Giao an Dai 9 tiet20

tổng quát: Hàm số y=ax+b đồng biến tên R khi a>0, nghịch biến trên R khi a... MỤC TIÊU:  Củng cố định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất  Tiếp tục rèn kĩ năng “nhận

Tiết 20: LUYỆN TẬP I.MỤC TIÊU:

 Tiếp tục rèn kĩ năng tính giá trị hàm số, kĩ năng vẽ đồ thị hàm số, kĩ năng

“đọc” đồ thị

 Củng cố các khái nịêm: hàm số, biến số, đồ thị của hàm số, hàm số đồng

biến trên R, hàm số nghịch biến trên R

II.CHUẨN BỊ: Giáo án; bảng phụ hệ trục toạ độ, phim bài tập

III.TIẾN HÀNH:

Hoạt động 1 : Kiểm tra, sửa bài tập (15’)

.Nêu khái nịêm hàm số?

-Làm bài tập 1 sgk /44

2.Làm bài tập 3 sgk/45

3.Điền vào chỗ trống cho thích hợp:

Cho hàm số y=f(x) xác định với mọi giá trị của

x thuộc R

-Nếu giá trị của biến x … mà giá trị tương ứng

f(x)…… thì hàm số y=f(x) được gọi là …… trên R

-Nếu…

-Làm bài tập 2 sgk/45

1.H/s nêu khái niệm hàm số (sgk/42) Giá trị của x

y=f(x)=2/3x y=g(x)=2/3x+3 2.Điền vào chỗ trống (tổng quát-sgk/44)

y=-1/2x 3.Vẽ đồ thị hàm số:

Hoạt động 2 : Luyện tập (28’)

Bài 4/45 sgk:

GV đưa đề bài có đủ hình vẽ lên màn hình

H/s hoạt động nhóm trong 6’

Đại diện nhóm trình bày bài làm

-H/s vẽ lại đồ thị hàm số y= 3.x vào vở theo

hướng dẫn tại bảng của GV

-Vẽ hình vuông cạnh 1 đv; đỉnh O, đường chéo

OB có độ dài bằng 2 -trên tia Ox đặt điểm C sao cho OC=OB= 2 -Vẽ hình chữ nhật có một đỉnh là O, cạnh OC=

2, cạnh CD=1 =>đường chéo OD= 3 Trên tia Oy đặt điểm E sao cho OE=OD= 3 -Xác định điểm A (1; 3)

-Vẽ đường thẳng OA, đó là đồ thị của hàm số y= 3.x

Bài 5 / 45 sgk:

Trường THCS Chu Văn An - Trang 33 – Đại số 9 – GV: Trương Thị Thu Thủy

y2A01x

2 4

D C

y=2x y= x

Bài 5/ 45 sgk: a)

-H/s đọc đề, hoạt động cá nhân tại bảng + phim

B)GV vẽ đường thẳng song song với OX theo

yêu cầu của đề bài :

?Xác định tọa độ điểm A, B?

?Hãy viết công thức tính chu vi P của ∆ABC?

?Trên hệ Oxy, AB = ?

?Hãy tính OA, OB dựa vào số liệu ở đồ thị?

Dựa vào đồ thị, hãy tính diện tích S của ∆ABC

?Cách tính khác?

Bài 7 sgk/46:

H/s đọc đề, nêu cách chứng minh

-Trình bày chứng minh theo hướng dẫn

Bài 7 sgk/46:

y = f(x)= 3x Cho x1 < x2 và x1; x2 ∈ R

f(x1)=3x1 ; f(x2) = 3x2

f(x1) – f(x2)= 3( x1 –x2) < 0 do x1 < x2

 f(x1) < f(x2)

 hàm số y=3x đồng biến trên R

Dặn dò về nhà: -Oân lại các kiến thức đã học: Hàm số, hàm số đồng biến, nghịch biến trên R

Làm các bài tập : 6/sgk tr 45; 4; 5 sbt trang 56; 57

Soạn bài “Hàm số bậc nhất”

Tiết 21: HÀM SỐ BẬC NHẤT I.MỤC TIÊU:

 Về kiến thức cơ bản yêu cầu h/s nắm được các kiến thức sau:

o Hàm số bậc nhất là hàm số có dạng: y=ax+b, a khác 0

o Hàm số bậc nhất y=ax+b luôn xác định với mọi giá trị của biến số x thuộc R

o Hàm số bậc nhất y=ax+b đồng biến trên R khi a>0, nghịch biến trên

R khi a< 0

 Về kĩ năng: Yêu cầu h/s hiểu và chứng minh được hàm số y=-3x+1 nghịch biến trên R, hàm số y=3x+1 đồng biến trên R từ đó thừa nhận trường hợp

tổng quát: Hàm số y=ax+b đồng biến tên R khi a>0, nghịch biến trên R khi

a<0

 Về thực tiễn: H/s thấy tuy toán là một môn khoa học trừu tượng nhưng các

vấn đề trong toán học nói chung cũng như vấn đề hàm số nói riêng lại

thường xuất phát từ việc nghiên cứu các bài toán thực tế

II.CHUẨN BỊ: Giáo án; phim trong

III.TIẾN HÀNH:

Hoạt động 1 : KTBC (5’)

?Hàm số là gì?

Bảng sau đây có xác định y

là hàm số của x không? Vì

sao?

-H/s trả lời tại bảng -y là hàm số của x vì y phụ thuộc vào đại lượng thay đổi x và ứng với mỗi giá trị của x chỉ có duy nhất 1 giá trị của y tương ứng

Hoạt động 2 : 1 Khái niệm về hàm số bậc nhất (15’)

Đvđ giới thiệu bài

Xét bài toán thực tế sau:

(Đề bài)

-Vẽ sơ đồ chuyển động

?2

?Hãy giải thích tại sao đại lượng s là

hàm số của t

Thay… y=ax+b (a khác 0) là hàm số

bậc nhất

?Vậy hàøm số bậc nhất là gì?

Bài tập: Các công thức sau có phải là

hàm số bậc nhất không? Xác định hệ

số a, b của mỗi hàm số bậc nhất?

1) y=1-5x; b)y=1/x + 4 ; c)y= ½ x;

d)y=2x2+3; e) y=mx+2 ; f) y=0x-7

*lưu ý : Hàm số y = ½ x, b=0 có dạng

y=ax đã học ở lớp 7

-Đọc đề bài và tóm tắt

-Hoạt động nhóm bàn điền vào chỗ trống ?1

-hoạt động cá nhân ?2, đọc kết quả

-Trả lời:

-Trả lời như sgk Đọc đề bài tập, lần lượt trả lời

-hàm số y = 1-5x là hàm số bậc nhất ; a=-5 ; b=1

……

Định nghĩa: Hàm

số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức y=ax+b ; trong đó

a, b là các số cho trước và a khác 0

*Lưu ý: sgk

Hoạt động 3 : 2 Tính chất (22’)

Ví dụ: Xét hàm số y=-3x+1

?Hàm số trên xác định với

những giá trị nào của x? Hãy

chứng minh hàm số nghịch biến

trên R

-mọi x∈ R -Nêu cách c/m

Ví dụ: Xét hàm số y=-3x+1 Hàm số y=-3x+1 luôn xác định với mọi x∈ R

Khi cho biến x lấy 2 giá trị

x1, x2 ∈ R sao cho x1 < x2, hay

-Gợi ý: lấy x1, x2 ∈ R sao cho x1

< x2 cần C/m gì?

?Hãy tính f(x1), f(x2)?

-Phim bài giải như sgk

?3:

?Hàm số bậc nhất đồng biến

khi nào? Nghịch biến khi nào?

?Muốn xét xem 1 hàm số là

đồng biến hay nghịch biến ta

làm thế nào?

-c/m: (f(x1) > f(x2))

-Đọc bài giải

-Hoạt động nhóm ?3 -Trả lời như phần tổng quát sgk

-chỉ cần xem xét a>0 hay a<0 để kết luận

-Xét xem hàm số nào đồng biến, nghịch biến trong bài tập trên

?4: H/s hoạt động cá nhân theo phân công

x2 –x1>0

Ta có:f(x2) - f(x1)= -3(x2 –

x1)<0 Hay f(x1) > f(x2) Vậy hàm số y=-3x+1 nghịch biến trên R

Dặn dò về nhà:

 Nhắc lại các kiến thức đã học

 Hướng dẫn bài tập 10 sgk

 Về nhà học bài, làm các bài tập 9, 10 sgk; bài 6, 8 sbt trang 57

I MỤC TIÊU:

 Củng cố định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất

 Tiếp tục rèn kĩ năng “nhận dạng” hàm số bậc nhất, kĩ năng áp dụng tính chất

hàm số bậc nhất để xét xem hàm số đó đồng biến hay nghịch biến trên R, biểu

diễn điểm trên mặt phẳng tọa độ

II CHUẨN BỊ:

Giáo án, phim bài tập, bảng phụ mặt phẳng toạ độ

III TIẾN HÀNH:

1.Ổn định lớp:

2.Kiểm tra bài cũ : (10’)

Câu 1: Định nghĩa hàm số bậc nhất?

