SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO DỤC HỌC SINH TÁC HẠI CỦA VIỆC UỐNG RƯỢU, BIA KHI THAM GIA GIAO THÔNG TRONG BÀI ANCOL, SÁCH GIÁO KHOA
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC HỌC SINH TÁC HẠI CỦA VIỆC UỐNG RƯỢU, BIA KHI THAM GIA GIAO THÔNG TRONG BÀI ANCOL,
SÁCH GIÁO KHOA HOÁ HỌC 11
Người thực hiện: Lê Văn Thân
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Hoá học
Trang 2THANH HOÁ NĂM 2014
Trang 3MỤC LỤC
1 Lí do thực hiện đề tài 2
2 Đối tượng, phạm vi, thời gian nghiên cứu 3
5 Sự cần thiết và khả năng thực hiện đề tài 3
PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lí luận
1.1 Những người uống rượu, bia khi tham gia giao thông
1.2 Nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông do sử dụng rượu, bia
5 5 5
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu
2.1 Về phía giáo viên
2.2 Về phía học sinh
2.3 Thực trạng về vấn đề uống rượu, bia khi tham gia giao thông ở
trường THPT Triệu Sơn 2
2.4 Giải pháp hạn chế tai nạn giao thông
2.4.1 Giải pháp hạn chế tai nạn giao thông do rượu, bia gây ra
2.4.2 Giải pháp hạn chế tai nạn giao thông do rượu, bia gây ra đối
với học sinh trường THPT Triệu Sơn 2
5 5 5 6
6 6 7
PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
1.1.Về nhận thức
1.2 Kết quả
9 9 9
PHỤ LỤC
1 Một số hình ảnh các vụ tai nạn giao thông thảm khốc
2 Một số hình ảnh hậu quả do tai nạn giao thông gây ra cho bản
thân, gia đình và xã hội
3 Đề và đáp án bài kiểm tra nhận thức của học sinh trường THPT
Triệu Sơn 2 về tác hại của uống rượu, bia khi tham gia giao thông
11 15
16
Trang 4PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do thực hiện đề tài
Hàng năm, tai nạn giao thông (TNGT) đã cướp đi hàng ngàn sinh mạng của con người Vì vậy TNGT đã trở thành một vấn nạn đáng báo động đối với toàn thế giới nói chung và nước ta nói riêng Một trong những nguyên nhân chính gây ra TNGT là uống rượu, bia khi tham gia giao thông Uống rượu, bia là thói quen của nhiều người Tuy nhiên, lạm dụng rượu, bia lại vô cùng nguy hiểm, không chỉ gây tổn hại cho sức khỏe mà sử dụng rượu, bia khi tham gia giao thông còn tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn, có thể cướp đi tính mạng hoặc để lại thương tật suốt đời
Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), tại các nước có thu nhập cao, có đến 20% số trường hợp chết do TNGT đường bộ là do sử dụng rượu, bia tham gia giao thông Ở các nước có thu nhập thấp, tỷ lệ này là từ 33% đến 69% Kết quả khảo sát tại bệnh viện Việt Ðức và Xanh Pôn cho thấy: 62% số nạn nhân bị TNGT đường bộ có nồng độ cồn cao trong máu (cao nhất 458 mg/100 ml máu, gấp chín lần cho phép) Cũng theo thống kê của Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, tại Việt Nam có tới 12 nghìn người chết/năm và 32 người chết/ngày vì TNGT, trong đó hơn 10% do sử dụng rượu, bia gây nên
Hằng năm, trên thế giới chi phí cho va chạm giao thông đường bộ là 518
tỷ USD Thiệt hại do va chạm giao thông chiếm 1 đến 5% tổng sản phẩm quốc nội ở các nước thu nhập cao (Mỹ: TNGT liên quan rượu bia 51,1 tỷ USD, Nam Phi là 14 triệu USD) Ở Việt Nam, theo báo cáo giám sát tai nạn thương tích tại bệnh viện năm 2006, trung bình viện phí cho một tai nạn thương tích bao gồm
cả TNGT tại bệnh viện là gần 1,1 triệu đồng/người, có trường hợp viện phí lên tới 25 đến 30 triệu đồng
Những con số nêu trên cho thấy việc sử dụng rượu, bia khi tham gia giao thông gây thiệt hại rất lớn về con người, tiêu tốn không ít tiền của trong việc xử
lý hậu quả Để ngăn chặn, hạn chế tình trạng này, trước hết các ngành chức năng phải tổ chức tuyên truyền sâu rộng để người dân hiểu được tác hại, ảnh hưởng của rượu, bia khi điều khiển phương tiện giao thông, tiến hành dần từng bước việc phổ biến quy định của pháp luật về nồng độ cồn Đồng thời, cơ quan chức năng cũng nên tuyên truyền mức xử phạt đối với những vi phạm nhằm tạo ra sự chuyển biến về nhận thức trong cộng đồng
Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần được bổ sung lực lượng, trang thiết
bị đo nồng độ cồn, kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm Bên cạnh chế tài, xử phạt nghiêm khắc, công tác giáo dục nên kết hợp với tuyên truyền rộng rãi để từ đó giúp người dân hiểu và tự nguyện “Nói không với rượu, bia khi điều khiển các phương tiện giao thông”
Là một giáo viên, tôi nhận thức được tác hại rất nghiêm trọng của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông Vì vậy, trong quá trình giảng dạy, tôi
Trang 5luôn trăn trở tìm tòi phương pháp để đưa kiến thức này phổ biến cho học sinh Bởi vì chính các em học sinh là những người góp phần trực tiếp giảm thiểu tai nạn giao thông, hơn thế nữa các em còn là những tuyên truyền viên tích cực trong công tác tuyên truyền an toàn giao thông tại gia đình, nhà trường và nơi
các em sinh sống Qua thực tế giảng dạy nhiều năm, tôi mạnh dạn đưa ra đề tài “ Giáo dục học sinh tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông trong bài ancol, sách giáo khoa hóa học 11 ”.
2 Đối tượng, phạm vi, thời gian nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu, trong quá trình giảng dạy trên lớp năm học 2013
- 2014 Các lớp học sinh được thử nghiệm là lớp 11 của trường THPT Triệu Sơn
2 – Thanh Hoá
Lớp 11B1, 11B4 năm học 2013 – 2014
3 Mục đích nghiên cứu
- Giáo dục cho học sinh trường THPT Triệu Sơn 2 nhận thức tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông Hướng dẫn các em học sinh tham gia giao thông an toàn để giữ an toàn cho bản thân các em và an toàn chung cho nhà trường và cộng đồng bởi “ An toàn là bạn tai nạn là thù ”
- Đề tài này viết nhằm mục đích chia sẻ với đồng nghiệp phương pháp dạy học lồng ghép giáo dục tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông trong bài “ Ancol – Hoá học 11”
- Đáp ứng chủ chương của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo về việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học phổ thông
- Thực hiện quyết định 244/QĐ-TTg năm 2014 về chính sách quốc gia phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn đến năm 2020 do thủ tướng chính phủ ban hành ngày 12/02/ 2014
4 Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng phương pháp dạy học lồng ghép kiến thức, thông qua trình chiếu hình ảnh minh hoạ làm nổi bật lên vấn đề, từ đó thống kê số liệu, khảo sát về việc nắm kiến thức, kỹ năng và nhận thức của học sinh về tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông
5 Sự cần thiết và khả năng thực hiện đề tài
