Giao an sinh 7 2016

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh GV cho HS nghiên cứu h.1.1, 1.2 và mục HS quan sát -HS chia nhóm thảo luận -HS trả lời được theo yêu cầu: + Giáp xác, động vật nguyên sinh

Trang 1

Ngày soạn: 8/8/2010

Ngày giảng: 10/8/2010

MỞ ĐẦU Tiết 1: THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG PHONG PHÚ

I mục tiêu bài học

-Khái quát, hiểu được thế giới động vật đa dạng và phong phú về loài, kích thước, số lượng cá thể và môi trường sống

-Nước ta, thế giới động vật đa dạng và phong phú như thế nào?

-Nhận biết các động vật qua tranh vẽ và liên hệ thực tế

-Có ý thức bảo vệ động vật mãi mãi đa dạng và phong phú

3-tiến trình Bài mới:

*Giới thiệu bài:

Giáo viên chốt lại kiến thức KTBC, giới thiệu chương trình sinh học 7và thông

báo: Thế giới động vật đa dạng, phong phú Nước ta ở vùng nhiệt đới, nhiều tài nguyên rừng và biển  Động vật đa dạng và phong phú, chúng ta tìm hiểu:

I- ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG LOÀI VÀ PHONG PHÚ VỀ SỐ LƯỢNG

*Hoạt động 1: Học sinh chứng minh được sự đa dạng, phong phú của động vật thể hiện

ở số lượng loài và số lượng cá thể trong loài.

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

GV cho HS nghiên cứu h.1.1, 1.2 và mục

HS quan sát -HS chia nhóm thảo luận

-HS trả lời được theo yêu cầu:

+ Giáp xác, động vật nguyên sinh, tảo, ấu trùng, thân mềm

+ Ễnh ương, nhái, tràng hươu, dế, cào cào, châu chấu, sẻ sành

Trang 2

-Cho HS rút ra kết luận

-GV thuyết trình: Vậy tại sao ĐV ngày

nay lại đa dạng và phong phú như vậy?

*Kết luận : Động vật đa dạng về loài, phong phú về số lượng: Có đến 1, 5

triệu loài, có những loài nhỏ bé (ĐVNS), có những loài to lớn như voi, hổ,

II- ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG VỀ MÔI TRƯỜNG SỐNG:

*Hoạt động 2:- Học sinh chứng minh được sự đa dạng, phong phú của động

vật thể hiện ở môi trường sống khác nhau

- Nêu được một số đặc điểm đạc trưng của các sinh vật thích

nghi với các môi trường sống (đặc biệt là trong các môi trường khắc nghiệt)

-HS trả lời được câu hỏi:

+ Chim cánh cụt nhờ mỡ tích luỹ dày, lông rậm và tập tính chăm sóc con chu đáo

+ Nhiệt độ ấm áp, thức ăn dồi dào phong phú, môi trường sống đa dạng

+Nước ta có đầy đủ các điều kiện nhiệt độ ấm áp, thức ăn dồi dào phong phú, môi trường sống đa dạng,tài nguyên rừng và biển chiếm tỷ lệ lớn

-Các nhóm nhận xét, đánh giá

* Kết luận: Động vật sống ở khắp mọi nơi trên trái đất: Nước như cá, tôm, cua.Trong không khí như chim, Trên cạn như gà, thỏ,….

4 CỦNG CỐ - KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:

GV hướng dẫn học sinh rút ra kết luận chung: sgk 8

*Trả lời câu hỏi trắc nghiệm:

1/ở nước ta động vật nào có số lượng cá thể lớn?( Cá diếc, tôm sông, cứ, vạc, kiến, ong mật, mối, dơi)

Trang 3

2/Những môi trường nào giàu loài và đông cá thể động vật ở nước ta?( Ruộng nước, đồng cỏ, sông, biển, ao, rừng trồng, rừng nguyên sinh).

3/ Để thấy sự đa dạng loài động vật của một địa phương nào đó thì nên quan sát ở đâu ? ( Nhà bảo tàng, hiệu sách, thư viện, gặp ngư dân, đi chợ)

Tiết 2: PHÂN BIỆT ĐỘNG VẬT VỚI THỰC VẬT

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT

I mục tiêu bài học

-Phân biệt động vật với thực vật chúng có những đặùc điểm chung của sinh vật, nhưng chúng cũng khác nhau về một số đặc điểm cơ bản

-Nêu được các đặc điểm của động vật để nhận biết chúng trong thiên nhiên

-Phân biệt được động vật không xương sống với động vật có xương sống, vai trò củachúng trong thiên nhiên và trong đời sống con người

II Phương tiện

1-Chuẩn bị của giáo viên:

2 -Kiểm tra bài cũ:

1) Hãy chứng minh rằng động vật đa dạng, phong phú ?2) Động vật ở Việt Nam có đa dạng, phong phú không? Vì Sao?

3-tiến trình Bài mới:

*Giới thiệu bài:

Trang 4

gốc chung, nhưng trong quá trình tiến hóa đã hình thành nên 2 nhánh sinh vật khác

nhau.Bài học này chúng ta đề cập những nội dung liên quan đến vấn đề đó

I-PHÂN BIỆT ĐỘNG VẬT VÀ THỰC VẬT

* Hoạt động 1: So sánh được động vật với thực vật từ đó nêu rõ đặc điểm giống và khác nhau giữa động vật và thực vật

-GV cho HS nghiên cứu h.2.1

-GV cho HS thảo luận nhóm

-Gv gọi 4 nhóm lên điền bảng

-GV cho HS nghiên cứu 5 đặc điểm trong

bài chọn lấy 3 đặc điểm quan trọng nhất

giúp phân biệt với thực vật

-Gọi HS trả lời

-GV nhận xét, bổ sung

-Cho HS rút ra kết luận

-HS quan sát -HS chia nhóm thảo luận-HS đánh dấu vào bảng 1: So sánh động vật và thực vật

-Từng nhóm lên báo cáo kết quả nhóm mình

-Nhóm khác đối chiếu kết quả, nhận xét

-Yêu cầu HS trả lời được:

+Giống: Cùng có cấu tạo tế bào, cùng sinh trưởng và phát triển

+Khác: Không có cấu tạo thànhXenlulôz, sử dụng chất hữu cơ cósẵn, có cơ quan di chuyển, hệ thầnkinh và giác quan

*Kết luận : Động vật giống thực vật các đặc điểm : Có cấu tạo tế bào; có các

đặc điểm của cơ thể sống như (trao đổi chất, lớn lên, sinh sản, di truyền ,…)

Động vật khác thực vật các đặc điểm: Hình thức dinh dưỡng, khả

năng di chuyển, cấu tạo tế bào, cấu tạo hệ thần kinh và giác quan.

II ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT

-HS đánh dấu X vào ô trống những câu

trả lời đúng

-Mỗi cá nhân HS nghiên cứu SGK

và trả lời được: Đặc điểm 1, 3, 4

HS rút ra kết luận

Trang 5

*Kết luận: Đặc điểm chung của động vật : dinh dưỡng dị dưỡng;

có khả năng di chuyển, có hệ thần kinh và giác quan

II-SƠ LƯỢC PHÂN CHIA GIỚI ĐỘNG VẬT

*Hoạt động2: Sơ lược phân chia được giới động vật

Nhớ được tên các ngành động vật chính trong chương trình

sinh học 7.

