Đảng bộ tỉnh vĩnh phúc lãnh đạo công tác thanh niên 1997 2010 (2)

Chỉ thị số 23/CT-TU của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc nêu rõ: “Tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 04 trong các cấp ủy Đảng, chính quyền, các đoàn thể, các ngành, các tổ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

NGUYỄN THANH TÙNG

ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO

CÔNG TÁC THANH NIÊN TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2010

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Mã số: 60 22 56

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Quang Liệu

Hà Nội - 2014

LỜI CAM KẾT

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện bởi sự hướng dẫn của TS Nguyễn Quang Liệu Các số liệu, tài liệu trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính khách quan, khoa học Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

Hà Nội, ngày 5 tháng 5 năm 2014

Tác giả luận văn

Nguyễn Thanh Tùng

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 6

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

5 Phương pháp nghiên cứu 7

6 Đóng góp của luận văn 8

7 Bố cục của luận văn 8

CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC THANH NIÊN TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005 9

1.1 Chủ trương của Đảng về công tác thanh niên từ năm 1997 đến năm 2005 9

1.1.1 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên 9

1.1.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về công tác thanh niên từ năm 1997 đến năm 2005 18

1.2 Quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo công tác thanh niên từ năm 1997 đến 2005 24

1.2.1 Quá trình chỉ đạo 24

1.2.2 Những kết quả đạt được 27

CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC THANH NIÊN TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010 48

2.1 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về công tác thanh niên từ năm 2006 đến năm 2010 48

2.1.1 Tình hình và yêu cầu mới của công tác thanh niên ở tỉnh Vĩnh Phúc 48

2.1.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về công tác thanh niên từ năm 2006 -2010 51

2.2 Quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ Vĩnh Phúc 55

2.2.1 Quá trình chỉ đạo thực hiện 55

2.2.2 Những kết quả đạt được 58

CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT CHUNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU 84 3.1 Nhận xét chung 84

3.1.1 Về kết quả đạt được 84

3.1.2 Hạn chế 93

3.2 Những kinh nghiệm chủ yếu 95

3.2.1 Kinh nghiệm về xác định chủ trương 95

3.2.2 Kinh nghiệm chỉ đạo thực hiện 103

KẾT LUẬN 110

TÀI LIỆU THAM KHẢO 113

THCN : Trung học chuyên nghiệp

THCN-DN : Trung học chuyên nghiệp, dạy nghề THPT : Trung học phổ thông

TNCS : Thanh niên cộng sản

XHCN : Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong suốt tiến trình phát triển của lịch sử cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên đối với sự nghiệp gìn giữ và xây dựng phát triển đất nước Ngay từ khi ra đời, Đảng xác định thanh niên và công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng Đồng thời, Đảng ta cũng nhận thức vai trò của bản thân đối với công tác thanh niên: “Đảng phải thi hành ngay Án nghị quyết của Quốc tế Thanh niên cộng sản, phải ra một số đồng chí trẻ tuổi phụ trách tổ chức ra Thanh niên cộng sản đoàn và giúp Đoàn có tính chất độc lập” [52, tr.29]

Những quan điểm cơ bản trên của Đảng đã đặt nền móng vững chắc cho phong trào thanh niên và công tác thanh niên Việt Nam, đáp ứng yêu cầu cấp bách của phong trào cách mạng Trong quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, các chủ trương của Đảng liên tục được bổ sung, phát triển phù hợp với hoàn cảnh cách mạng ở từng giai đoạn cụ thể Dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác thanh niên và phong trào thanh niên ngày càng phát triển vững chắc, góp phần bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, như lời căn dặn trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đoàn và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”" [52, tr.28]

Nghị quyết số 04 của Hội nghị lần thứ tư của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII khẳng định: “Thanh niên lực lượng xung kích trong

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tùy thuộc vào lực lượng

thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng” [52, tr.135]

Năm 1997, tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập, có nhiều thuận lợi và nhiều khó khăn, thử thách trong việc lãnh đạo công tác thanh niên và phát triển phong trào thanh niên Xuất phát từ quan điểm đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh xác định rõ ràng về vai trò, vị trí của tuổi trẻ Vĩnh Phúc trong thời kỳ tái lập tỉnh và công cuộc CNH, HĐH; tăng cường

sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối công tác thanh niên của tỉnh Chỉ thị số 23/CT-TU của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc nêu rõ: “Tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 04 trong các cấp ủy Đảng, chính quyền, các đoàn thể, các ngành, các tổ chức kinh tế xã hội, cán bộ đảng viên về chủ trương của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ mới, tạo ra sự nhất trí cao trong Đảng và chuyển biến đồng bộ của các cấp, các ngành, xác định rõ hơn vai trò và trách nhiệm to lớn của gia đình và toàn xã hội đối với công tác giáo

dục bồi dưỡng thế hệ trẻ” [84, tr.127], nhằm hình thành lớp người sống có lý

tưởng cách mạng cao đẹp, trung thành với đường lối của Đảng, yêu quê hương, có lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đoàn kết, quyết tâm chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu; có ý thức kỷ luật, tác phong làm việc khoa học; vượt qua những khó khăn, thử thách tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh, giữ vững an ninh chính trị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội của địa phương

Nghiên cứu sự lãnh đạo công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc nhằm rút ra kinh nghiệm cho công tác lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác thanh niên và khẳng định vai trò, vị trí to lớn của thanh niên trong thời kỳ CNH, HĐH Qua đó nhằm phát huy vai trò xung kích của thanh niên Vĩnh Phúc trong thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa

phương Vì vậy, tác giả đã chọn đề tài: “Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo

công tác thanh niên từ năm 1997 đến năm 2010” làm luận văn thạc sĩ Lịch

sử, chuyên ngành lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Đảng lãnh đạo công tác thanh niên là vấn đề thu hút được sự quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu của nhiều nhà khoa học Kết quả của những công trình nghiên cứu đó cho thấy sự quan tâm, chăm lo của Đảng đối với thanh niên; tổ chức, vận động thanh niên tham gia tích cực vào chiến lược phát triển kinh tế

- xã hội, bảo vệ Tổ quốc Nhiều công trình của cá nhân, tổ chức đề cập đến hoặc đi sâu phân tích, tổng kết ở một khía cạnh hay góc độ nào đó thuộc vấn

đề này

Có thể chia các công trình đó theo các nhóm cơ bản sau:

Thứ nhất, những mảng nghiên cứu về thanh niên và vai trò của thanh

niên trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam có các công trình sau: Tuổi trẻ Việt

Nam với chủ chủ nghĩa yêu nước trong lịch sử dân tộc (Nxb Thanh niên, H,

2008); Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và phong trào thanh

thiếu nhi tỉnh Vĩnh Phúc (1930- 2010) (Lưu hành nội bộ, 2011), đây là công

trình nghiên cứu khoa học do Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Vĩnh Phúc thực hiện

năm 2010; Những phương pháp tiếp cận thanh niên hiện nay (Nxb Thanh niên, H.1996) và Văn hóa Thanh niên và Thanh niên với văn hóa dân tộc (Nxb Thanh niên, H.2001) của Dương Tự Đam; Một số mô hình giải pháp

công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi giái đoạn 2007-2010 (Nxb

Thanh niên, H 2010); Nhiệm vụ cơ bản của Thanh niên Việt Nam trong thời

kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa (Nxb Thanh niên, H 2002); Tuổi trẻ Việt Nam đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của Đỗ

Mười (Nxb Thanh niên, H.1997) Những công trình nghiên cứu trên đã thể hiện được vị trí, vai trò của thanh niên trong lịch sử dân tộc, đặc biệt là trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước

Thứ hai, là một số công trình nghiên cứu về quá trình Đảng lãnh đạo

công tác thanh niên, tư tưởng Hồ Chí Minh và sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên trong giai đoạn hiện nay:

Trước hết là một số công trình về quá trình lãnh đạo của Đảng về công

tác thanh niên: Đảng Cộng sản Việt Nam với công tác vận động thanh niên

trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước của Nguyễn

Văn Hùng (Nxb Chính trị Quốc gia, H 2001); Một số nghị quyết của Đảng

Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên (Nxb Thanh niên, H.1996); các

Văn kiện của Đảng với sự nghiệp đổi mới

Về tư tưởng Hồ Chí Minh và sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong

công tác thanh niên hiện nay có các công trình: Tư tưởng Hồ Chí Minh về

giáo dục thanh niên của Đoàn Nam Đàn (Nxb Chính trị Quốc gia, H 2008); Giáo dục, rèn luyện thanh niên theo tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam (Nxb Quân đội nhân dân, H.2003); Thanh niên với

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của Hồ Đức Việt (Nxb

Thanh niên, H 1996); Bác Hồ với sự nghiệp bồi dưỡng thế hệ trẻ (Nxb

Hồ Chí Minh và sự lãnh đạo của Đảng về công tác thanh niên

Thứ ba, là một số công trình nghiên cứu liên quan đến thanh niên và

công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc như: Lịch sử Đảng bộ tỉnh

