Đảng bộ tỉnh hà tây lãnh đạo công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008

Mọi cán bộ, đảng viên, nhân viên nhà nước đều phải làm công tác dân vận theo chức trách của mình”; Nghị quyết Trung ương Bảy khóa XI Về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN

Công trình được hoàn thành tại: Khoa Lịch sử Trường ĐH KHXH&NV - Đại học Quốc gia Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGÔ ĐĂNG TRI

Giới thiệu 1:

Giới thiệu 2:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng cấp Cơ sở chấm luận án tiến sĩ họp tại trường ĐH KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội vào hồi giờ ngày….tháng….năm 20

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bài báo “Dân vận” đăng trên báo Sự thật, số ra ngày 15-10-1949, Hồ Chí Minh đã định

nghĩa: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi người dân, không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và đoàn thể giao cho” [85, tr 698] Người còn chỉ rõ tất cả cán bộ chính quyền, tất cả cán bộ đoàn thể, tất cả hội

viên của các tổ chức nhân dân đều phải phụ trách dân vận Đồng thời, Người nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác dân vận: “Lực lượng của dân rất to Việc dân vận rất quan trọng Dân vận kém thì việc gì cũng kém Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”

Với ý nghĩa đặc biệt như vậy nên trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn coi trọng việc tăng

cường và đổi mới công tác dân vận Công tác dân vận của Đảng là toàn bộ hoạt động của Đảng nhằm tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, được thể hiện bằng việc vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước thông qua nhà nước xã hội chủ nghĩa, các

tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội và vai trò tiên phong gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên Đảng cũng xác định công tác dân vận là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị: Nghị quyết Trung ương 8B (khóa VI) Về đối mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân chỉ

rõ: “Công tác dân vận là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể Công tác quần chúng không chỉ là trách nhiệm của các đoàn thể, mà còn là trách nhiệm của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị, có phối hợp với nhau dưới sự lãnh đạo của Đảng Mọi cán bộ, đảng viên, nhân viên nhà nước đều phải làm công tác dân

vận theo chức trách của mình”; Nghị quyết Trung ương Bảy (khóa XI) Về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới khẳng định: “Công tác dân vận là trách nhiệm của cả

hệ thống chính trị, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên các đoàn thể nhân dân, cán

bộ chiến sĩ lực lượng vũ trang Trong đó Đảng lãnh đạo, chính quyền tổ chức thực hiện, Mặt trận, đoàn thể làm tham mưu, nòng cốt”

Tỉnh Hà Tây được tái lập từ ngày 1-10-1991, đến ngày 1-8-2008 thì sáp nhập vào Hà Nội do yêu cầu

mở rộng địa giới Thủ đô Trong gần 20 năm tồn tại, Đảng bộ Hà Tây đã có nhiều chủ trương, biện pháp để đổi mới công tác quần chúng, nhằm khơi dậy, phát huy tiềm năng và sức mạnh to lớn của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, góp phần thực hiện thắng lợi những mục tiêu kinh tế - xã hội Những kết quả mà Hà Tây đạt được trong thời gian qua là đáng ghi nhận, tuy nhiên tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế, thu nhập bình quân đầu người chưa cao Đặc biệt, một số điểm nóng xảy ra chậm được giải quyết, tình trạng đơn thư khiếu kiện còn nhiều; việc giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu đô thị, cụm công nghiệp chậm… Những thành công và tồn tại nêu trên có liên quan mật thiết với chất lượng và hiệu quả của công tác dân vận

Nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tây về công tác dân vận giai đoạn 1991-2008

nhằm chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân; từ đó đúc rút những bài học kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn nữa lĩnh vực công tác này của Đảng bộ Hà Nội khi Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội (tháng 8-2008) Mặt khác, với đề tài nghiên cứu này, tôi hi vọng sẽ đóng góp một phần để làm rõ thêm bức tranh toàn cảnh của lịch sử Đảng bộ tỉnh Hà Tây trong những năm 1991-2008 Vì vậy, tôi quyết định lựa chọn

và giải quyết đề tài “Đảng bộ tỉnh Hà Tây lãnh đạo công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008” để

làm luận án tiến sĩ, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Làm rõ chủ trương và sự chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ tỉnh Hà Tây về công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008; chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế và đúc rút một số kinh nghiệm phục vụ thực tiễn

Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ những yếu tố tác động đến sự hình thành chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hà Tây về công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008

- Trình bày chủ trương và sự chỉ đạo thực hiện công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây từ năm

1991 đến năm 2008

- Phân tích, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế trong sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tây về công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008 Trên cơ sở đó, rút ra những kinh nghiệm phục vụ thực tiễn, nhất

là khi Hà Tây sáp nhập, trở thành một phần của Thủ đô Hà Nội

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là chủ trương và sự chỉ đạo thực hiện công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây từ năm 1991 đến năm 2008

Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Luận án nghiên cứu những quan điểm, chủ trương của Đảng bộ tỉnh Hà Tây về

công tác dân vận và những biện pháp chỉ đạo thực hiện chủ trương đó

- Về không gian: Luận án tập trung nghiên cứu công tác dân vận trên địa bàn tỉnh Hà Tây cũ, nay

là một phần của Thủ đô Hà Nội

- Về thời gian: Luận án nghiên cứu Đảng bộ tỉnh Hà Tây lãnh đạo công tác dân vận từ năm 1991

khi tái lập tỉnh đến năm 2008 khi Hà Tây sáp nhập vào Thủ đô Hà Nội

4 Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài luận án được tiếp cận dưới góc độ lịch sử với các phương pháp nghiên cứu chính là

phương pháp lịch sử, phương pháp logic và sự kết hợp của hai phương pháp Các phương pháp này giúp

tái hiện, phục dụng lại bức tranh về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tây đối với công tác dân vận từ năm

1991 đến năm 2008; phân tích, đánh giá, đưa ra các nhận xét về ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế và đúc rút kinh nghiệm lịch sử

Ngoài ra, các phương pháp khác như phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê… cũng được sử dụng phù hợp để giải quyết những nội dung nghiên cứu cụ thể của luận án

Nguồn tư liệu

- Các tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin và những bài nói chuyện, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước về quần chúng và công tác vận động quần chúng là nguồn tài liệu cần thiết khi nghiên cứu đề tài

- Các văn kiện của Đảng, Nhà nước và các chỉ thị, nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Hà Tây về công tác dân vận giai đoạn 1991-2008; các tài liệu lưu trữ tại các trung tâm lưu trữ, tại địa phương và báo cáo của các sở, ban, ngành… có liên quan là nguồn tư liệu gốc, tin cậy của luận án

- Các công trình nghiên cứu, sách báo, luận án liên quan đến đề tài là nguồn tài liệu tham khảo quan trọng giúp làm sáng tỏ các khía cạnh khác nhau của luận án

Ngoài ra, luận án còn sử dụng những nguồn sử liệu hình ảnh, tư liệu, những tài liệu thống kê để phục vụ một số nội dung của luận án

5 Đóng góp của luận án

- Sưu tầm, hệ thống hóa tư liệu về chủ trương, sự chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây từ năm 1991 đến năm 2008 để bổ sung cho kho tư liệu và đóng góp vào việc nghiên cứu công tác dân vận nói chung, cũng như về Hà Nội nói riêng

- Góp phần làm sáng tỏ quan điểm, chủ trương, quá trình chỉ đạo thực hiện công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây; phục dựng một cách khách quan bức tranh về công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh

Hà Tây trong những năm 1991-2008 Từ kết quả nghiên cứu, luận án góp phần khẳng định vai trò to lớn của Đảng bộ tỉnh Hà Tây trong việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết nhân dân trong tỉnh, thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội do Đại hội Đảng bộ các nhiệm kỳ đã đề ra

- Đưa ra những đánh giá, nhận xét về những ưu điểm, hạn chế trong lãnh đạo công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây ở giai đoạn luận án nghiên cứu, đúc rút những kinh nghiệm phục vụ việc lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, phát triển Thủ đô nói chung và công tác dân vận của thành phố Hà Nội nói riêng

- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể làm tài liệu tham khảo cho các cấp ủy Đảng trong quá trình lãnh đạo công tác dân vận của Thủ đô Hà Nội Luận án có thể làm tư liệu tham khảo để nghiên cứu lịch sử Đảng bộ tỉnh và lịch sử tỉnh Hà Tây giai đoạn 1991-2008

6 Bố cục của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận án được chia làm 4 chương

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 Tình hình nghiên cứu về công tác dân vận

1.1.1 Nhóm công trình nghiên cứu về công tác dân vận của Đảng

Ban Dân vận Trung ương là cơ quan tham mưu của Ban Chấp hành Trung ương, trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chủ trương, chính sách và giải pháp lớn về công tác dân vận Vì vậy, có rất nhiều cuốn sách hay, mang tính tổng kết về công tác dân vận của Đảng đã được

Ban Dân vận chủ trì: Sơ thảo lịch sử công tác dân vận của Đảng Cộng sản Việt Nam (1930-1996), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội (1999); Lịch sử công tác dân vận của Đảng Cộng sản Việt Nam (1930- 2010), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2015) Công tác dân vận của Đảng thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2003); 75 năm công tác dân vận của Đảng một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2006)

Trong sự nghiệp hoạt động chính trị, các vị lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác dân vận Đồng chí Nguyễn Văn Linh – nguyên Tổng Bí thư của Đảng với

các cuốn sách: Về công tác vận động quần chúng hiện nay, Nxb Sự thật, Hà Nội (1986), Về công tác vận động quần chúng, Nxb Sự thật, Hà Nội (1987), Đổi mới công tác quần chúng, Nxb Sự thật, Hà Nội

(1991) Đồng chí Vũ Oanh – nguyên Ủy viên BCH TW Đảng, Trưởng BDV TW đóng góp hai cuốn sách về

công tác dân vận Cuốn Tăng cường mối liên hệ giữa Đảng và nhân dân, Nxb Sự thật, Hà Nội (1990) và Đổi mới công tác dân vận của Đảng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội (1996) Đồng chí Hà Thị Khiết chủ biên cuốn Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác dân vận của Đảng trong thời kỳ mới, Nxb Chính trị

Quốc gia, Hà Nội (2015)

Cuốn sách Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới của tác giả Vũ Ngọc Am và Nguyễn Thùy Linh, Nxb Chính trị Hành chính, Hà Nội (2013); Nguyễn Thế Trung với cuốn Một số vấn đề về công tác dân vận trong giai đoạn hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2015); Công tác dân vận của các cơ quan nhà nước trong thời kỳ mới của Nguyễn Tiến Thịnh

(chủ biên), Nxb Tư Pháp, Hà Nội (2005) Trần Đình Huỳnh và một số tác giả đã công bố công trình

nghiên cứu mang tên Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong thời kỳ đổi mới ở nước ta hiện nay, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội (2013); Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận trong cuộc kháng chiến chống Pháp – Mỹ và thời kỳ đổi mới do Nguyễn Quang Thứ và Lê Trung Kiên biên soạn, Nxb Lao động xã hội, Hà Nội (2010); Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác dân vận trong thời kỳ mới, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2005) của nhiều tác giả, do Nguyễn Văn Hùng

biên soạn

Trong hệ thống dân vận thì Quân đội là một lực lượng quan trọng không thể không nhắc tới; Tổng

cục Chính trị đã cho ra đời cuốn Đẩy mạnh công tác dân vận tham gia xây dựng nền tảng chính trị của quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn cách mạng mới, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội (2000); Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác dân vận của quân đội của Vũ Đình Tấn, Nxb Quân đội nhân

dân, Hà Nội (2008) Công tác dân vận của thủ đô Hà Nội cũng được các tác giả Trần Thị Bích Thủy, Nguyễn