Đây là vấn đề được cả xã hội quan tâm Đặc biệt hưởng ứng luật giao thông đường bộ từ 1/7/2009 quy định cấm hoàn toàn việc sử dụng rượu, bia đối với lái xe ôtô khi tham gia giao thông và hạn chế đến mức thấp nhất nồng độ cồn trong máu đối với người lái xe gắn máy Nghị định 34/CP cũng quy định rõ mức xử phạt nặng với hành vi điều khiển phương tiện tham gia giao thông có nồng độ cồn trong máu vượt quá mức cho phép
Trang 6Tình hình thực tế của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông tại địa phương và ở trường THPT Triệu Sơn 2 đang được báo động Việc giáo dục học sinh trường THPT Triệu Sơn 2 là rất cần thiết, vì các em là đối tượng trực tiếp tham gia giao thông hàng ngày và cũng là tuyên truyền viên tích cực cho bạn bè gia đình và xã hội
Việc truyền tải hình ảnh minh họa cũng tạo điều kiện để giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy
Trang 7PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lí luận
1.1 Những người uống rượu, bia khi tham gia giao thông
Có thể chia những người uống rượu, bia tham gia giao thông ra làm ba nhóm
- Nhóm thứ nhất là nhóm những người nghiện rượu, bia Nhóm này tập trung nhiều ở các lái xe đường dài hoặc những người làm nghề xe ôm Họ thường xuyên uống rượu, bia trong các bữa ăn kể cả ăn trưa, theo quan niệm
"không có chén rượu (bia) thì nhạt miệng mất ngon"
- Nhóm thứ hai cũng là nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất, là người lao động, cán
bộ, công chức nhà nước, trong đó không ít người hiểu được tính nghiêm trọng của việc lái xe khi say rượu, bia, nhưng khi vào cuộc thì khó lòng khước từ vì trăm nghìn lý do khác nhau
- Nhóm thứ ba là học sinh, sinh viên nhóm này đa số là nhận thức chưa đủ
về tác hại của rượu, bia khi vui khi buồn đều lấy rượu, bia ra chia sẽ
1.2 Nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông do sử dụng rượu, bia
Do tác dụng của rượu, bia thành phần chính là ancol etylic có công thúc là C2H5OH lên chi giác, hệ thần kinh làm người điều khiển phương tiện giao thông không làm chủ được bản thân, đi xe lạng lách, đánh võng, chạy tốc độ cao, tránh vượt sai quy định, đi sai làn đường, khả năng phán đoán tình huống kém hơn so với lúc bình thường Bởi vậy TNGT do rượu, bia gây ra thường rất nghiêm trọng
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu
2.1 Về phía giáo viên
Hiện nay đa số giáo viên thường bỏ qua phần liên hệ thực tế là do một trong các lý do sau
- Không căn chuẩn thời gian giữa các phần trong tiết dạy
- Phần liên hệ được xem đó là phần phụ
- Giáo viên ít có kiến thức thực tế
2.2 Về phía học sinh
- Thực trạng học sinh ít được tiếp xúc với thực tế nên chưa thấy hết mức
độ nghiêm trọng của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông và hậu quả của tai nạn mang đến cho mình và mọi người
- Bản thân học sinh là tác nhân trực tiếp tham gia giao thông hàng ngày và cũng có thể tiềm ẩn tai nạn giao thông nếu không hiểu biết thì sự việc xẩy ra là rất nghiêm trọng
- Hiện nay đa số học sinh chưa có nhiều hiểu biết về tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông
Trang 82.3 Thực trạng về vấn đề uống rượu, bia khi tham gia giao thông ở trường THPT Triệu Sơn 2
- Trường THPT Triệu Sơn 2 được đóng trên địa bàn gần khu dân cư, nhiều quán nhậu ven đường nên việc người uống rượu, bia tham gia giao thông
là thường xuyên và phổ biến Vì vậy ý thức về tai nạn giao thông là rất cần thiết