Vĩnh Phúc (1930-2005) của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc (Nxb Chính trị Quốc

gia, H.2007); Tác động của đô thị hóa - công nghiệp hóa tới phát triển và

biến đổi kinh tế - xã hội ở tỉnh Vĩnh Phúc (Nxb Khoa học xã hội, H 2005); Điển hình trong công tác Đoàn và phong trào đoàn tỉnh Vĩnh Phúc (1997-

2002) của Tỉnh đoàn Vĩnh Phúc (Lưu hành nội bộ, 2002); Sổ tay Công tác khoa giáo Vĩnh Phúc của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (Lưu hành nội bộ, 2005); Các Chỉ thị, Nghị quyết của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc (1997-2010) của Tỉnh ủy Vĩnh

Phúc (Tài liệu lưu hành nội bộ, 2012); Dự thảo Đề án phát triển nguồn nhân

lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn

2008-2015 của Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (Lưu hành nội bộ, 2007); Kỷ yếu các đề khoa học và công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc (2007-2009) của Ủy ban nhân

dân tỉnh Vĩnh Phúc, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Phúc (Nxb Lao

động xã hội, H 2010); Vĩnh Tường trên hành trình đổi mới và phát triển (Nxb Văn hóa Sài Gòn, thành phố Hồ Chí Minh 2005); Yên Lạc một miền

quê hiếu học (Nxb Văn hóa Thông tin, H 2002) Ngoài ra, có các Văn kiện

của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã đề cập đến sự lãnh đạo về sự phát triển kinh tế

- xã hội, an ninh, quốc phòng của địa phương

Các công trình nghiên cứu trên thể hiện được vai trò và đóng góp của thanh niên tỉnh Vĩnh Phúc đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh – quốc phòng ở địa phương Thông qua đó, công tác vận động thanh niên của Đảng bộ tỉnh được đề cập đến một cách gián tiếp thông qua những quan điểm, chủ trương lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc

Thứ tư, là một số kỷ yếu khoa học, bài báo, tạp chí, luận văn liên quan

đến sự lãnh đạo của Đảng bộ Vĩnh Phúc đối với công tác thanh niên trong thời kỳ CNH, HĐH Các bài viết liên quan đến đề tài luận văn được đăng trên

các tạp chí: Tạp chí Xây dựng Đảng, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, Tạp chí

Cộng sản, Tạp chí Lao động và Xã hội, Tạp chí Tổ chức Nhà nước, Tạp chí Quản lý Nhà nước

Bên cạnh đó là các luận văn, luận án: Nguyễn Trung Hưng (2006),

Những giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đào tạo nghề cho thanh niên nhằm đáp ứng yêu cầu của người sử dụng lao động ở tỉnh Vĩnh Phúc, Luận

văn thạc sĩ Xã hội học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Hà Nội; Ngô

Thị Khánh (2007), Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công tác thanh niên từ

năm 1986 đến năm 2006, Luận án Thạc sĩ Lịch sử, Trung tâm đào tạo, bồi

dưỡng giảng viên lý luận Chính trị - Đại học Quốc gia Hà Nội; Nguyễn

Quang Liệu với đề tài Cuộc vận động thanh niên miền Bắc của Đảng Lao

động Việt Nam (1965 – 1975) (Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Đại học Khoa học Xã

hội và Nhân văn, H 2010); Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ Việt

Nam trong điều kiện lịch sử mới của Phạm Đình Nghiệp (Đề tài khoa học mã

số KTN 96-01, 1996), Trần Thị Nhơn với đề tài Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai

trò thanh niên và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc xây dựng đất nước (Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ

Chí Minh, H 2001)

Các công trình nghiên cứu, những chuyên luận, bài viết nêu trên được tiếp cận trình bày khác nhau về Đảng bộ Vĩnh Phúc và Đoàn Thanh niên đã được tập hợp, hệ thống hóa nhiều tư liệu lịch sử quan trọng về Đảng và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh của địa phương Kết quả nghiên cứu đã được giới thiệu, phổ biến trong các tài liệu giáo dục truyền thống về Đảng, về Đoàn cho nhân dân Vĩnh Phúc, trong đó đặc biệt là đoàn viên thanh niên Tuy nhiên, hầu hết các công trình, đều chưa đi sâu nghiên cứu một cách hệ thống về vai trò lãnh đạo của Đảng bộ Vĩnh Phúc đối với công tác thanh niên thời kỳ sau khi tái lập tỉnh Vĩnh Phúc Đây là nguồn tài liệu không nhỏ giúp tôi tìm hiểu sâu hơn, toàn diện hơn các vấn đề liên quan đến sự lãnh đạo của Đảng bộ Vĩnh Phúc đối với công tác thanh niên từ năm 1997 đến năm 2010

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

- Góp phần làm sáng tỏ sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về công tác thanh niên sau khi tái lập tỉnh năm 1997 và thời kỳ đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

- Rút ra một số kinh nghiệm lịch sử có ý nghĩa tham khảo đối với công tác thanh niên tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ thực trạng phong trào thanh niên tỉnh Vĩnh Phúc và yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đối với công tác thanh niên

- Phân tích có hệ thống chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về công tác thanh niên từ năm 1997 đến 2010

- Trình bày những chương trình hành động và kết quả của phong trào thanh niên tỉnh Vĩnh Phúc dưới sự chỉ đạo của Đảng bộ, từ đó rút ra một số kinh nghiệm về lãnh đạo công tác thanh niên của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hệ thống quan điểm, chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về công tác thanh niên và các giải pháp, phương thức chỉ đạo thực hiện về công tác thanh niên từ năm 1997 đến 2010

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc trong chỉ đạo công tác thanh niên, thực tiễn phong trào thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

- Thời gian: luận văn nghiên cứu các vấn đề trên từ năm 1997 đến năm 2010

- Không gian: sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh Vĩnh Phúc

5 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận sử học, luận văn kết hợp các phương pháp khác như: phương pháp logic, phân tích, tổng hợp, so sánh phù hợp với yêu cầu của từng nội dung của luận văn

6 Đóng góp của luận văn

- Hệ thống hóa tư liệu lịch sử về quan điểm, chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đối với công tác thanh niên và phong trào thanh niên của tuổi trẻ Vĩnh Phúc sau hơn 10 năm tái lập tỉnh

- Góp phần làm rõ công tác vận động, tập hợp đoàn kết thanh niên thời

kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phấn đấu đạt mục mục tiêu Vĩnh Phúc trở thành tỉnh công nghiệp vào năm 2015

- Những kinh nghiệm bước đầu về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về công tác thanh niên, phát huy sức mạnh của thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH của tỉnh Vĩnh Phúc

7 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo công tác thanh niên từ

năm 1997 đến 2005

Chương 2: Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo đẩy mạnh công tác thanh

niên từ năm 2006 đến năm 2010

Chương 3: Nhận xét chung và một số kinh nghiệm chủ yếu

CHƯƠNG 1 ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÚC LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC THANH NIÊN

TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005 1.1 Chủ trương của Đảng về công tác thanh niên từ năm 1997 đến năm 2005

1.1.1 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thanh niên

Tháng 1 năm 1946, trong thư gửi thanh thiếu niên nhân đón Tết Nguyên Đán đầu tiên sau ngày đất nước giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ Tuổi trẻ là mùa xuân của nhân loại” [52, tr.9] Ngày 17 tháng 8 năm 1947, trong "Gửi các bạn thanh niên", Người khẳng định: “Thanh niên là người làm chủ tương lai của nước nhà Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cho tương lai đó” [52, tr.10] Điều này đã khẳng định được vai trò của thanh niên đối với tương lai của đất nước, dân tộc; đồng thời cũng cho thấy niềm tin tuyệt đối vào thế hệ trẻ Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đã phát huy cao độ sức mạnh của tuổi trẻ trong công cuộc giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Thanh niên luôn được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người

Tuy nhiên, vai trò của thanh niên đối với dân tộc không phải ở mọi thời đại đều phát huy được hết sức mạnh của mình Trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng luôn có các chủ trương về công tác thanh niên, từng bước bổ sung cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, làm cho phong trào thanh niên phát triển vững chắc, tổ chức Đoàn vững

mạnh, góp phần quan trọng đào tạo, bồi dưỡng tuổi trẻ Việt Nam đủ năng lực và phẩm chất kế tục một cách trung thành và xuất sắc sự nghiệp của Đảng và dân tộc

Tháng 12 - 1986, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã đưa ra và giải quyết nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn, nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật Đại hội VI đã phân tích sâu sắc những thành tựu và hạn chế trong suốt 10 năm xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, nghiêm khắc tự phê bình sai lầm khuyết điểm trong lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý của Đảng và Nhà nước Đó là những sai lầm nghiêm trọng và kéo dài về chủ trương, chính sách lớn, về chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện Nghị quyết của Đại hội VI đã trở thành nền tảng cho việc đánh giá tình hình đất nước trước năm 1986 và đề ra các chủ trương, chính sách mới về kinh tế, xã hội, văn hóa mới, trong đó có những chính sách đối với thanh niên: “Thanh niên phải đảm bảo việc làm khi bước vào đời và được quan tâm giáo dục về nhân cách, bản lĩnh và lý tưởng theo phương châm “Sống, chiến đấu, lao động

và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại” Phải có ý thức đầy đủ rằng chính thanh niên là lớp người có sứ mệnh lịch sử xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Mạnh dạn giao trách nhiệm cho thanh niên và thông qua các hoạt động xã hội

mà đào tạo và bồi dưỡng họ…” [52, tr.130-131] Quan điểm này thể hiện rõ vai trò của thanh niên và niềm tin, sự quan tâm của Đảng với thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

Khởi đầu thời kì đổi mới, tình hình thế giới có nhiều biến chuyển quan trọng ảnh hưởng không nhỏ đến đất nước ta Đó là công cuộc cải tổ ở Liên Xô

và cải cách ở các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu đang mắc phải những sai lầm nghiêm trọng về chiến lược và lâm vào khủng hoảng trầm trọng Sự sụp

đổ của bức tường Beclin, nguy cơ tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên

Xô và một loạt các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu tác động mạnh đến sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam: “Tin tức về những sự kiện đó dồn dập dội vào trong nước không tránh khỏi việc gây ra những tác động tiêu cực đến nhân

dân Việt Nam, kể cả một bộ phận cán bộ, đảng viên, đặc biệt là thanh niên và trí thức - những nhóm xã hội dân cư có độ mẫn cảm cao nhất” [91, tr.97]

Thực tiễn công cuộc đổi mới sau 5 năm đã mang lại nhiều thành tựu đáng kể, tình hình chính trị - kinh tế - xã hội được ổn định nhưng vẫn chưa thoát ra khỏi sự khủng hoảng sâu sắc, hướng đi tiếp theo của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội vẫn chưa được xác định rõ ràng Các thế lực thù địch đang thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, truyền bá tư tưởng văn hóa đồ trụy, độc hại, lối sống vô đạo đức nhằm lôi kéo và làm hư hỏng thanh niên, ráo riết hoạt động hòng xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng và lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa

Trong bối cảnh đó, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 25-NQ/TW "Về đổi

mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên" (ngày 9

- 2 - 1991) Nghị quyết trên đã đưa lại một định hướng mới với những giải pháp lãnh đạo mới của Đảng đối với công tác thanh niên Trên cơ sở nhận định tình hình thanh niên, Bộ Chính trị đã đưa ra những quan điểm cơ bản về công tác thanh niên như sau:

Thứ nhất, Nghị quyết khẳng định: “Đảng, Nhà nước và toàn dân ta phải hết lòng bồi dưỡng, phát huy tiềm năng và vai trò chủ động của thanh niên trên mọi lĩnh vực của công cuộc đổi mới, coi đó là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược con người” [52, tr.132] Như vậy, Đảng phải vừa bồi dưỡng, vừa phải tổ chức, vừa phải tạo điều kiện cho thanh niên tham gia vào các hoạt động xã hội, lao động sản xuất, nghiên cứu, học tập…phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước

Thứ hai, Đảng quán triệt quan điểm phải tập hợp và đoàn kết mọi tầng lớp thanh niên trên cơ sở lấy Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh làm hạt nhân nòng cốt, “vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, vì lợi ích thiết thực của mọi tầng lớp thanh niên theo con đường xã hội chủ nghĩa, dân chủ và công bằng xã hội, vì cuộc sống văn minh, hạnh phúc của tuổi trẻ” [52, tr.132]

Quan điểm đó cho thấy, lợi ích của tuổi trẻ cũng là lợi ích chung của xã hội, của đất nước Do vậy, việc tập hợp và đoàn kết thanh niên phải đa dạng, tôn trọng sự phát triển đa dạng theo nghề nghiệp, sở thích và các nhu cầu khác của thanh niên Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phải được xây dựng vững mạnh, đủ sức đảm đương nhiệm vụ “làm hạt nhân nòng cốt của phong trào thanh niên và làm lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng của dân tộc và của Đảng” [52, tr.132] Để thực hiện nhiệm vụ cao cả trên, tổ chức Đoàn phải tiến hành đổi mới một cách mạnh mẽ và sâu sắc, đáp ứng được những đòi hỏi của công cuộc đổi mới đất nước đang diễn ra

Thứ ba, Đảng quan điểm về công tác thanh niên phải là “trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, các cấp chính quyền và của toàn xã hội” [52, tr.132], do

đó phải có sự phối hợp chặt chẽ các tổ chức của hệ thống chính trị - xã hội, phối hợp với gia đình và nhà trường Đối với Nhà nước phải ban hành những thể chế, cơ chế và chính sách thích hợp nhằm đảm bảo các quyền lợi và nghĩa

vụ của thanh niên trong tình hình mới

Để thực hiện được tốt những nhiệm vụ nêu trên, Nghị quyết nêu lên những phương hướng, nội dung, giải pháp chủ yếu của công tác thanh niên như: vấn đề việc làm; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; đối với phong trào hành động cách mạng trong thanh niên; đối với công tác xây dựng Đoàn

Như vậy, Nghị quyết 25-NQ/TW của Bộ Chính trị ra đời đã kịp thời đáp ứng yêu cầu khách quan của công tác thanh niên trong điều kiện thế giới

và trong nước có những chuyển biến mau lẹ và phức tạp, tác động mạnh mẽ tới thanh niên Thực tiễn cho thấy, Nghị quyết có ý nghĩa hết sức quan trọng trong phát huy tiềm năng và vai trò chủ động của thanh niên đối với công cuộc đổi mới của đất nước Đánh dấu “một bước chuyển biến quan trọng trong công tác lãnh đạo thanh niên của Đảng, đặt cơ sở cho toàn bộ đường lối, chính sách của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đổi mới” [91,

tr.99-100] Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của phong trào thanh niên

Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng Ngày 14 - 1 -1993, Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa VII đã họp và ra Nghị quyết số 04-NQ/HNTW "Về công tác thanh niên trong thời kì mới" Đây là lần thứ ba, Đảng Cộng sản Việt Nam ban hành nghị quyết Trung ương chuyên đề về công tác thanh niên

Trước sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu, một bộ phận thanh niên dao động về tư tưởng, ít quan tâm sinh hoạt chính trị, thiếu niềm tin vào chủ nghĩa xã hội, coi thường truyền thống cách mạng, giá trị nhân văn, kỷ cương, đạo lý, vẫn mang nặng tâm lý thụ động, ỷ lại từ thời kỳ bao cấp, tâm lý chưa có sự chuyển biến kịp khi chuyển sang nền kinh tế thị trường, mắc nhiều tệ nạn xã hội Trong khi đó, công tác thanh niên chưa kịp đổi mới, thiếu nhận thức sâu sắc vai trò của thanh niên trong thời kỳ mới, niềm tin của tuổi trẻ đối với Đảng bị giảm sút do tình trạng biến chất, thoái hóa của nhiều đảng viên Bên cạnh đó, Nghị quyết 25-NQ/TW ban hành ngày

9 - 2 - 1991 vẫn còn nhiều hạn chế, chưa ảnh hưởng sâu rộng trong công tác thanh niên và phong trào thanh niên

Nghị quyết số 04-NQ/HNTW khẳng định: “Vấn đề thanh niên phải được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển nhân tố và nguồn lực con người” và là “lực lượng xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [52, tr.135] Trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam, chưa bao giờ vai trò, vị trí của thanh niên và công tác thanh niên lại được Đảng đánh giá cao như vậy

Nghị quyết đã đề ra phương hướng lớn trong chính sách thanh niên, xác định mục tiêu và nhiệm vụ của công tác thanh niên trong thời kỳ mới như sau: “Đào tạo, giáo dục, bồi dưỡng và tạo mọi điều kiện cho thanh niên phấn

đấu để hình thành một thế hệ con người mới có lý tưởng cao đẹp, có ý thức trách nhiệm công dân, có tri thức, có sức khỏe và lao động giỏi, sống có văn hóa và tình nghĩa, giàu lòng yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính Cổ vũ thanh niên Việt Nam nuôi dưỡng hoài bão, tự cường dân tộc, năng động, sáng tạo, làm chủ được khoa học và công nghệ mới, vươn lên ngang tầm thời đại, sánh vai cùng thanh niên các nước trên thế giới” [52, tr.136] Đây là sự củng

cố và phát triển hoàn chỉnh về đường lối, chính sách của Đảng về mục tiêu, nhiệm vụ của công tác thanh niên trong thời kỳ đổi mới đất nước toàn diện