Văn Hùng và Hoàng Tiến Cát quan tâm và đề cập trong tác phẩm Tăng cường công tác dân vận của chính quyền cơ sở ở Hà Nội trong tình hình hiện nay, Nxb Giao thông vận tải, Hà Nội (2009) Ngoài Thủ đô Hà Nội thì Tây Nguyên có cuốn sách Xây dựng lực lượng nòng cốt làm công tác dân vận trong cộng đồng các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên hiện nay do Nguyễn Thế Tư chủ biên, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

(2014)

Đi sâu vào công tác vận động một số giai cấp, tầng lớp cụ thể cũng có rất nhiều nhà nghiên cứu

quan tâm, khai thác Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có cuốn Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng đối với giai cấp công nhân và Công đoàn Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội (2010); tác giả Nguyễn Viết Vượng đóng góp cuốn Giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI, Nxb Chính trị Quốc gia (2010); BDV TW xuất bản cuốn Một số vấn đề về công tác vận động nông dân ở nước ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, (2000); cuốn Quan điểm của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh về phụ nữ và công tác phụ nữ của Hội phụ nữ Việt Nam, Nxb Phụ nữ, Hà Nội (2012); nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười có cuốn Trí thức Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội (1995); công trình “Nguồn lực trí tuệ Việt Nam - Lịch sử, hiện trạng và triển vọng” của tác giả Nguyễn Văn Khánh , Nxb Chính trị Quốc gia (2012); BDV TW có cuốn Đảng Cộng sản Việt Nam với công tác vận động thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội (2001); Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và phong trào thanh niên Việt Nam (1925-2010) của Đặng Quang Vinh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

(2012)

Công tác dân vận của Đảng là một vấn có tầm quan trọng đặc biệt, vì vậy rất nhiều luận án đã chọn

chủ đề này làm đề tài nghiên cứu Đổi mới công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh, LATS Lịch sử của Vũ Đình Tấn (2001); LATS Lịch sử Công tác vận động nông dân của Đảng thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Lê Kim Việt (2002); LATS Lịch sử Công tác vận động đồng bào công giáo của đảng bộ một số tỉnh miền Đông Nam Bộ từ năm 1996 đến năm 2006 của Đặng Mạnh Trung (2011); LATS Chính trị học Công tác dân vận của các đơn vị quân đội ở vùng đồng bào theo đạo trên địa bàn miền Đông Nam Bộ giai đoạn hiện nay của Đồng Ngọc Châu (2011); Công tác vận động đồng bào Khmer của các đảng bộ xã, phường, thị trấn ở Tây Nam

Bộ trong giai đoạn hiện nay, LATS Khoa học chính trị của Đặng Trí Thủ (2012); LATS Triết học của

Phạm Duy Hoàng (2015) nghiên cứu vấn đề Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận và ý nghĩa của nó đối với sự nghiệp bảo về an ninh tổ quốc

Công tác dân vận là một mảng hoạt động hết sức quan trọng của Đảng, vậy nên rất nhiều lãnh đạo

Đảng, nhà nghiên cứu đã dành không ít tâm huyết để viết về đề tài này Tiêu biểu: Nhận thức về dân vận trong

di sản tư tưởng Hồ Chí Minh của Hoàng Trang, Tạp chí Lịch sử Đảng số 12-2004; Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và vận động nhân dân trong tác phẩm dân vận của Nguyễn Thị Kim Hoa, Tạp chí Lý luận chính trị số 5-2005; Công tác vận động quần chúng có tín ngưỡng tôn giáo thời kỳ đổi mới hiện nay của Hoàng Mạnh Đoàn, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 3-2006; Dân vận – vấn đề luôn mới: Qua nghiên cứu tác phẩm

