Baùc Hoà tieáp thu vaên hóa nhân loại bằng cách: Ghé lại nhiều hải cảng, thăm nhiều nước, sống dài ngày ở Anh ở Pháp, học vaø vaän duïng thaønh thaïo nhieàu thứ tiếng nước ngoài để tiếp [r]
Trang 1TUẦN: 1
TIẾT : 1;2 BÀI 1 :
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
( Lê Anh Trà )
I - MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1- KIẾN THỨC:
- Giúp học sinh thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đaị, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị
-Thấy được một số biện pháp nghệ thuật chủ yếu đã góp phần làm nổi bật vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh : Kết hợp kể - bình luận, chọn lọc chi tiết tiêu biểu, sắp xếp ý mạch lạc
2 - GIÁO DỤC:
Giáo dục HS lòng kính yêu tự hào về Bác và có ý thức tu dưỡng học tập rèn luyện theo gương Bác
3 - KĨ NĂNG:
Rèn luyện cho HS về văn bản thuyết minh kết hợp với lập luận
II - CHUẨN BỊ:
1 - GIÁO VIÊN: Sách giáo khoa, giáo án, những mẩu chuyện về cuộc đời Bác
2 - HỌC SINH: Sách giáo khoa, tập ghi, bài soạn
III - TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 - ỔN ĐỊNH LỚP :
2 - KIỂM TRA BÀI CŨ : Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3 - GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
Cuộc sống hiện đại đang từng giờ lôi kéo, làm thế nào để có thể hội nhập với thế giới mà vẫn bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc Tấm gương về nhà văn hóa lỗi lạc Hồ Chí Minh ở thế kỷ XX sẽ là bài học cho các em
4 - TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG BÀI HỌC HOẠT ĐỘNG1: Hướng dẫn tìm
hiểu chung
GV HỎI:Em hãy cho biết văn
bản trên được trích trong tác
phẩm nào?
GV: Hướng dẫn HS đọc diễn
cảm, thể hiện sự kính trọng
đối với Bác
GV:Gọi HS đọc phần chú
thích ở SGK
GVHỎI:Văn bản Phong cách
Hồ Chí Minh thuộc loại văn
bản gì? Văn bản đề cập đến
vấn đề gì?
HS TRẢ LỜI: Văn bản trích trong”Phong cách Hồ Chí Minh,cái vĩ đại gắn với cái giản dị
HS:Đọc văn bản
HS: Đọc phần chú thích ở SGK
HS TRẢ LỜI: Thuộc loại văn bản nhật dụng.Văn bản dề cập đến vấn đề: sự hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc
HS TRẢ LỜI: Chia 2 phần:
I-TÌM HIỂU CHUNG:
1- TÁC GIẢ: (Lê Anh Trà )
2- XUẤT XỨ VĂN BẢN:
Văn bản trích trong “Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị.”
3- ĐỌC – TÌM HIỂU CHÚ THÍCH a- ĐỌC: ( SGK )
b- CHÚ THÍCH: ( SGK )
4- BỐ CỤC VĂN BẢN:
Trang 2GV HỎI: Văn bản chia làm
mấy phần? Nêu nội dung
chính của từng phần?
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn
phân tích
GV HỎI: Em hãy cho biết ý
nghĩa khái quát đầu tiên của
đoạn này ở câu nào?
GV HỎI: Bác tiếp thu văn hóa
nhân loại bằng cách nào?
GV NHẤN MẠNH: đó là các
luận cứ chứng minh cho hoàn
cảnh Bác tiếp thu văn hóa thế
giới
GV HỎI: Em hãy cho biết Bác
tiếp thu văn hóa nhân loại
trong hoàn cảnh nào?
GV HỎI: Qua cách tiếp xúc
văn hóa như thế, cho ta thấy
được vẻ đẹp nào trong phong
cách Hồ chí Minh?
- Phần 1: Từ đầu đến”…rất hiện đại.” Nội dung chính:
Hồ Chí Minh với sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
-Phần 2: Phần còn lại.Nội dung chính: Những nét đẹp trong lối sống của Hồ Chí Minh
HS TRẢ LỜI: Câu 1
HS TRẢ LỜI: Bác Hồ tiếp thu văn hóa nhân loại bằng cách: Ghé lại nhiều hải cảng, thăm nhiều nước, sống dài ngày ở Anh ở Pháp, học và vận dụng thành thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài để tiếp xúc với văn hóa thế giới, làm nhiều nghề, tìm hiểu văn hóa nghệ thuật của các nước đến mức uyên thâm, tiếp thu cái hay cái
đẹp,phê phán cái tiêu cực của chủ nghĩa tư bản
HS TRẢ LỜI:
- Là người có nhu cầu cao về văn hóa
- Là người có năng lực cao về văn hóa
- Là người ham học hỏi, nghim túc trong tiếp cận văn hóa
- Là người có quan điểm rõ ràng về văn hóa
- Bác tiếp xúc với văn hóa nhân loại nhưn vẫn giữ giá trị văn hóa
Chia 2 phần:
- Phần 1: Từ đầu đến”…rất hiện đại.” Nội dung chính: Hồ Chí Minhvới sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
- Phần 2: Phần còn lại Nộiä dung chính: Những nét đẹp trong lốisống của Hồ Chí Minh
II- PHÂN TÍCH:
1- HỒ CHÍ MINH VỚI SỰ TIẾP THU TINH HOA VĂN HÓA NHÂN LOẠI.
- Bác tiếp thu văn hóa nhân loại bằng cách:
+ Đi nhiều nước, nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ( Anh, Pháp, Hoa,Nga…)
+ Học hỏi qua công việc lao động ( làm nhiều nghề ) + Tìm hiểu văn hóa các nước đến mức uyên thâm
+ Tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nước ngoài + Phê phán cái hạn chế, tiêu cực
=> Bác tiếp thu văn hóa nhân loại trong cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian nan vất vả,bắt nguồn từ khát vọng tìm đường cứu nước
- Nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh:
+ Người có nhu cầu cao về văn hóa
+ Người có năng lực văn hóa + Người ham học hỏi, nghiêm túc trong tiếp cận văn hóa + Người có quan điểm rõ ràng
Trang 3GV HỎI: Em hãy tìm những
luận cứ có tính chất giải thích
sự tiếp thu văn hóa nhân loại
của Bác? Vị trí của các luận
cứ đó?
GV HỎI: Theo em câu nào là
câu chốt lại ý chính của đoạn
văn?
GV HỎI: Đoạn văn trên trình
bài theo cách nào?
GV HỎI: Để làm rõ đặc điểm
phong cách văn hóa Hồ Chí
Minh, tác giả đã sử dụng
những phương pháp thuyết
minh nào?
GV HỎI: Theo em, các phương
pháp thuyết minh đó đã đem
lại hiệu quả gì cho phần bài
viết này?
GV: Gọi HS đọc phần 2
GV HỎI: Ý khái quát đầu tiên
của phần 2 ở câu nào?
GV HỎI: So sánh với đoạn
đầu, ý khái quát ở đoạn này
có gì khác về cách diễn đạt?
GV HỎI: Hãy tìm những luận
cứ chứng minh về lối sống
của Bác?
nước nhà
HS TRẢ LỜI:
- Luận cứ:” Có thể nói…Hồ Chí Minh”.(ở giữa đoạn )
- Luận cứ: “Nhưng điều kì lạ … rất hiện đại ” (ở cuối đoạn )
HS TRẢ LỜI: Câu cuối
HS TRẢ LỜI: Cách diễn dịch
HS TRẢ LỜI: Phương pháp thuyết minh: so sánh, liệt kê, bình luận
HS TRẢ LỜI: Đảm bảo tính khách quan cho nội dung được trình bày, khơi gợi ở người đọc cảm xúc tự hào, tin tưởng
HS: Đọc phần 2
HS TRẢ LỜI: Câu 1;2
HS TRẢ LỜI: Giới thiệu về nhà sàn của Bác có sự so sánh giữa vị tiên và con người
HS TRẢ LỜI:
- Nơi ở và nơi làm việc: chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạch chiếc ao; chỉ có vài phòng tiếp khách, làm việc và ngủ
-Trang phục: quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp
-Tư trang: chiếc va li con với vài vật kỉ niệm
Ê - Ăn uống: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa
HS TRẢ LỜI: Bác sống giản dị, đơn sơ, đạm bạc nhưng rất thanh cao
HS TRẢ LỜI: Phương pháp liệt kê
về văn hóa
+ Người tiếp thu văn hóa nhân loại nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc
* Bằng các phương pháp thuyết minh so sánh, liệt kê, bình luận tác giả cho người đọc cảm nhận được vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại
2- NHỮNG NÉT ĐẸP TRONG LỐI SỐNG CỦA HỒ CHÍ MINH.
- Cách sống của Bác:
+ Nơi ở và nơi làm việc: chiếc nhà sàn nhỏ bàng gỗ, chỉ vài phòng tiếp khách, làm việc và ngủ
Trang 4GV HỎI: Em có nhận xét gì về
cách sống của Bác?
GV HỎI: Tác giả dùng phương
pháp thuyết minh nào để nói
về cách sống của Bác
GV HỎI: Ngoài những luận cư
ùchứng minh, hãy tìm những
luận cứ giải thích về cách
sống của Bác?
GV NHẤN MẠNH: Đây không
phải là lối sống khắc khổ mà
là lối sống có văn hóa, thẩm
mĩ ( cái đẹp là sự giản dị, tự
nhiên )
GV HỎI: Ở cuối văn bản tác
giả dùng phương pháp thuyết
minh gì?
GV HỎI: Tác giả so sánh lối
sống của Bác với Nguyễn
Trãi, theo em có điểm nào
giống và khác nhau?
GV HỎI: Phương pháp so sánh
này mang lại hiệu quả gì cho
đoạn văn?
GV CHỐT LẠI: Lối sống của
Bác kế thừa và phát huy
những nét cao đẹp của nhà
văn hóa dân tộc mang nét
đẹp thời đại gắn bó với nhân
dân
GV HỎI: Ở đoạn 2 tác giả sử
dụng biện pháp nghệ thuật
gì? Nội dung chính của đoạn
HS TRẢ LỜI: Luận cứ liên hệ vơí Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh Khiêm
HS TRẢ LỜI: Phương pháp so sánh
HS THẢO LUẬN NHÓM:
- Giống: Giản dị thanh cao
- Khác: Bác gắn bo ùchia sẻ khó khăn gian khổ cùng nhân dân
HS TRẢ LỜI:
- Làm sáng tỏ cách sống bình dị, trong sáng của Bác
- Thể hiện niềm cảm phục, tự hào của người viết
HS TRẢ LỜI: Nghệ thuật liệt kê,
so sánh để nói lên nét đẹp bình
dị, trong sáng, thanh cao của Bác
HS: Phát biểu theo suy nghĩ
HS TRẢ LỜI:
- Nghệ thuật: liệt kê, so sánh, bình luận, đối lập ( vĩ nhân – bình dị; am hiểu mọi nền văn hóa nhân loại mà rất Việt Nam, rất dân tộc )
+ Trang phục: quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp
+Tư trang: chiếc va li con với vài vật kỉ niệm
+ Ăn uống: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa
=> Cách sống của Bác đạm bạc, đơn sơ, giản dị nhưng rất thanh cao
- Lối sống của Bác kế thừa và phát huy những nét cao đẹp của những nhà văn hóa dân tộc mang nét đẹp thời đại gắn bó
Trang 52 là gì?
GV HỎI: Em biết được những
gì về cuộc sống của các vị
nguyên thủ quốc gia ở các
nước khác sống cùng thời với
Bác?
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn
tổng kết
GV HỎI: Nêu nghệ thuật đặc
sắcvà nội dung chính của văn
bản?
HOẠT ĐÔNG 4: Hướng dẫn
luyện tập
GV: Cho HS kể vài mẫu
chuyện về cách sống của Bác
HS: Kể theo sự hiểu biết của mình
với nhân dân
=> Bằng cách liệt kê, so sánh tác giả cho người đọc thấy được nét đẹp bình dị, thanh cao, luôn gắn bó với nhân dân của Bác
III – TỔNG KẾT:
GHI NHỚ ( SGK )
IV- LUYỆN TẬP:
Kể một vài câu chuyện về cách sống giản dị của Bác
5- CỦNG CỐ- DẶN DÒ:
- Nêu những cảm nhận của em về nét đẹp trong phong cách của Hồ Chí Minh?
- HS học phần ghi nhớ, soạn bài “Các phương châm hội thoại”
TIẾT: 3
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
I – MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1- KIẾN THỨC:
- Giúp HS nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất
- Biết vận dụng phương châm này trong giao tiếp
2- GIÁO DỤC:
Giáo dục HS thái độ tuân thủ các phương châm trong quan hệ giao tiếp
3- KĨ NĂNG:
Rèn luyện HS kĩ năng sử dụng từ ngữ trong văn bản nói và viết
II - CHUẨN BỊ:
1- GIÁO VIÊN: SGK, giáo án
2- HỌC SINH: SGK, Tập ghi, bài soạn
III – TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
Trang 61- ỔN ĐỊNH LỚP:
2- KIỂM TRA BÀI CŨ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3- GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
4 - TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG BÀI HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: Hướng dẫn tìm
hiểu phương châm về lượng
GV: Gọi HS đọc đoạn đối
thoại
GV HỎI: Bơi có nghĩa là gì?
GV HỎI: An hỏi Ba điều gì?
Câu trả lời của Ba có đáp ứng
được điều mà An muốn biết
không? Vì sao?
GV HỎI: Vậy điều An muốn
biết ở đây là gì?
GV HỎI: Từ đó em rút ra bài
học gì trong giao tiếp?
GV: Gọi HS đọc VD2
GV HỎI: Vì sao truyện này lại
gây cười? Anh “lợn cưới “ và
anh “áo mới “ phải hỏi và trả
lời như thế nào để người nghe
biết được điều cần hỏi và cần
trả lời?
GV HỎI: Như vậy, cần phải
tuân thủ yêu cầu gì khi giao
tiếp?
GV HỎI: Từ 2 VD trên, em hãy
cho biết, thế nào là phương
châm về lượng?
GV: Chốt lại ghi nhớ
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn tìm
hiểu phương châm về chất
GV: Gọi HS đọc truyện cười
HS: đọc đoạn đối thoại
HS TRẢ LỜI: Bơi: di chuyển
trong nước hoặc trên mặt nước bằng cử động của cơ thể
HS TRẢ LỜI:
- An hỏi Ba: học bơi ở đâu?
- Ba trả lời: ở dưới nước
=>không đáp ứng được điều An muốn biết Vì câu nói không có nội dung
HS TRẢ LỜI: Điều An muốn biết là một địa điểm cụ thể
HS TRẢ LỜI: Khi nói, câu nói phải có nội dung đúng với yêu cầu giao tiếp
HS: đọc VD2
HS TRẢ LỜI: Truyện gây cười vì các nhân vật nói nhiều hơn những gì cần nói Lẽ ra chỉ cần
hỏi: Bác có thấy con lợn nào chạy qua đây không? và chỉ cần trả lời: Nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả.
HS TRẢ LỜI: Trong giao tiếp,không nên nói nhiều hơn những gì cần nói
HS TRẢ LỜI: Trong giao tiếp, cần nói có nội dung; nội dung của lời nói phải đáp ứng được yêu cầu giao tiếp, không thiếu, không thừa
HS: Đọc truyện cười Quả bí khổng lồ
I- PHƯƠNG CHÂM VỀ LƯỢNG: 1- TÌM HIỂU VÍ DỤ:
a- VD1: Đoạn đối thoại
- An hỏi Ba: học bơi ở đâu?
- Ba trả lời: ở dưới nước =>không
đáp ứng được điều mà An muốn biết Vì câu nói không có nội dung
- Điều An muốn biết là một địa điểm cụ thể
* Khi nói câu nói phải có nội dung đúng với yêu cầu giao tiếp b- VD2: LỢN CƯỚI, ÁO MỚI
- Truyện gây cười vì các nhân vật nói nhiều hơn những gì cần nói
- Câu hỏi của anh “ lợn cưới “
thừa từ: cưới
-Câu trả lời của anh “áo mới “
thừa các từ: Từ lúc tôi mặc cái áo mới này.
* Trong giao tiếp, không nên nói nhiều hơn những gì cần nói
2- GHI NHỚ: ( SGK )
II- PHƯƠNG CHÂM VỀ CHẤT:
1- TÌM HIỂU VÍ DỤ: Truyện cười
Trang 7Quả bí khổng lồ
GV HỎI: Truyện cười này phê
phán điều gì?
GV HỎI: Vậy trong giao tiếp có
điều gì cần tránh?
GV HỎI: Nếu không biết chắc
vì sao bạn mình nghỉ học thì
em có nên trả lời với thầy cô
là bạn ấy nghỉ học vì ốm
không?
GV HỎI: Nếu nói thì em phải
sử dụng từ ngữ như thế nào
cho phù hợp?
GV HỎI: Hãy so sánh để tìm ra
điểm khác nhau của 2 VD trên?
GV HỎI: Từ 2 VD trên, em hãy
cho biết, thế nào là phương
châm về chất?
GV: Chốt lại ghi nhớ
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn
luyện tập
GV HỎI: Vận dụng phương
châm về lượng để phân tích lỗi
trong những câu ở bài tập 1?
GV HỎI: Hãy chọn những từ
ngữ thích hợp điền vào chỗ
trống ở bài tập 2?
GV HỎI: Đọc truyện cười Có
nuôi được không? và cho biết
phương châm hội thoại nào
HS TRẢ LỜI: Truyện cười phê phán những người nói khoác, sai sự thật
HS TRẢ LỜI: Trong giao tiếp, không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật
HS TRẢ LỜI: Không Vì trong giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không có bằng chứng xác thực
HS TRẢ LỜI: Thưa thầy (cô),
hình như bạn ấy ốm.
HS TRẢ LỜI:
- VD1: Nói không đúng sự thật
-VD2: Nói không có bằng chứng xác thực
HS TRẢ LỜI: Trong giao tiếp, cần nói đúng sự thật; nói có bằng chứng xác thực
HS TRẢ LỜI:
a- Trâu là một loài gia súc nuôi
ở nhà => thừa cụm từ: nuôi ở nhà
b- Én là một loài chim có hai cánh => thừa cụm từ: có hai cánh
HS TRẢ LỜI:
a- … nói có sách, mách có chứng
b- … nói dối
c- … nói mò
d- … nói nhăng như cuội
e- … nói trạng
HS TRẢ LỜI: Câu hỏi: Rồi có nuôi được không? người nói đã
không tuân thủ phương châm về lượng ( hỏi một điều rất thừa )
HS TRẢ LỜI:
Quả bí khổng lồ
Truyện cười phê phán những người nói khoác,nói sai sự thật
=> Trong giao tiếp, không nên nói những điều mà mình không tin là đúng sự thật
2- GHI NHỚ: ( SGK )
III- LUYỆN TẬP:
BÀI TẬP 1:
a- Trâu một loài gia súc nuôi ở nhà => thừa cụm từ: nuôi ở nhà b- Én là một loài chim có hai cánh => thừa cụm từ: có hai cánh
BÀI TẬP 2:
a- … nói có sách, mách có chứng b- … nói dối
c- … nói mò
d- … nói nhăng như cuội
e- … nói trạng
BÀI TẬP 3:
Câu hỏi: Rồi có nuôi được không? người nói đã không tuân
thủ phương châm về lượng ( hỏi một điều rất thừa )
BÀI TẬP 4:
a- Tuân thủ phương châm về chất Nói như vậy nhằm báo cho
Trang 8không được tuâm thủ?
GV HỎI: Vận dụng những
phương châm hội thoại đã học
để giải thích vì sao người nói
đôi khi phải dùng những cách
diễn đạt như ở bài tập 4?
GV HỎI: Giải thích nghĩa của
các thành ngữ ở bài tập 5?
a- Để tuân thủ phương châm về chất, người nói phải dùng những cách nói trên nhằm báo cho người nghe biết là tính xác thực của nhận định hay thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm chứng
b- Để tuân thủ phương châm về lượng, người nói đôi khi phải dùng cách nói trên để nhấn mạnh, chuyển ý, dẫn ý
HS TRẢ LỜI:
- Ăn đơm nói đặt: vu khống, đặt
điều, bịa chuyện cho người khác
- Ăn ốc nói mò: nói không có
căn cứ
- Ăn không nói có: vu khống,
bịa đặt
- Cãi chày cãi cối: cố tranh cãi,
nhưng không có lí lẽ gì cả
- Khua môi múa mép: nói ba
hoa, khoác lác, phô trương
- Nói dơi nói chuột: nói lăng
nhăng,linh tinh, không xác thực
- Hứa hươu hứa vượn: hứa để
lấy lòng nhưng không thực hiện
người nghe về tính xác thực của nhận định hay thông tin đưa ra chưa được kiểm chứng
b- Tuân thủ phương châm về lượng Người nói dùng cách nói như vậy để nhấn mạnh, chuyển
ý, dẫn ý
BÀI TẬP 5:
- Ăn đơm nói đặt: vu khống, đặt
điều, bịa chuyện cho người khác
- Ăn ốc nói mò: nói không có căn
cứ
- Ăn không nói có: vu khống, bịa
đặt
- Cãi chày cãi cối: cố tranh cãi,
nhưng không có lí lẽ gì cả
- Khua môi múa mép: nói ba hoa,
khoác lác, phô trương
- Nói dơi nói chuột: nói lăng
nhăng,linh tinh, không xác thực
- Hứa hươu hứa vượn: hứa để lấy
lòng nhưng không thực hiện
5- CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
HS học phần ghi nhớ và soạn bài: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.
TIẾT: 4
SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1- KIẾN THỨC:
- Giúp HS hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
Trang 92- GIÁO DỤC:
Giáo dục HS sự cẩn thận trong việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh 3- KĨ NĂNG:
Rèn luyện kĩ năng sử dụng các biện pháp nghệ thuật vào bài văn thuyết minh
II- CHUẨN BỊ:
1- GIÁO VIÊN: SGK, bài soạn, một số đoạn văn thuyết minh
2- HỌC SINH: SGK, tập ghi, bài soạn
III- TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1- ỔN ĐỊNH LỚP:
2- KIỂM TRA BÀI CŨ:
3- GIỚI THIỆU BÀI :
4- TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
HOẠT ĐỘNG 1: Ôn tập văn bản
thuyết minh
GV HỎI: Văn bản thuyết minh
là gì?
GV HỎI: Đặc điểm chu ûyếu của
văn bản thuyết minh là gì?
GV HỎI: Nêu các phương pháp
thuyết minh thường dùng?
HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn tìm
hiểu kiểu văn bản thuyết minh
có sử dụng một số yếu tố nghệ
thuật
GV: Gọi HS đọc văn bản Hạ
Long-đá và nước
GV HỎI: Văn bản thuyết minh
đặc điểm của đối tượng nào?
GV HỎI: Văn bản có cung cấp
tri thức khách quan về đối
tượng không?
GV HỎI: Văn bản vận dụng
phương thức thuyết minh nào
chủ yếu?
HS TRẢ LỜI: Là kiểu văn bản thông dụng trong đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất của sự vật, hiện tượng được giới thiệu Tri thức đó phải khách quan,xác thực, hữu ích cho con người
HS TRẢ LỜI: Tri thức khách quan, phổ thông
HS TRẢ LỜI: Phương pháp định nghĩa, phân loại, nêu ví dụ, liệt kê, nêu số liệu, so sánh
HS: đọc văn bản
HS TRẢ LỜI: Đặc điểm của đá và nước ở vịnh Hạ Long
HS TRẢ LỜI: Có Vì văn bản giúp cho người đọc hiểu được số lượng,
vị trí, cấu tạo, hình dáng của quần đảo Hạ Long
HS TRẢ LỜI:
- Liệt kê các cách di chuyển của con thuyền
- Phân tích về sự sáng tạo của tạo hóa
- Lập luận về cái vô tri trở nên cái
I- ÔN TẬP VĂN BẢN THUYẾT MINH:
II- TÌM HIỂU VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH:
1- VĂN BẢN: HẠ LONG- ĐÁ VÀ
NƯỚC
- Vấn đề thuyết minh: Đặc điểm của đá và nước ở vịnh Hạ Long
- Văn bản giúp cho người đọc hiểu được số lượng,vị trí, cấu tạo, hình dáng của quần đảo Hạ Long
- Phương pháp thuyết minh của văn bản:
+ Liệt kê các cách di chuyển của con thuyền
+ Phân tích sự sáng tạo của tạo hóa
Trang 10GV HỎI: Hãy tìm các biện pháp
nghệ thuật được sử dụng trong
văn bản này?
GV HỎI: Nghệ thuật kể chuyện
được thể hiện qua chi tiết nào?
GV HỎI: Văn bản được sử dụng
nghệ thuật miêu tả ở các chi
tiết nào?
GV HỎI: Nghệ thuật nhân hóa
được sử dung ở chi tiết nào?
GV: Chốt lại ghi nhớ
GV HỎI: Văn bản có tính chất
thuyết minh không? Những
phương pháp thuyết minh được
sử dụng? Văn bản sử dụng
những nghệ thuật gì? Có tác
dụng gì?
sống động
- So sánh đá với ông tiên, người đi thuyền du lịch như khách bộ hành tùy hứng
HS TRẢ LỜI: Kể chuyện, miêu tả, nhân hóa
HS TRẢ LỜI: Kể về các hình thức
du thuyền trên vịnh (có kết hợp với miêu tả ) =>giúp ta hiểu về cách du thuyền trên Hạ Long
HS TRẢ LỜI: Miêu tả về tác động của ánh sáng lên đá lúc ban ngày, về đêm, khi hửng sáng ( có kết hợp vói kể )
HS TRẢ LỜI: Nhân hóa: coi Hạ Long là thập loại chúng sinh đá…
già đi … trẻ lại …trang nghiêm hơn
…tím nhạt
HS TRẢ LỜI:
- Là văn bản thuyết minh
- Phương pháp thuyết minh: phân loại, phân tích, ví dụ
-Nghệ thuật: kể, đối thoại, tự thuật, nhân hóa
+ Lập luận về cái vô tri trở thành cái sống động
+ So sánh đá với ông tiên, người đi thuyền du lịch như khách bộ hành tùy hứng
- Các biện pháp nghệ thuật của văn bản:
+ Kể về các hình thức du thuyền trên vịnh (có kết hợp với miêu tả ) => giúp ta hiểu về cách du thuyền trên Hạ Long + Miêu tả về tác động của ánh sáng lên đá lúc ban ngày, về đêm, khi hửng sáng (có kết hợp với kể )
+ Nhân hóa: coi Hạ Long như con người => có tác dụng thần thoại hóa Hạ Long
2- GHI NHỚ: ( SGK ) III- LUYỆN TẬP:
* Văn bản: Ngọc Hoàng xử
tội Ruồi Xanh
- Văn bản thuyết minh cụ thể về con ruồi xanh ở sự sinh sản và tác hại của nó
- Phương pháp thuyết minh: phân loại, phân tích, cho ví dụ
- Nghệ thuật của văn bản: kể, đối thoại, tự thuật,nhân hóa
=>làm cho bài văn có tính khách quan, chính xácnhưng cũng rất sinh động và hấp dẫn 5- CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
HS học phần ghi nhớ và soạn bài: Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh