Quản lý chi phí xây lắp tại công ty cổ phần tư vấn thiết kế và xây dựng bắc miền trung

Đây là một công trình nghiên cứu xuất phát từ thực tiễn nên em rất hy vọng những kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ đóng góp phần nào vào công tác quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ ph

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-LÊ THỊ THANH HÕA

LẮP

THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG BẮC MIỀN TRUNG

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2016

gia Hà Nội, các đồng nghiệp, đặc biệt là sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của

PGS-TS Nguyễn Phú Giang Trường Đại học Thương mại

Mặc dù đã rất cố gắng nghiên cứu nhưng đây là một đề tài rộng, bên cạnh đó thời gian nghiên cứu đề tài có hạn nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Đây là một công trình nghiên cứu xuất phát từ thực tiễn nên em rất hy vọng những kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ đóng góp phần nào vào công tác quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần tư vấn thiết kế và xây dựng Bắc Miền Trung

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp Đồng thời, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy

cô và các bạn để đề tài thực sự có hiệu quả hơn

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số

liệu, kết quả đã nêu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, trung thực và chƣa đƣợc

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN

VỀ QUẢN LÝ CHI PHÍ XÂY LẮP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 5 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5 1.2

Khái niêm, đặc điểm, phân loại của chi phí xây lắp 9 1.2.2 Nội

dung quản lý chi phí xây lắp 16 1.2.3.1 Xây dựng

định mức chi phí 16 1.2.3.2 Lập dự toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm 19 1.2.3.3 Tổ chức quản lý chi phí xây lắp khi phát sinh chi phí 24 1.2.3.4 Kiểm soát chi phí trong doanh nghiệp xây lắp 29 1.2.2 Nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi phí

xây lắp 36

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 39 2.1

Cách tiếp cận nghiên cứu 39 2.2

Phương pháp nghiên cứu cụ thể 40 2.2.1

Phương pháp thu thập tài liệu, dữ liệu 40 2.2.2 Phương pháp phân tích và tổng hợp 40 2.2.3 Phương pháp thống kê mô tả 41 CHƯƠNG 3 THỰC

TRẠNG VỀ QUẢN LÝ CHI PHÍ XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG BẮC MIỀN TRUNG 43 3.1 Giới thiệu khái quát

về Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền

Trung 43 3.1.1 Tổng

quan về công ty 43 3.1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung 49

3.2 Thực trạng công tác quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tư vấn thiết

Công tác xây dựng định mức chi phí xây lắp 55

3.2.2 Công tác lập dự toán chi phí xây lắp 55 3.2.3

Tổ chức thực hiện quản lý chi phí thi công 61 3.2.4 Thực hiện kiểm soát chi phí 71 3.3 Đánh giá

chung về công tác quản lý chi phí xây lắp của Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây

dựng Bắc Miền Trung 77 3.3.1 Thành quả đạt

được 77 3.3.2 Nguyên

nhân 78

CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI PHÍ XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG BẮC MIỀN TRUNG TRONG THỜI GIAN TỚI 81 4.1 Định

pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi phí xây lắp 81 4.2.1 Hoàn thiện công

tác xây dựng định mức chi phí xây lắp 81 4.2.2 Hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện quản lý chi phí 87 4.3.3 Giải pháp về kiểm soát và phòng

ngừa rủi ro trong quản lý chi phí 90 KẾT

LUẬN 98 TÀI LIỆU THAM KHẢO 100 PHỤ LỤC

21 TSCĐTài sản cố định

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Xây dựng Bắc Miền Trung 45 Sơ

đồ 3.2: Tổ chức bộ máy tài chính- kế toán của công ty 48 Bảng 3.1: Tình hình thực hiện chi phí xây lắp trong 3 năm 60 Bảng 3.2: Bảng dự toán tổng hợp chi phí xây dựng 60 Bảng 3.3: Sổ chi tiết Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 63 Bảng 3.4: Sổ chi tiết chi phí nhân công trực tiếp 65 Bảng 3.5: Sổ chi tiết chi phí sử dụng máy thi công 67 Bảng 3.6: Sổ chi tiêt chi phí sản xuất chung 69 Bảng 3.7: Sổ chi tiết tài khoản 154 70 Bảng 3.8: Bảng đối chiếu giá thành 72 Bảng 4.1: Bảng tính định mức máy đào 0,8 M3 85 Bảng