“Dân vận” của Hồ Chí Minh của Mạch Quang Thắng, Tạp chí Lý luận chính trị số 8 – 2006 Tăng cường công tác dân vận của quân đội trong giai đoạn hiện nay của Bùi Văn Huấn, Tạp chí Cộng sản số 13-2006; Không ngừng đổi mới tư duy, làm tốt hơn nữa công tác vận động quần chúng của Đảng của Tòng Thị Phóng, Tạp chí Cộng sản số 17-2006; Một số bài học kinh nghiệm trong công tác dân vận của Đảng của Trương Thị Thông, Tạp chí Lý luận chính trị số 3-2009; Quan niệm về công tác dân vận dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh của Hoàng Chí Bảo, Tạp chí Lịch sử Đảng số 4-2013; Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với công tác vận động quần chúng trong tình hình mới, Tạp chí Cộng sản số 845-2013; Bộ đội Biên phòng đẩy mạnh công tác vận động quần chúng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Phạm Huy Tập, Tạp chí Cộng sản số

848-2013…

1.1.2 Nhóm công trình nghiên cứu về công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây

Cuốn Lịch sử Đảng bộ tỉnh Hà Tây của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tây đã xuất bản được 4 tập,

phản ảnh các mặt hoạt động của Đảng bộ tỉnh từ năm 1926 cho tới hết tháng 7-2008 Ở đó công tác dân vận, hoạt động của Mặt trận và các đoàn thể đều được đề cập mặc dù không được đặt thành mục riêng

Về công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây, một số đoàn thể cũng đã xuất bản tài liệu về lịch

sử của tổ chức như: Hội Nông dân tỉnh Hà Tây (2001) có cuốn Lịch sử phong trào nông dân và hội nông dân tỉnh Hà Tây (1929-2000), Liên đoàn Lao động tỉnh Hà Tây (2002) có cuốn Lịch sử phong trào công nhân và công đoàn Hà Tây… Các tài liệu này đã phản ảnh một mảnh hoạt động công tác dân vận với từng đối tượng cụ thể Những tài liệu như thế này đã góp phần làm rõ hơn bức tranh toàn cảnh về công tác dân vận nói riêng và lịch sử Đảng bộ tỉnh nói chung

1.2 Những vấn đề luận án kế thừa và tập trung giải quyết

1.2.1 Những vấn đề luận án kế thừa

Về nội dung, công tác dân vận của Đảng đã được tập trung nghiên cứu và khai thác ở nhiều khía

cạnh: vai trò của quần chúng; mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân; chủ trương, chính sách đối với từng giai cấp, tầng lớp, vùng miền và đồng bào có đạo; biện pháp tăng cường và đổi mới công tác quần chúng… Qua các nghiên cứu trên, có thể nhìn thấy một bức tranh tổng quan sinh động, phong phú về công tác dân vận của Đảng qua các thời kỳ Điều đó chứng tỏ tầm quan trọng của công tác dân vận trong

hoạt động của Đảng, cũng như sự quan tâm đặc biệt của các nhà lãnh đạo, giới nghiên cứu giành cho công tác dân vận Đây là những tư liệu cần thiết, quan trọng để tác giả luận án có được nền tảng kiến thức

chung nhất khi nghiên cứu đề tài Đảng bộ tỉnh Hà Tây lãnh đạo công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008.

Các nghiên cứu về quá trình Đảng lãnh đạo công tác dân vận nhìn chung tương đối phong phú

và toàn diện đã góp phần làm sáng tỏ quan điểm, chủ trương chính sách của Đảng và quá trình chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác quần chúng Cách tiếp cận cũng như các kết quả nghiên cứu có thể kế thừa, vận dụng để giải quyết vấn đề cụ thể của công tác dân vận ở Hà Tây

Công tác dân vận của Đảng còn được các nhà nghiên cứu tập trung đi sâu, làm rõ ở những khía cạnh nhỏ như: công tác dân vận của lực lượng vũ trang, của quân đội, công tác vận động đồng bào thiểu

số, đồng bào có đạo… Các nghiên cứu này đã đóng góp không nhỏ làm rõ nét thêm bức tranh toàn cảnh

về công tác dân vận của Đảng Những công trình đó, ở mức độ khác nhau phần nào đã cung cấp những gợi mở cần thiết, có giá trị cho tác giả luận án khi đi sâu nghiên cứu vấn đề một cách sâu sắc và toàn diện hơn Đây là nguồn tư liệu quý để tác giả luận án tham khảo, kế thừa trong quá trình thực hiện mục đích nghiên cứu của đề tài

Một số công trình nghiên cứu đề cập tới vấn đề nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác dân vận, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới Các học giả thực sự tâm huyết khi đưa ra những đề xuất, kiến nghị và biện pháp nhằm đổi mới công tác quần chúng, tăng cường mối mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân Những bài học kinh nghiệm được rút ra trên cơ sở tổng kết lý luận và nghiên cứu thực tiễn, có ý nghĩa vô cùng to lớn phục vụ công tác dân vận của Đảng trong các giai đoạn tiếp theo

Tuy nhiên, công tác dân vận ở các địa phương cụ thể thì chưa có nhiều công trình nghiên cứu chuyên sâu Đối với Hà Tây, công tác dân vận đã bước đầu được đề cập, tìm hiểu nhưng chỉ là ở một khía cạnh nhỏ như: công tác vận động nông dân, lịch sử công đoàn và phong trào công nhân… Đây là những

tư liệu thiết thực đối với đề tài luận án, có thể kế thừa trong giải quyết các vấn đề cụ thể liên quan

Về tư liệu, các nhà nghiên cứu đã khai thác một khối lượng tư liệu khá lớn để hoàn thành những

công trình khoa học của mình về vai trò của quần chúng và tầm quan trọng của công tác dân vận và sự cần thiết nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận trong tình hình mới Đây là cơ sở vững chắc để làm rõ những nội dung về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với công tác dân vận của Đảng trong thời kỳ Đổi mới Luận án có thể kế thừa để nguồn tư liệu này để phục vụ quá trình nghiên cứu

Về phương pháp nghiên cứu, các nhà khoa học, người nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp

lịch và phương pháp logic để làm rõ đối tượng nghiên cứu Ngoài ra ,trong thời gian gần đây, các học giả

đã tiếp cận những xu hướng, phương pháp nghiên cứu mới như phương pháp nghiên cứu liên ngành, phương pháp chuyên gia, phương pháp phỏng vấn… Đây là một gợi mở cho tác giả luận án là người nghiên cứu đi sau có thể kế thừa

Một cách tổng quát, nghiên cứu về công tác dân vận của Đảng đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên các phương diện Thành quả của những công trình nghiên cứu nêu trên, ở những mức độ khác nhau, vừa soi rọi, vừa là cơ sở để các nhà nghiên cứu đi sau bước tiếp, hoàn thành những mục tiêu, những công trình nghiên cứu chuyên sâu và nâng cao về công tác dân vận của Đảng nói chung, hay một khía cạnh của công tác dân vận hoặc nghiên cứu ở quy mô một địa phương nói riêng.

1.2.2 Những vấn đề luận án tập trung giải quyết

Như vậy, có khá nhiều công trình nghiên cứu về Đảng lãnh đạo công tác dân vận hay một mảng của công tác dân vận, tuy nhiên vấn đề Đảng bộ tỉnh Hà Tây lãnh đạo công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008 thì chưa có công trình nghiên cứu nào, vẫn còn bỏ ngỏ Vì vậy, luận án tập trung nghiên cứu, giải quyết những vấn đề sau:

Sưu tầm và khai thác tư liệu, đặc biệt là các tư liệu gốc được lưu trữ tại các trung tâm lưu trữ của

Hà Nội và các địa phương thuộc tỉnh Hà Tây cũ về chủ trương, sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tây đối với công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008

Bám sát vào các kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh, trình bày một cách có hệ thống những chủ trương, quá trình chỉ đạo thực hiện công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây từ năm 1991 đến năm 2008

Đánh giá một cách khách quan những ưu điểm, hạn chế trong lãnh đạo công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây

Đúc rút một số kinh nghiệm trong lãnh đạo công tác dân vận nhằm phục vụ thực tiễn khi tỉnh Hà Tây sáp nhập vào Thủ đô Hà Nội

Chương 2 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN CÔNG TÁC DÂN VẬN

CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HÀ TÂY TỪ NĂM 1991 ĐẾN NĂM 2000

2.1 Những yếu tố tác động đến công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây và chủ trương của Đảng bộ (1991-2000)

2.1.1 Những yếu tố tác động

Tình hình dân cư - xã hội tỉnh Hà Tây

Luận án khái quát điều kiện tự nhiên, dân cư, xã hội và lịch sử địa phương Hà Tây từ khi tái lập tỉnh năm 1991 Qua đó nhận thấy nét nổi bật của Hà Tây là mảnh đất giàu truyền thống, là cửa ngõ phía tây nam của Thủ đô, với bốn lần thay đổi địa giới hành chính Điều này đã tác động sâu sắc đến công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây

Chủ trương của Trung ương

Chủ trương của Trung ương được thể hiện tại Nghị quyết số 8B-NQ/TW (khóa VI) về Đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân và tại Đại hội

đại biểu toàn quốc lần thứ VII và VIII của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, các nghị quyết chuyên đề về công tác dân vận được

ban hành như: Hội nghị lần thứ ba BCH TW (khóa VII) ra Nghị quyết Về một số nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng, Nghị quyết đã dành riêng mục 6 bàn về “Đổi mới và tăng cường công tác vận động nhân dân, củng cố mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân”; Quyết định số 32-QĐ/TW Về chức năng, nhiệm vụ và tổ chức của Ban Dân vận Trung ương; Hội nghị lần thứ Tư BCH TW Đảng (khóa VII) đã ra Nghị quyết số 04-NQ/HNTW Về công tác thanh niên trong thời kỳ mới; Nghị quyết số 04-NQ/TW Về đổi mới

và tăng cường công tác vận động phụ nữ trong tình hình mới; Nghị quyết số 07-NQ/TW Về đại đoàn kết dân tộc và tăng cường Mặt trận Dân tộc thống nhất; Nghị quyết số 08-NQ/TW Về chính sách và công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đúc kết sáu bài học kinh nghiệm, trong đó bài học

thứ tư là: Mở rộng và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh của cả dân tộc Sau Đại hội, Đảng đã ra các chỉ thị, nghị quyết chuyên đề để tăng cường công tác dân vận: Chỉ thị số 30-CT/TW Về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở; Chỉ thị số 37-CT/TW Về tăng cường công tác tôn giáo trong tình mới; Chỉ thị số 42-CT/TW Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của các hội quần chúng; Chỉ thị số 18/2000/CT-TTg Về tăng cường công tác dân vận; Chỉ thị số 59-CT/TW Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam.

2.2.2 Chủ trương của Đảng bộ

Giai đoạn 1991-1996, chủ trương của Đảng bộ được thể hiện tại Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ

VII Đảng bộ tỉnh Hà Tây (3-1992); Chỉ thị số 05-CT/TU Về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình hiện nay; Nghị quyết số 03-NQ/TU Về một số nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động quần chúng, củng cố mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân; Nghị quyết số 07-NQ/TU về công tác thanh niên; Chỉ thị số 12-CT/TU về đổi mới và tăng cường công tác vận động phụ nữ trong tình hình mới

Giai đoạn 1996-2001, chủ trương của Đảng bộ được thể hiện tại Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ

VIII Đảng bộ tỉnh Hà Tây; Chỉ thị số 09-CT/TU về tiếp tục lãnh đạo đẩy mạnh công tác dân vận và công tác thanh niên trong tình hình mới; Chỉ thị số 10-CT/TU ngày 27-12-1997 về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với việc thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”;Chỉ thị số 39-CT/TU về tăng cường lãnh đạo công tác tôn giáo trong tình hình mới; Chỉ thị 49- CT/TU, ngày 14-01-1999 về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với tổ chức và hoạt động của các Hội quần chúng.