- Hầu hết học sinh trường THPT Triệu Sơn 2 là con em gia đình nông thôn nghèo, điều kiện kinh tế còn thiếu thốn khó khăn, bên cạnh đó nhận thức của đa số phụ huynh học sinh về tác hại của uống rượu, bia khi tham gia giao thông là rất thấp
- Các em ít được tiếp cận tới một số nguồn thông tin như báo trí, mạng internet nên ý thức về tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông chưa cao
2.4 Giải pháp hạn chế tai nạn giao thông
2.4.1 Giải pháp hạn chế tai nạn giao thông do rượu, bia gây ra
Các biện pháp hạn chế TNGT do rượu, bia là một bài toán khó cần có sự phối hợp đồng bộ các biện pháp
Thứ nhất là ý thức của người tham gia giao thông Ðây là một trong những yếu tố quan trọng nhất Mỗi người tham gia giao thông cần hiểu rõ được tính nguy hiểm của việc điều khiển phương tiện giao thông trong khi nồng độ cồn trong máu vượt quá mức cho phép Cương quyết từ chối uống rượu bia nếu sau đó phải lái xe Chỉ điều khiển phương tiện khi đã đủ tỉnh táo và bảo đảm sức khỏe Ðối với những người ngồi trên xe có trách nhiệm nhắc nhở cũng như phản đối những người điều khiển phương tiện đã sử dụng rượu, bia
Thứ hai là tăng cường các biện pháp cưỡng chế: Tăng lực lượng cảnh sát giao thông và thường xuyên kiểm tra nồng độ cồn, tập trung ở những nơi có thể xảy ra nhiều TNGT Trang bị thiết bị đo nồng độ cồn bảo đảm đạt tiêu chuẩn Tăng chế tài xử phạt vi phạm hành chính Có thể tham khảo kinh nghiệm ở một
số nước phát triển như tước giấy phép lái xe vĩnh viễn đối với những trường hợp gây TNGT khi nồng độ cồn trong máu hoặc trong hơi thở vượt quá mức cho phép Trong khi ý thức của người dân còn hạn chế thì việc tăng cường các biện pháp cưỡng chế là một trong những yếu tố quan trọng góp phần giảm thiểu TNGT do rượu, bia
Thứ ba là tăng cường giáo dục người tham gia giao thông Tuyên truyền rộng rãi các quy định về nồng độ rượu, bia khi điều khiển phương tiện cơ giới tham gia giao thông (quy định về nồng độ cồn đối với người điều khiển xe
mô-tô, xe gắn máy là 50mg/100ml hoặc 0,25mg/1 lít khí thở và bằng 0 đối với người điều khiển xe ô-tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng) Phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Y tế và Bộ Giáo dục - Ðào tạo tăng cường tuyên truyền làm thay đổi nhận thức, hành vi cho người dân Ðặc biệt ở các huyện miền núi, miền biển thường có tỷ lệ người trẻ nghiện rượu, bia cao cần có sự phối hợp giữa chính
Trang 9quyền, dòng họ và gia đình hạn chế sử dụng rượu, bia khi tham gia giao thông Ðưa tiêu chí "Nói không với rượu bia khi điều khiển các phương tiện giao thông" vào một trong những tiêu chí xây dựng gia đình văn hóa, tổ chức đơn vị tiên tiến
Thứ tư là sử dụng các biện pháp phối hợp giữa các bộ, ban, ngành: Bộ Công an và Bộ Y tế cần phối hợp xây dựng thông tư liên tịch quy định chung về quy trình kiểm tra nồng độ cồn trong máu và hơi thở Bộ Tài chính nghiên cứu tăng thuế đối với các loại đồ uống có cồn Trích một phần thu được từ khoản thu từ thuế này để phục vụ công tác tuyên truyền phòng, chống rượu, bia Các địa phương phối hợp các đơn vị liên quan cần sớm ban hành quy định cấm bán rượu bia tại các điểm bến xe, trạm dừng nghỉ, các điểm vui chơi cho trẻ em Nghiên cứu quy định những cơ sở sản xuất rượu, bia và các nhà hàng sử dụng, tiêu thụ rượu, bia phải khuyến cáo trên các chai rượu, bia, nơi uống bia dòng chữ "Uống rượu, bia có thể gây tai nạn giao thông" Huy động mọi nguồn lực, các công ty bảo hiểm, các tổ chức xã hội, các đoàn thể quần chúng đóng góp và tham gia các cuộc vận động phòng, chống sử dụng rượu, bia khi điều khiển phương tiện cơ giới tham gia giao thông