Đối với việc phát huy lực lượng và tiềm năng của thế hệ trẻ, Nghị quyết BCH Trung ương lần thứ 4 khóa VII đặt vấn đề công ăn việc làm cho thanh niên lên vị trí hàng đầu: “giải quyết việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho thanh niên là một ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước” [52, tr.136], tạo mọi điều kiện thuận lợi cơ bản nhất để thanh niên phát huy phẩm chất, năng lực của bản thân Phương hướng được nêu ra là phải đáp ứng thiết thực các yêu cầu về học tập, lao động sinh hoạt về vật chất và tinh thần cho thanh niên, bồi dưỡng tài năng trẻ, mạnh dạn giao việc cho thanh niên, đặc biệt quan tâm đến thanh niên dân tộc

Đối với tổ chức Đoàn, Nghị quyết nhấn mạnh đến việc xây dựng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, thực sự là đội dự bị của Đảng Đoàn kết, mở rộng các hình thức tập hợp các tầng lớp thanh niên

Đối với việc xây dựng môi trường xã hội thuận lợi tạo điều kiện cho sự phát triển của thế hệ trẻ, Đảng coi đó là nhiệm vụ chính của công tác thanh niên Để làm được việc đó, Đảng yêu cầu cần tập trung giải quyết các vấn đề cấp bách như: “lập lại trật tự kỷ cương xã hội, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật; chống văn hóa độc hại, đồi trụy, mê tín, dị đoan; chống nạn

ma túy, mãi dâm, cờ bạc; chống tham nhũng, buôn lậu, làm hàng giả và các hành vi tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự và an toàn xã hội” [52, tr.137] Bên

cạnh đó, cũng cần: “Xây dựng và thực hiện các quy ước về nếp sống văn minh ở các địa bàn dân cư, các đơn vị cơ sở, trường học, những nơi công cộng Xây dựng gia đình văn hóa, tăng cường trách nhiệm của gia đình trong việc giáo dục, chăm sóc thanh, thiếu niên” [52, tr.137]

Về cơ bản, Nghị quyết BCH Trung ương lần thứ 4 khóa VII đã củng cố

và phát triển nội dung của Nghị quyết 25-NQ/TW về công tác thanh niên trong thời kỳ đổi mới Trong 2 năm, Đảng đã cho ra đời 2 bản nghị quyết về công tác thanh niên, cho thấy vai trò, vị trí quan trọng của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đây là một bước tiến dài trong nhận thức cũng như trong đường lối, chủ trương của Đảng đối với công tác thanh niên Tuy nhiên, Nghị quyết vẫn có nhiều bất cập, nhiều vấn đề vẫn còn chung chung, thiếu cụ thể, dự báo chưa sát với thực tiễn

Quan điểm của Đảng về công tác thanh niên những năm tiếp sau được

thể hiện gián tiếp qua các Nghị quyết quan trọng khác của Đảng như "Báo cáo

sơ kết việc thực hiện Nghị quyết lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) về công tác thanh niên trong thời kỳ mới" ngày 1 - 3 - 1996, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII, IX; hoặc được tiếp cận công tác thanh niên

từ những khía cạnh cụ thể như Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 2 năm 1996 về chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhiệm vụ đến năm 2000 và Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 5 khóa VIII về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; Điều 44 trong Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam ( khóa IX)…

Tháng 7 - 2008, Ban Chấp hành Trung ương khóa X đã họp Hội nghị lần thứ VII và ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TW "Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa" Nghị quyết tiếp tục khẳng định vai trò to lớn của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam: “Thanh niên là rường cột

của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước” [34, tr.41-42]

Đánh giá về tình hình thanh niên Việt Nam hiện nay, sau 15 năm thực hiện thực hiện Nghị quyết Trung ương lần thứ 4 khóa VII, Hội nghị lần này nhận định tình hình thanh niên có những bước chuyển biến mạnh mẽ về cả mặt tích cực và tiêu cực, trong đó yếu tố tích cực giữ vai trò chủ đạo, với những thành tựu đã đạt được trong quá trình đổi mới đất nước, đa số thanh niên luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và sự phát triển của đất nước Trên cơ sở nhận định và phân tích tình hình thanh niên, Nghị quyết số 25-NQ/TW đã đề ra các giải pháp từng bước khắc phục những yếu kém của Đảng trong quá trình lãnh đạo công tác thanh niên hiện nay, đồng thời hướng tới xây dựng đội ngũ thanh niên Việt Nam phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động hội nhập quốc tế

Trước hết, Nghị quyết xác định mục tiêu của công tác thanh niên Về mục tiêu tổng quát: “Tiếp tục xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa

xã hội; có đạo đức cách mạng; ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hóa,

vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành những công dân tốt của đất nước Hình thành một lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc; phấn đấu cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”; góp phần to lớn vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp

hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ

nghĩa, sánh vai cùng các nước tiên tiến trên thế giới ” [34, tr.43-44] Các mục

tiêu trước mắt được Nghị quyết nhấn mạnh như sau:

- Nâng cao nhận thức chính trị, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh niên, nhất là học sinh, sinh viên;

- Xây dựng môi trường xã hội lành mạnh để thanh niên rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành;

- Có chính sách mang tính chất đột phá trong đào tạo nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao đáp ứng quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn liền với giải quyết việc làm, tăng thu nhập, hưởng thụ văn hóa, vui chơi, giải trí của thanh niên;

- Tạo bước chuyển biến mới về chất lượng tổ chức và hoạt động của Đoàn, Hội; phát triển các loại hình tổ chức tập hợp thanh niên nhằm tăng tỷ lệ thanh niên vào Đoàn, Hội;

- Đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên từ đoàn viên, phấn đấu đạt tỷ

lệ ít nhất 70% đảng viên mới được kết nạp từ đoàn viên

Từ việc xác định nhiệm vụ của công tác thanh niên, Nghị quyết NQ/TW đã đưa ra những giải pháp cụ thể, tổ chức thực hiện, tập trung vào những vấn đề bức thiết nhất của thanh niên hiện nay Nhìn chung, quan điểm của Đảng về công tác thanh niên trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế là chính xác, phù hợp với yêu cầu khách quan của đất nước và thời đại

25-Như vậy, khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, Đảng đã có sự quan tâm đặc biệt đối với thanh niên và công tác thanh niên với 3 nghị quyết chuyên đề và nhiều nghị quyết cụ thể được tiếp cận gián tiếp Thanh niên có vai trò, vị trí quyết định đến sự thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục và rèn luyện thanh niên là nhiệm vụ, trách nhiệm to lớn của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội

1.1.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc về công tác thanh niên từ năm 1997 đến năm 2005

Ngày 6 - 11 - 1996, kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX ra Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh Trong đó, tỉnh Vĩnh Phú được tách thành hai tỉnh: Phú Thọ và Vĩnh Phúc Sau 29 năm hợp nhất, tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1 - 1 - 1997

Ngay sau khi tái lập, tỉnh Vĩnh Phúc có 6 đơn vị hành chính trực thuộc

là thị xã Vĩnh Yên và 5 huyện: Mê Linh, Tam Đảo, Vĩnh Tường, Lập Thạch, Yên Lạc, với tổng số là 146 xã, phường, thị trấn, trong đó, dân tộc thiểu số chiếm 2,7%, mật độ dân số khoảng 800 người/km2 Ngày 9 - 6 - 1998, Chính phủ ra Nghị định 36/NĐ-CP chia huyện Tam Đảo thành hai huyện mới là Tam Dương và Bình Xuyên Tiếp đó, ngày 8 - 8 - 1999, Chính phủ ra Nghị định 72/NĐ-CP điều chỉnh, mở rộng thị xã Vĩnh Yên trên cơ sở sáp nhập thị trấn Tam Dương, thôn Lai Sơn thuộc xã Thanh Vân và khu Đồi Son thuộc xã Vân Hội của huyện Tam Dương vào thị xã Vĩnh Yên Đến lúc này, Vĩnh Phúc

có 7 huyện và 150 xã, phường, thị trấn

Sau khi tái lập, Vĩnh Phúc có những thuận lợi căn bản Việc tái lập tỉnh đáp ứng nguyện vọng của Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh, thúc đẩy thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của địa phương Nhân dân có truyền thống đoàn kết, cần cù, sáng tạo trong sản xuất và có kinh nghiệm trong việc đổi mới cơ chế quản lý Nguồn lao động dồi dào và có trình độ khá Những thành tựu của đất nước và của tỉnh sau 10 năm đổi mới là cơ sở động lực để nhân dân cả nước nói chung và nhân dân Vĩnh Phúc nói riêng thêm vững tin bước tiếp trên con đường đổi mới Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa

do Đại hội lần thứ VIII của Đảng (6 - 1996) đề ra là định hướng và tiền đề hoạch định đường lối phát triển kinh tế - xã hội

Tuy nhiên, Vĩnh Phúc vẫn là tỉnh nghèo, với điểm xuất phát của nền kinh tế thấp Tổng thu nhập bình quân đầu người chỉ bằng 48% so với bình

quân chung cả nước Kinh tế hàng hóa phát triển chậm, sản xuất nông nghiệp vẫn là chủ yếu (chiếm 52% giá trị tổng thu nhập của tỉnh) Dân số sống chủ yếu ở nông thôn (khoảng 90% dân số) [2, tr.561] Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phát triển tương đối chậm, ít doanh nghiệp lớn và hầu hết đang gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh Dịch vụ kém, chưa khai thác nhiều tiềm năng Hoạt động kinh tế chậm đổi mới, kinh tế ngoài quốc doanh quy mô còn nhỏ bé Do mới tái lập tỉnh nên cơ sở vật chất và kết cấu hạ tầng còn nghèo nàn, lạc hậu Bộ máy quản lý nhà nước cấp tỉnh mới được hình thành, thiếu cán bộ quản lý có kinh nghiệm, trình độ còn nhiều hạn chế

Tại Đại hội lần thứ XII của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc được tiến hành từ ngày 5 đến 7 - 11 - 1997 đã xác định phương hướng chung phát triển kinh tế,

xã hội những năm 1997 - 2000 là: “Đẩy nhanh nhịp độ phát triển kinh tế, nhất

là đối công nghiệp, sớm thoát khỏi tình trạng kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, tạo tiền đề cho sự phát triển ổn định, vững chắc sau năm 2000, thu hẹp khoảng cách so với bình quân chung của cả nước Chuyển nền kinh tế theo hướng công nghiệp - nông nghiệp và dịch vụ Kết hợp với tăng trưởng kinh

tế với phát triển văn hóa, xã hội, giải quyết tốt hơn về việc làm, nâng cao đời sống nhân dân” [36, tr.29] Bên cạnh đó, Đại hội nhấn mạnh giải pháp: “Cần tập trung, huy động mọi nguồn lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa tỉnh nhà Lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho

sự phát triển nhanh và bền vững, do đó phải giải quyết đồng bộ mối quan hệ giữa giáo dục, đào tạo và sử dụng, tạo việc làm” [36, tr.37]

Do đặc điểm tỉnh Vĩnh Phúc mới được tái lập, vì vậy vấn đề thanh niên

và công tác thanh niên cũng được Đại hội yêu cầu cần phải đổi mới hoạt động cho phù hợp với hoàn cảnh mới, phát huy được vai trò, vị trí của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa: “Đoàn thanh niên phát huy vai trò xung kích, hăng hái đi đầu trong phong trào tuổi trẻ giữ nước và thanh niên lập nghiệp Nâng cao kiến thức khoa học kĩ thuật tạo việc làm, giáo dục

thanh niên có chí tiến thủ, có lối sống lành mạnh, tuân thủ pháp luật, củng cố

tổ chức cơ sở Đoàn và làm tốt công tác giáo dục thanh thiếu niên nhi đồng” [36, tr.60]

Những chủ trương trên là tiền đề quan trọng để Vĩnh Phúc bước vào thời kỳ phát triển mới và là thời cơ, thách thức cho thanh niên Vĩnh Phúc phát triển tài năng và trưởng thành đóng góp công sức vào công cuộc xây dựng đất nước, phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

Tiếp đó, ngày 18-8-1999, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ban hành Chỉ thị số 23/CT-TU "Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 04 Ban Chấp hành

Trung ương Đảng khóa VII về công tác thanh niên trong thời kỳ mới" Đây là

Chỉ thị đầu tiên của Tỉnh ủy về công tác thanh niên sau khi tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập, cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đối thanh niên

Chỉ thị nhấn mạnh việc tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết 04 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) của tỉnh trong những năm qua

có nhiều chuyển biến tích cực, phong trào thanh niên phát triển tốt hơn trước, phát huy được những mặt mạnh cơ bản của thanh niên, thanh niên tự học tập

và rèn luyện trong công tác, vươn lên lập thân, lập nghiệp, tham gia tích cực vào các chương trình kinh tế, xã hội ở địa phương, vai trò của tổ chức đoàn ngày càng được khẳng định, lòng tin của thanh niên vào sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới đất nước ngày càng được củng cố Tuy nhiên, sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh đối với công tác thanh niên vẫn còn nhiều mặt tồn tại cần khắc phục như chưa đánh giá hết vai trò, sức mạnh của tuổi trẻ, thiếu quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi, chưa đáp ứng yêu cầu và sự phát triển của thanh niên

Tiếp tục quán triệt Nghị quyết 04 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII), Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định những nhiệm vụ như sau:

Thứ nhất, Chỉ thị khẳng định: “Tạo ra sự nhất trí cao trong Đảng và chuyển biến đồng bộ của các cấp, các ngành, xác định rõ hơn vai trò và trách nhiệm to lớn của gia đình và toàn xã hội đối với công tác giáo dục bồi dưỡng thế hệ trẻ” [84, tr.127] Vĩnh Phúc là một tỉnh nghèo nên đã làm nảy sinh nhiều vấn đề gay gắt trong thanh niên: thiếu việc làm, thu nhập thấp, thất học,

tệ nạn xã hội phát triển Một bộ phận thanh niên dao động về lý tưởng, nhận thức về giá trị cuộc sống có những lệch lạc, bàng quan với trách nhiệm xã hội, suy thoái đạo đức, lối sống thiếu lành mạnh Vì vậy công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ không chỉ là trách nhiệm của Đảng, chính quyền mà còn là trách nhiệm của gia đình và xã hội

Thứ hai, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác thanh niên, có những chủ trương cụ thể giúp đỡ cho tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên hoạt động chất lượng, hiệu quả Để thực hiện nhiệm vụ trên, Chỉ thị đề ra: “Các cấp ủy xác định rõ mục tiêu, nội dung và nhiệm vụ cụ thể

về công tác thanh niên trong thời gian tới, coi trọng việc chỉ đạo thực hiện, chú ý công tác quy hoạch đào tạo sử dụng cán bộ đoàn nâng cao trình độ cho cán bộ về mọi mặt” [84, tr.128]

Thứ ba, các cấp chính quyền trong tỉnh phải tạo điều kiện và môi trường thuận lợi cho Đoàn Thanh niên tham gia các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, cần hỗ trợ kinh phí cần thiết để cho Đoàn Thanh niên tổ chức hoạt động Đồng thời, Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các ngành chức năng phối hợp với Đoàn Thanh niên xây dựng các chương trình hành động, phong trào thanh niên hoạt động có hiệu quả, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của tỉnh Nhiệm vụ này là phù hợp với yêu cầu phát triển của công tác thanh niên, khẳng định vai trò to lớn của tuổi trẻ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, khắc phục được những hạn chế của công tác thanh niên của tỉnh Vĩnh Phúc trước đó

Thứ tư, Chỉ thị 23/CT-TU khẳng định nhiệm vụ giáo dục, bồi dưỡng thanh niên là trách nhiệm của gia đình, các cấp, các ngành và của toàn xã hội Nhiệm vụ cụ thể của công tác thanh niên của tỉnh trong tình hình mới là:

“Tăng cường trách nhiệm của gia đình trong việc chăm sóc thanh thiếu niên; cán bộ đảng viên cần nêu gương tốt cho thanh niên noi theo; các cấp ủy Đảng, Chính quyền, Mặt trận, Đoàn thể cần tạo ra môi trường xã hội lành mạnh cho thanh niên Tập trung giải quyết những vấn đề bức bách: Lập lại trật tự kỷ cương xã hội, nhất là trên lĩnh vực văn hóa, phòng chống có kết quả các tiêu cực và tệ nạn xã hội” [84, tr.128] Bên cạnh đó, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc chỉ đạo các Ban cán sự Đảng, Đảng đoàn, thủ trưởng các sở, ban, ngành, các tổ chức kinh tế - xã hội phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác thanh niên, coi trọng việc kiểm tra giám sát, rút kinh nghiệm kịp thời đảm bảo có hiệu quả trong việc thực hiện công tác đoàn và phong trào thanh niên

Thứ năm, đối với việc tập hợp đoàn kết thanh niên và hoạt động của công tác thanh niên, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc xác định Đoàn Thanh niên cần phải được củng cố tổ chức, phát huy vai trò hạt nhân của mình, đổi mới nội dung, hình thức hoạt động có hiệu quả hơn: “Thực hiện phương châm chỉ đạo hướng về cơ sở, không ngừng đổi mới nội dung hình thức hoạt động, đẩy mạnh cuộc vận động “Xây dựng cơ sở Đoàn vững mạnh”trọng tâm là củng cố xây dựng tổ chức đoàn ở thôn xóm, tăng cường với cấp ủy Đảng cho cán bộ đoàn các cấp, đẩy mạnh hoạt động chăm sóc giáo dục thanh, thiếu niên, nhi đồng” [84, tr.129]

Đây là Chỉ thị chuyên đề đầu tiên của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc về tăng cường công tác thanh niên trong tình hình mới Chỉ thị 23/CT-TU đã quán triệt sâu sắc quan điểm của Trung ương Đảng về công tác thanh niên, đánh dấu sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và đổi mới sự lãnh đạo của các cấp

ủy Đảng

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ XIII (3- 2001) xác định rõ nhiệm vụ hoạt động của Đoàn Thanh niên và công tác thanh niên như sau: “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tiếp tục thực hiện Nghị quyết

04 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng ( khóa VII), bồi dưỡng đạo tạo lớp trẻ nâng cao trình độ, giác ngộ chính trị, văn hóa, nghề nghiệp để đại bộ phận tuổi trẻ có điều kiện đóng góp sức mình vào sự nghiệp cách mạng của Đảng, tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên, thanh niên, động viên thanh niên xung kích thực hiện chương trình kinh tế - xã hội ở địa phương Củng cố tổ chức đoàn cơ sở, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp thanh niên, chăm

lo tốt hơn công tác xây dựng đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh” [37, tr.75]

Ngày 12 - 5 - 2005, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TU "Về tăng cường công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa" Trước xu thế phát triển và yêu cầu nhiệm vụ chính trị của tỉnh, thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH, trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng XHCN đòi hỏi phải có sự đổi mới nhận thức về vai trò, vị trí của thanh niên, đưa công tác thanh niên lên một tầm cao mới, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Phúc đã đưa ra quan điểm như sau:

Thứ nhất, xuất phát từ thực tiễn và vai trò của phát triển thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa là nhằm xây dựng thế

hệ trẻ có sức khỏe, kiến thức, lối sống lành mạnh, trong sáng, đủ bản lĩnh để xứng đáng là lực lượng kế tục trung thành sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc Nghị quyết nêu rõ: “Đầu tư để phát triển thanh niên chính

là đầu tư cho tương lai, là bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người của quê hương Vĩnh Phúc để thực hiện thắng lợi cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh” [84, tr.306- 307] Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, giữ vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển nhân tố và nguồn lực con người trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa Thực tiễn sau hơn 10 năm

thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 của Trung ương Đảng (khóa VII) cho thấy thanh niên ngày càng khẳng định là một nhân tố quyết định thắng lợi sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc trong những năm qua

Thứ hai, quan điểm của Tỉnh ủy là gắn liền chương trình phát triển thanh niên với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đặc biệt quan tâm đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Quan điểm trên nhằm mục tiêu là: “Phát huy vai trò xung kích, tình nguyện, sáng tạo của thanh niên trên tất cả các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, giữ vững

an ninh chính trị, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh” [84, tr.307]

Thứ ba, “Công tác vận động, tập hợp, giáo dục, bồi dưỡng thanh niên là trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội đồng thời là trách nhiệm của từng gia đình và toàn xã hội trong đó tổ chức Đoàn thanh niên, Hội liên hiệp thanh niên giữ vai trò nòng cốt” [84, tr.307] Sự quan tâm của gia đình và xã hội đối với thế hệ trẻ là tạo ra môi trường thuận lợi cho thanh niên Vĩnh Phúc có điều kiện học tập, rèn luyện, phấn đấu tài năng, cống hiến nhiều hơn cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

Thực tế cho thấy, bước vào thời kỳ CNH - HĐH, chỉ thị, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã đề ra những chủ trương đúng đắn, phù hợp để lãnh đạo công tác thanh niên Từ đó đã khơi dậy, tập hợp đoàn kết rộng rãi lực lượng đoàn viên, thanh niên tham gia tích cực, hiệu quả vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN

1.2 Quá trình Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc chỉ đạo công tác thanh niên từ năm 1997 đến 2005

1.2.1 Quá trình chỉ đạo

Quán triệt Nghị quyết 04 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII "Về tăng cường công tác thanh niên trong tình hình mới", Tỉnh ủy Vĩnh

Phúc đã lãnh đạo, chỉ đạo công tác thanh niên thông qua nhiều chỉ thị, nghị quyết và đề án trực tiếp và có liên quan đến thanh niên và công tác thanh niên nhằm phát huy sức mạnh, vai trò, vị trí của thanh niên trong thời kỳ mới

Đối với sự nghiệp giáo dục - đào tạo, thực hiện Nghị quyết Trung ương

2 (khóa VIII) Tỉnh ủy đã có đề án số : 01- ĐA/TU ngày 20 tháng 3 năm 1997

về phát triển Giáo dục - Đào tạo Vĩnh Phúc đến năm 2000 Ngành Giáo dục - Đào tạo đã xây dựng chương trình hành động, từng bước triển khai đề án, chương trình quản lý giáo dục xuống cơ sở, hướng dẫn các đơn vị thực hiện tốt đề án của Tỉnh ủy và chương trình hoạt động của ngành Các chi bộ, Đảng

bộ nhà trường kiên quyết ngăn chặn, tiến tới loại trừ các biểu hiện tiêu cực trong thi cử, tuyển sinh, hiện tượng học sinh nghiện hút, cờ bạc đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương pháp giáo dục nhằm đảm bảo nâng dần chất lượng giáo dục toàn diện

Thực hiện Nghị quyết Đại hội IX của Đảng, tiếp tục quán triệt các quan điểm tư tưởng chỉ đạo giáo dục của Nghị quyết Trung ương 2 (khóa VIII), quán triệt Nghị quyết Trung ương 6 (khóa IX), nỗ lực phấn đấu làm cho giáo dục thực sự là quốc sách hàng đầu; tạo bước chuyển biến mạnh mẽ đối với giáo dục đào tạo của tỉnh Vĩnh Phúc theo hướng "Chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa" Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ban hành Nghị quyết 04- NQ/TU "Về phát triển giáo dục - đào tạo thời kỳ 2001-2005" ngày 29-7-2002 nhằm đạt được nhiệm

vụ nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đại học, trà ở tất cả các ngành, bậc học theo hướng tiếp cận với trình độ cao, phục vụ thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Đối với công tác quốc phòng - an ninh, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ban hành Chỉ thị số 05/CT-TU ngày 02- 6- 1997 "Về tăng cường lãnh đạo công tác giáo dục quốc phòng trong tình hình mới" trên cơ sở quán triệt Nghị định 71/CP của Chính phủ (13/7/1994) và Chỉ thị 420/CT của Chủ thịch Hội đồng Bộ trưởng (30-12-1991) về giáo dục và đào tạo quốc phòng trong hệ thống các

trường chính trị, đoàn thể Chỉ thị 05/CT-TU khẳng định nhiệm vụ công tác giáo dục: "tiếp tục quán triệt sâu sắc trong các cấp ủy Đảng, Chính quyền, Ban ngành, Đoàn thể các cấp các văn bản về giáo dục quốc phòng của Đảng, Nhà nước, Quân đội, nâng cao nhận thức nhiệm vụ quốc phòng Đây là yêu cầu vừa mang tính cấp bách trước mắt vừa mang tính lâu dài trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới" [84, tr.22] Lực lượng thanh niên tập trung chủ yếu trong các nhà trường, vì vậy công tác giáo dục quốc phòng trong hệ thống các trường chính trị, đoàn thể, trong các trường phổ thông trung học, cao đẳng, đại học trên địa địa bàn tỉnh được Tỉnh ủy xác định là một nhiệm vụ trọng tâm: "Tổ chức giáo dục và huấn luyện có hệ thống cho học sinh phổ thông, trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học và học viên ở các trường chính trị, hành chính của tỉnh, huyện Đưa chương trình giáo dục quốc phòng thành môn học chính thức trong các nhà trường (kể cả trường chính trị, hành chính tỉnh, huyện)" [84, tr.22] Việc tổ chức thực hiện, Tỉnh ủy yêu cầu cơ quan quân sự tỉnh và Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu nhằm tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, hoàn chỉnh hệ thống, chương trình, nội dung giáo dục quốc phòng cho các đối tượng học tập trong nhà trường

Sau khi được tái lập tỉnh, Vĩnh Phúc là địa phương gặp rất nhiều khó khăn trong công cuộc CNH, HĐH Vấn đề này đã tác động mạnh tới lối sống, đạo đức của thanh niên Tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật về trật tự an toàn xã hội trong thanh thiếu niên vẫn diễn biến phức tạp và đang là vấn đề quan tâm lớn của toàn xã hội Tỉnh ủy Vĩnh Phúc ban hành Chỉ thị số 13/CT-

TU ngày 28-10-1998 "Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện phòng ngừa

ngăn chặn tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên" Chỉ thị yêu cầu

ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội và nhà trường căn cứ vào nhiệm vụ của mình có những hình thức, biện pháp tham gia góp phần vào việc phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên đạt hiệu quả cao Đồng thời, các cấp ủy Đảng, chính quyền cần phải nâng cao trách nhiệm, chỉ đạo lực lượng Công an - Đoàn thanh niên tổ chức thành lập ban chỉ đạo thực hiện và

có các hình thức, biện pháp thực hiện hiệu quả, kìm chế sự gia tăng của tội phạm, từng bước đẩy lùi tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên

Đối với việc phát triển khoa học - công nghệ, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc tiếp tục chỉ đạo quán triệt Nghị quyết Trung ương 2 (khóa VIII) và Đề án 01/ĐA-

TU, nêu nhiệm vụ cụ thể cho công tác thanh niên là phải nâng cao dân trí, bồi dưỡng đào tạo nhân lực Đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục hướng nghiệp và các trường dạy nghề, phấn đấu chỉ tiêu đến năm 2005 có 30% lao động được đào tạo, 30- 40% cán bộ khoa học công nghệ được đào tạo lại, đến năm 2010 có 70% lao động được đào tạo nghề [84, tr.246]

Thực hiện Chỉ thị số 27/CT-TW của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Tỉnh

ủy chỉ thị 03/CT-TU ngày 18-2-1998 cho các cấp ủy Đảng, cán bộ, đảng viên thực hiện nghiêm chỉnh và vận động nhân dân cùng thực hiện các yêu cầu và quy định về xây dựng nếp sống văn minh, lành mạnh trong việc cưới, tang lễ, mừng thọ gắn với cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết, xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư" Trong đó, yêu cầu với Đoàn Thanh niên như sau: "Đoàn Thanh niên chỉ đạo xây mô hình, mẫu hình về việc cưới trong thanh niên, tổng kết rút kinh nghiệm để nhanh chóng nhân được mô hình trong toàn tỉnh" [84, tr.60], đồng thời phải coi đây là việc làm có tính cấp bách, bức xúc vừa

có tính lâu dài, nhằm thực hiện chỉ thị có hiệu quả, đây cũng là một tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá xếp loại thi đua khen thưởng và kỷ luật

Bên cạnh những chỉ thị, nghị quyết chỉ đạo trực tiếp đối với công tác thanh niên, Tỉnh ủy Vĩnh Phúc còn giao cho các sở, ban, ngành, đoàn thể phối hợp với Đoàn thanh niên, Hội liên hiệp thanh niên thực hiện các chương trình,

đề án, nghị định liên tịch nhằm phát triển phong trào thanh niên và công tác thanh niên đáp ứng nhu cầu CNH, HĐH

- Xây dựng, củng cố tổ chức Đoàn và mặt trận đoàn kết thanh niên

Sau khi tái lập tỉnh, để mau chóng hòa nhập cùng phong trào chung của cả nước, được Trung ương Đoàn và Tỉnh uỷ chỉ đạo, Ban Chấp hành lâm thời Tỉnh Đoàn Vĩnh Phúc đã khẩn trương củng cố bộ máy tổ chức Đoàn, khắc phục mọi khó khăn tiến hành chuẩn bị đại hội Đoàn các cấp, trong đó tập trung để hoàn thành tốt Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ XII

Sau một thời gian chuẩn bị, Đại hội đại biểu Đoàn thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh lần thứ XII tỉnh Vĩnh Phúc được tổ chức tại Vĩnh Yên từ ngày

18 đến ngày 20 - 9 - 1997 Tới dự đại hội có 175 đại biểu, đại diện cho trên 25 vạn đoàn viên thanh niên

Đại hội đã thông qua Báo cáo của Ban chấp hành lâm thời, đánh giá công tác Đoàn và phong trào thanh niên trong nhiệm kỳ trước, cả về những thành tích và những mặt yếu kém, tồn tại Đồng thời, Đại hội đã rút ra bốn bài học kinh nghiệm:

- Công tác tổ chức, công tác cán bộ giữ vai trò quyết định nên phải không ngừng chăm lo công tác cán bộ;

- Đảm bảo sự lãnh đạo của cấp ủy, ủng hộ của chính quyền, chủ động phối hợp chặt chẽ với các ngành, đoàn thể;

- Nội dung, hình thức phải luôn đổi mới phù hợp với tâm lý của tuổi trẻ, nguyện vọng của thanh niên, bám sát nhiệm vụ chính trị;

- Thường xuyên đổi mới công tác chỉ đạo

Phương hướng nhiệm vụ công tác Đoàn và phong trào thanh niên giai đoạn 1997 - 2002 được Đại hội xác định là: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng nâng cao trình độ về mọi mặt cho đoàn viên thanh niên, chuẩn bị hành trang cho thanh niên vững bước vào thế kỷ XXI Tổ chức các hoạt động, phát động các phong trào mang tính xung kích của tuổi trẻ, góp phần tích cực vào việc thực hiện các chương trình kinh tế - xã hội của địa phương Chăm lo xây dựng Đoàn vững mạnh về mọi mặt

Đại hội đã đề ra năm nội dung và giải pháp cụ thể về các mặt hoạt động của Đoàn trong nhiệm kỳ 1997 - 2002

Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành gồm 27 đồng chí, đồng chí Nguyễn Văn Trì được bầu làm Bí thư Đồng chí Hoàng Văn Toàn và Phạm Ngọc Luyến được bầu làm Phó bí thư Tỉnh Đoàn

Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ XII là Đại hội đầu tiên sau tái lập tỉnh, đã thể hiện được ý chí, quyết tâm rèn luyện, phấn đấu, sáng tạo, xung kích của tuổi trẻ Vĩnh Phúc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Tại Đại hội, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh đã tặng Đại hội và tuổi trẻ Vĩnh Phúc bức trướng mang dòng chữ: “Tuổi trẻ Vĩnh Phúc xung kích sáng

tạo trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”

Trong những năm 1997 - 2000, Tỉnh Đoàn tập trung xây dựng, kiện toàn hệ thống tổ chức sau khi tái lập; tổ chức thành công đại hội Đoàn các cấp; tiến hành kiện toàn tổ chức hai huyện Đoàn Tam Dương và Bình Xuyên sau khi tách ra từ hai huyện Tam Đảo (8 - 1998) Đến tháng 10-1998, Đoàn thanh niên Vĩnh Phúc có 7 huyện, thị Đoàn, 3 Đoàn trực thuộc, 305 cơ sở Đoàn Toàn tỉnh có 2.085 chi đoàn, với 46.917 đoàn viên trên tổng số 280.200 thanh niên trong độ tuổi [50, tr.194]

Với phương châm hướng mạnh về cơ sở, thực hiện cuộc vận động

“Xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh” và Nghị quyết số 07 của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn về nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn, trọng tâm

là xây dựng, củng cố Đoàn trên địa bàn dân cư, đến năm 2000 toàn tỉnh đã có

337 Đoàn cơ sở, 2.796 chi đoàn, 58.704 đoàn viên, tỷ lệ tập hợp đạt 46%, đã thành lập hai chi đoàn ở Công ty trách nhiệm hữu hạn Vĩnh Phúc và Công ty trách nhiệm hữu hạn Hưng Hải [50, tr.194] Sau 5 năm thực hiện (2001 - 2005), hệ thống tổ chức Đoàn cơ sở, chi đoàn cơ bản đã được củng cố và kiện toàn, nội dung và hình thức sinh hoạt chi đoàn đã có chuyển biến tích cực

Các cấp bộ Đoàn thường xuyên sắp xếp, điều chỉnh cơ cấu tổ chức, củng cố, xây dựng cơ sở đoàn phù hợp với cơ chế quản lý mới Hàng năm có 70% tổ chức Đoàn được xếp loại vững mạnh và khá Số chi đoàn yếu kém giảm dần

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 10 của Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, khóa VIII về "Tăng cường công tác đoàn kết tập hợp thanh niên

và xây dựng tổ chứ Đoàn, Hội trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh" và Chị

thị số 23/CT-TU Công tác đoàn kết tập hợp thanh niên và xây dựng tổ chức

Đoàn, Hội trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh được các cấp bộ Đoàn quan tâm chỉ đạo: Tiến hành khảo sát tình hình thanh niên lao động trong các doanh nghiệp Trong năm 2005, các cấp bộ Đoàn đã tập trung vào xây dựng

tổ chức Đoàn, Hội trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn đã tiến hành khảo sát tại huyện Bình Xuyên, thị xã Phúc Yên, huyện Mê Linh, chỉ đạo điểm thành lập tổ chức Đoàn, Hội tại Bình Xuyên, năm 2005 đã thành lập tổ chức Đoàn, Hội trong 04 doanh nghiệp ngoài quốc doanh Bên cạnh đó, tích cực đẩy mạnh xây dựng, củng cố nâng cao chất lượng hoạt động của Hội LHTN cấp cơ sở, thành lập các chi hội, chi đoàn ở các khu công nghiệp, 100% xã, phường đã có tổ chức Hội LHTN Công tác tập hợp đoàn kết thanh niên của Đoàn - Hội được mở rộng với các mô hình phù hợp với từng địa phương, đơn vị, tỷ lệ tập hợp năm 2005 là 54,7 %, tăng 0,3 % so với năm 2004 [3, tr.3]

Công tác xây dựng Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam được xúc tiến mạnh mẽ Đến tháng 6 - 1998, tỉnh đã xây dựng được 130 chi hội, 63 hội ngành nghề, thu hút 2.099 hội viên tham gia Tháng 11 - 1999, Đại hội đại biểu lần thứ nhất Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Vĩnh Phúc đã được triệu tập Đại hội đã bầu Ban Chấp hành gồm 27 ủy viên, đồng chí Phạm Ngọc Luyến, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn được bầu làm Chủ tịch Hội Đến năm

2000, số hội viên là 25.000 người; tổ chức được 46 Ủy ban Hội cơ sở, 06 Ủy

ban Hội cấp huyện Các địa phương chưa thành lập được Ủy ban Hội đều có cán bộ Đoàn phụ trách công tác Hội [50, tr.195]

Công tác đào tạo cán bộ cũng được các cấp quan tâm chỉ đạo, đặc biệt

là sau khi thực hiện nghị quyết 03 của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc về công tác cán bộ Trong 3 năm 1997 - 1999, 361 cán bộ Đoàn được cử tham gia các lớp trung, cao cấp lý luận Hàng năm các cấp tổ chức nhiều lớp tập huấn cho cán bộ Đoàn Năm 1998, Tỉnh Đoàn đã tổ chức tập huấn cho 2.318 cán bộ Đoàn các cấp; năm 2000 mở nhiều lớp tập huấn cho bí thư cơ sở Đoàn và Đoàn trường học, đã có 290/337 bí thư, Phó Bí thư đoàn cơ sở, 1.820/2.829 bí thư chi đoàn được dự tập huấn Nhiều năm Tỉnh Đoàn tổ chức tốt cuộc thi “Thi bí thư chi đoàn giỏi” Cán bộ Đoàn được cung cấp tài liệu, sách báo [50, tr.194]

Công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng được tăng cường Các cấp bộ Đoàn đã phát động đoàn viên thanh nên phấn đấu rèn luyện để trở thành đảng viên, giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng Trong 3 năm 1997 - 1999, Đoàn đã giới thiệu cho Đảng 8.212 đoàn viên ưu tú và 2.368 đoàn viên được kết nạp, chiếm 63,4% số đảng viên mới Năm 2000, Đoàn đã giới thiệu 4.020 đoàn viên ưu tú cho Đảng, đã có 960 đoàn viên được kết nạp Đảng [50, tr.195] Đặc biệt, trong năm 2005, các cấp bộ Đoàn đã tích cực triển khai cuộc vận động "ĐVTN rèn luyện phấn đấu trở thành Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam"; toàn tỉnh đã phối hợp mở 21 lớp bồi dưỡng phát triển Đảng viên với 2.267 đoàn viên ưu tú tham gia; và đã giới thiệu kết nạp được 1.065 đảng viên trẻ [3, tr.3]

Công tác tập hợp đoàn kết thanh niên dân tộc, tôn giáo được quan tâm, trong đó tập trung chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, củng cố

tổ chức cơ sở Đoàn, Hội làm nòng cốt thực hiện nhiệm vụ giáo dục thanh niên tham gia đấu tranh chống âm mưu và hoạt động lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo của các thế lực thù địch, chống phá khối đoàn kết toàn dân

- Tăng cường tổ chức tuyên truyên, giáo dục, bồi dưỡng tư tưởng, lối sống lành mạnh đối với thanh niên

Trong giai đoạn 1997 - 2005, công tác tuyên truyền, giáo dục tiếp tục được đẩy mạnh, thường xuyên đổi mới về nội dung và hình thức, góp phần quan trọng vào việc bồi dưỡng, nâng cao nhận thức chính trị, khơi dậy truyền thống yêu nước, giáo dục ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng

Trong năm 1997, các cơ sở Đoàn đã tổ chức 8 đợt tuyên truyền, giáo dục ở 100% cơ sở, tập trung góp ý xây dựng văn kiện đại hội Đoàn các cấp, quán triệt nghị quyết Đại hội VIII của Đảng, Đại hội XII Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc, tạo thành các đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong đoàn viên thanh niên Năm 2000, tổ chức 06 đợt sinh hoạt chính trị lớn, tổ chức 715 diễn đàn thanh niên ở 100% cơ sở về xây dựng chỉnh đốn Đảng, thu hút 72.535 đoàn viên thanh niên tham gia [50, tr.189]

Hoạt động Đoàn tham gia xây dựng Đảng, chính quyền được triển khai với nhiều nội dung Các cấp bộ Đoàn đã tích cực tổ chức các hoạt động tham gia đóng góp ý kiến vào dự thảo văn kiện Đại hội Đảng các cấp, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho tuổi trẻ về Đảng Các chỉ thị, nghị quyết của Đảng được thông tin kịp thời tới đoàn viên qua tài liệu sinh hoạt chi đoàn Nhờ vậy đoàn viên thanh niên nắm chắc đường lối, chủ trương của Đảng và đóng góp

ý kiến xác đáng vào xây dựng tổ chức Đảng ở địa phương, cơ sở

Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là việc làm rất quan trọng và rất cần thiết", trong những năm 2001 - 2005, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn đã xác định công tác giáo dục là nhiệm vụ cơ bản, giữ vai trò quan trọng trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và truyền thống cách mạng của Đoàn thanh niên đã có nhiều đổi mới, góp phần nâng cao nhận thức chính trị,

bồi đắp lý tưởng cách mạng, lối sống văn hóa, ý thức pháp luật cho thanh niên Tỉnh Đoàn đã chỉ đạo xây dựng và triển khai thực hiện nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, phù hợp với đoàn viên thanh niên, tổ chức học tập, quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của tỉnh, của Trung ương Đoàn tới từng đoàn viên thanh niên, như: Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, các nghị quyết Hội nghị Trung ương khóa IX, Nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc khóa XIII… Triển khai cho đoàn viên thanh niên học tập 6 bài học lý luận chính trị; nghiên cứu học tập những nội dung cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh Qua đó, giúp cho đoàn viên thanh niên nắm được đường lối của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh, từ đó củng cố lập trường, chính trị, tư tưởng của mình đối với quê hương, đất nước

Trong dịp bầu cử Quốc hội khóa IX (2001), các cấp bộ Đoàn đã tổ chức tốt công tác tuyên truyền tới đoàn viên thanh niên, để các cử tri thanh niên làm tốt nghĩa vụ công dân, tham gia vào công tác bầu cử, góp phần vào thắng lợi của cuộc bầu cử Quốc hội ở địa phương với các hoạt động như: Tổ chức tập huấn cho đoàn viên thanh niên về Luật bầu cử, phát hành Bản tin sinh hoạt tới các chi đoàn, tổ chức diễn đàn "Cử tri trẻ với bầu cử Quốc hội khóa IX", phát động phong trào thi đua chào mừng ngày bầu cử Quốc hội Nổi bật trong hoạt động này là Đoàn thanh niên các huyện Vĩnh Tường, Yên Lạc, Bình Xuyên, Vĩnh Yên,

Hệ thống báo cáo viên, tuyên truyền viên không ngừng được củng cố thông qua các lớp tập huấn báo cáo viên các cấp về tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kỹ năng nghiệp vụ của đội ngũ báo cáo viên được nâng cao Hàng năm tỉnh Đoàn tổ chức từ 2 đến 3 lớp tập huấn cho các đồng chí làm công tác tuyên truyền

Công tác nắm bắt tình hình tư tưởng và dư luận xã hội trong thanh niên được thực hiện thường xuyên, đã kịp thời tháo gỡ những khó khăn, giải đáp vướng mắc và làm tốt công tác định hướng tư tưởng cho đoàn viên thanh niên

- Các chương trình phối hợp của các ngành với Đoàn thanh niên:

Công tác giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng được gắn với các dịp lễ lớn hàng năm và phối hợp với các cơ quan, đơn vị trong tỉnh Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn đã ký kết với Hội cựu chiến binh tỉnh Kế hoạch 03 (6 - 1998) phối hợp hoạt động và tiếp đó có Kế hoạch liên tịch “Về giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho thanh niên giai đoạn 1999 - 2002”

Thực hiện Chỉ thị 27/CT-TW ngày 21 - 1 - 1998 của Bộ Chính trị và Chỉ thị 03/CT-TU ngày 18 - 2 - 1998 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ, hội, mừng thọ, kỷ niệm ngày truyền thống Tỉnh Đoàn đã phát động cuộc vận động đoàn viên thanh niên thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới Năm 1998, Đoàn Thanh niên tổ chức 212 đám cưới mẫu, 100% đơn vị tổ chức được mô hình cưới mới: không hút thuốc, không uống rượu say, cô dâu mặc áo dài truyền thống Nhiều cơ sở tổ chức đám cưới mới giảm đáng kể chi phí, như ở Thổ Tang, Bình Dương Năm 2000, đã có hàng trăm đám cưới được tổ chức theo nếp sống mới [50, tr.190]

Đoàn phối hợp với các ngành tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, tham gia tiếng hát dân ca, bình chọn 21 ca khúc cách mạng của thế kỷ XX được thanh niên yêu thích…

Nhiều đơn vị cơ sở tổ chức được nhóm tuyên truyền ca khúc cách mạng, hoạt động tích cực và có hiệu quả, thúc đẩy phong trào thanh niên hát những bài hát cách mạng, tạo hoạt động lành mạnh trong đời sống văn hóa Đến năm 2000, toàn tỉnh đã tổ chức được 196 nhóm tuyên truyền ca khúc cách mạng với gần 2.000 đoàn viên thanh niên tham gia