Giáo án lớp 10 (Chương 1)

II- Đồ dùng dạy học:  Sử dụng bảng  Sử dụng tranh ảnh về các bộ phận của máy tính SGK  Giáo án III- Hoạt động dạy và học: Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động củahọc sinh A- ỔN

Trang 1

Tiết: 1

I- Mục tiêu:

 Giúp hoc sinh biết sự hình thành và phát triển của tin học

 Giúp hoc sinh biết đặc tính và vai trò của máy tính điện tử

 Giới thiệu một số thuật ngữ tin học

II- Đồ dùng dạy học:

 Sử dụng bảng

 Sử dụng tranh ảnh về các bộ phận của máy tính (SGK)

 Giáo án

III- Hoạt động dạy và học:

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động củahọc sinh

A- ỔN ĐỊNH LỚP:

B- KIỂM TRA BÀI CŨ:

C- NỘI DUNG BÀI MỚI:

Cùng với sự phát triển vượt bậc của các

ngành khoa học, tin học đang trở thành một

ngành khoa học quan trọng

1- Sự hình thành và phát triển của tin học:

- Từ những năm 1890 đến 1920, có nhiều

phát minh được đưa vào phục vụ đời sống con

người như điện thoại, radio, máy bay… tiếp theo

là phát minh về máy tính điện tử

- Theo quan điểm truyền thống, 3 nhân tố cơ

bản của nền kinh tế là: điều kiện tự nhiên,

nguồn lao động, vốn đầu tư, ngày nay xuất hiện

thêm một nhân tố mới là thông tin

* Từ những yếu tố trên cho thấy tin học được

hình thành và phát triển thành một ngành khoa

học có nhiều ứng dụng trong hầu hết các lĩnh

vực hoạt động của xã hội loài người

2- Đặc tính và vai trò của máy tính điện tử:

- Máy tính có thể ho trong suốt 24 giờ/ ngày

- Tốc độ xử lý thông tin của máy tính rất

-Dẫn dắt vấn đề

-Hãy nêu một vài phát minh trong khoảng thời gian 1890 đến 1920 mà

em biết?

-Để phát triển nền kinh tế cần có những nhân tố cơ bản nào?

-Hãy nêu một số ứng dụng của ngành khoa học tin học mà em biết.

- Chào thầy cô

- Kiểm tra sĩ số lớp

- Lắng nghe

- Trả lời

Trang 2

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động củahọc sinhnhanh và ngày càng được nâng cao.

- Máy tính là một thiết bị tính toán có độ chính

xác cao

- Có thể lưu trữ thông tin trong một khoảng

không gian rất hạn chế

- Giá thành máy tính ngày càng hạ nhờ những

tiến bộ vượt bậc của kỹ thuật

- Máy tính ngày càng gọn nhẹ và tiện dụng

- Máy tính có thể thực hiện kết nối với nhau

thành mạng các máy tính giúp cho việc quản lý

và xử dụng thuận tiện hơn

-3- Thuật ngữ “tin học”

- Tin học là một ngành khoa học có mục tiêu là

phát triển và sử dụng máy tính điện tử để

nghiên cứu cấu trúc, tính chất của thông tin,

phương pháp thu thập, lưu trữ, tìm kiếm, biến

đổi, truyền thông tin và ứng dụng vào các linh

vực khác nhau của đời sống xã hội

-Theo suy nghĩ của em, máy tính điện tử có những đẵ tính gì?( gọi vài học sinh trả lời câu hỏi)

-Đọc và ghi nội dung lên bảng.

-Yêu cầu 1 học sinh đọc định nghĩa

- Trả lời

- Ghi vào tập

IV- Củng cố:

Yêu cầu học sinh nhắc lại:

- Lịch sử phát triển của máy tính

- Vai trò và đặc điểm của máy tính

- Nêu thuật ngữ tin học

- Một số câu hỏi trong SGK

Trang 3

+ Lượng thông tin

+ Các dạng thông tin

+ Mã hóa thông tin và dữ liệu

 Sử dụng bảng, giáo án

Em hãy nêu vai trò và đặc điểm của máy tính?

Hãy nêu 1 ví dụ mà máy tính không thể thay

thế con người trong việc xử lí thông tin?

Thông tin và dữ liệu là hai khái niêm

thường xuất hiện khi ta đề cập đến máy tính

điện tử

1- Khái niệm về thông tin và dữ liệu:

a) Thông tin: Là những hiểu biết về một thực

thể nào đó được gọi là thông tin

b) Dữ liệu: Là thông tin đã được đưa vào máy

tính dùng để biểu diễn thông tin

2- Đơn vị đo lượng thông tin:

Đơn vị đo lượng thông tin là bit Thông tin

tuy có nhiều dạng khác nhau nhưng đều được

lưu trữ và xử lý trong máy tính chỉ ở một dạng

chung: Mã nhị phân gồm hai kí hiệu 0 và 1

Như vậy, bit là đơn vị nhỏ nhất của bộ nhớ

máy tính

- Đặt câu hỏi

- Nhận xét và cho điểm.

- Cho ví dụ: Nhu cầu muốn biết thông tin về vấn đề thời tiết, về sự thay đổi giá cả trên thị trường….

- Đọc và ghi định nghĩa

- Lắng nghe

- Trả lời

- Ghi chép

Trang 4

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động củahọc sinh Ngoài dơn vị bit ta còn có byte ( 1 byte – 8

3- Các dạng thông tin:

a) Dạng văn bản như: sách, báo, vở ghi bài…

b) Dạng hình ảnh: tranh, bản đồ, băng hình…

c) Dạng âm thanh: Tiếng nói, tiếng chim hót,

tiếng sóng biển…

- Lập bảng chi tiết bảng đơn vị đo lượng thông tin

-Theo em có những dạng thông tin phổ biến nào?

- Ghi chép

- Trả lời

- Ghi vào tập

- Khái niệm thông tin và dữ liệu

- Đơn vị đo lường thông tin

- Nêu các dạng thông tin

Trang 5

+ Lượng thông tin

+ Các dạng thông tin

+ Mã hóa thông tin và dữ liệu

Em hãy nêu vai các khái niệm:

4- Mã hóa thông tin trong máy tính:

Mã hóa thông tin là quá trình biến đổi

thông tin thành một dãy bit để máy tính xử lý

Việc mã hóa thông tin dạng văn bản, ta sử

dụng bộ mã ASCII ( các kí tự được đánh số từ 0

đến 255- gọi là mã thậo phân của kí tự)

Ví dụ: Kí tự “A” có mã mã ASCII thập

phân là 65 và kí tự “a” có mã ASCII thập phân

là 97

- Cho ví dụ

- Giải thích, ghi lên bảng

- Lắng nghe

- Trả lời

- Ghi chép

Trang 6

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động củahọc sinh Mỗi số trong phạm vi từ 0 đến 255 đều có

thể viết trong hệ nhị phân với 8 chữ số (8 bit)

Ví dụ: Kí tự “A” có mã nhị phân là

01000001

Bộ mã ASCII chỉ có thể mã hóa được 256

(=28) kí tự, không đủ để mã hóa tất cả các chữ

cái trên thế giới Vì vậy người ta đã xây dựng

nên bộ mã Unicode có thể mã hóa được 65536

(=216) kí tự, cho phép thể hiện trong máy tính

tất cả các ngôn ngữ trên thế giới

5- Biểu diễn thông tin:

a) Thông tin loại số:

- Hệ thập phân: ( hệ cơ số 10) sử dụng tập kí

hiệu gồm 10 chữ số từ 0 đến 9

Ví dụ: biểu diễn số 536,4

536,4 = 5x102+3x101+6x100+4x10-1

- Hệ nhị phân: chỉ dùng 2 kí hiệu là chữ số 0

và 1:

Ví dụ: 1022=1 x 22+ 0 x 21+ 2 x 20 =510

- Hệ cơ số 16: sử dụng các kí hiệu

0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,A,B,C,D,E,F (Các giá trị

A,B,C,D,E,F có giá trị lần lượt là: 10, 11, 12,

13, 14, 15

Ví dụ: 1BE16=1x162+11x161+14x160=44610

• Biểu diễn số nguyên (byte)

• Biếu diễn số thực.

b) Thông tin loại phi số:

- Văn bản (bộ mã ASCII )

* Nguyên lý mã hóa nhị phân:

- Đọc và ghi định nghĩa

- Tại sao lại xuất hiện bộ mã Unicode.

-Tại sao ta lại phải thực hiện biểu diễn thông tin?

-Đưa ra các laọi thông tin và cho ví dụ của từng loại

- Yêu cầu 1 học sinh đứng lên đọc to nguyên lý mã hoá nhị phân

Trang 7

- Mã hóa thông tin trong máy tính

- Nguyên lý mã hoá thông tin

Tuần: II

Tiết: 4

Ngày dạy:

Bài tập và thực hành 1

LÀM QUEN VỚI THÔNG TIN VÀ MÃ HÓA THÔNG TIN

I- Mục tiêu:

 Củng cố hiểu biết ban đầu về tin học

 Sử dụng bộ mã ASCII để mã hóa xâu kí tự, số nguyên

 Viết được số thực dưới dạng dấu phẩy động

- Mã hóa thông tin trong máy tính

- Nguyên lý mã hoá thông tin

1- Tin học, máy tính:

a1- Hãy chọn những khẳng định đúng trong các

khẳng định sau:

(A) Máy tính có thể thay thế hoàn toàn cho

con người

(B) Học tin học là học sử dụng máy tính

(C) Máy tính là sản phẩm trí tuệ của con

người

-Yêu cầu học sinh làm bài tập theo nhóm 4

-Gọi từng nhóm cho ý kiến

-Sửa bài

- Lắng nghe

- Trả lời

Trang 8

(D) Một người phát triển toàn diện trong

xã hội hiện đại không thể thiếu hiểu

biết về tin học

a2- Trong các khẳng định sau, khẳng định nào

là đúng?

(A) 1 KB = 1000 byte;

(B) 1 KB = 1024 byte;

(C) 1 MB = 1000000 byte;

a3- Có 10 học sinh xếp hàng ngang để chụp

ảnh, hãy dùng 10 bit để biểu diễn thông tin cho

biết mỗi vị trí trong hàng là bạn nam hay nữ?

b) Sử dụng bảng ASCII để mã hóa và giải mã

b1- Chuyển các xâu kí tự sau thành dạng mã

-Học sinh làm việc theo nhóm

-Gọi học sinh ghi câu trả lời lên bảng.

- Ghi chép

- Trả lời

- Thảo luận theo nhóm để tìm câu trả lời

- Ghi vào tập

Yêu cầu học sinh trả lời các cau hỏi trong phần câu hỏi và bài tập

Trang 9

Tuần: III

Tiết: 5

I- Mục tiêu:

 Giúp hoc sinh biết được cấu trúc chung của máy vi tính

 Sơ lược về hoạt động của máy tính

 Biết máy tính hoạt động bằng chương trình

 Bộ máy vi tính , đĩa từ (phần cứng), giáo án

- 1 GB = ? MB

1- Khái niệm về hệ thống tin học:

Hệ thống tin học dùng để nhập, xử lí, xuất,

truyền và lưu trữ thông tin.

-Theo em, Hệ thống tin học dùng đề làm gì? Có bao nhiêu thành phần

- Lắng nghe

- Thảo luận

- Trả lời

Trang 10

Hệ thống tin học gồm 3 thành phần

- Phần cứng

– Phần mềm

– Sự quản lý và điều khiển của con người

2- Sơ đồ cấu trúc máy tính:

3- Bộ xử lý trung tâm (CPU):

CPU là thành phần quan trọng nhất của máy tính,

đó là thiết bị chính thực hiện và điều khiển việc thực

hiện chương trình.

trong hệ thống tin học?

-Yêu cầu học sinh thảo luận theo nhóm để tìm câu trả lời

-Đọc phần định nghĩa ( in nghiêng)

-Vẽ sơ đồ cấu trúc máy tính lên bảng

-Nêu cụ thể từng phần

- Yêu cầu 1 học sinh đọc

to phần in nghiên trong khung

- Ghi chép

- Lắng nghe

- Đọc to

- Ghi chép

- Hệ thống tin học: gồm mấy thành phần?

- Nắm được sơ đồ cấu trúc máy tính

CPU

Bộ nhớ trong

Bộ nhớ ngoài

Trang 11

Tuần: III

Tiết: 6

I- Mục tiêu:

 Bộ máy vi tính , đĩa từ (phần cứng), Thanh RAM, giáo án

Em hãy cho biết:

- Khái niệm về hệ thống tin học?

- Cấu trúc của máy tính?

4- Bộ nhớ trong (Main Memory)

Bộ nhớ trong là nơi chương trình được đưa

- Yêu cầu 1 học sinh đọc

- Trả lời

- Đọc

Trang 12

vào để thực hiện và là nơi lưu trữ dữ liệu đang

được xử lý

a) RAM (Random Access Memory): bộ nhớ

truy xuất ngẫu nhiên, lưu trữ thông tin tạm thời

trong quá trình máy tính làm việc, dữ liệu sẽ bị

mất vĩnh viễn khi không còn nguồn điện cung

cấp

b) ROM (Read Only Memory): bộ nhớ chỉ đọc,

là một loại chíp nhớ đặc biệt được thiết lập từ

khi sản xuất máy, nó lưu trữ những phần phềm

có thể đọc nhưng không thể xoá hay ghi lên,

thông tin không bị mất khi tắt máy

5- Bộ nhớ ngoài (Secondary Memory):

Bộ nhớ ngoài dùng để lưu trữ lâu dài dữ liệu và hỗ

trợ cho bộ nhớ trong Bao gồm:

- Đĩa cứng

- Đĩa mềm

- Đĩa CD

- Thiết bị nhớ Flash

6- Thiết bị vào (Input Device)

Là thiết bị dùng để đưa thông tin vào máy tính

Trang 13

b) Chuột (Mouse)

c) Máy quét (Scaner): d) Webcam

Tuần: IV

Tiết: 7

I- Mục tiêu:

 Bộ máy vi tính , đĩa từ (phần cứng), Thanh RAM

Em hãy cho biết:

- Các thiết bị vào, chức năng của các - Đặt câu hỏi

Trang 14

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động củahọc sinhthiết bị vào

7- Thiết bị ra (Out put)

Thiết bị ra dùng để đưa dữ liệu ra từ máy

tính

a) Màn hình (Monitor):

• Độ phân giải

• Chế độ màu

b) Máy in (Printer):

c) Máy chiếu (Projector)

d) Loa và tai nghe (Speaker and Headphone)

e) Modem:

8- Hoạt động của máy tính:

Máy tính hoạt động theo chương trình

* Nguyên lý lưu trữ chương trình:

Lệnh được đưa vào máy tính dưới dạng mã

nhị phân để lưu trữ, xử lý như những dữ liệu

khác

* Nguyên lí truy cập theo địa chỉ:

Việc truy cập dữ liệu trong máy tính được

thực hiện thông qua địa chỉ nơi lưu trữ dữ liệu

đó.

* Nguyên lí J Von Neumann:

Mã hoá nhị phân, điều khiển bằng chương

- Cho học sinh quan sát hình ảnh các thiết bị

Cho học sinh quan sát hình ảnh các thiết bị

- Giải thích chức năng của từng thiết bị

- Nêu các nguyên lí

- Ghi lên bảng

- Yêu cầu học sinh chép vào tập

- Trả lời

- Quan sát

- Ghi chép

Trang 15

 Yêu cầu học sinh nắm được các loại thiết bị

 Nắm được ba nguyên lí

Tuần: IV

Tiết: 8

I- Mục tiêu:

 Giúp học sinh hiểu đúng khái niệm bài toán trong tin học

 Hiểu và thực hiện được một số bài toán đơn giản

 Xây dựng thuật toán cho một số bài toán đơn giản

 Bảng, một số sơ đồ thuật toán, giáo án

- Kiểm tra sĩ

Trang 16

Em hãy Trình bày các Nguyên lý lưu trữ

Nguyên lí J Von Neumann

1- Khái niệm về bài toán:

Bài toán là một việc cụ thể nào đó mà ta

muốân máy tính thực hiện Nó luôn có hai yếu

tố: Input (vào) và Output (ra)

Ví dụ: Ta muốn giải phương trình bậc hai,

thực hiện quả lý cán bộ trong cơ quan

Cụ thể ta có một số bài toán sau đây:

Bài toán 1: Tìm ước số chung lớn nhất của

hai số nguyên dương

- Input: Hai số nguyên dương M, N

- Output: ước chung lớn nhất của M, N

Bài toán 2: Tìm nghiệm của phương trình

bậc hai ax2 + bx + c =0 (a # 0)

- Input: Các số thực a,b,c (a#0)

- Output: Tất cả các số thực x thoả

mãn: ax 2 +bx+c=0

Bài toán 3: Kiểm tra tính nguyên tố

- Input: Số nguyên dương N

- Output: N là số nguyên tố hoặc N

không là số nguyên tố

2- Khái niệm về thuật toán:

Thuật toán là để giải một bài toán là một

dãy hữu hạn các thao tác được sắp xếp theo

một trình tự xác định sao cho sau khi thực hiện

dãy thao tác ấy, từ Input của bài toán, ta nhận

được Output cần tìm.

Ví dụ: thuật toán về các hoạt động buổi sáng

khi thức dậy: Tập thể dục, đánh răng, rửa mặt,

ăn sáng, đi học…

- Dẫn dắt vấn đề

- Đưa ra khái niệm

- Nêu khái niệm

Tiêu đề	Giáo án tin học 10
Tác giả	Nguyễn Hữu Định
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Tin Học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	0,91 MB