Giáo án Ngữ Văn 9 Tuần 10 2016 Chuẩn KTKN 3 cột, mới nhất 2016, Đảm bảo chuẩn , tích hợp đầy đủ kĩ năng sống, môi trường, tư tưởng HCM. Tài liệu sử dụng thiết kế gồm: 1. Chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ Văn THCS các lớp 6,7,8,9. 2. Tích hợp tư tưởng HCM trong dạy học môn Ngữ Văn THCS 3. Tích hợp kĩ năng sống trong môn ngữ văn THCS. 4. Tài Liệu GD và BV môi trường. 5. Khung PPCT Theo giảm tải mới nhất 2016. Mong các bạn ủng hộ mình và đóng góp để mình hoàn thiện tài liệu này. Liên hệ: anhnamhsp@gmail.com, hoặc ĐT: 0961352386
Trang 1TUẦN 10
Lớp 9 Tiết (TKB) ngµy d¹y:…/ …/ 2016 SÜ sè: …
V¾ng:
Tiết 46: ĐỒNG CHÍ
(Chính Hữu)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Cảm nhận được vẻ đẹp về hình tượng anh bộ đội được khắc hoạ trong bài thơ- những người đã viết nên những trang sử Việt Nam thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp
- Thấy được những đặc điểm nghệ thuật nổi bật được thể hiện qua bài thơ này
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Một số hiểu biết về hiện thực những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân pháp của dân tộc ta
- Lí tưởng cao đẹp và tình cảm keo sơn gắn bó làm nên sức mạnh tinh thần của những người chiến sĩ trong bài thơ
- Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ: ngôn ngữ thơ bình dị, biểu cảm, hình ảnh tự nhiên, chân thực
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm một bài thơ hiện đại
- Bao quát toàn bộ tác phẩm, thấy được mạch cảm xúc trong bài thơ
- Tìm hiểu một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, từ đó thấy được giá trị nghệ thuật của chúng trong bài thơ
3.Thái độ:
Giáo dục HS lòng yêu quê hương, đất nước
III CÁC PHƯƠNG PHÁP KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Gợi tìm, nêu vấn đề, vấn đáp, thảo luận nhóm……
- Kĩ thuật đặt câu hỏi
- Kĩ thuật động não
- Kĩ thuật chia nhóm
IV.
TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN
1 Giáo viên:
- Soạn giáo án, Sgk, SGV NV 9 tập 1, chuẩn KT-KN Tư liệu, tranh ảnh về tác giả,
2 Học sinh:
- Chuẩn bị bài, xem tài liệu tham khảo
V CÁC BƯ ỚC LÊN LỚP
1 Kiểm tra bài cũ:
* Đọc thuộc lòng 6 câu thơ cuối trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp
nạn”, phân tích cuộc sống của ông chài ?
2.Bài mới.
* Giới thiệu bài
Trang 2Từ sau cỏch mạng thỏng Tỏm 1945, trong văn học hiện đại Việt Nam xuất hiện một đề tài mới : Tỡnh đồng chớ , đồng đội của người chiến sỹ cỏch mạng - anh bộ đội Cụ Hồ Chớnh Hữu đó là một trong những nhà thơ đầu tiờn đúng gúp vào đề tài
ấy bằng bài thơ đặc sắc : Đồng chớ
* Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy – học
*Hoạt động 1:Tỡm hiểu chung
H: Hóy giới thiệu về tỏc giả
Chớnh Hữu? - Giới thiệu về tỏc giả (dựa vào sgk)
I/Tỡm hiểu chung
1/Tỏc giả:
- Trần Đỡnh đắc (1926 2007) quờ ở Can Lộc Hà Tĩnh -Là nhà thơ quân đội ,trởng thành trong cuộc k/c chống P
-Thơ ông giàu h/a,ngôn ngữ giàu cảm xúc
- Đề tài chủ yếu viết
về ngời chiến sĩ
- GV hướng dẫn HS tự
nghiờn cứu từ khú - Đọc nhịp thơ chậm., diễn tả tỡnh
cảm, cảm xỳc lắng lại, dồn nộn
- 2 HS đọc ->
Nhận xột
H: Bài thơ được sỏng tỏc vào
thời điểm nào? -Giới thiệuhoàn cảnh sỏng
tỏc bài thơ (dựa vào sgk )
<- Bản đồ chiến dịch VB-Thu đụng
2/Tỏc phẩm:
- Tập "Đầu sỳng trăng treo " (1966)
- Bài thơ Đồng chớ sỏng tỏc
1948 sau khi tỏc giả cựng đồng dội tham gia chiến dịch Việt Bắc (1947)
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS đọc - hiểu văn bản.
- GV hướng dẫn HS
cỏch đọcGV đọc mẫu
-HS theo dừi & đọc lại
-Giải thớch một số từ
khú: đồng chớ, tri kỉ
Hỏi: Em cú nhận xột gỡ
về thể thơ, nhịp thơ
- Nghe hướng dẫn đọc
- Nghe đọc, đọc lại bài thơ
- xem chỳ thớch
-TL: Thơ tự do,
khụng cố định,
II Đọc - hiểu văn bản.
A Đọc, tỡm hiểu chung
1 Đọc
2 Từ khú:
3.Thể thơ: Thơ tự do,
nhịp khụng cố định,
Trang 3?Tìm bố cục cho bài
thơ ?
- Chốt thể thơ, bố cục
- Đọc lại 6 câu thơ đầu
Hỏi: Cho biết nội dung
được đề cập đến trong
6 câu thơ đầu ?
Hỏi: Tình đồng chí nảy
sinh được diễn tả thông
qua những hình ảnh
thơ nào?
- Ghi các câu thơ
Hỏi: Em có nhận xét gì
về nghệ thuật mà tác
giả sử dụng ? Thể hiện
nội dung gì?
- Giải thích, bình giảng,
chốt nội dung
Hỏi: Tại sao câu thơ
thứ 7 lại chỉ có 2 tiếng
Đồng chí & dấu chấm
cảm (!) ?
Giải thích: Đây là câu
thơ quan trọng nhất
của bài thơ Nó được
lấy làm nhan đề cho,
biểu hiện chủ đề, linh
hồn chủa bài thơ Có
thể là tiếng nói phát
hiện, khẳng định tình
một tình cảm mới, có
thể là sự khẳng định
về một tình cảm cách
mạng đã trãi qua thử
nghiệm, có thể là một
bản lề mở ra ý nghĩa,
theo mạch cảm xúc
Bố cục 3 phần
- Đọc
- TL
- Nêu các câu thơ, hình ảnh
- Nhận xét về nghệ thuật
- Trao đổi, trả lời
- Nghe giải thích
theo dòng mạch cảm xúc
4.Bố cục: 3 phần.
- 7 câu đầu: Cơ sở của tình đồng chí
- 10 câu tiép: Biểu hiện của tình đồng chí
- 3 câu cuối: Bức tranh
về tình đồng chí
B Đọc, tìm hiểu văn bản.
1.Cở sở của tình đồng chí
- Quê hương anh làng tôi.
Súng bên súng bên đầu.
- Hình ảnh thơ sóng đôi, gợi đôi bạn tương đồng cảnh ngộ, cùng giai cấp, cùng chung nhiệm vụ
- Đêm rét chung chăn thành
đôi tri kỉ Hình ảnh cụ thể, giản dị, gợi cảm biểu hiện sự chan hoà, chia sẻ gian lao, niềm vui.
- “Đồng chí!”: Câu thơ
là lời khẳng định, kết tinh mọi cảm xúc, tình cảm
* Tình đồng chí đồng đội nảy nở tự nhiên và gắn bó bền chặt
Trang 4biểu hiện cụ thể của
tình đồng chí Đồng chí
vang lên như một nốt
nhấn nổi bật trong bản
đàn Tình đồng chí là
cao độ của tình bạn,
tình người
Hỏi: Qua đó em có
nhận xét gì về cở sở
nảy sinh của tình đồng
chí?
- Giải thích, chốt ý tiểu
kết
2 Yêu cầu 1 HS đọc lại
10 câu thơ tiếp
Hỏi: Tình đồng chí được
biểu hiện cụ thể qua
những hình ảnh thơ
nào?
Hỏi: Em có nhận xét gì
về nghệ thuật ở những
hình ảnh thơ này ?
Hỏi: Sức mạnh nào
khiến những người lính
vượt qua gian khổ ?
- Nhận xét, giải thích,
chốt ý
3.Đọc lại 3 câu thơ
cuối
Hỏi: Ba câu thơ cuối có
gì đặc biệt? Hình ảnh
đặc sắc mang tính gợi
cảm ở cuối bài thơ là
hình ảnh nào Lý giải
về sự độc đáo đó ?
-Trả lời, ghi nhớ nội dung kiến thức
- Đọc 10 câu tiếp
- Trả lời
- Nhận xét nghệ thuật
- Trả lời ghi nhớ nội dung kiến thức
- Đọc 3 câu cuối
- TL, trả lời
- Nghe giải thích, ghi nhớ nội dung
2.Những biểu hiện của tình đồng chí.
-Ruộng nương anh Hình ảnh tượng trưng
Họ thấu hiểu tình cảm, tâm tư, nỗi lòng
vai không giày Hình ảnh cụ thể, chân thực, sóng đôi Họ gắn bó chia sẻ những gian lao thiếu thốn
- Thương nhau bàn tay Tinh thần lạc quan, tình thương yêu giúp họ vượt qua gian lao thử thách
* Tình cảm gắn bó keo sơn của người lính tạo nên sức mạnh của tình đồng chí
3.Bức chân dung về người lính.
- Ba hình ảnh gắn kết nhau: súng- trăng-người lính
- “Đầu súng trăng treo” Bức tranh vừa hiện thực vừa lãng mạn, vừa xa & gần, vừa thực tại & mơ
Trang 5Giải thích:Trăng là
người ban “Đầu
súng treo” là hình ảnh
được nhận ra từ những
đêm hành quân phục
kích của tác giả Những
hình ảnh ấy còn mang
ý nghĩa tượng trưng ,
được gợi mở bởi những
liên tưởng phong phú
Các mặt đó bổ sung
cho nhau, hài hoà với
nhau của cuộc đời
người lính, biểu tượng
cho thơ ca k/c
GV: Tóm tắt vài nét về nghệ
thuật của bài thơ?
- Suy nghĩ trả lời
mộng, vừa chất chiến đấu & chất trữ tình
*Bức tranh là biểu tượng đẹp về cuộc đời người chiến sĩ
4 Nghệ thuật:
_ Sử dụng bút pháp tả thực kết hơp với lãng mạn
_ Ngôn ngữ giàu sức biểu cảm, giản dị
HĐ 3 Tổng kết
H: Tại sao tác giả đặt tên bài
thơ là " Đồng chí" ?
H: Qua bài thơ, em có cảm
nhận gì về hình ảnh anh bộ
đội thời kháng chiến chống
Pháp ?
Thảo luận trả lời
- HS bộc lộ
, rút ra ghi nhớ
III/Tổng kết
1 Ý nghĩa:
-> Tình đồng chí là bản chất cách mạng của tình đồng đội
và thể hiện sâu sắc tình đồng đội
2 Ghi nhớ : sgk.
3 Củng cố - dặn dò:
- Đọc diễn cảm lại bài thơ ?
4 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Học thuộc bài thơ, nắm được ND, NT của bài thơ
- Soạn văn bản " Bài thơ về tiểu đội xe không kính" : đọc, trả lời câu hỏi trong sgk
_
Trang 6Lớp 9 Tiết (TKB) ngµy d¹y:…/ …/ 2016 SÜ sè: …
V¾ng:
Tiết 47: BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
(Phạm Tiến Duật)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Thấy được vẻ đẹp của hình tượng người chiến sĩ lái xe Trường Sơn trong những năm tháng đánh Mĩ ác liệt và chất giọng hóm hỉnh, trẻ trung trong một bài thơ của Phạm Tiến Duật
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Phạm Tiến Duật
- Đặc điểm của thơ Phạm Tiến Duật qua một sangs tác cụ thể: giàu chất hiện thực và đầy cảm hứng lãng mạn
- Hiện thực cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước được phản ánh trong tác phẩm; vẻ đẹp hiên ngang, dũng cảm, tràn đầy niềm lạc aưquan cách mạng, của những con người đã làm nên con đường Trường Sơn huyền thoại được khắc hoạ trong bài thơ
2 Kĩ năng
- Đọc- hiểu một bài thơ hiện đại
- Phân tích được vẻ đẹp hình tượng người chiến sĩ lái xe Tường Sơn trong bài thơ
- Cảm nhận được giá trị ngôn ngữ, hình ảnh độc đáo trong bài thơ
3.Thái độ:
Giáo dục HS lòng yêu quê hương, đất nước
III TÍCH HỢP GDMT:
Liên hệ: Sự tàn phá của chiến tranh về môi trường
IV CÁC PHƯƠNG PHÁP KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Gợi tìm, nêu vấn đề, vấn đáp, thảo luận nhóm……
- Kĩ thuật đặt câu hỏi
- Kĩ thuật động não
- Kĩ thuật chia nhóm
V.
TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN
1 Giáo viên:
- Soạn giáo án, Sgk, SGV NV 7 tập 1, chuẩn KT-KN Tư liệu, tranh ảnh về tác giả,
2 Học sinh:
- Chuẩn bị bài, xem tài liệu tham khảo
VI CÁC BƯ ỚC LÊN LỚP
Trang 71 Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ “Đồng chí” ? Phân tích ND, NT ?
2 Bài mới.
Hoạt động 1: HDHS tìm hiểu chung
Cho hs quan sát chân dung t/g
H: Hãy thuyết minh về tác giả
Phạm Tiến Duật ?
H: Nêu hoàn cảnh sáng tác bài
thơ ?
- GV: hướng dẫn HS tự nghiên
cứu từ khó
- Giới thiệu về tác giả
- Phát hiện ->
Thơ tự do
- Giải thích :
I.Tìm hiểu chung
1 Tác giả.
-Phạm Tiến Duật.(1941-2007) - Là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế
hệ các nhà thơ trẻ thời chống Mỹ
- Thơ Phạm Tiến Duật tập trung thể hiện hỡnh ảnh người lớnh trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
- Giọng điệu thơ sụi nổi, trẻ trung, hồn nhiờn tinh nghịch
mà sâu sắc
2 Tác phẩm.
- Bài thơ được viết vào năm
1969, in trong tập “Vầng trăng quầng lửa”
Hoạt động 2: HDHS đọc hiểu văn bản
H: Hãy nêu cách đọc văn bản?
Quan sát các bức ảnh trên
H: Tác giả đưa vào bài thơ
những hình ảnh độc đáo nào?
H: Hình ảnh những chiếc xe
không kính được miêu tả cụ
thể trong bài thơ như thế nào?
H: Nguyên nhân nào khiến xe
không có kính?
H: Nhận xét gì về những từ
ngữ được tác giả sử dụng trong
những câu thơ trên?
H: Trải qua chiến tranh những
chiếc xe ấy còn bị biến dạng
như thế nào ?
- Hai HS đọc văn bản -> Nhận xét
- Phát hiện
- Phát hiện
suy nghĩ trả lời
* Thảo luận :
* Phát hiện
trả lời
II Đọc hiểu văn bản
1 Đọc – chú thích:
a, đọc.
b, chú thích.
Hình ảnh những chiếc xe không kính và người lính Trường Sơn
2 Phân tích:
a Hình ảnh những chiếc
xe không kính.
bom giật,rung
Xe có kính-> vỡ ->không kính
-> Vì bom đạn của chiến tranh
-Bút pháp tả thực nói lên hiện thực khốc liệt của chiến tranh
Trang 8?Những chiếc xe này là bình
thường hay bất bình thường?
H: Tại sao có những chiếc xe
không bình thường như vậy mà
vẫn hoạt động bình thường trên
tuyến đường ác liệt ?Cách giới
thiệu có gì đặc biệt?
H: Những chiến sĩ lái xe được
miêu tả qua những hình ảnh
nào ?
H: Nhận xét về nhịp điệu, bpnt
được sử dụng trong hai câu thơ
?
H: Qua đó em hình dung như
thế nào về tư thế người chiến sĩ
?
H: Từ trong những chiếc xe
không kính ấy người chiến sĩ
đã cảm nhận được điều gì ?
nhận xét chuẩn bị
trả lời
- Phát hiện
- Nhận xét suy nghĩ trả lời
- Phát hiện
Không có kính, rồi xe không có đèn
Không có mui, thùng xe có xước
- Liên tiếp một loạt các từ phủ định -> diễn tả sự không bình thường trong c/t,nhưng là bình thường trong h/c ác liệt của ct -Tạo sự khác lạ độc đáo
b Hình ảnh ng ười chiến sĩ lái xe
Vì người điều khiển nó là những chiến sĩ lái xe dũng cảm Họ là hình ảnh tiêu biểu cho lớp trẻ VN trong chiến tranh chống
Mĩ.-> -Được giới thiệu gián tiếp Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng
Ngắt nhịp 2/2, thanh bằng nhiều hơn thanh trắc, nhịp thơ cân đối nhịp nhàng.đảo ngữ,điệp từ
Tư thế ung dung, hiên ngang, oai hùng, coi thường hiểm nguy
Trang 9Những người lính lái xe không kính
-đất trời,con đường
-gió
-sao trời,cánh chim
Sảng khoái bất tận tốc độ nhanh,mạnh
đột ngột
Lòng lạc quan dũng cảm
Nhìn
Nhìn thấy
Thấy
Nhìn
Nhìn thấy
Thấy
-chạy thẳng -xoa
-như sa,ùa
Trang 10H: Nhận xét về từ ngữ, nhịp
điệu thơ ? Tác dụng?
?Phân tích h/a ẩn dụ “ con
đường”?
H: Vì sao người lái xe phải
chạy với tốc độ nhanh?
H: Tìm những câu thơ thể
hiện sức chịu đựng phi
thư-ờng của người lính lái xe?
NX cách dùng từ
H: Qua những hình ảnh thơ
trên, em nêu cảm nhận của
mình về người lính ?bộc lộ
p/c nào của họ?
Hãy đọc lại 2 khổ 5,6
H: Em cảm nhận được điều
gì qua hai khổ thơ đó?
?Quan hệ của họ ntn?Từ đó
h/a người lính có thêm nét
đẹp nào?
Hãy Đọc khổ thơ cuối cùng
H: Câu kết bài thơ có gì đặc
sắc ?h/a được sắp xếp ntn?
Phân tích h/a “trái tim”
BP hoán dụ,đối lập để
khẳng định :ý chí nghị lực
phi thường là yếu tố hoàn
thiện chân dung của họ
H: Nhận xét về ngôn ngữ,
giọng điệu của bài thơ?
Những yếu tố đó góp phần
như thế nào trong việc khắc
hoạ hình ảnh người lính lái
xe Trường Sơn?
* Phân tích
- Giải thích
- Phát hiện
Bộc lộc
- Đọc khổ thơ
5 -6
suy nghĩ trả lời
- Đọc khổ thơ cuối cùng
Thảo luận
Không có
- Điệp từ, nhịp thơ nhanh ,bp ẩn
dụ ->tinh thần lạc quan dũng cảm,yêu đời
-> Vì phải tranh thủ từng giờ, từng phút, giữa những trận bom đạn của kẻ thù -> khẩn trương
dùng khẩu ngữ: ừ thì,cười ha ha,phì phèo…
-Giọng điệu : ngang tàng,hài hước,phớt đời,hồn nhiên
-> Nét hồn nhiên, vẻ ngang tàng, đậm chất lính -> ý chí và sức mạnh của tuổi trẻ
Tình đồng đội keo sơn gắn bó
-H/A hoán dụ “trái tim”-> Trái tim yêu nước, lòng dũng cảm, ý chí vìsự thống nhất của dân tộc
3 Nghệ thuật:
_ Lựa chọn chi tiết độc đáo _ Giọng điệu ngang tàng , trẻ trung, tinh nghịch
Hoạt động 3: Hướng dẫn Hs tổng kết
?Qua h/a thơ này em thấy
t/g là người ntn?
H: Cảm nghĩ của em về thế
hệ trẻ thời kháng chiến
- Tổng kết
- Tự bộc lộ
III/Tổng kết
1 Ý nghĩa bài thơ:
Bài thơ ca ngợi người chiến sĩ lá
xe Trường Sơn dũng cảm, hiên ngang tràn đầy niềm tin chiến
Trang 11chống Mĩ, liên hệ với thế hệ
trẻ ngày hôm nay ?
Gọi 1 em đọc ghi nhớ - Đọc
thắng trong thời kì chống Mĩ cứu nước
2 Ghi nhớ /sgk.
3 Củng cố - dặn dò:
1 “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” có sự kết hợp giữa các phương thức biểu đạt nào?
A Biểu cảm, thuyết minh, miêu tả
B Biểu cảm, tự sự và miêu tả
C Miêu tả, tự sự, thuyết minh
D Biểu cảm, miêu tả, thuyết minh
4 Hướng dẫn học sinh tự học:
- Hiểu nội dung nghệ thuật của văn bản.Học thuộc lòng bài thơ
- Chuẩn bị tiết kiểm tra văn trung đại
_