo án
2 Học sinh:
Tập đọc diễn cảm bài thơ
Trang 2Chủ động tìm hiểu về tác phẩm qua hệ thống câu hỏi sgk.
C Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Giới thiệu bài mới
Bên cạnh những vần thơ viết về làng cảnh Bắc Bộ thì Nguyễn Khuyến còn là nhà thơ
chuyên viết về tình bạn thân thiết như “ Bạn đến chơi nhà “, “ khóc Dương Khuê”,…Bài thơ “ khóc Dương Khuê “ được viết khi nhà thơ hay tin Dương Khuê – bạn đồng khoa với ông qua đời.Bài thơ thể hiện tình bạn thủy chung chân thành của Nguyễn Khuyến
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
Hoạt động1
HS đọc tiểu dẫn SGK
GV giới thiệu thêm
I Tìm hiểu chung.
- Nguyễn Khuyến: 1835, quê Hà Nam Dương Khuê: 1839, quê Hà Sơn Bình
- Hai người kết bạn từ thuở thi đậu, Nguyễn Khuyến bỏ quan về quê, Dương Khuê vẫn làm quan Nhưng cả hai vẫn giữ tình bạn gắn bó
- Nghe tin bạn mất, Nguyễn Khuyến làm bài thơ này khóc bạn
- Bài thơ viết bằng chữ Hán có nhan đề là :
Vãn đồng niên Vân Đình tiến sĩ Dương Thượng thư Có bản dịch là Khóc bạn Lâu
Trang 3Hoạt động 2.
HS đọc văn bản GV nhận xét, đọc
lại
Hướng dẫn hs đọc thêm
Trao đổi, thảo luận nhóm
Đại diện nhóm trình bày GV
chuẩn xác kiến thức
Nhóm 1
Nhận xét sơ bộ về tình bạn sau khi
tiếp cận bài thơ? Giá trị nghệ thuật
qua cách dùng từ ở 2 câu thơ đầu?
Nhóm 2
Tình bạn thắm thiết, thủy chung
giữa hai người được thể hiện như
thế nào?
nay quen gọi là Khóc Dương Khuê.
- Sau này tự tác giả dịch ra chữ Nôm
II Đọc hiểu văn bản.
1 Giá trị nội dung.
a Nỗi xót xa nghe tin bạn mất.
Câu thơ như tiếng thở dài
- Hư từ : Thôi Tiếng than nhẹ nhàng, gợi
cảm, đau đột ngột khi vừa nghe tin bạn mất
- Cách xưng hô : Bác: Sự trân trọng tình bạn
người cao tuổi
- Hình ảnh : Man mác, ngậm ngùi: → nỗi
mát mát như chia sẻ với đất trời Nhịp điệu câu thơ cũng tạo nên sự nghẹn ngào chua xót
Nghệ thuật nói giảm, cách dùng hư từ và những hình ảnh mang tính tượng trưng, làm nhẹ nỗi đau đớn khi nghe tin bạn mất
b Tình bạn chân thành, thủy chung gắn bó:
Tiếng khóc như giãi bày, làm sông lại những
kỉ niệm của tình bạn thắm thiết:, hay tiếng khóc mang cảm hứng nhân sinh của kẻ sĩ bất lực trước thời cuộc
Trang 4Nhóm 3.
Hãy phân tích những biện pháp
nghệ thuật tu từ thể hiện nỗi trống
vắng của nhà thơ khi bạn qua đời?
Em hiểu câu thơ này như thế nào?
Rượu ngon không có bạn hiền
Không mua, không phải không
tiền không mua?
Hoạt động 3: Gv hướng dẫn hs
tổng kết:
Nhóm 4
Đọc lại bài thơ Phân tích diễn
biến tâm trạng của tác giả trong
bài thơ? Rút ra ý nghĩa?
- Cùng thi đậu, cùng vui chơi, cùng nhau uống rượu, cùng gặp nhau một lần, cả hai cùng sống trong cảnh hoạn nạn và cùng đang trong tuổi già
Tình bạn keo sơn, thắm thiết Bộc lộ nỗi niềm trong tâm trạng thầm kín với nỗi đau thời thế
c Nỗi hụt hẫng mất mát:
Mất bạn Nguyễn Khuyến như mất đi một phần cơ thể
- Muốn gặp bạn nhưng tuổi già không cho phép Nay bạn mất, đau đớn vô cùng
- Mất bạn trở nên cô đơn : Rượu không muốn uống, thơ không muốn làm, đàn không gảy, giường treo lên
- Ngôn ngữ thơ đạt đến mức trong sáng tuyệt
vời: Lặp 5 từ không trong tổng số 14 từ để
diễn tả một cái không trống rỗng đến ghê gớm khi mất bạn
Tình bạn già mà vẫn keo sơn, gắn bó
2 Nghệ thuật:
Cách sử dụng từ và hình ảnh, sử dụng điển tích, âm điệu của câu thơ song thất lục bát, nhân vật trữ tình tự bộc lộ tâm trạng
III Tổng kết:.
Bài thơ giúp ta hiểu về tình bạn thủy chung, gắn bó, hiểu thêm về khía cạnh khác của nhân cách Nguyễn Khuyến
Trang 54 Củng cố:
Hệ thống hóa bài học
5 Dặn dò:
- Tiếp tục học thuộc lòng Nắm nội dung bài học
- Tập bình những câu thơ yêu thích Hoặc viết một đoạn văn bộc lộ suy nghĩ về tình bạn
- Soạn bài theo phân phối chương trình