-GV thuyết trình sự phân chia giới thực vật -HS đọc , theo dõi thông tin,ghi hệ

thống phân chia giới thực vật:

*Kết luận : Động vật ngày nay được xếp vào hơn 20 ngành khác nhau.ở lớp 7

chủ yếu đề cập đến 8 ngành chủ yếu, đó là:

- Động vật không xương sống: Ngành động vật nguyên sinh; Ngành ruột

khoang; Các ngành giun; Ngành thân mềm; Ngành chân khớp

-Gv cho HS liên hệ thực tế và dựa vào động

vật cho sẵn, điền tên động vật đại diện vào

Trang 6

qua 2 mặt: có lợi, có hại

4 CỦNG CỐ - KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:

GV hướng dẫn học sinh rút ra kết luận chung: sgk 12

Giáo viên cho học sinh trả lời câu hỏi trắc nghiệm :

1/Một số thực vật thấp như tảo đơn bào, nhờ roi chúng cũng di chuyển được Vậy lấy tiêu chuẩn nào để phân biệt chúng khác với động vật?

2/ Ngoài cách phân biệt động vật, thực vật trong SGK ra, có thể phân biệt các đặc điểm nào dưới đây?( Có hậu môn, có miệng, có chân, có tiếng kêu, có sinh đẻ, có phản xạ tức thời)

Trang 7

-Quan sát, nhận biết trùng roi, trùng giày trên tiêu bản hiển vi, thấy được cấu tạo và cách di chuyển của chúng

-Củng cố kỹ năng quan sát và sử dụng kính hiển vi

II Đồ dùng dạy học:

*Chuẩn bị của giáo viên:

-Tranh vẽ như SGK

-Tiêu bản, mẫu vật, tranh ảnh

-Kính hiển vi, lam kính, lamen kính

-Mẫu vật ĐVNS

III Hoạt động dạy – học

1 Tổ chức lớp:

2 -Kiểm tra bài cũ:

3- Tiến trình Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Giáo viên nêu mục đích giờ thực hành, hướng dẫn lại cách sử dụng kính hiển vi,

phân chia các nhóm học tập, phân công nhiệm vụ

I-QUAN SÁT TRÙNG GIÀY.

*Hoạt động 1: - Làm được tiêu bản trùng giày và quan sát được trùng giày

- Mô tả hình dang, cách di chuyển, và vẽ, ghi chú được các bộ phận của trùng giày

-GV làm sẵn một tiêu bản sống lấy từ

giọt nước ở cống rãnh hoặc ở bình

nuôi cấy từ ngày thứ tư trở đi

-GV cho lần lượt từng HS quan sát

GV cho HS làm bản thu hoạch bằng

cách đánh dấu x vào câu hỏi SGK

-GV cho HS trả lời và nhận xét

-GV đưa ra đáp án đúng

-HS quan sát hình dạng, cách di chuyển của trùng giày

-HS trả lời câu hỏi

-HS làm bản thu hoạch bằng cách đánh dấu x vào câu hỏi SGK

Trang 8

phận của trùng roi

-GV làm sẵn một tiêu bản về trùng roi ở

giọt nước váng xanh ngoài thiên nhiên hay

giọt nước nuôi cấy từ bèo Nhật Bản

–GV cho HS quan sát

-GV có thể cho HS quan sát trùng roi ở

bình nuôi cấy đặt trong chỗ tối để thấy cơ

thể chúng mất màu xanh

-GV cho HS thảo luận và thu hoạch bằng

cách đánh dấu x vào các câu đúng câu hỏi

(ở tối trùng roi không tạo diệp lục)-HS chia nhóm thảo luận

*Kết luận : + Trùng roi có dạng hình thoi, có roi

+ Trùng roi di chuyển vừa tiến vừa xoay

+Trùng roi có màu xanh lá cây nhờ: Màu sắc của diệp lục và sự trong suốt của màng cơ thể.

4 CỦNG CỐ -KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:

GV hướng dẫn học sinh rút ra kết luận về trùng roi và trùng giày

*Viết bản thu hoạch: Vẽ hình dạng trùng giày, trùng roi mà em đã quan sát được vào vở

và chú thích các phần

5- HƯỚNG DẪN BÀI TẬP VỀ NHÀ:

-Làm bài tập trong vở bài tập

- Đọc bài 4

Trang 9

Ngày soạn:22/8/2010

Tiết 4: TRÙNG ROI

I Mục tiêu bài học

-Mô tả được cấu tạo trong, ngoài của trùng roi

-Trên cơ sở cấu tạo, nắm được cách dinh dưỡng và sinh sản của chúng

-Tìm hiểu cấu tạo tập đoàn trùng roi và quan hệ về nguồn gốc giữa động vật đơn bào với động vật đa bào

II Đồ dùng dạy học:

-Tranh vẽ trùng roi

-Tiêu bản, mẫu vật, tranh ảnh,

III hoạt động dạy – học.

1 - Tổ chức lớp:

2 - Kiểm tra bài cũ:

Giáo viên thu bài thực hành của học sinh

Trùng roi là động vật nguyên sinh dễ gặp nhất ở ngoài thiên nhiên nước ta, lại có

cấu tạo đơn giản và điển hình cho ngành động vật nguyên sinh

I-TRÙNG ROI XANH

*Hoạt động 1: Nêu rõ được đặc điểm cấu tạo; dinh dưỡng ; sinh sản và khả năng

hướng sáng của trùng roi

-Qua bài thực hành đã học  GV cho HS nêu

rõ cấu tạo, hình dạng, di chuyển và dinh

dưỡng của trùng roi kết hợp quan sát tranh vẽ

hình 4.1

-GV cho HS nghiên cứu h.4.2 và mục  SGK

cho HS thảo luận nhóm về sinh sản của trùng

-HS quan sát tranh vẽ-Hoạt động cá nhân-HS trả lời được:

+Trùng roi hình thoi, cơ thể gồm màng, nhân, chất nguyên sinh có hạt diệp lục, hạt dữ trữ, điểm mắt, roi, không bào co bóp

-HS chia nhóm thảo luận-HS trả lời được theo yêu cầu:

Trang 10

-GV cho từng nhóm nêu nhận xét và trả lời

bị ngăn đôi tế bào chất + 2 cơ thể mới hình thành

-HS nghiên cứu mục  SGK-HS trả lời được:

+ Roi và điểm mắt + Có diệp lục, có thành Xenlulôzơ

*Kết luận : rút ra kết luận

*Kết luận: - Cấu tạo trùng roi: là 1 tế bào

nhỏ (0,05mm); hình thoi; có roi bơi, có điểm mắt, có hạt diệp lục, hạt dự trữ và không bào co bóp.

- Di chuyển: roi xoáy vào nước

 cơ thể vừa tiến vừa xoay.

- Dinh dưỡng: tự dưỡng khi có

ánh sáng; dị dưỡng khi không

II-CẤU TẠO TẬP ĐOÀN TRÙNG ROI

*Hoạt động 3: - Nêu rõ đặc điểm cấu tạo

của tập đoàn trùng roi.

- Tìm được MQH giữa động

vật đơn bào và động vật đa bào.

Trang 11

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh -GV giới thiệu tập đoàn trùng roi ý nghĩa

tiến hóa từ động vật đơn bào đến đa bào

- Điền chú thích vào phần để trống

-GV bổ sung và đưa ra đáp án đúng

HS làm bài tập điền cụm từ vào SGK

-HS điền các từ lần lượt: Trùng roi, tế bào, đơn bào, đa bào

*Kết luận : Tập đoàn trùng roi gồm nhiều tế bào liên kết với nhau, mỗi cá thể có khả năng dinh dưỡng , vận động độc lập.

Tập đoàn trùng roi là dạng trung gian giữa động vật đon bào và động vật đa bào.

4 Củng cố - Kiểm tra, đánh giá:

GV hướng dẫn học sinh rút ra kết luận chung SGK T19

1/Hình thức dinh dưỡng của trùng roi:

-Học bài, trả lời câu hỏi1,2,3 T19- SGK

-Phân biệt được đặc điểm cấu tạo và lối sống của trùng biến hình và trùng giày

-Với 2 đại diện này chú trọng tìm hiểu đặc điểm khái quát: Di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản.Thấy được sự phân hoá chức năng các bộ phận trong tế bào của trùng giày, biểu hiện mần mống của động vật đa bào

- Rèn kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích

- Có tháI độ say mê nghiên cứu khoa học, khám phá thiên nhiên

II Đồ dùng dạy học

Trang 12

- Tư liệu tham khảo về động vật nguyên sinh.

III Hoạt động dạy – học

-GV hỏi: Trùng biến hình thường gặp ở

đâu?

-GV cho HS hoạt động cá nhân phần 1

+GV cho HS nghiên cứu h.5.1, 5.2

và mục  SGK

+ Gọi 1 vài HS diễn đạt bằng lời về

cấu tạo và di chuyển của trùng biến

hình

- GV cho HS thảo luận nhóm theo câu

hỏi mục ∇ SGK:

+Quan sát hình 5.2  Đó là 4 giai

đoạn trùng biến hình bắt mồi và tiêu

hoá mồi, hãy ghi số thự tự vào các ô

trống theo thứ tự đúng với hoạt động

bắt mồi của trùng biến hình

-GV cho từng nhóm nêu nhận xét và trả

lời

-GV thuyết trình tiêu hoá nội bào

- GV hỏi: TBH hô hấp, bài tiết như thế

nào?

-GV cho HS hoạt động cá nhân, đọc

mục 

-GV rút ra kết luận cho HS ghi bài

1/Cấu tạo và di chuyển:

-HS quan sát

TBH là động vật đơn bào có cấu tạo đơn giản, di chuyển bằng chân giả

2/ Dinh dưỡng:

-HS chia nhóm thảo luận

-HS nêu được: Theo thứ tự 2,1,3,4

-Từng nhóm lên báo cáo kết quả nhómmình

-HS trả lời:

+ Hô hấp: Qua bề mặt cơ thể + Không bào co bóp tập trung nước thừa thải ra ngoài

3-Sinh sản: Vô tính bằng cách phân

đôi

cơ thể

*Kết luận : Trùng biến hình là động vật đơn bào có cấu tạo đơn giản

Di chuyển, bắt mồi bằng chân giả.

Trang 13

Dinh dưỡng : + Hô hấp: Qua bề mặt cơ thể

+ Bài tiết: Không bào co bóp tập trung nước thừa

Tương tự như nghiên cứu trùng biến hình:

-GV cho HS nghiên cứu h.5.3 và mục 

SGK Cấu tạo, dinh dưỡng trùng giày

- GV cho HS thảo luận nhóm theo câu hỏi

mục ∇ SGKtr.22

+ So sánh với TBH về cấu tạo, dinh

dưỡng, sinh sản?

-GV cho HS nghiên cứu SGK về hình thức

sinh sản của trùng giày?

-GV yêu cầu HS rút ra kết luận

-HS quan sát, nhận biết hình vẽ vàthảo luận nhóm theo từng câu hỏi

- Đại diện HS trả lời

Học sinh trình bày ý kiến bằng cách mô tả trên hình vẽ trước lớp

HS tự út ra kết luận

*Kết luận : Trùng giày cấu tạo cơ thể đã phân hoá thành nhiều bộ phận: Nhân lớn, nhỏ, không bào co bóp, miệng, hầu có lông boi.Mỗi bộ phận đảm nhiệm chức năng sống nhất định

Di chuyển : bằng lông bơi

Dinh dưỡng : Không bào tiêu hoá hình thành (khi có thức ăn) ở cuối hầu

và di chuyển trong cơ thể theo một quĩ đạo xác định để chất dinh dưỡng hấp thụ dần đến hết.

+ Bài tiết: Có 2 không bào co bóp ở vị trí cố định, hình hoa thị chất thải dược thải ra ngoài qua lỗ thoát

Sinh sản : Vô tính bằng cách phân đôi

S inh sản hữu tính bằng cách tiếp hợp

4 CỦNG CỐ - - KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:

* Đọc mục em có biết

1/Trùng giày khác với TBH ở điểm nào?( Có chân giả, có miệng, có lông bơi, có diệp lục, có hai nhân)

2/ Bào quan nào ở động vật nguyên sinh thực hiện chức năng tiêu hóá (KBCB, KBTH, chất nguyên sinh)

5 HƯỚNG DẪN BÀI TẬP VỀ NHÀ:

-Học bài, trả lời câu hỏi1,2,3 T22 SGK

Trang 14

* - Rèn ký năng thu thập kiến thức, phân tích, tổng hợp.

* - Giáo dục ý thức vệ sinh bảo vệ môi trường, vệ sinh cơ thể

*Hoạt động 1: Tìm hiểu về trùng kiết lỵ và trùng sốt rét

Nêu được đặc điểm cấu tạo của 2 loại trùng này phù hợp đời sống ký sinh

Nêu tác hại của 2 loại: trùng sốt rét và trùng kiết lị.

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 1/ Cấu tạo dinh dưỡng và sự phát triển của

trùng kiết lỵ và trùng sốt rét:

-GV cho HS nghiên cứu h.6.1, 6.2 và mục 

SGK

-Hoàn thành phiếu học tập: GV phát cho HS

So sánh 2 loại trùng này về cấu tạo, dinh

dưỡng, phát triển

-Yêu cầu các nhóm báo cáo

-GV ghi ý kiến bổ sung lên bảng để các nhóm

khác theo dõi

-GV lưu ý: Nếu có ý kiến chưa thống nhất thì

-Cá nhân tự đọc thông tin, thu thập kiến thức

-Trao đổi nhóm  Thống nhất ý kiến, hoàn thành phiếu học tập

-Yêu cầu nêu được:

+ Cấu tạo: Cơ thể tiêu giảm bộ phận di chuyển

+ Dinh dưỡng: Dùng chất dinh dưỡng của vật chủ

+ Trong vòng đời phát triển nhanh và phá hủy cơ quan kí

Trang 15

GV phân tích để HS tiếp tục lựa chọn câu trả

+ Tại sao người ta bị sốt rét da tái xanh?

+ Tại sao người bị kiết lỵ đi ngoài ra máu ?

+ Muốn phòng tránh bệnh kiết lỵ ta phải

làm gì?

+ Tại sao người bị sốt rét khi đang nóng sốt

cao mà người lại rét run cầm cập?

sinh

- Đại diện các nhóm ghi ý kiến vào từng đặc điểm của phiếu học tập

-Nhóm khác nhận xét, bổ sung

-Các nhóm theo dõi đáp án và tự sửa

-HS dựa vào kiến thức bảng 1 để trả lời

-Yêu cầu:

+ Do hồng cầu bị phá huỷ + Thành ruột bị tổn thương + Giữ vệ sinh trong ăn uống

*Kết luận : Cấu tạocủa trùng kíêt lị và

trùng sốt rét: Cơ thể tiêu giảm bộ phận di

chuyển.

Dinh dưỡng: Dị dưỡng bằng

cách kí sinh dùng chất dinh dưỡng của vật

chủ.

Vòng đời phát triển nhanh và

phá hủy cơ quan của vật hcủ mà nó kí sinh.