Những chủ trương mà Đảng bộ tỉnh Hà Tây đưa ra trong giai đoạn 1991-2001 đã bám sát vào đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước, phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương Nhờ đó công tác dân vận những năm qua được củng cố và tăng cường, góp phần ổn định tình hình địa phương, thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân

2.2 Quá trình chỉ đạo thực hiện công tác dân vận (1991-2000)

Trong điều kiện Đảng cầm quyền, lực lượng làm công tác dân vận bao gồm Đảng, Nhà nước, Mặt rận

Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân Mỗi tổ chức tùy theo chức năng, nhiệm vụ của mình mà có nội dung, phương thức làm dân vận riêng

2.2.1 Thực hiện công tác dân vận của các cấp ủy Đảng

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác dân vận và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân có

ý nghĩa sống còn đối với sự tồn vong của Đảng và quyết định việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương, Đảng bộ tỉnh Hà Tây đã ban hành các nghị quyết chuyên đề về công tác quần chúng và

có chương trình, cụ thể để thực hiện các nghị quyết Trung ương về công tác dân vận: ngày 31-08-1992,

Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ra Chỉ thị số 05-CT/TU Về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình hiện nay, Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 14-10-1992 Về một số nhiệm vụ đổi mới và tăng cường công tác vận động quần chúng, củng cố mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 08-04-

1993 về công tác thanh niên; Chỉ thị số 03-CT/TU ngày 20-05-1996 về lãnh đạo Đại hội của Mặt trận và các đoàn thể; Chỉ thị số 09-CT/TU ngày 10-10-1996 về tiếp tục đẩy mạnh lãnh đạo công tác dân vận và công tác thanh niên trong tình hình mới; Chỉ thị số 10-CT/TU ngày 27-12-1997 với nội dung tăng cường

sự lãnh đạo của Đảng đối với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”; Chỉ thị số CT/TU ngày 03-09-1993 Về đổi mới và tăng cường công tác vận động phụ nữ trong tình hình mới; Chỉ thị

12-số 49-CT/TU ngày 14-1-1999 tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng đối với tổ chức và hoạt động của các hội quần chúng và nhiều Chỉ thị, Thông tri khác về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với

công tác vận động quần chúng theo các đối tượng

Trong quá trình thực hiện công tác dân vận, các cấp uỷ Đảng chú trọng việc sơ kết, tổng kết những chủ trương, nghị quyết lớn của Đảng về công tác dân vận, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm cũng như đề ra giải pháp cho các nhiệm vụ kế tiếp:

Đồng thời, sự chỉ đạo sâu sát của các cấp uỷ Đảng cũng tạo điều kiện cho hệ thống dân vận đi vào hoạt động một cách nề nếp, có hiệu quả hơn Ban Dân vận các cấp với tư cách là ban tham mưu cho cấp

ủy Đảng mà trực tiếp và thường xuyên là Ban Thường vụ về công tác dân vận bao gồm công tác cả công tác dân tộc, tôn giáo từng bước được kiện toàn

Có thể nói, nội dung công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây giai đoạn này đã hướng tới việc

ổn định tình hình địa phương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân Các chủ trương của Đảng bộ về đẩy mạnh phát triển kinh tế, đi đôi với phát triển văn hóa, xã hội, thực hiện công tác an ninh quốc phòng, phát huy dân chủ, nâng cao dân trí, cải thiện dân sinh đã thực sự đi vào cuộc sống và phát huy được giá trị Nhờ đó, khích lệ được phong trào hành động cách mạng của quần chúng lên cao