Hạn chế tai nạn giao thông do sử dụng rượu, bia là vấn đề của toàn xã hội Mỗi cá nhân, gia đình, địa phương và các cơ quan chức năng cần phải phối hợp chặt chẽ giáo dục quản lý và xử lý nghiêm khắc đối với các trường hợp vi phạm Nhưng trên hết, ý thức người tham gia giao thông là yếu tố quan trọng hàng đầu, góp phần giảm tai nạn giao thông do sử dụng rượu, bia gây ra
2.4.2 Giải pháp hạn chế tai nạn giao thông do rượu, bia gây ra đối với học sinh trường THPT Triệu Sơn 2
- Khuyến khích giáo viên dạy học lồng ghép giáo dục tác hại của việc
uống rượu, bia khi tham gia giao thông trong các tiết học ở nhiều môn học khác nhau để nâng cao nhận thức cho học sinh
- Kết hợp với đoàn thanh niên tổ chức những buổi sinh hoạt ngoại khóa, chào cờ, phổ biến về tác hại của rượu, bia khi tham gia giao thông cho học sinh
- Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm quán triệt nội qui của nhà trường, của lớp về cấm học sinh uống rượu, bia từ đó đưa vào xếp loại hạnh kiểm đạo đức học sinh
- Nghiêm khắc sử phạt học sinh vi phạm để làm gương
3 Nội dung thực hiện
Đề tài này được áp dụng trong tiết 56 theo phân phối chương trình của bài
40 - sách giáo khoa Hoá học 11, hoặc tiết 72 theo phân phối chương trình của bài 53 - sách giáo khoa Hoá học 11 (Nâng cao)
Trang 10Sau khi dạy xong mục “ Tính chất vật lí”, phần liên hệ thực tế tôi nêu tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông Tôi sử dụng phương pháp dạy học lồng ghép kiến thức, thông qua trình chiếu và thuyết trình, sử dụng một
số hình ảnh minh hoạ về những vụ tai nạn nghiêm trọng thảm khốc và hình ảnh
hậu quả do tai nạn giao thông gây ra cho bản thân, gia đình và xã hội ( hình ảnh
ở phần phụ lục ) làm nổi bật lên vấn đề
Trang 11PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
Sau khi hoàn thành đề tài “ Giáo dục hoc sinh tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông trong bài ancol, sách giáo khoa hóa hoc
11 ” tôi đã áp dụng giảng dạy ở các lớp 11 tại trường THPT Triệu Sơn 2 Kết
quả thu được rất tốt
1.1 Về nhận thức
- Qua bài học được giáo dục tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông Đã thu được kết quả rất tốt là trong các buổi sinh hoạt liên hoan,
cuộc vui các em không còn uống rượu, bia và luôn nêu cao khẩu hiệu “Nói không với rượu bia trước khi lái xe”
- Cùng với việc thực hiện “Nói không với rượu bia trước khi lái xe”, các
em còn tuyên truyền cho gia đình và người thân hiểu tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông
1.2 Kết quả
Để kiểm chứng đề tài, sau tiết dạy tôi kiểm tra học sinh 5 phút bằng hình
thức trắc nghiệm khách quan ( đề và đáp án ở phụ lục ), nhận thức của học sinh
về tác hại của việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông, ở hai lớp 11 trường THPT Triệu Sơn 2, lớp 11B1 được áp dụng đề tài còn lớp 11B4 không áp dụng
đề tài
Kết quả thống kê lớp 11B4 không áp dụng đề tài:
Lớp Sĩ
số
Nhận thức việc uống rượu, bia khi tham gia giao thông
11B4 44
2 4,55 8 18,18 12 27,27 14 31,82 8 18,18