BÀI TẬP HAI ĐƯỜNG THẲNG VUÔNG GÓC (1 tiết) I. Mục tiêu: + Về kiến thức: 1 Nắm lại định nghĩa và dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng vuông góc 1 Hiểu và nhận biết được tính chất hai đường vuông góc trong các trường hợp cụ thể + Về kỹ năng: 3 Dần hình thành khả năng chứng minh hai đường thẳng vuông góc 3 Biết linh hoạt ứng dụng tích vô hướng vào việc chứng minh + Về tư duy và thái đ ộ: - Rèn luyện tư duy biện chứng và khả năng khái quát hoá cho học sinh. - Tích cực hoạt động, có tinh thần hợp tác. II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh: Giáo viên: Sách GK , giáo án , thước kẻ , các vật dụng cần thiết khác Học sinh: Vở , viết , sách GK III. Phương pháp:Gợi mở, vấn đáp. IV. Tiến trình bài dạy: 1. Kiểm tra bài cũ: Hai đường thảng AB và CD vuông góc với nhau khi nào ? 2. Bài mới: Hoạ t đ ộng 1: Dùng tích vô hướng để chứng minh 2 đường thẳng vuông góc Thời gian Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên Ghi bảng ADACACAB = ADACACAB = ⇔ OABADAC =− )(. ⇔ OBDAC = . ⇔ ⊥ 1 5’ + HS trả lời các câu hỏi của giáo viên đặt ra + thực hiện bài giải theo các gợi ý + suy nghĩ về điều ngược lại , giải quyết vấn đề ở nhà * HĐTP1: Biến đổi biểu thức để thấy điều đặc biệt CH1: Biến đổi biểu thức CH2: kết luận gì về vị trí của AB , CD ? •1 Cho HS trình bày bài giải •2 GV hoàn thiện bài giải *HĐTP2: điều ngược lai còn đúng không ? Bài 10: 1. Ta có AB CD 2. Ngược lại ? 1 Hoạ t đ ộng 2: Nâng cao khả năng dùng tích vô hướng để chứng minh hai đường vuông góc . Thời gian Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên Ghi bảng ⊥ ⇔ ⊥ ⊥ CBMABCSM BCMASMBCSA . )(. += += O= ⊥ 15’ Thực hiện hình vẽ Tìm cách chứng minh bài toán Trả lời các câu hỏi của giáo viên Suy nghĩ về các mối liên hệ đã tìm được HS trình bày bài giải HS theo dõi và đặt các câu hỏi thắc mắc *HĐTP1: cho HS thực hiện hình vẽ *HĐTP2: dẫn dắt hướng chứng minh CH1: Các đặc biệt của hình vẽ? CH4: SA BC ? CH5: Vị trí SM, AM với BC ? CH6: Biểu diễn SA theo SM, AM ? CH7: Gọi HS lên bảng Trình bày bài giải? GV hoàn thiện bài giải cho HS Tiếp tục cho các chứng minh tương tự Bài 9: hình vẽ Các gợi mở * vị trí của SM , BC ? và AM ,BC ? * liên hệ giữa SA , SM , AM ? Gọi M là trung điểm của BC Ta có : SM BC AM B C Nên Vậy SA B C •2 Tương tự cho các chứng minh còn lại Hoạ t đ ộng 3: Mở rộng , linh hoạt hơn với bài tập 11 2 Thời gian Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên Ghi bảng CDAB. CAAB. ADAB. 0202 60cos.120cos. ) . )( . aa ADABCAAB ADCAAB CDAB += += += 13’ thực hiện hình vẽ tìm cách chứng minh bài toán tìm các điểm đặc biệt của hình vẽ , so sánh với hình vẽ bài 9 trả lời các câu hỏi của giáo viên suy nghĩ về các mối liên hệ đã tìm được HS trình bày bài giải HS theo dõi và đặt các câu hỏi thắc mắc *HĐTP1: cho HS thực hiện hình vẽ *HĐTP2: dẫn dắt hướng chứng minh CH1: Các đặc biệt của hình vẽ? CH4: Tìm hướng chứng minh AB vuông góc CD ? CH5: Biểu diễn CD theo AC, AD ? CH6:Tính AB, CD theo a ? CH7:Kết luận cho điều cần chứng minh? *Trình bày bài giải? Câu hỏi mở-GV Bài 11: Hình vẽ A D B C I J Các gợi mở : CD = ? = ? = ? = ? Bài giải : Gọi AB = AC = AD = a Ta có 3 Hoạ t đ ộng 4: Kết thúc tiết dạy: 1. Củng cố bài cũ : * Hoàn thiện các bài giải 10 và 11 2. Bài mới: * Tìm một vài mô hình trong thực tế có hình ảnh đường thẳng vuông góc mặt phẳng *Thử đưa ra điều kiện một đường thẳng vuông góc với một măt phẳng. Các hổ trợ: 1. Những cách giải khác của bài toán kể cả việc không dùng tích vô hướng 2. Các câu hỏi có thể được đặt ra : a. Bài tập 10 : có hình vẽ nào thỏa mãn điều kiện bài toán không ? b. Bài tập 9 : có thể tính trực tiếp tích vô hướng vecto SA và BC ? c. Bài tập 11 : khi góc CAD bằng 70 0 thì bài toán có còn đúng không ? 3. Các phiếu trả lời có thể dùng khi thích hợp :( liên kết file toan.doc) 4