Khác nhau : Trùng kiết lị: Kích thước lớn

hơn, kí sinh ở ruột, nuốt nhiều hồng cầu 1

Trang 16

Trùng sốt rét : : Kích thướcnhỏ

hơn, kí sinh ở máu, chui vào hồng cầu rồi

phá huỷ (kí sinh nội bào) hồng cầu

II-BỆNH SỐT RÉT Ở NƯỚC TA:

*Hoạt động 2: Tìm hiểu bệnh sốt rét ở nước

ta

HS nêu được tình hình bệnh

sốt rét ở nước ta và các biện pháp phòng

tránh.

-GV yêu cầu HS đọc SGK kết hợp với thông

tin thu thập được, trả lời câu hỏi

+ Tình trạng bệnh sốt rét ở Việt Nam hiện

nay như thế nào?

+ Phát thuốc cho người bệnh

-Cá nhân đọc thông tin SGK và thông tin mục “ Em có biết”

tr.24, trao đổi nhóm hoàn thành câu trả lời

-Yêu cầu:

+Bệnh đã được đẩy lùi nhưng vẫn c ở một số vùng miền núi + Diệt muỗi và vệ sinh môi trường

- Phòng bệnh: Vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, diệt muỗi

GV hướng dẫn học sinh rút ra kết luận chung sách giáo khoa T25

Đánh dấu (x) vào câu trả lời đúng:

1/ Bệnh kiết lỵ do loại trùng nào gây nên;

Trang 17

-Bạch cầu

-Hồng cầu

-Tiểu cầu

3/ Trùng sốt rét vào cơ thể người bằng con đường nào:

-Qua ăn uống

-Qua hô hấp

-Qua máu

-Họcbài trả lời câu hỏi 1,2,3 T25 SGK

- Đọc: “Em có biết? ”

- Chuẩn bị bài 7

Trang 18

CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

I Mục tiêu bài học

-Nêu được đặc điểm chung của Động vật nguyên sinh

-Vai trò tích cực của Động vật nguyên sinh và tác hại

- Rèn ký năng thu thập kiến thức, phân tích, tổng hợp

- Giáo dục ý thức vệ sinh bảo vệ môi trường, vệ sinh cơ thể

II Đồ dùng dạy học :

-Tranh vẽ như SGK (một số động vật nguyên sinh )

- Tư liệu Về 1 số động vật nguyên sinh gây bệnh ở người và động vật

- Bảng phụ, phiếu học tập( nội dung bảng 1 trang 26 SGK)

III hoạt động dạy – học

1 Tổ chức lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

3- Tiến trình Bài mới:

Với số lượng hơn 40.000 loài, Động vật nguyên sinh phân bố ở khắp nơi.Tuy

nhiên chúng có cùng đặc điểm chung và vai trò to lớn đối với thiên nhiên và đời sống con người

I ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

*Hoạt động 1:Thống kê được các đặc điểm của động vật nguyên sinh

Phân biệt được đặc điểm của động vật ngưyên sinh sống tự do và đặc điểm của động vật nguyên sinh sống Ký sinh

-GV cho học sinh nêu tên các động vật

nguyên sinh đã biết và môi trường sống

Trang 19

-GV cho HS rút ra kết luận

*Kết luận : ĐVNS sống tự do có đặc điểm: Cơ quan di chuyển phát triển,

dinh dưỡng kiểu động vật và là một mắt xích trong chuỗi thức ăn của tự

nhiên.

ĐVNS sống Ký sinh có đặc điểm: Cơ quan di chưyển tiêu giảm

hay kém phát triển, dinh dưỡng kiểuki sinh, sinh sản vô tính

ĐVNS sống tự do hay Ký sinh đều có đặc điểm chung: Về cấu tạo là

một Từ bào nhưng Vũ chức năng là một cơ thể độc lập

II- VAI TRÒ THỰC TIỄN CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

Họat động 2: Nêu rõ vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh và chứng

minh được biểu hiện mặt có lợi, có hại của chúng.

-Yêu cầu HS nghiên cứu SGK và quan sát

hình SGK tr.27

-Hoàn thành bảng 2

-GV Ke sẵn bảng 2 lên bảng để HS chữa

bài

-GV yêu cầu chữa bài

-GV lưu ý: Những ý kiến của nhóm ghi

đầy đủ vào bảng, sau đó là ý kiến bổ sung

-GV khuyến khích HS Ke thêm các đại

diện khác ngoài SGK

-GV nêu thêm một vài loài gây bệnh ở

người và động vật

-HS rút ra kết luận vai trò của ĐVNS

-Cá nhân đọc thông tin ghi nhớ kiến thức-Trao đổi nhóm thống nhất ý kiến vàhoàn thành bảng 2

-Yêu cầu:

+ Nêu lợi ích từng mặt của ĐVNSđối với tự nhiên và đời sống conngười

+ Chỉ rõ tác hại đối với động vật vàngười

+ Nêu được con đại diện

- Đại diện nhóm ghi đáp án bảng 2

-Nhóm khác nhận xét và bổ sung

-HS theo dõi, sửa lỗi theo đáp án củagiáo viên

*Kết luận: ĐVNS có vai trò quan trọng trong tự nhiên và trong đời sống con người :

Có lợi: Là thức ăn của động vật lớn hơn trong nước, chỉ thị Ve độ sạch của môi trường nước…

Có hại : Gây bệnh cho người và động vật

4 CỦNG CỐ –KIỂM TRA –ĐÁNH GIÁ:

GV hướng dẫn học sinh rút ra kết luận chung SGK T 28

*Chọn câu trả lời đúng trong các câu sau:

Trang 20

2/Cơ thể gồm một Từ bào

3/Sinh sản vô tính, hữu tính đơn giản

4/Có cơ quan di chuyển chuyên hóa

5/Tổng hợp chất hữu cơ nuclêôtítôi sống cơ thể

6/Sống Dỵ dưỡng nhờ chất hữu cơ có sẵn

7/Di chuyển nhờ roi, lông bới hay chân giả

2- Kiểm tra bài cũ:

I-CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI CHUYỂN

*Hoạt động1: Mô tả được Cấu tạo ngoài và cách di chuyển của thuỷ tức

-GV cho HS nghiên cứu h.8.1, 8.2 và Mỗi cá nhân HS nghiên cứu SGK tr

Trang 21

mục  SGK tr.29 Trả lời câu hỏi

+Trình bày hình dạng, cấu tạo ngoài

của thuỷ tức

+ Thuỷ tức di chuyển như thế nào?

Mô tả bằng lời 2 cách di chuyển của

thuỷ tức

-GV gọi các nhóm chữa bài bằng cách

chỉ các bộ phận cơ thể trên tranh và mô

tả cách di chuyển trong đó nói rõ vai trò

của đế bám

-GV yêu cầu rút ra kết luận

-GV giảng về kiểu đối xứng toả tròn

29 kết hợp với hình vẽ  Ghi nhớkiến thức

-Trao đổi nhóm thống nhất đáp án

Yêu cầu:

+ Hình dạng: Trên là lỗ miệng, trụdưới là đế bám

+ Kiểu đối xứng toả tròn +Có các tua ở lỗ miệng + Di chuyển kiểu sâu đo, lộn đầu

- Đại diện các nhóm trình bày đáp án,nhóm khác nhận xét, bổ sung

- Học sinh tự rút ra KL

*Kết luận : + Hình dạng: Hình trụ: trên là lỗ miệng, xung quanh có tua

miệng, dưới là đế bám

+ Kiểu đối xứng toả tròn

+ Di chuyển kiểu sâu đo, lộn đầu, bơi trong nước.