Xác định hàm số bậc nhất tong các hàm số cho sau đây:

a) y = 5 – 2x2

b) y = 2-10x + 1

c) y = 3(x− 2)

Câu 2: Nêu tính chất của hàm số bậc nhất?

Làm bài tập 9 sgk trang 48

3 Luyện tập: (33’)

Bài tập trắc nghiệm:Hãy ghép một ô ở cột bên trái với một ô ở cột bên phải để được

kết quả đúng:

A Mọi điểm trên mặt phẳng tọa độ có

tung độ bằng 0 1 đều thuộc trục hoành Ox, có phương trình là y = 0

B Mọi điểm trên mặt phẳng toạ độ có

hoành độ bằng 0

2 đều thuộc tia phân giác của góc phần tư I hoặc III, có phương trình là y = x

C Bất kì điểm nào trên mặt phẳng tọa độ

có hoành độ và tung độ bằng nhau 3 đều thuộc tia phân giác của góc phần tư II hoặc IV, có

phương trình là y = - x

D Bất kì điểm nào trên mặt phẳng tọa độ

có hoành độ và tung độ đối nhau

4 đều thuộc trục tung Oy, có phương trình là x = 0

H/s hoạt động nhóm vào cuối tiết học

Tổng kết: Trên mặt phẳng tọa độ Oxy:

- Tập hợp các điểm có tung độ bằng 0 là trục hoành, có phương trình là y = 0

- Tập hợp các điểm có hoành độ bằng 0 là trục tung, có phương trình là x = 0

- Tập hợp các điểm có hoành độ và tung độ bằng nhau là đường thẳng y = x

- Tập hợp các điểm có hoành độ và tung độ đối nhau là đường thẳng y = - x

-Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

Bài 12 trang 48 sgk

Cho hàm số bậc nhất

y=ax+3 tìm hệ số a biết

rằng khi x=1 thì y=2,5

Bài 8 trang 57 SBT

Cho hàm số y=(3- 2

)x+1

a)Hàm số đồng biến

hay nghịch biến trên R?

Vì sao

b)Tính giá trị của y khi

x=3+ 2

Bài 13 trang 48 sgk:

Với những giá trị nào

của m thì mỗi hàm số

sau là hàm số bậc nhất?

a) y= 5 −m(x-1)

b) y=

1

1

−

+

m

m

x+ 3,5

Bài 11 trang 48 sgk:

Hãy biểu diễn các điểm

sau trên mặt phẳng toạ

độ: A(-3;0), B(-1;1),

C(0;3), D(1;1), E(3;0),

F(1;-1), G(0;-3),

H(-1;-1)

-Đọc đề -Nêu cách làm: Thay x=1; y=2,5 vào hàm số y=ax+3 rồi tìm a

-Hoạt động cá nhân tại bảng + phim

-Đọc đề, -Đứng tại chỗ trả lời câu a

-Làm câu b tại bảng +phim

-Đọc đề -Nhắc lại định nghĩa hàm số bậc nhất -Hoạt động nhóm theo phân công

-Đại diện 2 nhóm trình bày bài

-Đọc đề, -Hoạt động cá nhân trên bảng phụ + vở

Bài 12 trang 48 sgk

Thay x=1; y=2,5 vào hàm số y=ax+3, ta được:

2,5=a.1+3 ⇔ a = -0,5 ≠ 0 Vậy hệ số a của hàm số trên là – 0,5

Bài 8 trang 57 SBT

a) a = 3- 2 > 0

Hàm số đồng biến trên R b) Khi x =3+ 2, ta có:

y=(3- 2)(3+ 2) + 1

= 9 – 2 + 1 = 8

Bài 13 trang 48 sgk:

a) y= 5 −m(x-1)

⇔y= 5 −m.x- 5 −m là hàm số bậc nhất khi a ≠ 0

⇔ 5 −m≠ 0

⇔ 5 – m> 0

⇔ m< 5 b) y=m m−+11x+ 3,5 là hàm số bậc nhất khi m m−+11 ≠ 0

⇔ m+ 1 ≠ 0 và m – 1 ≠ 0

⇔ m ≠ ± 1

Bài 11 trang 48 sgk:

0

F H

1 -1

-1

-3

1 3

Dặn dò: Oân kiến thức về đồ thị hàm số y = ax; Làm bài tập 14 sgk; 11; 12 SBT

Tuần 12: Tiết 23 ĐỒ THỊ CỦA HÀM SỐ Y = AX + B (A ≠ 0)

 H/s hiểu được đồ thị của hàm số y = ax + b (a≠ 0) là một đường thẳng luôn cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng b, song song với đường thẳng y = ax nếu b≠0 hoặc trùng với đường thẳng y = ax nếu b=0

 H/s biết vẽ đồ thị hàm số y = ax + b bằng cách xác định hai điểm phân biệt thuộc đồ thị

II CHUẨN BỊ:

Giáo án, bảng phụ hệ tục tọa độ, phim

III TIẾN HÀNH:

1.Ổn định lớp:

2.Kiểm tra bài cũ : (7’)

- Đồ thị hàm số y= ax là gì? Nêu cách vẽ đồ thị hàm số y= ax?

- Vẽ đồ thị hàm số y = 2x

3.Giới thiệu bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

1.Đồ thị hàm số y = ax +b (a ≠ 0)

?1.(phim)Biểu diễn các điểm sau

trên cùng một mặt phẳng tọa độ

?Em có nhận xét gì về vị trí các

điểm A, B, C? Tại sao?

? Em có nhận xét gì về vị trí các

điểm A’, B’, C’?

Hãy chứng minh?

 Kết luận:

?2: (phim)

-Dựa vào kết quả, em có nhận

xét gì về giá trị của y = 2x và

y=2x+3 tại cùng giá trị của x?

?Dựa vào kết quả ở ?1, hãy nhận

xét về đồ thị của hàm số y=2x+3

*Tổng quát: (phim)

-Nêu chú ý (sgk)

-1 h/s biểu diễn trên bảng phụ, cả lớp làm vào vở

-A, B, C thẳng hàng , vì cùng thuộc đường thẳng y= 2x

-A’, B’, C’ thẳng hàng

cm theo tiên đề Ơclit và t/c của hình bình hành -1 h/s điền tại phim trong -cả lớp điền vào sgk -Với cùng 1 giá trị của biến x, giá trị của y=2x+3 hơn giá trị của y=2x là 3 đv

-Đồ thị của hàm số y=2x+3 là một đường thẳng song song với đường thẳng y=2x -Đọc tổng quát sgk

*Tổng quát: sgk

2.Cách vẽ đồ thị của hàm số y = ax+b (akhác 0)

?Khi b khác 0, làm thế nào

để vẽ được đồ thị hàm số?

-Suy nghĩ, nghiên cứu sgk trả lời

2

4

A B

O 1

A’

B’

2 3 x

y

C 5

6 7

-Gợi ý: Đồ thị hàm số là

một đường thẳng cắt trục

tung 1tại điểm có tung độ

là b

-Trong thực hành ta thường

xác định 2 điểm đặc biệt là

giao điểm của đồ thị với

hai trục toạ độ

?làm thế nào để xác định 2

điểm này?

?3 Vẽ đồ thị của các hàm

số:

a) y = 2x-3

b) y= -2x+3

* Đồ thị hàm số y = ax+b là

một đường thẳng nên muốn

vẽ nó, ta chỉ cần xác định 2

điểm phân biệt thuộc đồ thị

-Cho x=0, tìm y= b

Ta được điểm P(0; b) -Cho y=0, tìm x = -b/a

Ta được Q(-b/a; 0) -Đọc 2 bước vẽ đồ thị sgk

-Hoạt động cá nhân lần lượt từng câu tại bảng phụ + vở

-Lưu ý hàm số đồng biến, nghịch biến

b)Hàm số y = -2x +3 Lập bảng:

?3 Lập bảng:

4 Củng cố: Nhắc lại về đồ thị hàm số bậc nhất

Cách vẽ đồ thị hàm số bậc nhất

5 Dặn dò: -Nắm vững kết luận về đồ thị y=ax+b và cách vẽ đồ thị đó

Làm bài tập 15; 16 sgk trang 51; bài 14 SBT trang 58

I MỤC TIÊU:

-3

1,5 x

y O

y=2x -3

3

1,5

x y

 H/s được củng cố: Đồ thị hàm số y = ax+b (a khác 0) là một đường thẳng luôn cắt trục tung tại điểm có tung độ là b, song song với đường thẳng y = ax nếu b khác 0, hoặc trùng với đường thẳng y = ax nếu b = 0

 Vẽ thành thạo đồ thị hàm số y = ax+b bằng cách xác đình điểm phân biệt thuộc đồ thị

II CHUẨN BỊ:

III TIẾN HÀNH:

1.Ổn định lớp:

2.Kiểm tra bài cũ :

-3.Giới thiệu bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

4 Củng cố:

5 Dặn dò: