Giáo án Ngữ văn lớp 9 tuần 1

Mục tiêu: Giúp học sinh: - Tiếp tục đọc hiểu để thấy đợc trong phong cách của Bác một lối sống giản dị đến khác thờng, kỳ lạ.Đó là biểu hiện thật đẹp của việc ginf giữ bản sắc, tính dân

Soạn………

Giảng……

A Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nắm đợc nội dung văn bản, bớc đầu đọc hiểu để thấy đợc vốn tri thức phong phú, hiện đại và rất dân tộc của Bác.

- Rèn kỹ năng đọc, đọc hiểu văn bản nhật dụng.

- Giáp dục lòng kính yêu Bác Hồ và ý thức trau dồi vốn tri thức của bản thân.

B Chuẩn bị:

1 GV: T liệu, tranh ảnh về Bác Hồ…

2 HS: Soạn bài, su tầm t liệu về Bác Hồ

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

C.1 Khởi động:

1 T/c:

-

-2 KTBC:

Nêu một vài hiểu biết của em về hình thức

và nội dung của văn bản nhật dụng Một HS trả lời.

3 Giới thiệu: (…)

C.2 Đọc - hiểu văn bản:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

- Hớng dẫn cách đọc và đọc mẫu đoạn

đầu

-Tổ chức cho HS đọc phần còn lại

- Tổ chức HS đọc “ Chú thích”

và nêu thắc mắc

- Giải đáp thắc mắc

Điều đầu tiên tác giả cảm nhận thấy ở

phong cách của Bác là gì ?

Vốn tri thức của Bác đợc tác giả miêu tả

nh thế nào ?

Căn cứ vào những gì tác giả viết, em hãy

cho biết lý do tại sao Bác có đợc vốn tri

thức đó ?

I.Tiếp xúc văn bản:

1 Đọc:

- Nghe, theo dõi

- Hai em đọc các đoạn còn lại

2 Tìm hiểu chú thích:

- Đọc và nêu thắc mắc về các chú thích

- Nghe

II.Phân tích:

1.Vốn tri thức văn hoá sâu rộng, hiện đại mà rất dân tộc của Bác:

- Biết nhiều thứ tiếng,

- Am hiểu văn hoá nhiều dân tộc,

- Kết hợp chặt chẽ với gốc dân tộc, á đông

- Rất giản dị

 Lý do:

- Ngời đi nhiều, tiếp xúc nhiều,

- Làm nhiều nghề,

Qua đây em hiểu ntn về phong cách, nhân

cách của Bác ?

Trong xu thế hội nhập và phát triển của

n-ớc ta hôm nay, đIều đó có ý nghĩa gì ?

( Thuyết giảng thêm về tri thức của Bác và

vấn đề tri thức trong hội nhập ngày nay.)

C.3 Luyện tập:

Nêu cảm nghĩ của em về phong cách này

của Bác

- Vừa tiếp thu có chọ lọc và phê phán những hạn chế

Một con ngời có vốn tri thức văn hoá

sâu, rộng, nhng quan trọng là tri thức của Bác hiện đại mà rất dân tộc.

(Trong xu thế hội nhập ngày nay, vốn tri thức nh vậy là vô cùng cần thiết, giúp chúng

ta dễ dàng hoà nhập cùng các dân tộc tiến

bộ trên thế giới.)

- Nghe, ghi chọn lọc

 Luyện tập:

Hai HS bộc lộ

C.4 Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- Học bài cũ

- Soạn tiếp tiết 2

- Chuẩn bị bài Tiếng Việt: “ Các phơng châm hội thoại.”

Soạn………

Giảng……

Bài 1 - Tiết 2: Phong cách Hồ Chí Minh ( Tiếp theo )

A Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Tiếp tục đọc hiểu để thấy đợc trong phong cách của Bác một lối sống giản dị

đến khác thờng, kỳ lạ.Đó là biểu hiện thật đẹp của việc ginf giữ bản sắc, tính dân tộc trong phong cách của Bác Phong cách ấy còn đẹp hơn khi nó vẫn toát lên sự thanh cao và sang trọng.

- Tiếp tục rèn kỹ năng đọc, đọc hiểu văn bản nhật dụng.

- Gió dục lòng kính yêu Bác Hồ và ý thức sống thanh cao, giản dị.

B.Chuẩn bị:

1 GV: T liệu, tranh ảnh về Bác Hồ…

2 HS: Soạn bài, su tầm t liệu về Bác Hồ

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

C.1 Khởi động:

1.T/c:

-

-2 KTBC:

Sự phong phú,sâu rông, hiện đại và dân tộc

trong vốn tri thức của Bác thể hiện nh thế nào? Một HS trả lời.

3.Giới thiệu: (…)

C.2 Đọc - hiểu văn bản:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Phong cách của Bác còn có nét gì nổi bật ?

Sự giản dị của Bác đợc tác giả chứng minh

qua những chi tiết nào ?

Tác giả dùng các chi tiết miêu tả nh thế nào ?

Tác dụng ?

Qua đó ngời đọc cảm nhận gì về phong cách

Bác ?

Sự giản dị của Bác có điểm gì đặc biệt?

Tác giả lý giải cho sự thanh cao đó ntn?

Sự thanh cao có tác động ntn tới sự giản dị

của Bác?

(Bình mở rộng: cách ăn – ở, cách tiếp dân ở, cách tiếp dân

của Bác)

C.3 Luyện tập, tổng kết:

Hãy rút ra những giá trị nội dung và nghệ

thuật của văn bản?

Tổ chức HS đọc “ ghi nhớ” SGK

II.Phân tích: ( Tiếp) 2.Sự kết hợp tài tình giữa giản dị và thanh

cao trong phong cách Bác:

* Sự giản dị:

- Cách ở: nhà sàn, có vàI phòng với đồ đạc và trang bị thô sơ,

đơn giản

- Trang phục: quần áo bà ba, áo trấn thủ, dép lốp…

- Cách ăn: đạm bạc: cháo hoa, cá kho, rau luộc,cà muối, da gém…

- Đó là sự giản dị đến mức tiết chế

+ Các chi tiết chân thực, chọn lọc, giản dị;

kết hợp giữa miêu tả và chứng minh.

Phong cách Hồ Chí Minh là phong cách tiên ông, giản dị đến mức kỳ lạ, tiết chế Đó

là sự giữ gìn quý báu cốt cách, bản chất con ngời.

* Sự thanh cao bên cạnh sự giản dị:

- Đó không phải là tự thần thánh hoá, tự làm cho khác ngời, khác đời

-Là một cách di dỡng tinh thần

-Quan niệm thẩm mỹ…

Làm cho sự giản dị đẹp hoàn hảo, toàn

diện.

Nghe – ở, cách tiếp dân ghi

III Luyện tập,tổng kết:

+ Nghệ thuật: chi tiết sinh động, giản dị, thuyết phục trong lập luận

+Nội dung: ca ngợi phẩm chất giản dị, truyền thống mà hiện đại, thanh cao của Bác

 Ghi nhớ:

Hai hs đọc

C.4 Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- Học bài cũ

- Chuẩn bị bài Tiếng Việt: “ Các phơng châm hội thoại.”

-Soạn: “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình”

C.4 Củng cố và hớng dẫn về nhà:

- Học bài cũ

- Chuẩn bị bài Tiếng Việt: “ Các phơng châm hội thoại.”

- Soạn “ Đấu tranh cho một thế giới hoà bình”

Soạn………

Giảng……

A.Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Hiểu thế nàI là phơng châm hội thoại, nắm đợc nội dung và cách sử dụng hai PC lợng và chất.

- Biết cách vận dụng PCHT trong các tình huống giao tiếp cụ thể, cảI thiện nội dung và hiệu quả giao tiếp.

- Rèn kỹ năng giao tiếp, hội thoại.

B.Chuẩn bị :

1 GV: T liệu, giáo án,bảng phụ…

2 HS: Đọc và làm trớc các bài tập.

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

C.1 Tổ chức:

- 9c:

-9d:

C.2 Kiểm tra bài cũ:

Trong hội thoại, nhân vật gt có những vai XH

nào, phải tuân thủ lợt lời ntn? Một HS trả lời.

C.3.Bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

(Tổ chức 4 nhóm HĐ cả giờ.)

Tổ chức đọc Ngữ liệu

Câu trả lời của Ba có đáp ứng đợc điều An

hỏi không?

Hãy sửa lại cho đúng

Vậy rút ra bài học gì khi gt?

Câu trả lời của hai anh có gì gây cời?

Khi gt có cần trả lời nh vậy không?

Em rút ra bàI học gì cho mình khi gt?

Vậy em hiểu PC về lợng yêu cầu ta đIều gì

khi gt?

I.Phơng châm về lợng

1 Ngữ liệu: (SGK)

Đọc Ngữ liệu

2 Nhận xét:

- Ngữ liệu 1: không , vì lời của An không có nội dung

Sửa: “ Bơi ở bể bơi công cộng” (…)

Khi gt thì cần nói có nội dung ( không thiếu).

- Ngữ liệu 2: hai anh trả lới thừa - để khoe của

Không đợc nói thừa thông tin ( …) )

3.Ghi nhớ: SGK

( Tổ chức đọc).

Tổ chức đọc NL

Nhân vật đã làm gì sai khi gt mà bị chế lại?

Khi gt có nên nh vậy không ? Bài học cần rút

ra là gì?

PC về chất yêu cầu ta đIều gì?

Tổ chức đọc

Trong gt, hội thoại thờng có nhiều yếu tố:

nội dung, hình thức, mục đích, đối tợng,

hoàn cảnh…

Hai PC trên đề cập tới nhân tốnào trong một

cuộc gt?

C.3 Luyện tập

( Tiếp tục hoạt động nhóm và giải quyết BT

1,2,3.)

Kết luận

( Cá nhân hoạt động)

( Cá nhân hoạt động)

(Nhận xét, đánh giá hđ nhóm và cho điểm cá

nhân u tú.)

Một em đọc

II.Phơng châm về chất:

1.Ngữ liệu: SGK Một em đọc

2.Nhận xét:

Nhân vật giao tiếp nói điều không có bằng chứng rõ ràng, không đáng tin cậy, bản thân cũng không tin

( Cần tránh nói nh vậy khi giao tiếp)

3.Ghi nhớ: SGK

Một em đọc

(Nghe.)

( Đề cập nội dung gt)

III.Luyện tập

(Thảo luận nhóm, trình bày, trao đổi với lớp)

1 BT 1: Ngời nói vi phạm PC về lợng vì nói thừa

2 BT 2

a Nói có sách, mách có chứng,

b Nói dối,

c Nói mò,

d Nói nhăng, nói cuội,

e Nói trạng

Đề cập PC về chất.

3 BT 3: Hỏi thừa, tức là không tuân thủ

PC về lợng

4 BT 4:

a Thông báo trớc sẽ vi phạm PC

về chất

b Thông báo trớc sẽ vi phạm PC

về lợng ( Nếu buộc phải nói)

5 BT 5:

- Ăn đơm nói đặt: bịa chuyện xấu, áp đặt cho ngời khác

-Ăn ốc nói mò: không biết, không có căn cứ, chứng cứ mà vẫn nói

-Ăn không nói có: bịa đặt, vu khống cho

ng-ời khác

( Nghe.)

C.4 HD về nhà

- Hoàn thành BT 5

- Chuẩn bị 2 tiết TLV của bài 1

Bài1 Tiết 4 : Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh.

A Mục tiêu

-Thấy đợc tầm quan trọng của việc vận dụng linh hoạt, đa dạng và hợp lý một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh Có thể nhận ra yếu tố nghệ thuật trong văn bản thuyết minh, khi cần có thể đa yếu tố này vào trong văn bản

- Rèn kỹ năng viết văn bản thuyết minhở mức độ nâng cao

B Chuẩn bị

1 GV: T liệu, giáo án, giáo cụ

2 HS: Soạn bài, chuẩn bị học cụ

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

C.1 Khởi động

1.T/C:

- 9c:

- 9d:

2.KTBC

Nêu một vài phơng pháp thuyết minh em đã

học ?

Nhận xét, kết luận

Một HS trả lời

C.2 Hình thành kiến thức mới

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Tổ chức 4 nhóm thảo luận: ôn lại những kiến

thức cỏ bản về văn bản thuyết minh, sau đó

trình bày ý kiến

Kết luận

Tổ chức cho HS đọc văn bản ngữ liệu

Chỉ ra đối tợng, các phơng pháp thuyết

minh ?

I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

1 Ôn tập văn bản thuyết minh

Trao đổi trong nhóm về câu hỏi SGK Trình bày ý kiến

Nghe và ghi tóm tắt:

- Văn bản thuyết minh đòi hỏi cính xác, kháh quan , khoa học

- Mục đích: cung cấp tri thức về

sự vật, hiện tợng, phơng pháp

- Phơng pháp thuyết minh thông thờng là: liệt kê, giải thich, nêu

ví dụ, giới thiệu

2 Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

a Ngữ liệu: SGK

Đọc văn bản SGK

b Nhận xét:

- ĐT: Sự kỳ lạ của đá và nớc Hạ Long

- Phơng pháp: giới thiệu, liệt kê

Ngoài phơng pháp thuyết minh thông thờng,

tác giả còn dùng những biện pháp nghệ thuật

gì ?

Tác dụng của biện pháp đó ?

Vậy: em có nhận xét gì về việc sử dụng các

biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

minh ?

T/c đọc

C.3 Luyện tập

Tổ chức cho 4 nhóm thảo luận và đa ra ý

kiến tranh luận về các yêu cầu của bài tập 1

Kết luận

Tổ chức cho các nhóm tiếp tục tranh luận về

nội dung bài tập 2

Kết luận

- Nghệ thuật: Dùng tu từ, nh : so sánh, nhân hoá, ẩn dụ ; dùng phơng pháp liên tởng, tởng t-ợng

Tác dụng: làm cho lời vă sinh động, giầu

hình ảnh, cụ thể

c Ghi nhớ: SGK

Đọc

II.Luyện tập

1 Bài tập 1

( Thảo luận nhóm và trao đổi, tranh luận)

a Tính chất thuyết minh thể hiện ở: việc cung cấp tri thức khoa học khách quan, đúng với đặc điểm của loài ruồi, thông qua việc định nghĩa, dùng số liệu, liệt kê

b Văn bản đợc xây dựng dới hình thức một câu chuyện h cấu, sử dụng chủ yéu biện pháp nhân hoá

c Tác dụng: Lời văn sinh động, hấp dẫn,

dễ nhớ và gây hứng thú cho ngời đọc

2 Bài tập 2

Thảo luận nhóm và tranh luận

Đoạn văn có hình thức kể chuyện kỳ dị, hấp dẫn, nhng các yếu tố thuyết minh vẫn rõ ràng

D 4 HDVN

- Học lý thuyết, hoàn thiện các bài tập

- Chuẩn bị bài luyện tập

Bài 1 Tiết 5 Luyện tập sử dụng một số biện

pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

A Mục tiêu

- Củng cố, nâng cao kiến thức lý thuyết đã học trong bài trớc Luyện tập để biết cách đa yếu

tố nghệ thuật vào trong văn bản thuyêta minh, đặc biệt là biện pháp tự thuật, dùng tởng tợng,

sử dụng tu từ

B Chuẩn bị

1 GV: T liệu, giáo án, giáo cụ

2 HS: Soạn bài, chuẩn bị học cụ

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

C.1 Khởi động

1.T/C

- 9c:

- 9d:

2.KTBC

Kể tên các biện pháp nghệ thuật có thể đa vào

văn bản thuyết minh mà em biết ?

Nhận xét và kết luận

Một HS trả lời

C.2 Luyện tập

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Kiểm tra việc chuẩn bị ở nhà của HS

Nhận xét, rút kinh nghiệm

Tổ chức lớp thành bốn nhóm trao đổi,

tìm ra dàn ý tối u nhất cho đề bài

Tổ chức cho HS trình bày dàn ý mở bài

và các đoạn thân bài Cho các nhóm

tranh luận về các dàn ý đó

Kết luận về việc sử dụng yếu tố nghệ

thuật trong các dàn ý của HS

Tổ chức ấy ý kiến cá nhân cho một đến

hai HS khá giỏi trình bày dàn ý

Kết luận vviệc sử dụng yếu tố nghệ thuật

trong dàn ý

I.Kiểm tra việc chuẩn bị ở nhà

Báo cáo kết quả chuẩn bị ở nhà cho GV

II.Luyện tập

* Đề bài1: Hãy giới thiệu về cái quạt.

1.Dàn ý

( Trao đổi về dàn ý.)

a.Mở bài

- Giới thiệu chung về sự vật định miêu tả

- Thể hiện đợc hớng sử dụng yếu

tố nghệ thuật khi thuyết minh: cốt truyện, nhân vật, tình huống )

b.Thân bài:

- Lịch sử, nguồn gốc đồ vật

- Cấu tạo cụ thể của đồ vật

- Chức năng, công dụng

- Chủng loại

- Cách sử dụng

c Kết bài: Kết luận lại nội dung đã gt, thuyết

minh

2 Trình bày:

a.Trình bày phần mở bài:

Ba HS trình bày

Nghe, rút kinh nghiệm, sửa chữa

b Trình bày các đoạn thân bài:

Ba HS trình bày

Nghe, rút kinh nghiệm, sửa chữa

Nghe, rút kinh nghiệm

* Đề bài 2: Giới thiệu cái bút

Cá nhân trình bày, lớp nghe và trao đổi

Nghe

C.3 Củng cố

Nhắc lại và hệ thống một số biện pháp

nghệ thuật thờng đợc sử dụng trong văn

bản thuyết minh

Nghe, ghi

D.4 HDVN

- Học lý thuyết, hoàn thiện các bài tập

- Chuẩn bị bài luyện tập