II CẤU TẠO TRONG

*Hoạt động 2: Nêu rõ thành phần cấu tạo cơ thể của thuỷ tức

Nêu được cấu tạo và chức năng các tế bào cấu tạo nên thành

cơ thể thuỷ tức.

-Gv yêu cầu quan sát hình cắt dọc của

thuỷ tức, đọc thông tin trong bảng 1

Hoàn thành bảng 1 trong vở bài tập

-GV ghi kết quả của nhóm lên bảng, nếu

có nhiều kết quả khác nhau yêu cầu

nghiên cứu thông tin và hình vẽ

-GV nêu câu hỏi: Khi chọn tên loại tế

bào ta dựa vào đặc điểm nào?

- GV thông báo đáp án đúng theo thứ tự

-Cá nhân quan sát tranh và hình ởbảng 1 của SGK

- Đọc thông tin về chức năng từng loại

tế bào  Ghi nhớ kiến thức

-Thảo luận nhóm  thống nhất trả lời:

Tên gọi các tế bào

Trang 22

1-Tế bào gai

2- Tế bào sao

3- Tế bào sinh sản

4-Tế bào mô cơ tiêu hóa

5-tế bào mô bì cơ

-GV giảng: Lớp trong còn có tế bào

tuyến nằm xen kẽ các tế bào mô bì cơ

tiêu hoá, tế bào tuyến tiết dịch vào

khoang vị để tiêu hoá ngoại bào ở đây

đã có sự chuyển tiếp giữa tiêu hoá nội

bào (Kiểu tiêu hoá của động vật đơn

bào) sang tiêu hóa ngoại bào (kiểu tiêu

hoá của động vật đa bào)

*Kết luận: Thành cơ thể có 2 lớp tế bào:

+ Lớp ngoài: Tế bào gai, thần kinh, mô bì cơ

+ Lớp trong: tế bào mô cơ – tiêu hoá

Giữa 2 lớp là tầng keo mỏng Lỗ miệng thông với khoang tiêu hoá ở giữa

gọi là ruột túi.

III.DINH DƯỠNG

*Hoạt động 3: Nêu được cách bắt mồi, tiêu hoá, bài tiết, hô hấp của thuỷ tức.

-GV cho HS quan sát hình thuỷ tức bắt

mồi, kết hợp thông tin SGK tr.31, trao

đổi nhóm trả lời câu hỏi sau:

+ Thuỷ tức đưa mồi vào miệng bằng

cách nào?

+ Nhờ loại tế bào nào cơ thể thuỷ tức

tiêu hoá được mồi?

+ Thuỷ tức thải bã bằng cách nào?

-Các nhóm chữa bài

Cá nhân tự quan sát tranh chú ý tuamiệng, tế bào gai

+ Đọc thông tin SGK-Trao đổi nhóm thống nhất câu trả lời

 Yêu cầu HS:

+ Đưa mồi và miệng bằng tua

+ Tế bào mô cơ tiêu hoá mồi + Lỗ miệng thải bã

- Đại diện nhóm trả lời câu hỏi, nhóm

Trang 23

* Kết luận: - Thuỷ tức bắt mồi bằng tua miệng

- Quá trình tiêu hóa thực hiện ở khoang tiêu hoá nhờ dịch từ tế bào

mo co tieu hoa.

- Sự trao đổi khí thực hiện qua thành cơ thể

IV- SINH SẢN

*Hoạt động 4: Nêu rõ các hình thức sinh sản của thuỷ tức, đặc biệt là khả

năng tái sinh.

-GV yêu cầu HS quan sát tranh sinh sản

của thuỷ tức, trả lời câu hỏi:

+ Thuỷ tức có kiểu sinh sản nào?

-Gọi 1 vài HS chữa bài bằng cách mô tả

trên tranh kiểu sinh sản của thuỷ tức

-GV thuyết trình Khả năng tái sinh cao

của thuỷ tức do thuỷ tức còn có các tế

bào chưa chuyên hoá

-GV HỎI: Tại sao gọi thuỷ tức là động

vật đa bào bậc thấp? (Chủ yếu dựa vào

cấu tạo và dinh dưỡng của thuỷ tức)

-HS tự quan sát tranh tìm kiến thức

- HS tự rút ra kết luận

* Kết luận: Thuỷ tức có nhiều hình thức sinh sản như:

Sinh sản vô tính (mọc chồi).

Sinh sản hữu tính (Hình thành tế bào sinh dục đực và cái sau đó thụ tinh tạo

thành hợp tử).

Ngoài ra còn có khả năng tái sinh (1 phần cơ thể tạo 1 cơ thể mới

-Học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK tr 32

Trang 24

Tiết 9: ĐA DẠNG CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG

*Hoạt động 1:Nêu rõ được cấu tạo, di chuyển,lối sống của sứa

-GV cho HS nghiên cứu h.9.1, 9.2 và

mục  SGK tr.33 Thảo luận nhóm

-GV phát phiếu học tập kẻ bảng 1

SGK 

Các nhóm thảo luận, điền vào bảng

-GV trinh bayđáp án mẫu cho HS

dù, miệng ở dưới, di chuyển bằng co bóp

dù, nhưng vẫn giữ đặc điểm ngành ruộtkhoang đó là cơ thể đối xứng tỏa tròn, tự

- Lối sống tự do, bơi lội trong nước Sống cá thể.

II- HẢI QUÌ -SAN HÔ:

*Hoạt động 2: Nêu rõ được cấu tạo, di chuyển, lối sống của Hải quì và; San

hô

So sánh được san hô, hải quì với sứa để thấy rõ sự khác biêt

trong cấu tạo phù hợp vói lối sống: Sống bám- bơi lội tự do.

Trang 25

-Gv cho HS quan sát tranh và diễn đạt

bằng lời về cấu tạo của hải quì và san

hô

- GV yêu cầu HS đánh dấu vào bảng 2

-Gọi các nhóm lên điền vào bảng

*Kết luận: Ruột khoang ở biển có rất nhiều loài, đa dạng, phong phú:

Cơ thể sứa: hình dù, cấu tạo thích nghi với lối sống bơi lội tự do

Cơ thể hải quì: hình trụ, sống bám, kiểu tổ chức cấu tạo đơn độc.

Cơ thể san hô :hình trụ, sống bám, khung xwong bất động phát triển, kiểu tổ chức cấu tạo dạng tập đoàn

Tất cả ruột khoang ở biển đều là những động vật ăn thịt.

1-Tìm câu đúng trong các câu sau:

a-Sứa có miệng ở trên, di chuyển bằng dù

b-Thuỷ tức có đối xứng tỏa tròn, sống ở biển

c-Sứa cơ thể hình dù, miệng ở dưới, có tế bào tự vệ

2- Điền vào chỗ trống những từ sau:

- Khi sinh sản mọc chồi, cơ thể con không tách rời ra mà dính với cơ thể mẹ tạo nên tập đoàn

-Có nhiều tua miệng xếp đối xứng và có màu rực rỡ như cánh hoa Đó là

- thích nghi với đời sống di chuyển ở biển

-Học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK T35

Trang 26

Ngày giảng: 17/9/2010

Tiết 10: ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG

I Mục tiêu bài học

-HS nêu được những đặc điểm chung của ngành ruột khoang

-HS chỉ rõ được vai trò của ngành ruột khoang trong tự nhiên và trong đời sống

- Rèn kỹ năng quan sát so sánh, phân tích, tổng hợp

- Học sinh có ý thức bảo vệ những động vật quí có giá trị

II Đồ dùng dạy học:

-Tranh vẽ như SGK : Sơ đồ cấu tạo cơ thể đại diện Thuỷ tức, San hô,

III hoạt động dạy – học

1 Tổ chức lớp:

2 - Kiểm tra bài cũ:

I- ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG:

*Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành ruột khoang

HS nêu được những đặc điểm cơ bản nhất của ngành ruột khoang.

-Quan sát hình 10.1 SGK tr.37 Hoàn

thành bảng “Đặc điểm chung của một số

ngành ruột khoang”

-GV kẻ sẵn bảng này để HS chữa bài

GV quan sát hoạt động của các nhóm,

giúp đỡ nhóm học yếu và động viên nhóm

học khá

-GV nên gọi nhiều nhóm lên chữa bài

-GV cần ghi ý kiến bổ sung của các nhóm

để cả lớp theo dõi và bổ sung tiếp

-GV nên lưu ý tìm hiểu số nhóm có ý kiến

trùng nhau hay khác nhau

-GV cho HS quan sát bảng đáp án

-GV yêu cầu từ kết quả bảng trên rút ra

kết luận đặc điểm chung của ngành ruột

khoang

Cá nhân quan sát hình 10.1 nhớ lại kiến thức đã học về sứa, thuỷ tức, hải quì, san hô

-Trao đổi nhóm thống nhất ý kiếnYêu cầu:

+ Kiểu đối xứng + Cấu tạo thành cơ thể + Cách bắt mồi

+ Lối sống

- Đại diện các nhóm ghi kết quả vào từng nội dung

- Nhóm khác nhận xét, bổ sung

-HS theo dõi và tự sửa chữa nếu cần

* Kết luận: -Cơ thể có đối xứng toả tròn

-Ruột dạng túi

-Thành cơ thể có 2 lớp tế bào.

-Tự vệ và tấn công bằng tế bào gai.

Trang 27

II-VAI TRÒ CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG

*Hoạt động 2: Học sinh nêu được vai trò của ngành ruột khoang thể hiện 2

mặt: có lợi, có hại.

-GV yêu cầu HS đọc SGK  Thảo luận

nhóm trả lời câu hỏi:

+ Ruột khoang có vai trò như thế nào trong

tự nhiên và trong đời sống?

+ Nêu rõ tác hại của ruột khoang?

*Yêu cầu:

+ Lợi ích làm thức ăn, trang trí,

+ Tác hại: Gây đắm tàu

- Đại diện nhóm trình bày đáp á n

 Nhóm khác bổ sung

*Kết luận: Ruột khoang có vai trò quan trọng trong tự nhiên và trong đời sống con người:

Có lợi: Làm thức ăn, tạo vẻ đẹp cho hệ sinh thái biển…

Có hại : Gây độc cho người, cản trở giao thông đường biển …

-GV treo tranh của các đại diện ruột khoang lên bảng và yêu cầu HS diễn đạt bằng lời các đặc điểm chung, vai trò của chúng đối với đại dương và đời sống con người

-Học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3, 4 SGK T38

Trang 28

- Hs nêu được đặc điểm nổi bật của ngành giun dẹp là cơ thể đối xứng 2 bên.

- Chỉ rõ đặc điểm cấu tạo của sán lá gan thích nghi với lối sống ký sinh

- Giải thích được vòng đời của sá lá gan qua nhiều giai đoạn ấu trùng kèm theo thay đổi vậtchủ

- Rèn kỹ năng quan sát, so sánh, thu thập kiến thức, hoạt động nhóm

- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng chống giun sán ký sinh cho vật nuôi

I Tìm hiểu cấu tạo và di chuyển, dinh dưỡng ở sán lá gan

Mục tiêu : HS nêu được đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của sán lá gan phù hợp với lối sống ký sinh So sánh với sán lông (Sống tự do)

-Quan sát hình 11.1 SGK tr.40-41

-Cá nhân quan sát hình -Trao đổi nhóm thống nhất ý kiến

Trang 29

- Đọc các thông tin SGK Thảo luận

nhóm hoàn thành phiếu học tập nội

dung bảng đặc điểm cấu tạo của sán

lông, sán lá gan

-GV kẻ phiếu học tập lên bảng gọi 2

HS lên bảng

-GV gọi các nhóm lên bảng chữa bài

-GV ghi ý kiến bổ sung để HS nhận xét

-GV cho đáp án để HS theo dõi

- Đại diện các nhóm ghi kết quả vào từng nội dung

- Nhóm khác nhận xét, bổ sung

-HS theo dõi và tự sửa chữa nếu cần

* Kết luận:

- Sán lá gan thích nghi với đời sống ký sinh ở gan, mật trâu bò

- Cơ thể dẹp, đối xứng hai bên, ruột phân nhánh, chưa có hậu môn

- Mắt, lông bơi tiêu giảm, giác bám phát triển, cơ thể có thể chun dãn

- Cơ quan tiêu hoá, cơ quan sinh dục rất phát triển

*Hoạt động 2: II Vòng đời sán lá gan

Mục tiêu: HS nêu dược vòng đời của sán lá gan trải qua nhiều giai đoạn về nhiều vật chủ trung gian

-GV giới thiệu sơ đồ về vòng đời, đặc

điểm của một số giai đoạn ấu trùng

-GV gọi HS dùng tranh để trình bày

tiếp tục vòng đời của sán lá gan

-GV cho HS thảo luận nhóm 4 tình

huống trong mục SGK tr.43

+ Trứng sán không gặp nước ?

+ ấu trùng nở ra không gặp cơ thể ốc ?

+ ốc chứa ấu trùng bị động vật ăn ?

+ Kén bám vào rau  trâu bò không ăn

?

- Sán lá gan thích nghi với phát tán nòi

giống như thế nào ?

- Muốn tiêu diệt sán lá gan ta phải làm

thế nào ?

-Cá nhân đọc thông tin SGK tr.42  Ghi nhớ kiến thức

-Thảo luận nhóm  thống nhất trả lời:

+ Không nở  ấu trùng

+ ấu trùng sẽ chết

+ ấu trùng không phát triển

+ Kén hỏng  không nở thành sán được

+ Trứng phát triển ngoài môi trường, thông qua vật chủ

+ Diệt ốc, xử lý phân diệt trứng, xử lý rau diệt kén

Yêu cầu:

-Nêu được vòng đời sán lá gan thay đổi vật chủ qua nhiều giai đoạn ấu trùng

Trang 30

Nhóm khác bổ sung

* Kết luận:

Trứng có nước  ấu trùng có lông bơi  ốc ấu trùng có đuôi  Kén sán Trâu bò Sán lá gan Đẻ Trứng nở ấu trùng có lông bơi chui ốc

kén sán Bám vào cây rời khỏi ốc ấu trùng có đuôi

-Nhận biết được đặc điểm của một số giun dẹp kí sinh khác nhau từ một số đại diện

về các mặt: Kích thước, tác hại, khả năng xâm nhập vào cơ thể

-Trên cơ sở các hoạt động, tự rút ra những đặc điểm chung của ngành giun dẹp

- Rèn kỹ năng quan sát, phân tích, so sánh

- Giáo dục ý thức vệ sinh cơ thể, vệ sinh môi trường

Trang 31

2 Kiểm tra bài cũ :

- Nêu đặc điểm của sán lá gan thích nghi với đời sống ký sinh ?

- Trình bày vòng đời sán lá gan ? Tại sao trâu bò nước ta mắc sán với tỷ lệ cao ?

3 Bài mới :

*Hoạt động 1:

I-Một số giun dẹp khác:

Mục tiêu: nêu được một số đặc điểm của giun dẹp ký sinh và biện pháp phòng chống

-GV cho HS nghiên cứu hình vẽ SGK

tr.44 Chú ý sán dây vì chúng thích

nghi rất cao với điều kiện sống ký sinh

(cơ quan tiêu hoá tiêu giảm hoàn toàn,

thành cơ thể hấp thu chất dinh dưỡng

nên giống như thành ruột người

-GV cho HS thảo luận nhóm, trả lời câu

hỏi theo mục  SGK

-HS nghiên cứu hình vẽ SGK

*Yêu câu trả lời được các ý:

+Giun dẹp thường ký sinh ở các bộ phận giàu chất dinh dưỡng như ruột non, gan, máu

+ Để phòng chống giun sán ký sinh phải ăn uống vệ sinh: Nấu chín thức

ăn, nước phải đun sôi, tắm rửa ở nơi nước sạch

Kết luận:

- Một số giun dẹp ký sinh: + Sán lá máu (ký sinh trong máu người)

+ Sán bã trầu (Ký sinh trong ruột lợn)

+ Sán dây (Ký sinh trong ruột người, cả trâu, bò, lơn)

*Hoạt động 2:

II Đặc điểm chung của ngành giun dẹp

- Mục tiêu: nêu được đặc điểm chung cơ bản của ngành giun dẹp

-GV giới thiệu thêm cho HS một số đặc

điểm cấu tạo của sán dây

-Cho HS điền vào bảng SGK

Trang 32

-GV đưa ra đáp án đúng +Cơ thể dẹp và đối xứng 2 bên

+ Phân biệt đầu, đuôi, lưng bụng + Cơ quan sinh dục phát triển +Phát triển qua các giai đoạn ấu trùng

ấu trùng phát triển qua các vật chủ trung gian

Kết luận : Đặc điểm chung của ngành giun dẹp :

- Cơ thể dẹp, đối xứng hai bên, phân biệt đầu, đuôi, lưng, bụng

- Ruột phân nhiều nhánh, chưa có ruột sau và hậu môn

- Một số giun dẹp ký sinh : Giác bám, cơ quan sinh sản phát triển, ấu trùng phát triển qua nhiều vật chủ trung gian

4- CỦNG CỐ - KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ:

Ngành giun dẹp có những đặc điểm sau:

1-Cơ thể có dạng túi

2-Cơ thể dẹt có đối xứng 2 bên

3-Ruột hình túi chưa có lỗ hậu môn

4- Ruột phân nhánh chưa có lỗ hậu môn

5- Cơ thể chỉ có một phần đầu và đế bám

6-Một số kí sinh có giác bám

7-Cơ thể phân biệt đầu, lưng, bụng

8-Trứng phát triển thành cơ thể mới

9-Vòng đời qua giai đoạn ấu trùng

-Học câu hỏi SGK

- Đọc bài 13

Trang 33

NGÀNH GIUN TRÒN Tiết 13: GIUN ĐŨA

I- MỤC TIÊU:

-HS nêu được đặc điểm cơ bản của ngành giun tròn

-Mô tả được cấu tạo của ngành giun tròn thích nghi với đời sống ký sinh như thế nào?

-Giải thích được vòng đời của giun đũa.Từ đó biết cách phòng chống

-Rèn kỹ năng :quan sát ,sóánh, phân tích

-GDý thức vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân

II- ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

-Tranh vẽ như SGK

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 TỔ CHỨC LỚP :

2 KIỂM TRA BÀI CŨ :

- Đặc điểm chung của ngành giun dẹp ?

3 BÀI MỚI:

I: CẤU TẠO,DI CHUYỂN VÀ DINH DƯỠNG CỦA GIUN ĐŨA

*Hoạt động 1: Cấu tạo,di chuyển và dinh dưỡng của giun đũa

Mục tiêu: Tìm hiểu cấu tạo di chuyển và dinh dưỡng của giun đũa thích nghi với ký sinh.

tr.47

-GV giảng tóm tắt cấu tạo ngoài, trong

và di chuyển, dinh dưỡng của giun đũa

-GV cho HS thảo luận nhóm, trả lời

câu hỏi theo mục  SGK tr.48

+Trình bàyhình dạng, cấu tạo của giun

+Giun cái dài hơn giun đực đảm bảo

đẻ một lượng trứng nhiều (một ngày đẻ

200 ngàn trứng.m +Lớp vỏ cuticun tránh được tác động hoá học của dịch tiêu hoá trong ruột non, nếu không chúng sẽ bị tiêu hoá như thức ăn khác

+ Ruột thẳng và có hậu môn để cho thức ăn vận chuyển theo một chiều, nênống tiêu hoá chuyên hoá hơn, đồng hoáthức ăn hiệu quả hơn

Trang 34

điểm nào?Tại sao?

+Giun đũa di chuyển bằng cách nào?

Nhờ đặc điểm nào mà giun đũa chui

vào ống mật và gây hậu quả như thế

nào?

-GV gọi các nhóm lên nêu kết quả trả

lời trên bảng phụ của nhóm

-GV cho HS rút ra kết luận

nhiều giun con có kích thước nhỏ, làm cho người bệnh đau bụng, rối loạn tiêu hoá

-HS các nhóm báo cáo kết quả ,nhóm khác nhận xét

HS đối chiếu và sửa theo nêu như có sai sót

*Kết luận:

+Hình dạng ngoài : -ống, như chiếc đũa

-Vỏ cuticun bao bọc

+Cấu tạo trong :

-Thành cơ thể : Lớp biểu bì, cơ dọc phát triển

-Khoang cơ thể chưa chính thức

-Miệng ở 3 môi bé, ruột thẳng, có hậu môn

-Tuyến sinh dục dài và cuộn khúc

+Di chuyển hạn chế, chủ yếu co duỗi nhờ cơ dọc, giúp chui rúc trong ruột

+Dinh dưỡng; Hầu phát triển nên chất dinh dưỡng vào nhanh và nhiều

II -SINH SẢN VÀ VÒNG ĐỜI CỦA GIUN ĐŨA:

*Hoạt động 2: Sinh sản và vòng đời của giun đũa:

Mục tiêu: Nắm được vòng đời của giun đũa

-GV giới thiệu thêm cho HS một số đặc

điểm cơ quan sinh dục và sinh sản giun

đũa

-GV cho HS nghiên cứu vòng đời giun

đũa qua tranh vẽ hình 13.3 và 13.4

-HS trả lời câu hỏi mục  SGK tr.49

+Trình bày vòng đời của giun đũa ?

+Rửa tay trước khi ăn và không ăn rau

sống có liên quan gì đén bệnh giun đũa?

+Tại sao y học khuyên nên tẩy giun từ

từ 1-2 lần-Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhạn xét bổ sung

Trang 35

-GV cho HS rút ra kết luận.

*Kết luận:

Trứng giun ra ngoài gặp đất ẩm  ấu trùng trong trứng  Ruột non người Gan, tim, phổi, máu Kí sinh ruột non phát triển thành giun trưởng thành

4 CỦNG CỐ - KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:-HS đọc kết luận

-Trả lời câu hỏi 1,2 SGK.

- Rèn kỹ năng quan sát, phân tích

- GD ý thức giữ vệ sinh môi trường, cá nhân và vệ sinh ăn uống

2.KIỂM TRA : 1.Đặc điểm cấu tạo nào của giun đũa khác sán lá gan ?

2.Tác hại và cách phòng tránh giun đũa ?

Trang 36

3 BÀI MỚI

I-MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC:

*Hoạt động 1: Một số giun tròn khác

Mục tiêu :HS kể tên và nêu đặc điểm một số giun tròn ký sinh ở người và thực vật

tr.50

-GV lưu ý HS: Giun kim kí sinh đa số ở

trẻ em nên cho HS nghiên cứu vòng đời

+Các loài giun tròn thường ký sinh ở

đâu và gây tác hại gì cho vật chủ ?

+Giải thích vòng đời giun kim?

+Giun gây cho trẻ những phiền toái gì?

+Do thói quen nào của trẻ mà giun khép

+Giun tròn thường kí sinh nơi giàu chất dinh dưỡng như: Ruột non, tá tràng, mạch bạch huyết, rễ lúa.Gây cho vật chủ tác hại: Lấy thức ă n, gây viêm nơi kí sinh, tiết chất độc

+ Giun kim đẻ trứng ở hậu môn, gây ngứa ngáy, do thói quen mút tay

+ Để phòng bệnh giun chú ý giữ vệ sinh cá nhân, môi trường, diệt ruồi nhặng, không tưới rau bằng phân tươi, rửa tay trước khi ăn

-Đại diện nhóm báo cáo , nhóm khác nhận xét bổ sung

*Kết luận:

-Giun kim kí sinh ruột già, nhiễm qua đường tiêu hoá

-Giun móc câu kí sinh tá tràng, nhiễm qua da bàn chân

-Giun rễ lúakí sinh ở rễ lúa, gây bệnh vàng lụi lúa

- Để phòng chống phải giữ vệ sinh cá nhâ n, môi trường, diệt ruồi nhặng, không tưới rau bằng phân tươi, rửa tay trước khi ăn

II - ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA GIUN TRÒN

Trang 37

*Hoạt động 2: Đặc điểm chung của giun tròn

Mục tiêu: Qua các đại diện học sinh rút ra được đặc điểm chung của ngành giun tròn

-Qua các đại diện đã học, giáo viên cho

HS điền vào bảng đặc điểm chung của

ngành giun tròn

-Gọi HSđiền vào bảng

-GV đưa ra đáp án đúng cho HS đối chiếu

-Từ đó cho HS rút ra đặc điểm chung

-HS điền vào bảng-Mỗi HS nêu 1 đặc điểm

-Em khác nhận xét đúng sai-HS rút KL

*Kết luận:

-Hình trụ, thuôn nhọn 2 đầu, mình tròn

-Có vỏ cuticun bao bọc

-Khoang cơ thể chưa chính thức, cơ quan tiêu hoá dạng ống (từ miệng đến hậu môn)

*Trả lời câu hỏi SGK:

1/ Căn cứ vào nơi kí sinh hãy so sánh giun kim và giun móc câu, loài giun nào nguy hiểm nơn? Loài giun nào dễ phòng chống hơn?

2/ Trong số các đặc điểm chung đó của Giun tròn, đặc điểm nào dễ nhận biết chúng?3/ Tỉ lệ mắc giun đũa ở nước ta cao, vì sao?

Trang 38

Tiết :15

NGÀNH GIUN ĐỐT - GIUN ĐẤT

I- MỤC TIÊU:

-Mô tả được hình dạng ngoài và cách di chyển của giun đất

-Xác định được cấu tạo trong, trên cơ sở đó biết được cách dinh dưỡng của chúng.-Bước đầu biết về hình thức sinh sản ở giun đất

-Rèn kỹ năng quan sát,so sánh, phân tích

-GD ý thức bảo vệ động vật có ích

1- giáo viên:

-Tranh vẽ cấu tạo ngoài, cấu tạo trong và sơ đồ di chuyển của giun đất

2.Học sinh :.Vật mẫu : 1 Giun đất / 1 nhóm

I-HÌNH DẠNG NGOÀI VÀ DI CHUYỂN:

*Hoạt động 1: Hình dạng ngoài và di chuyển

Mục tiêu:HS nêu rõ được đặc điểm cấu tạo ngoài, và sự di chuyển của giun đất

-GV cho HS nghiên cứu hình vẽ SGK tr.53

+Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của giun đất

phù hợp với lối sống trong đất ?

Trang 39

*Kết luận:

-Cấu tạo ngoài :

+ Cơ thể dài nhiều đốt

+ Có đai sinh dục, lỗ sinh dục đực, lỗ sinh dục cái

+ Mỗi đốt có 1 vành tơ

+Đối xứng hai bên

-Di chuyển : Bằng cách chun giãn cơ thể và vòng tơ

II – CẤU TẠO TRONG ,DINH DƯỠNG VÀ SINH SẢN

*Hoạt động 2: Cấu tạo trong , dinh dưỡng và sinh sản:

Mục tiêu:HS trình bày cấu tạo trong, nêu rõ đặc diểm dinh dưỡng và sinh sản của giun đấtHoạt động của giáo viên

GV treo tranh 15.4,5

+ Nêu đặc điểm cấu tạo trong của giun

đất ?

+So sánh với giun tròn tìm ra hệ cơ quan

mới xuất hiện ở giun đất?

+Hệ cơ quan đó có cấu tạo như thế nào?

-GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin

mục 4

+Giun đất dinh dưỡng như thế nào?

+Vì sao mưa nhiều ,giun đất lại chui lên

mặt đát?

+Cuốc phải giun đất thấy chất lỏng màu

đỏ chảy ra.Đó là chât gì ?Tại sao có màu

đỏ

-GV cho học sinh nghiên cứu phần5 SGK

+Giun đất sinh sản như thế nào ?

+Tại sao giun lưỡng tính,khi sinh sản lại

ghep đôi?

Hoạt động của học sinh-HS quan sát tranh và nghiên cứu thông tin

-Thảo luận nhóm, thống nhất câu trả lời

-HS thảo luận trả lời câu hỏi+Quá trình dinh dưỡng+Giun hô hấp qua da+Máu đỏ do có ô xi

-HS nghiên cứu ,trả lời câu hỏi:

+Cách sinh sản:Ghép đôi, tạo kén+Trao đổi tinh dịch

-Đại diện nhóm trình bày ,nhóm khác nhận xet bổ sung , rút kết luận

Trang 40

*Kết luận:

+Cấu tạo trong: Khoang cơ thể chính thức

-Hệ tuần hoàn: Kín, máu màu đỏ,mạch lưng,mạch bụng,mạch vòng hầu (tim)

-Hệ thần kinh:Dạng chuỗi hạch: hạch não,vòng hầu,chuỗi thần kinh bụng

-Hệ tiêu hoá: Miệng đến hậu môn

+Dinh dưỡng:

-Thức ăn (vụn thực vật,mùn đất) miệng hầu diều dạ dày ruột tịt

-Hô hấp:Qua da

+Sinh sản: -Giun đất lưỡng tính

-Ghép đôi ,trứng được thụ tinh phát triển trong kén giun non

4 CỦNG CỐ- KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:

1-Trình bày cấu tạo giun đất phù hợp với đời sống trong đất như thế nào?

2-Cơ thể giun đất có đặc điểm nào tiến hóa hơn so với ngành động vật đã học trước

-Học câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài 16:Giun đất

Tiết: 16 THỰC HÀNH - MỔ VÀ QUAN SÁTGIUN ĐẤT

-HS có ý thức kiên trì,tự giác, có tinh thần tự giác trong giơ thực hành

Định dạng
Số trang	142
Dung lượng	0,99 MB