Bảng tính định mức máy trộn bê tông 250L 86 Bảng 4.4: Báo cáo thực hiện kế hoạch chi phí 92 Bảng 4.5 Báo cáo thực hiện chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 94 Bảng 4.6: Báo cáo thực hiện chi phí nhân công trực tiếp 95 Bảng 4.7: Báo cáo thực hiện chi phí sử dụng máy thi công 96 Bảng 4.8 Báo cáo thực hiện của Đơn vị trực thuộc 97

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở Việt Nam trong những năm vừa qua ngành xây dựng cơ bản

động trong lĩnh vực xây lắp nên các yếu tố chi phí có mối liên hệ mật thiết với các công trình thi công Sản phẩm xây lắp là các công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất kéo dài làm cho vốn sản xuất của doanh nghiệp ứ đọng, doanh nghiệp dễ bị gặp rủi ro khi có biến động

về giá cả, vật tư, lao động Mặt khác sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, còn các điều kiện sản xuất khác như lao động, thiết bị, vật tư, máy móc luôn phải di chuyển theo mặt bằng, vị trí thi công và do ảnh hưởng của thời tiết khí hậu nên dẫn đến tình trạng lãng phí, hao hụt mất mát vật tư, tài sản, tăng các chi phí như chi phí vận chuyển, lưu kho dẫn đến tăng chi phí sản xuất

Đặc biệt khi giá cả các nguyên vật liệu đầu vào tăng, khả năng huy động vốn gặp nhiều khó khăn, nếu doanh nghiệp không nắm bắt được tình hình

sử dụng chi phí, không có kế hoạch và biện pháp tiết kiệm chi phí nhằm hạ giá thành sản phẩm thì quá trình SXKD của doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn, trì trệ ảnh hưởng lớn đến tiến độ thi công gây ảnh hưởng lớn đến uy tín của doanh nghiệp

Do vậy công tác quản lý chi phí xây lắp của doanh nghiệp cần được nâng cao hơn nữa về chất lượng nhằm đáp ứng được các yêu cầu về tiến độ chất lượng các hạng mục công trình, tiết kiệm chi phí nhằm hạ giá thành để tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp

Miền Trung có nhiều bất cập như: Việc quản lý chi phí chưa chặt chẽ, toàn diện

vì thế giá thành sản phẩm chưa phản ánh đúng bản chất của nó Trong giá thành xây lắp của Công ty, nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng rất lớn nên việc tiết kiệm nguyên vật liệu là một trong những hướng chính để tạo điều kiện hạ giá thành Trong ba năm gần đây chi phí sản xuất chung của doanh nghiệp luôn tăng, chứng

tỏ công tác quản lý chi phí này của nhà quản lý là chưa tốt Nhà quản lý cần tìm

ra nguyên nhân và khắc phục nhằm tiết kiệm và giảm chi phí này xuống để tăng lợi nhuận của doanh nghiệp Qua phân tích thực trạng tình hình quản lý chi phí sản xuất xây lắp tại công ty em nhận thấy chi phí nhân công trực tiếp năm 2014 là tăng cao (trong khi đó doanh thu lại giảm) Việc phản ánh chi phí phát sinh của công trình thi công là không kịp thời…Từ những lý do trên tác giả đã chọn đề

tài: “Quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây dựng Bắc

Miền Trung” làm đề tài nghiên cứu của mình.

2 Câu hỏi nghiên cứu :

phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tƣ vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung?

3 Mục tiêu nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 3.1

Mục tiêu nghiên cứu

Phân tích và đánh giá đƣợc thực trạng hoạt động công tác quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tƣ vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung trong những năm vừa qua, từ đó tác giả đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản

lý chi xây lắp tại Công ty cổ phần Tƣ vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền

Trung

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

quản lý chi phí xây lắp tại doanh nghiệp.

- Phân tích và đánh giá đƣợc thực trạng công tác quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tƣ vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung trong những năm vừa qua

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tƣ vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung trong thời gian tới

4 Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: là đánh giá thực trạng công tác quản lý chi phí xây

lắp tại công ty cổ phần Tƣ vấn và thiết kế Bắc Miền Trung

4.2 Phạm vi nghiên cứu: Chủ yếu tập trung nghiên cứu hoạt động quản lý chi phí

xây lắp tại Công ty cổ phần Tƣ vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung trong thời gian từ năm 2012 đến nay

- Hệ thống các cơ sở lý luận về quản lý chi phí xây lắp tại doanh nghiệp.

- Phân tích và đánh giá được thực trạng công tác quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung trong những năm vừa qua

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung trong thời gian tới

6 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì luận văn có kết cấu làm 4 chương:

Chương 2 Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 Thực trạng về quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung

Chương 4 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi phí xây lắp tại Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế và Xây dựng Bắc Miền Trung trong thời gian tới

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ

VỀ

LÝ CHI PHÍ XÂY LẮP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP

đại hóa xã hội Do đặc thù của ngành xây lắp là tạo nên những sản phẩm có giá trị sử dụng cao và lâu dài, nên vấn đề quản lý và sử dụng chi phí một cách hợp

lý luôn được các doanh nghiệp chú trọng Chi phí luôn gắn với chất lượng công trình và sự sống còn của doanh nghiệp

Trong thời gian gần đây có khá nhiều bài viết, công trình nghiên cứu về quản lý chi phí, nghiên cứu về quản lý chi phí kinh doanh ta có thể kể đến như sau:

Bài viết “Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình”, Quang Trung, Báo

điện tử Điện Biên Phủ, ngày 11/4/2012 Tác giả đề cập công tác quản lý chi phí đầu vào của các dự án đầu tư xây dựng công trình có vai trò quan trọng đối với hiệu quả đầu tư và tác động trực tiếp tới chất lượng công trình Chủ đầu tư

đã quan tâm triển khai thực hiện công tác quản lý chi phí xây dựng góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng nguồn vốn đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước và chất lượng hiệu quả sử dụng công trình sau đầu tư Tuy nhiên bài viết chưa đề cập đến các rủi ro mà dự án có sử dụng nguồn vốn từ nguồn ngân sách Nhà nước cấp Rủi ro lớn nhất đối với doanh nghiệp xây lắp là ứ đọng vốn

do nguồn vốn của chủ đầu tư bị hết hay nguồn ngân sách cấp chưa đủ Điều đó khiến dự án bị treo, thi công cầm chừng vì không có kinh phí, có khi phải để sang năm tài chính tới

Bài viết “Quản lý chi phí đầu tư xây dựng - Bài toán đã có lời giải”, Vũ Huyền,

Báo Xây dựng, đăng ngày 03/6/2009 đã đề cập: Quản lý chi phí đầu

tƣ xây dựng sao cho hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực, phù hợp với thông lệ

tham gia hoạt động xây dựng, từng bước xây dựng chính sách quản lý giá phù hợp với sự biến động của thị trường Chính sự phân cấp rõ và giao quyền nhiều hơn cho Chủ đầu tư, giảm sự can thiệp của Nhà nước vào quá trình định giá xây dựng

đã nâng cao hiệu quả đầu tư dự án Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động, đòi hỏi cơ chế quản lý chi phí đầu tư xây dựng tiếp tục đổi mới phù hợp và linh hoạt tác giả chưa nêu được cách thức hợp lý để hội nhập với các nhà đầu tư nước ngoài

Luận văn thạc sĩ kinh tế, Lê Toàn Thắng, đề tài “Quản lý vốn đầu tư xây

dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước của thành phố Hà Nội”, Trung tâm đào tạo,

bồi dưỡng giảng viên ngành lý luận chính trị, 2012 Tác giả đã nghiên cứu

hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước của thành phố Hà Nội; phân tích, đánh giá thực trạng quản

lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước của thành phố Hà Nội; đề xuất phương hướng, giải pháp quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước của thành phố Hà Nội Tuy nhiên trong công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu tác giả chủ yếu đề cập đến hình thức chỉ đinh thầu, chưa đi sâu vào đấu thầu mở rộng

Bài viết “Nâng cao hiệu quả quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản”,

Minh Thanh, Báo điện tử Quảng Ninh, 2012 Tác giả đã nêu lên vấn đề cần quản lý chi phí đầu tư xây dựng cơ bản của tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn kiềm chế lạm phát, đồng thời cần tập trung nguồn chi cho các dự án quan trọng Cùng với việc rà soát cắt giảm chi đối với các dự án ngừng, hoãn, giãn tiến

độ, UBND tỉnh cũng chỉ đạo tập trung nguồn vốn chi cho các dự án quan trọng, nhằm đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành đưa vào sử dụng phục vụ cho các mục tiêu phát triển của địa phương Tuy nhiên bài báo chưa đề cập đến

ảnh hưởng của địa phương trong chương trình nông thôn mới, chưa đảm bảo đời

sống văn hóa, xã hội khi ồ ạt phát triển các dự án trọng điểm của tỉnh

Bài viết “Tác động các quy luật kinh tế và thể chế quản lý chi phí đầu tư

xây dựng trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam”, Trần Hồng Mai, Tạp chí

Kinh tế xây dựng, số 04/2013 Tác giả đề cập một số tác động chủ yếu đến sự hình thành phương thức quản lý chi phí đầu tư xây dựng nhìn nhận từ sự vận động của các quy luật kinh tế cơ bản của kinh tế thị trường và những nội dung chủ yếu hoàn thiện thể chế quản lý chi phí đầu tư xây dựng vận hành trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam Tuy nhiên tác giả chỉ nêu ra các thông tư, các chỉ thị, các văn bản áp dụng chưa chỉ rõ được sự thay đổi, thay thế của các loại văn bản

đó trong tổ chức thi công

Bài viết “Cơ chế quản lý đầu tư xây dựng – Thực trạng của Việt Nam và

kinh nghiệm quốc tế”, Phạm Văn Khánh, Tạp chí Kinh tế xây dựng, số

04/2013 Tác giả làm nổi bật chính sách quản lý đầu tư xây dựng có vai trò rất lớn trong việc thực hiện đúng quy hoạch, tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả vốn đầu tư cũng như hiệu quả kinh tế - xã hội, đặc biệt là đối với các dự án xây dựng sử dụng vốn Nhà nước Tuy nhiên tác giả chưa chỉ rõ được các chính sách về quản lý chi phí đầu tư xây dựng tại Việt Nam có phù hợp với thì trường quốc tế hay không

Hoàng Thị Phương, “Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác

quản lý chi phí xây lắp tại công ty cổ phần cầu 14 Cienco-1” Luận văn đã nêu

khá đầy đủ về mặt lý luận cơ bản về chi phí và quản lý chi phí kinh doanh trong doanh nghiệp xây lắp: Các khái niệm cơ bản về chi phí, khái niệm về giá thành xây lắp công trình, nêu được kết cấu chi phí xây lắp,vai trò của quản lý chi phí Luận văn đã đưa ra thực trạng công tác quản lý chi phí tại công ty cổ phần cầu 14 Cienco-1 ở ba năm 2006, 2007, 2008 và đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý chi phí xây lắp tại công ty cổ phần cầu 14 Cienco-1 Tuy nhiên luận văn chưa nêu ra được các chi phí sản xuất kinh

doanh ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận của doanh nghiệp, luận văn chưa đi

sâu phân tích tìm hiểu về chi phí sử dụng máy thi công, và chưa nêu ra được

nguồn của các số liệu

Bùi Thị Thu Thủy, “Quản lý chi phí SXKD và các giải pháp nâng cao chất

lượng công tác quản lý chi phí SXKD tại công ty Cổ phần đầu tư xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng” Qua luận văn đã nêu được những lý luận cơ bản về

chi phí SXKD của DN, cách phân loại chi phí trong doanh nghiệp Luận văn đã phân tích được thực trạng công tác quản lý chi phí tại công ty Cổ phần đầu tư xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng ở 2 năm 2004-2005 từ đó đưa ra mốt số ý kiến nhằm nâng cao chất lượng công tác quản lý chi phí SXKD tại công ty Tuy nhiên luận văn mới chỉ đưa ra phân tích thực trạng công tác quản lý chi phí sản xuất kinh doanh tại 2 năm 2004 và 2005, luận văn cũng chưa đưa ra được các khoản mục chi phí ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp Luận văn chưa đi sâu phân tích tìm hiểu về chi phí NVLTT, chi phí NCTT, chi phí SXC (trong đó có chi phí sử dụng máy thi công)

Các công trình nghiên cứu nêu trên đều đề cập đến quản lý chi phí xây dựng cơ bản nói chung và quản lý chi phí xây lắp nói riêng ở dạng tổng quát nhất

và đối tượng nghiên cứu cụ thể của địa phương, từng nội dụng, lĩnh vực quản lý chi phí xây lắp Các công trình nghiên cứu trên cung cấp nguồn tư liệu cơ bản nhất về cơ sở lý luận, tình hình thực tiễn, kinh nghiệm, để tìm ra những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi phí xây lắp tại doanh nghiệp

Bên cạnh những vấn đề chung thì ở các địa phương, các nội dung khác nhau của quản lý chi phí xây dựng cơ bản có những giải pháp khác nhau để hoàn thiện quản lý chi phí xây lắp phù hợp với thực tiễn của doanh nghiệp từng địa phương, từng giai đoạn Tuy nhiên, từ năm 2010-2015 tại Nghệ An chưa có

đề tài nghiên cứu nào để tìm ra giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi phí xây lắp tại các doanh nghiệp giai đoạn 2016-2020 Chính vì vậy, đề tài

nghiên cứu “quản lý chi phí xây lắp tại doanh nghiệp” tác giả thừa kế được

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý chi phí xây lắp

1.2.1 Khái niệm, đặc điểm, phân loại của chi phí xây lắp

Sản xuất ra của cải vật chất là hoạt động cơ bản của xã hội loài người, là điều kiện tiên quyết, tất yếu và cần thiết của sự tồn tại và phát triển trong mọi chế độ xã hội

Trong nền kinh tế nói chung, đặc biệt là nền kinh tế thị trường nhằm

mục đích lợi nhuận, các doanh nghiệp phải bỏ ra những chi phí nhất định,những chi phí dưới hình thức hiện vật hoặc hình thái giá trị là điều kiện bắtbuộc để các doanh nghiệp có được lợi nhuận Để tồn tại, phát triển và có được

lợi nhuận tối ƣu thì buộc doanh nghiệp phải tìm cách giảm tới mức tối thiểucác chi phí của mình, muốn vậy các nhà quản lý phải nắm chắc đƣợc bản chất

và khái niệm về chi phí Sau đây là một số khái niệm cơ bản về chi phí:

1.2.1.1 Khái niệm về chi phí xây lắp

- Chi phí xây lắp trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của

toàn bộ hao phí lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khácphát sinh để tiến hành hoạt động sản xuất thi công của doanh nghiệp xây lắptrong một thời kỳ nhất định Chi phí của doanh nghiệp phát sinh hàng ngày,hàng giờ đa dạng và phức tạp phụ thuộc vào tính chất, đặc điểm và quy mô

các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Vì vậy doanh nghiệp

luôn phải tổ chức quản lý tốt nhất nhằm giảm chi phí và tăng

lắp trong doanh nghiệp xây lắp không bao gồm những

khoản chi phí bỏ ra không mang tính chất sản xuất như: chi phí bán hàng, chiphí quản lý doanh nghiệp, chi phí hoạt động tài chính và chi phí bất thường

1.2.1.2 Đặc điểm của chi phí xây lắp

Kinh doanh xây lắp là ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệp nhằm tạo ra cơ sở vật chất cho nền kinh tế quốc dân Thông thường hoạt động xây lắp do các đơn vị xây lắp tiến hành Ngành sản xuất này có đặc điểm chủ yếu sau:

- Sản phẩm xây lắp là công trình vật kiến trúc có qui mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất kéo dài Do vậy, việc tổ chức quản lý phải có dự toán, thiết kế thi công

- Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất

còn các điều kiện sản xuất khác như lao động, vật tư, thiết bị luôn phải di chuyển theo mặt bằng và vị trí thi công Mặt khác, hoạt động xây lắp cơ bản tiến hành

hụt, mất mát, lãng phí vật tư, tài sản làm tăng chi phí sản xuất.

- Thời gian thi công các công trình thường kéo dài, đặc điểm này làm cho vốn đầu tư sản xuất của các doanh nghiệp ứ đọng, dễ gặp rủi ro khi có biến động giá cả vật tư, lao động

- Tốc độ phát triển kỹ thuật và mức độ áp dụng thành tựu khoa học kỹ thuật chậm hơn các ngành khác

- Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp có thể là các hạng mục công trình, đơn đặt hàng giai đoạn công việc hoàn thành Vì thế phải lập dự toán tính giá thành theo từng đối tượng hạch toán

1.2.1.3 Phân loại chi phí sản xuất xây lắp

Do đặc điểm của chi phí sản xuất là

hàng ngày gắn liền với từng vị trí sản xuất, từng sản phẩm và loại hoạt động sản xuất kinh doanh, việc tổng hợp tính toán chi phí sản xuất cần đƣợc tiến hành

hiện các định mức chi phí, tính toán được kết quả tiết kiệm chi phí ở từng bộ phận sản xuất toàn doanh nghiệp cần phải tiến hành phân loại chi phí sản xuất Căn cứ vào các tiêu thức khác nhau có thể phân loại chi phí của doanh nghiệp xây lắp như sau:

a Phân loại chi phí theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm dùng trong thi công xây lắp

Căn cứ vào ý nghĩa của chi phí trong giá thành sản phẩm để thuận tiện cho việc tính giá thành toàn bộ, chi phí được phân theo khoản mục Cách phân loại này dựa theo công dụng chung của chi phí và mức độ phân bổ chi phí cho từng đối tượng Theo quy định hiện hành thì giá thành sản phẩm bao gồm những khoản mục sau:

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm giá trị thực tế của nguyên liệu,

vật liệu chính, vật liệu phụ hoặc các bộ phận rời, vật liệu luân chuyển tham gia cấu thành thực thể sản phẩm xây lắp, giúp cho việc thực hiện và hoàn thành khối lượng xây lắp (không kể vật liệu cho máy móc thi công và hoạt động sản xuất chung)

- Chi phí nhân công trực tiếp: gồm toàn bộ tiền lương, tiền công và các

khoản phụ cấp mang tính chất tiền lương trả cho công nhân trực tiếp xây lắp

- Chi phí sử dụng máy thi công: bao gồm chi phí cho các máy thi công

nhằm thực hiện khối lượng xây lắp bằng máy Máy móc thi công là loại máy trực tiếp phục vụ xây lắp công trình Đó là những máy móc chuyển động bằng động cơ hơi nước, xăng, điện, diezen Chi phí sử dụng máy thi công gồm chi phí thường xuyên và chi phí tạm thời

công nhân điều khiển, phục vụ máy thi công Chi phí nguyên liệu, vật liệu, công

cụ dụng cụ, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài (sửa chữa nhỏ, điện, nước, bảo hiểm xe, máy ) và các chi phí bằng tiền khác

+ Chi phí tạm thời: chi phí sữa chữa lớn máy thi công (đại tu, trùng tu ), chi phí công trình tạm thời cho máy thi công (lều, lán, bệ đường ray, chạy máy ) Chi phí tạm thời của máy có thể phát sinh trước hoặc phát sinh sau nhưng phải được tính trước vào chi phí sử dụng máy thi công trong kỳ

- Chi phí sản xuất chung: Phản ánh chi phí sản xuất của đội, công

trường xây dựng bao gồm: lương nhân viên quản lý đội, công trường,

chung cho hoạt động của đội và những chi phí khác liên quan đến hoạt động của đội,

- Chi phí quản lý doanh nghiệp: bao gồm tất cả các chi phí phục vụ cho

công tác tổ chức và quản lý quá trình sản xuất kinh doanh nói chung trên toàn doanh nghiệp Khoản mục này bao gồm các chi phí như: chi phí văn phòng, tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý doanh nghiệp, khấu hao tài sản cố định (như nhà văn phòng, các phương tiện vận tải, ) phục vụ cho quản lý doanh nghiệp, các chi phí dịch vụ mua ngoài khác

b Phân loại chi phí theo yếu tố chi phí

Để phục vụ cho việc tập hợp và quản lý chi phí theo nội dung kinh tế ban đầu thống nhất của nó mà không xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh, chi phí được phân theo các yếu tố Cách phân loại này giúp cho việc xây dựng và phân tích định mức vốn lưu động cũng như việc lập, kiểm tra và phân tích dự toán chi phí Theo quy định hiện hành ở Việt Nam toàn bộ chi phí được chia thành các yếu tố:

- Chi phí nhân công: tiền lương và các khoản phụ cấp theo lương phải trả

cho công nhân viên chức

- Chi phí BHXH, BHYT, KPCĐ trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền

lương và phụ cấp phải trả cho cán bộ công nhân viên

- Chi phí KHTSCĐ: tổng số khấu haoTSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả

hoạt động SXKD.

- Chi phí bằng tiền khác: toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào

các yếu tố trên dùng vào hoạt động SXKD

Theo cách phân loại này doanh nghiệp xác định được kết cấu tỷ trọng của từng loại chi phí trong tổng chi phí sản xuất để lập thuyết minh BCTC đồng thời phục vụ cho nhu cầu công tác quản trị trong doanh nghiệp làm cơ sở để lập mức dự toán cho kỳ sau

c Phân loại chi phí theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm lao vụ hoàn thành

Theo cách phân loại này chi phí được phân loại theo cách ứng xử của chi phí hay là xem xét sự biến động của chi phí khi mức độ hoạt động thay đổi chi phí được phân thành ba loại:

- Biến phí: là những khoản chi phí có quan hệ tỷ lệ thuận với khối

lượng công việc hoàn thành, thường bao gồm: chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí bao bì Biến phí trên một đơn vị sản phẩm luôn là một mức

ổn định

- Định phí: là những khoản chi phí cố định khi khối lƣợng công việc