Giáo án ngữ văn lớp 9 tuần 1 7

Tuần 1Tiết 1+2: Phong cách Hồ Chí Minh Tiết 3: Các phương châm hội thoại Tiết4: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuậttrong văn bản thuyết minh.. -GV nói thêm: Chương trình Ngữ văn THCS có

Trang 1

Tuần 1Tiết 1+2: Phong cách Hồ Chí Minh Tiết 3: Các phương châm hội thoại Tiết4: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuậttrong

văn bản thuyết minh

Tiết 5 : Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ

thuật trong văn bản thuyết minh

Ngày soạn:

Ngày dạy:

BÀI I - Tiết 1+2:

Lê Anh Trà

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:

- Thấy được những vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh – sự kết hợp hài hòa giữatruyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị- để càng thêm kính yêubác, tự nguyện học tập theo gương Bác

II.CHUẨN BỊ

* Giáo viên: SGK – sách tham khảo, giáo án, máy chiếu, bảng phụ, giấy trong, bút dạ

* Học sinh: Soạn bài mới:phong cách Hồ Chí Minh

III TRỌNG TÂM

Lối sống giản dị và phẩm chất thanh cao của Bác

IV PHƯƠNG PHÁP

Vấn đáp, phân tích, bình, so sánh, thảo luận

V TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY

1.Ổn định lớp:

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra tập sách của học sinh.

3.Giới thiệu bài mớ i :

“Tháp mười đẹp nhật bông senViệt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ”

“Bác Hồ ” hai tiếng ấy thật vô cùng gần gũi và thân thương đối với mỗi người dân Việt

Nam Đối với chúng ta, Hồ Chí Minh không những là nhà yêu nước vĩ đại mà Người còn làdanh nhân văn hóa thế giới Vẻ đẹp văn hóa chính là nét nổi bật trong phong cách Hồ ChíMinh Phong cách đó như thế nào, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua văn bản “Phong cách Hồ ChíMinh

Hoạt động 1: Đọc văn bản –tìm hiểu chú

thích

-Hướng dẫn đọc: chậm rãi, rõ ràng, diễn cảm,

ngắt ý và nhấn giọng ở từng luận điểm

I – Đọc –tìm hiểu chú thích

1/ Tác giả : Lê Anh Trà2/ Tác phẩm : văn bản nhật dụng

Trang 2

Hoạt động của GV và HS T/g Ghi bảng

-Đọc mẫu

-Nhận xét cách đọc của HS

-Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích Giải thích

thêm các từ: phong cách, văn hóa, di dưỡng

tinh thần

Cho biết tác giả và thể loại của văn bản?

Kể tên một vài văn bản nhật dụng đã học ở

lớp 8?

-GV nói thêm: Chương trình Ngữ văn THCS có

những bài văn nhật dụng về các chủ đề:

quyền sống của con người, bảo vệ hòa bình

chống chiến tranh, vấn đề sinh thái…Bài

“Phong cách Hồ Chí Minh” thuộc chủ đề về

sự hội nhập với thế giới và bảo vệ văn hóa

bản sắc dân tộc Tuy nhiên bài học này không

chỉ mang ý nghĩa cập nhật mà cón có ý thức

lâu dài Bởi lẽ việc học tập, rèn luyện theo

phong cách Hồ Chí Minh là việc làm thiết

thực, thường xuyên của các thế người Việt

Nam, nhất là lớp trẻ

Hoạt động : Đọc – tìm hiểu văn bản

Qua nội dung văn bản, em thếy vẻ đẹp trong

phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện qua

nhưng khía cạnh nào?

-Hãy phân đọan văn bản theo các luận điểm

trên?

-Tìm hiểu luận điểm 1:

Vốn trí thức uyên thâm của Bác

-Cho HS đọc lại đoạn 1

Vốn tri thức văn hóa nhân loại của Hồ Chí

Minh sâu rộng như thế nào?

Người đã làm thế nào để có được vốn trí thức

sâu rộng ấy?

II- Đọc – tìm hiểu văn bản

1/ Sự tiếp thu văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh

-Tiếp xúc với văn hóa nhiều nướctrên thế giới

Trang 3

Nhưng điều kì lạ và quan trọng trong sự tiếp

thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí

Minh là gì?

Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới trên nền

tảng văn hóa dân tộc đã hình thành ở bác

một nhân cách, một lối sống như thế nào?

Có sự kết hợp hài hòa thống nhất giữa dân

tộc và nhân loại

-GV bình thêm: sự hiểu biết của Bác sâu rộng,

tiếp thu văn hóa nước ngoài một cách chủ

động, sáng tạo và có chọn lọc Bác không chỉ

hiểu biết mà còn hòa nhập với môi trường văn

hóa thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc văn

hóa dân tộc Đúng như nhà thơ Bằng Việt đã

viết :

“Một con người : kim, cổ, tây Đông

Giàu quốc tế, đậm Việt Nam từng nét”

-Tìm hiểu luận điểm 2: Nét đẹp trong lối sống

giản dị mà thanh cao của bác

-Cho Hs đọc đoạn 2

Lối sống bình dị của Bác được thế như thế

nào?

Lối sống của Bác cũng là lối sống rất Việt

Nam, rất phương Đông Lối sống đó được

biểu hiện như thế nào?

-Cho Hs nhắc lại lối sống của Nguyễn Trãi khi

về Côn Sơn trong bài “Côn Sơn ca” và câu thơ

Nôm của Nguyễn Bỉnh Khiêm dẫn trong văn

bản này để thấy được vẻ đẹp của cuộc sống

gắn với thú quê đạm bạc và thanh cao

Vì sao có thế nói lối sống của Bác là sự kết

hợp giữa giản dị và thanh cao?

GV bình: Cách sống giản dị, đạm bạc của Hồ

Chí Minh lại vô cùng thanh cao, sang trọng:

Đây không phải là lối sống khắc của con

ngườitự vui trong cảnh nghèo khó hay theo lối

nhà tu hành

sống rất bình dị

 Thống nhất, hài hòa giữa dân tộcvà nhân loại

2/ Lối sống của Bác.

-Nơi ở, làm việc: nhà sàn nhỏ bằnggỗ, vẻn vẹn vài phòng, đồ đạc mộcmạc, đơn sơ

-Trang phục giản dị: bộ quần áo bà

ba nâu, áo trấn thủ, đôi dép lốp thôsơ

-Aên uống đạm bạc : cá kho, rau luộc,dưa ghém, cà muối, cháo hoa…

-Không tự thần thánh hóa, tự làmcho khác đời

Vừa giản dị, vừa thanh cao vĩ đại

Trang 4

Đây không phải là cách tự thần thánh hóa, tự

làm cho khác đời, hơn người

Đây là cách sống có văn hóa đã trở thành một

quan niệm thẩm mỹ: cái đẹp là sự giản dị, tự

nhiên

Để làm nổi bật vẻ đẹp trong phong cách Hồ

Chí Minh tác giả đã dùng những biện pháp

nghệ thuật nào?

-Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu ( cho HS

tìm dẫn chứng, tương phản, kết hợp giữa kể và

lời bình luận

Thảo luận:

Cảm nhận của em về những điểm đã tạo nên

vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh.?

GV chốt lại các ý hs thảo luận

-Qua những điều đã phân tích, chúng ta thấy

vẻ đẹp trong phong cách của Bác là sự kết

hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa dân

tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, giữa vĩ đại

và giản dị

-Cho Hs đọc ghi nhớ

Hiểu và cảm nhận vẻ đẹp trong phong cách

Hồ Chí Minh, mỗi hs cần học tập và rèn

luyện như thế nào ?

-GV giáo dục tư tưởng cho hs, giúp các em

nhận thức được thế nào là lối sống có văn hóa

trong ăn mặc, nói năng

Hoạt động 3 : Luyện tập

-Đọc thêm : Hồ Chí Minh niềm hi vọng lớn

nhất ( SGK)

-Đại diện mỗi tổ kể lại một mẩu chuyện sưu

tầm được hoặc trình bày trang ảnh tìm được

ghi nhận về lối sống giản dị mà cao đẹp của

Bác

III Ghi nhớ

SGK trang 8

Trang 5

Tiết 3: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

- Nắm được các phương châm hội thoại về lượng và về chất để vận dụng trong giao tiếp

II CHUẨN BỊ

* Giáo viên: SGK – Sách tham khảo, giáo án, máy chiếu, bảng phụ, giấy trong, bút

* Học sinh: Soạn bài mới:các phương châm hội thoại

Nắm vững nội dung và cách vận dụng các phương châm học hỏi

III PHƯƠNG PHÁP:

Vấn đáp, quy nạp, so sánh, thảo luận

1.Ổn định lớp:

2.Kiểm tra bài cũ:

- Nhắc lại bài hội thoại đã học ở lớp 8

- Nhắc lại những hiểu biết của em về vai xã hội trong hội thoại đã học ở lớp 8

- Nêu cách đối xử của người có vai xã hội thấp đối với người có vai xã hội cao vàngược lại

3.Giới thiệu bài mớ i :

Ở lớp 8 các em đã được học một số nội dung liên quan đến hội thoại như hành động nói,vai giao tiếp, lượt lời trong hội thoại Tuy nhiên trong giao tiếp có những qui định tuy khôngđược nói ra thành lời nhưng những người tham gia vào giao tiếpcần phải tuân thủ, nếu không thìdù câu nói không mắc lỗi gì về ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp, giao tiếp cũng sẽ không thànhcông Những qui định đó đã được thể hiện qua các phương châm hội thoại

Hoạt động 1: hình thành kiến thức mới

-GV hướng dẫn hs đọc đoạn đối thoại 1 trang 8

SGK

Khi An hỏi “học bơi ở đâu?”mà Ba trả lời “ở

dưới nước”thì câu trả lời có mang đầy đủ nội

dung An cần biết hay không?

GV nêu câu hỏi gợi ý thêm: “Bơi ” nghĩa là gì?

Nếu nói mà không có nội dung như thế thì có

thể coi đây là một câu nói bình thường được

không?

GV chốt lại: câu trả lời của Ba không mang đầy

đủ nội dung mà An cần biết, vì trong nghĩa của

“bơi” đã có “ở dưới nước” Điều mà An muốn

biết là một địa điểm cụ thể nào đó như ở hồ bơi,

sông… Nói mà không có nội dung như thế là một

hiện tượng không bình thường trong giao tiếp, vì

câu nói ra trong giao tiếp bao giờ cũng truyền tải

I Phương châm về lượng.

Trang 6

nội dung nào đó

Từ đó có thể rút ra bài học gì về giao tiếp?

-Cho hs đọc truyện cười “Lợn cưới áo mới” SGK

Vì sao truyện này lại gây cười?

Như vậy cần phải tuân thủ gì trong giao tiếp?

-Qua hai ví dụ trên, các em rút ra được gì cần

tuân thủ khi giao tiếp?

-GV hệ thống lại kiến thức sau khi hs trả lời

-Hướng dẫn hs đọc mẩu truyện ở trang 9,10 SGK

Truyện cười này nhằm phê phán điều gì?

Như vậy trong giao tiếp có điều gì cần tránh?

Cho hs nêu ví dụ những tình huống nói không có

bằng chứng xác thực trong giao tiếp hàng ngày

GV hỏi thêm: nếu không biết chắc một tuần nữa

lớp sẽ tổ chức cắm trại thì em có thông báo điều

đó ( chẳng hạn nói: “Tuần sau lớp sẽ tổ chức

cắm trại” với các bạn cùng lớp không?

Nếu không biết chắc vì sao bạn mình nghỉ học

thì em có trả lời với thấy cô là : “bạn ấy nghỉ

học vì ốm” không?

GV chốt lại : trong giao tiếp đừng nói những gì

mà mình không có bằng chứng xác thực

So sánh để làm rõ sự khác nhau giữa yêu cầu

đừng nói những điều mà mình không tin là đúng

sự thực với những điều mà mình không có bằng

chứng xác thực

-GV hệ thống lại kiến thức và cho hs đọc ghi nhớ

SGK trang 10

-Hoạt động 2: Luyện tập

Bài 1 trang 10 : Lỗi sử dụng từ ngữ trùng lập,

thêm từ ngữ mà không thêm nội dung

Bài 2 trang 10,11: các từ ngữ chỉ những cách nói

tuân thủ hoặc vi phạm phương châm hội thoại về

Trang 7

Tiết 4: SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

- Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

II.CHUẨN B

* Học sinh: Soạn bài mới:sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

III.TRỌNG TÂM

Biết sử dụng một số phương pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

Vấn đáp, so sánh, luyện tập

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ: ( kết hợp phần ôn tập )

3 Giới thiệu bài mớ i :

Trong chương trình Ngữ văn 8, các em đã được học tập, vận dụng kiểu văn bản thuyếtminh để giới thiệu, thuyết minh một sự vật, sự việc cụ thể Tuy nhiên có khi chúng ta phảithuyết minh về những vấn đề trừu tượng, khó nhận biết và không dễ trình bày, chẳng hạn nhưtính cách một con người, phẩm chất một sự vật, nội dung một học thuyết …Đối với các hiệntượng như thế việc thuyết minh cần tuân theo yêu cầu của kiểu văn bản là thuyết minh cái gì,như thế nào, có tác dụng gì… bằng các thuyết minh đã học Nhưng để làm cho đối tượng đượcthuyết minh sinh động, hấp dẫn và bớt kô khan hơn, bài viết đòi hỏi phải kết hợp với các biệnpháp nghệ thuật Và đó là nội dung mà ta cần tìm hiểu qua bài học hôm nay

Hoạt động 1: Oân lại kiến thức về kiểu văn bản thuyết

minh và các phương pháp thuyết minh

Văn bản thuyết minh là gì?

Đặc điểm chủ yếu cảu văn bản thuyết minh là gì?

Các phương pháp thuyết minh là gì ?

-GV cho hs trả lời và các hs bổ sung

Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức mới.

-Gọi hs đọc văn bản Hạ Long – Đá và Nước

Bài văn thuyết minh vấn đề gì ?

Vấn đề đó có sự trừu tượng không, có dễ dàng thuyết

minh không?

GV nhấn mạnh: Đá và Nước là những vật cụ thể quen

thuộc có thể nhận thấy ơ mọi nơi Nhưng để nhận biết

được vẻ đẹp kì lạ của Đá và Nước trong cảnh quan thiên

I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

1/ Oân tập văn bản thuyết minh.

Trang 8

nhiên cùa vùng vịnh Hạ Long cần phải có sự cảm nhận và

tưởng tượng của người thuyết minh Cho nên vấn đề

thuyết minh trong bài văn này là một vấn đề trừu tượng

không dễ dàng thuyết minh

-Các em có thể nêu một số hiện tượng trừu tượng khác?

GV chuyển: Đối với những vấn đề trừu tượng như nét đẹp

văn hóa, bản sắc dân tộc, lý tưởng, lối sống…chúng ta chỉ

có thể sử dụng những phương pháp thuyết minh thường

dùng như định nghĩa, số liệu, liệt kê… để thuyết minh

được không hay phải kết hợp thêm các biện pháp nghệ

thuật để làm tăng sức thuyết phục, hấp dẫn, sinh động của

bài thuyết minh Chúng ta sẽ tìm hiểu qua văn bản “Hạ

Lonh – Đá và Nước”

-Hãy nêu kết văn bản?

Mở bài : Sự kì lạ…có tâm hồn

.Thân bài: Nước tạo nên… chưa muốn dứt

.Kết bài: Hạ Long vậy đó… đến lạ lùng

-Đọc lại phần mở bài

-Vấn đề thuyết minh được nêu ra trong phần mở bài như

thế nào?

-Đối với vấn đề này, nếu như chỉ dùng phương pháp liệt

kê như : Hạ Long có nhiều nước, nhiều đảo, nhiều hang

động lạ lùng … thì đã nêu được sự kì lạ của Hã Long

chưa?

-Tác giả cảm nhận sự kì lạ ở đây là gì? Chỉ ra câu văn

nêu khái quát sự kì lạ của HạLong ?

-Tác giả đã sử dụng các biện pháp tưởng tượng, liên tưởng

như thế nào để giới thiệu sự kì lạ của Hạ Long?

-GV dẫn dắt cho hs chú ý các đặc điểm sau:

-Nước tạo nên sự di chuyển và khả năng di chuyển theo

mọi cách tạo nên sự thú vị của cảnh sắc

-Tùy theo góc độ và tốc độ di chuyển của du khách, tùy

theo cả hướng ánh sáng rọi vào các đảo đá, mà thiên

nhiên tạo nên thế giới sống động, biến hóa đến lạ lùng…

2/ Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.

Trang 9

-Văn bản như một truyện ngắn, một truyện vui, vậy có

phải là văn bản thuyết minh không?

-Có thể xem đây là truyện vui có tính chất thuyết minh

hay là một văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện

pháp nghệ thuật?

4 Củng cố – Dặn dò

-Học ghi nhớ, làm bài 2 SGK trang 15

-Chuẩn bị ở nhà:

Đề : thuyết minh đồ dùng : cái quạt

* Rút kinh nghiệm:

Trang 10

Tiết 5: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I MỤC ĐÍCH YÊU CẦU: SGK

II.CHUẨN BỊ

* Học sinh: Soạn bài mới, luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Luyện tập một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Luyện tập, thảo luận

2 Kiểm tra bài cũ: GV kiểm tra việc chuẩn bị ở nhà của hs

Hoạt động 1 :GV có thể chia lớp thành 2

nhóm, mỗi nhóm chọn làm một đề

-GV cần nêu rõ yêu cầu lập dàn ý chi tiết

của bài thuyết minh và sử dụng biện pháp

nghệ thuật làm cho bài viết sinh động, vui

tươi

Hoạt động 2 : trình bày và thảo luận một

đề ( nón lá)

-Cho hs các nhóm trình bày dàn ý chi tiết,

dự kiến cách sử dụng biện pháp nghệ

thuật trong bài thuyết minh

-Đọc đọan mở bài

-Tổ chức cho cả lớp thảo luận nhận xét bổ

sung, sửa chữa dàn ý của các bạn trình

bày

-Gv nhận xét chung về cách sử dụng biện

pháp nghệ thuật như thế nào, đạt hiệu quả

Dàn ý chi tiết

-Lá buông phơi khô, làm dẹp, ủi lá thậtphẳng ghép nối tiếp, chồng các mép lá lênsườn nón, dùng chỉ ni lông kết dính phần lávào khyng sườn nón cho đến khi phủ đềukhung nón

Trang 11

che mưa, nắng, nón lá còn được dùng làmquà tặng bạn bè, người thân mỗi khi có dịp

III – Kết luận

Cảm nghĩ về chiếc nón lá Việt Nam

4 Củng cố - Dặn dò

-Viết phần thân bài, kết bài

-Soạn bài “Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh”

DUYỆT TUẦN 1

Tổ trưởng

Lê Thị Hiệp

Trang 12

Bài 2 - Tiết 6- 7: ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Giúp HS:

- Hiểu được nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạtoàn bộ sự sống trên trái đất; nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơđó, là đấu tranh cho thế giới hoà bình

- Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể, xác thực, cách so sánh rõràng giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ

C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Vì sao vốn trí thức của HCT lại sâu rộng như vậy?

- Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao?

Hoạt động của thầy va Trò T/G Nội dung ghi bảng

*Hoạt động 1: Đọc – Hiểu chú thích

+ GV đọc mẫu đoạn 1, gọi HS đọc tiếp

+GV cho HS tìm hiểu chú thích

+GV hỏi:

-Em biết gì về tác giả G.Mac-ket?

I Đọc- Hiểu chú thích

1 Tác giả: G.Mac-ket là nhà văn Cô

lôm bi a sinh năm 1928, khuynh hướnghiện thực, nhận giải Nô ben văn học

năm 1982

Tuần 2

Tiết 6 +7: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình Tiết 8: Các phương châm hội thoại (tiếp) Tiết 9: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết

Trang 13

+ Đoạn 3 : Chiến tranh hạt nhân phải lại

sự tiến hóa

+Đoạn 4: Nhiệm vụ ngăn chặn cuộc

chiến tranh hạt nhân

Hoạt động2: Đọc- Hiểu văn bản

+ GV gọi HS đọc lại luận cứ 1

-Trong đoạn đầu bài văn tác giả đưa ra

những nguy cơ nào? Lập luận thế nào?

II Đọc – Hiểu văn bản:

1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

8- 8-1986 : thời gian cụ thể

7 tấn thuốc nổ > tiêu diệt tất cả

> Cách vào đề trực tiếp

- Sự tốn kém và tính chất vô lý của cuộc

chạy đua vũ trang hạt nhân đã được tác

giả chỉ ra bằng những chứng cứ nào?

+GV cho HS so sánh để thấy tính chất vô

lý của vấn đề

GV hướng HS đi sâu vào nhiều lĩnh vực:

xã hội, y tế

Bình : những con số biết nói cho thấy sự

phi lý của chiến tranh hạt nhân

Chứng cứ xác thực thể, hiện thực hệ trọng của vấn đề

2/ Cuộc chạy đua vũ trang:

+Giải quyết cho 5 triệu trẻ em nghèo khổ =100

máy bay ném bom B17 và 7.000 tên lửa.+10 chiếc tàu sân bay =chương trình phòng bệnh hơn 1 tỉ người

+ 575 người thiếu dinh dưỡng = 149 tên lửa MX

+ Hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân =xóa nạn mù chữ cho toàn thế giới

+GV đặt câu hỏi hoặc đưa ra câu hỏi thảo

luận

3 nhóm – vì sao có thể nói: “Chiến tranh

hạt nhân không những đi ngược lại lý trí

con người mà còn đi ngược lại cả lý trí tự

nhiên nữa?

-Em có suy nghĩ gì trước lời cảnh báo

của G.Mac –ket?

3 Chiến tranh hạt nhân phản lại sự tiến hóa

-“Chỉ cần bấm nút một cái xuất phát của nó”

4 Nhiệm vụ ngăn chặn cuộc chiến tranh hạt nhân

GV hỏi: Vì sao văn bản lại được đặt tên

là “Đấu tranh cho… bình”

+ Bình: Luận cứ kết bài là chủ đích của

bản thông điệp mà tác giả muốn gởi tới

mọi người?

-Cố gắng chống lại

- Đòi hỏi thế giới không có vũ khí, một cuộc sống hòa bình công bằng

III/ Ghi nhớ ; ( Ghi theo SGK )

4 Củng cố - Luyện tập: (5’)

+ GV chiếu hoặc đưa câu hỏi trắc nghiệm lên bảng

1 Văn bản thuộc thể loại gì?

a Văn tự sự

b Văn miêu tả

c Văn thuyết minh

d Văn nghị luận

2 Luận điểm chính của văn bản này là:

a Nguy cơ chiến tranh hạt nhân thật nguy hại

b Cần chấm dứt chạy đua vũ trang

Trang 14

c Chiến tranh hạt nhân thật là một hiểm họa cần đấu tranh loại bỏ

d Mọi người có nhiệm vụ kêu gọi chấm dứt chiến tranh

5 Hướng dẫn về nhà: (3’)

soạn các phương châm hội thoại (tt)

Trang 15

Bài 2 – Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (Tiếp theo)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp cho hs

- Nắm được nội dung phương châm quan hệ, phương châm cách thức và phương châm lịch sự

- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp

II CHUẨN BỊ

- GV chuẩn bị SGV – bảng phụ – tranh vẽ chiến tranh

- HS chuẩn bị SGK – bài soạn – bảng phụ

II TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠỴ

1 Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ

- Em hiểu thế nào là phương châm về lượng, phương châm về chất ?

- Trong giao tiếp, ta cần thực hiện phương châm nào ?

-Thành ngữ ”ông nói gà, bà nói vịt” dùng để chỉ tình

huống hội thoại như thế nào?

- Điều gì sẽ xảy ra nếu xuất hiện những tình huống hội

thoại như vậy?

- Có thể rút ra bài học gì trong giao tiếp?

(Ghi nhớ 1)

I Tìm hiểu bài:

1) Phương châm quan hệ:

VD: Thành ngữ "Ông nóigà, bà nói vịt”

 Cần nói đúng vào đề tài giao tiếp

- Hoạt động 2:

Tìm hiểu phương châm cách thức

-HS đọc hai thành ngữ

-Ý nghĩa của hai thành ngữ

Dây cà ra dây muống và

Lúng túng như ngậm hột thị

- Những cách nói đó ảnh hưởng thế nào đến giao tiếp ?

2/Phương châm cách thức :

VD1: Thành ngữ: ”Dây cà

ra dây muống”

 Nói dài dòng, rườm ràVd2: Thành ngữ ”lúng túngnhư ngậm hột thị”

 Nói không rành mạch

- Rút ra điều gì trong giao tiếp?  Giao tiếp cần nói ngắn

gọn

- Ghi VD lên bảng:

”Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông

ấy”

Có thể hiểu câu này theo mấy cách?

VD3: Tôi đồng ý với nhữngnhận địnih về truyện ngắncủa ông ấy

a/ Tôi đồng ý với nhữngnhận định của ông ấy vềtruyện ngắn

b/ Tôi đồng ý với nhữngnhận định của các bạn vềtruyện ngắn của ông ấy -Để người nghe không hiểu lầm, ta phải nói thế nào? -Tránh cách nói mơ hồ

Trang 16

Hoạt động của thầy và tr ò T/g ø Nội dung ghi bảng

Trong giao tiếp cần phải tuân thủ điều gì? (ghi nhớ 2)

Hoạt động 3:

Đọc truyện ”Người ăn xin”

Vì sao người ăn xin và cậu bé đều cảm thấy mình đã

nhận được từ người kia một cái gì đó? Có thể rút ra bài

học gì từ câu chuyện? (Ghi nhớ 3)

3/ Phương châm lịch sự

VD: Truyện ”Người ăn xin”

Cần tế nhị tôn trọng ngườikhác

III Luyện tập

Bài 1, 2, 3, 4 SGK

- Xem lại các phương châm học

- Soạn bài: Các phương châm hội thoại (tiếp theo)

Trang 17

Tiết 9 : SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Giúp HS hiểu được văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tả thì vănbản mới hay

II CHUẨN BỊ

- GV chuẩn bị SGV – bảng phụ – tranh vẽ chiến tranh

- HS chuẩn bị SGK – bài soạn – bảng phụ

III LÊN LỚP:

1 Ổn định

Muốn cho văn bản thuyết minh được sinh động, hấp dẫn, ta có thể vận dụng thêmmột số biện pháp nghệ thuật nào?

Các biện pháp nghệ thuật cần được sử dụng thế nào?

HS đọc văn bản SGK -24 Em hãy giải thích

nhan đề văn bản?

- Tìm những câu trong bài thuyết minh về

đặc điểm tiêu biểu của cây chuối

1/ Thuyết minh đặc điểm

- Hình dáng-Nơi sinh sống (câu 1)-Công dụng: Cây chuối là thức ănthức dụng từ thân

-Chuối chín để ăn

-Chuối xanh để chế biến thức ăn

- Chuối để thờ cúng

-Hoạt động 2:

Hãy chỉ ra các yếu tố miêu tả trong bài?

2/Yếu tố miêu tả:

- ”Cây chuối thân mềm núi rừng”

- ”Vỏ chuối có những vệt vỏ trứngcuốc”

-”Buồng chuối dài gốc cây”

- Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả trong

2/Tác dụng:

-Làm nổi bật đặc điểm, vai trò đối

Trang 18

Hoạt động của thầy và trò T/g Nội dung ghi bảng

văn bản thuyết minh?

-GV khái quát, rút ra ghi nhớ

-Hãy bổ sung thêm những chi tiết về công

dụng của thân cây chuối, lá chuối, nõn chuối,

bắp chuối?

tượng thuyết minh

II.Ghi nhớ: SGK -25 III/Luyện tập:

Câu d: SGK -25Hoàn chỉnh công dụng cây chuối a/Thân chuối: làm thức ăn gia súcb/ Lá chuối khô: gói bánh gai …c/ Nõn chuối: Nấu canh

d/ Bắp chuối: ăn cặp rau sống

-Làm BT 1,2,3 SGK tr.26-27

4 Hướng dẫn về nhà:

- Làm bài tập còn lại

- Soạn bài: Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Đề bài: “Con trâu ở làng quê Việt nam”

Trang 19

Tiết 10: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

- Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

II CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG:

- GV : SGK + hình vẽ con trâu + bảng phụ

- Học sinh chuẩn bị SGK, bài soạn ở nhà

III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:

1 Ổn định

- Để thuyết minh cụ thể sinh động, hấp dẫn bài thuyết minh phải có yếu tố gì?

+ GV kiểm tra phần chuẩn bị ở nhà

3 Baì mới : Tiết trước các em đã tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh Hôm nay chúng ta tiếp tục “Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh”.

Hoạt động 1

+ GV chép đề lên bảng

+Các em hãy cho biết đề bài yêu cầu trình bày vấn đề gì?

GV nhấn mạnh cụm từ “làng quê Việt nam”

Đề: Con trâu ở làng quê Việt Nam-Tìm hiểu đề

-Tìm ý, lập dàn ý -Thực hiện bài làm

Hoạt động 2: Tìm ý và lập dàn ý

+ GV: Em cho biết phần mở bài giới thiệu điều gì?

-Em thường thấy trâu ở đâu?

-Hình dáng trâu thế nào? Có gì đặc biệt?

-Em thường thấy trâu làm gì?

- Người ta dùng trâu làm gì ?

- Lông xám, sức vóc khoẻ, có sừng

to, ăn cỏ

2/Con trâu ở làng quê Việt Nam

- Hình ảnh thân quen dầm mìnhdưới đìa ruộng

- Gặm cỏ trên cánh đồng

3 Con trâu trong nghề làm ruộng :

sức kéo cày, bừa, xe trục lúa

GV: Những ngày lễ hội người ta đưa trâu ra làm gì ? 4 Con trâu trong lễ hội đình đám

Đua trâu, đâm trâu, chọi trâu

Trang 20

Hoạt động của thầy và Trò T/g Nội dung ghi bảng

- Người ta nuôi trâu còn để làm gì ngoài việc cày bừa?

GV có thể ghi ý: lớn 5 là trâu nguồn tài sản lớn

- Em có lần nào nhìn thấy trẻ em cỡi trâu chưa? Em có

cảm nghĩ gì?

5 Trâu – Nguồn cung cấp lương thực, da để thuộc, sừng làm đồ mỹ

nghệ Trâu tài sản lớn của người nôngdân Việt Nam

6 Trâu với tuổi thơ Việt Nam.

Trẻ chăn trâu cưỡi trâu về

III Kết bài:

- Con trâu trong tình cảm ngườinông dân

Hoạt động 3: Thực hiện bài làm

+ GV Cho HS từng nhóm viết lên bảng phụ từng đoạn

văn, cho Hs đọc bổ sung

+ GV chốt lại sửa bài từng đoạn

- HS đọc toàn bài

+ GV gọi 1 HS đọc lại toàn bài ở nhà

+ HS về nhà viết thành bài vào tập

+ Chuẩn bị “Tuyên bố thế giới về sự sống còn…”

Trang 21

Tiết 11+ 12

Bài 3 Văn bản :

TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, BẢO VỆ VÀ

PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM

- Hiểu được tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em trong bối cảnh

thế giới hiện nay

- Sự quan tâm của cộng đồng quốc tế về vấn đề này

II CHUẨN BỊ

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu

III TRỌNG TÂM:

Thực trạng của cuộc sống trẻ em, trách nhiệm của cộng đồng quốc tế đối với trẻ em

IV PHƯƠNG PHÁP:

Vấn đáp, phân tích, bình, thảo luận

V TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG:

1 Oån định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Nguy cơ của chiến tranh hạt nhân đối với sự sống của nhân loại ?

- Thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc ?

3 Giảng bài mới:

Hoạt động của thầy và Trò T/g Ghi bảng

* Hoạt động 1:

- Cho biết thể loại, xuất xứ ?

- Bản thân các tiêu đề đã nói

lên tính chặt chẽ, hợp lý của VB

Hãy nêu bố cục của VB ? Ý của các

phần ?

* Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản

- Qua phần thách thức đã

trình bày, những thực tế sống của trẻ em

I/ Đọc – tìm hiểu chú thích:

1 Thể loại: văn bản nhật

dụng

2 Xuất xứ: trích tuyên bố

của Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ emhọp tại LHQ ngày 30/9/1990

3 Bố cục: 3 phần

- Phần thách thức

- Phần cơ hội

- Phần nhiệm vụ

Tuần 3Tiết 11 +12: Tuyên bố thế giới về sự sống còn,

bảo vệ và phát triển của trẻ em

Tiết 13: Các phương châm hội thoại (tt) Tiết 14 +15: Bài viết tập làm văn số 1 Ngày soạn:

Ngày dạy:

Trang 22

trên TG ?

- Nhận thức, tình cảm của em qua phần

thách thức ?

- GV đọc phần cơ hội

->Việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em trong bối

cảnh TG hiện nay có những điều kiện

thuận lợi gì ?

- Phát biểu ý kiến nhân xét về sự quan

tâm chăm sóc của Đảng, Nhà nước, các tổ

chức XH đối với trẻ em hiện nay ?

- Trước những thách thức & những cơ hội

thuận lợi, bản tuyên bố đã xác định những

nhiệm vụ gì của cộng đồng quốc tế ?

- Qua bản Tuyên bố … , em nhận thức như

thế nào về tầm quan trọng của vấn đề bảo

vệ, chăm sóc trẻ em ? sự quan tâm của

cộng đồng QT đối với vấn đề này

Để xứng đáng với sự quan tâm ấy, em tự

nhận thấy mình phải làm gì?

- Gọi H S đọc phần ghi nhớ

II/ Đọc – tìm hiểu VB:

1 Sự thách thức:

- Thực tế không như vậy

- Nạn nhân chiến tranh, sống khổ,đói nghèo suy dinh dưỡng, bệnhtật AIDS chết chóc

2 Phần cơ hội:

- Sự liên kết của các QG

- Có công ước về quyền trẻ em

- Sự hợp tác và đoàn kết quốc tế hiệu quả ngày càng cao

3 Phần nhiệm vụ:

- Bảo vệ quyền lợi, chăm lo cho sự phát triển của trẻ em

- Có các chủ trương, chính sách, hành động cụ thể

III/ Ghi nhớ:

- Học phần ghi nhớ SGK/35

- Soạn “Chuyện người con gái Nam Xương”

Tóm tắ t truyện

Trang 23

Tiết 13: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)

I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

- Giúp HS nắm được mối quan hệ chặt chẽ giữa phương châm hội thoại với tình

huống giao tiếp

- Hiểu được TV có một hệ thống từ ngữ xưng hô rất phong phú, tinh tế, giàu sắc

thái biểu cảm; biết sử dụng từ ngữ xưng hô một cách thích hợp trong giao tiếp

II/ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

Sách giáo viên, sách giáo khoa, bảng phụ

Bảng con

III/ TRỌNG TÂM:

Nắm vững mối quan hệ, vận dụng phù hợp phương châm hội thoại với tình huống giaotiếp

IV/ PHƯƠNG PHÁP

Vấn đáp, luyện tập, so sánh

V/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Thế nào là phương châm quan hệ, phương châm cách thức, phương châm lịch sự ? ChoVD

3 Bài mới:

* Hoạt động 1:

- Yêu cầu HS kể lại truyện

cười “Chào hỏi” SGK/36

- Nhân vật chàng rể có tuân thủ đúng

phương châm lịch sự không? Vì sao?

- Qua câu chuyện ta thấy trong giao tiếp

cần dựa vào yếu tố nào?

- Nêu những đặc điểm tình huống giao

tiếp cụ thể?

- Cho thêm VD: các PCHT

không dùng có tính bắt buộc như những

quy tắc NP, có thể thích hợp với tình

huống này nhưng không thích hợp với tình

huống khác

- Gọi HS đọc lại phần ghi

nhớ

- Giúp HS điểm lại những

tình huống giao tiếp đã học ở bài trước

I/ Quan hệ giữa PCHT với tình huống giao tiếp:

- VB:”Chào hỏi”

SGK/36-> Chàng rể (người nói)không tuân thủPCLS vì gây phiền hà cho người kháckhi người ấy đang tập trung làm việc

- - Tùy vào ngữ cảnh, đặc điểm của THGT

Trang 24

- Theo em trong những tình huống nào

PCHT không được tuân thủ ?

* Hoạt động 2:

Đọc đoạn đối thoại

SGK/37

-Câu trả lời của Ba có đáp ứng được

đúng yêu cầu thông tin của An ?

- Có PCHT nào không được tuân thủ ?

PCHT nào được tuân thủ? Vì sao?

- Hướng dẫn HS trả lời

câu hỏi 3 SGK/ 37

- Khi nói “Tiền bạc chỉ là tiền bạc” có

phải người nói đã không tuân thủ phương

châm về lượng? Phải hiểu ý nghĩa của câu

này như thế nào?

- Gọi HS đọc lại phần ghi

- PCHT về chất được tuân thủ

3 Bác sĩ có thể không tuân thủ PC về chất (nhằm động viên bệnhnhân)

4 Không tuân thủ PC về lượng (không thêm thông tin nào)

- Xét về nghĩa: bài học triết lý sâu sắc

Ghi nhớ: SGK/37

III/ Luyện tập:

* Bàt tập 1/ SGK

- Nhắc lại phần ghi nhớ

- Làm các bài tập

- Học phần ghi nhớ SGK/37

- Soạn “Xưng hô trong hội thoại”

Trang 25

Tiết 14+15: VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

(VĂN THUYẾT MINH ) I/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

- Giúp HS biết điều tra, tìm hiểu để nắm bắt đúng đặc điểm cơ bản của đối tượng

thuyết minh

- Biết kết hợp phương pháp thuyết minh với một số biện pháp nghệ thuật và miêu

tả trong bài viết

II/ CHUẨN BỊ

Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của HS, hướng dẫn HS làm bài

HS: dàn ý chung văn thuyết minh

III/ TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN:

1 Ổn định :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra giấy làm bài của HS

3 Chép đề :

- Đề 1 : Cây lúa Việt Nam

- Đề 2 : Thuyết minh về con trâu ở làng quê Việt Nam

- Đề 3 : Thuyết minh về một loài cây, loài hoa

- Đề 4 : Thuyết minh một loại vật dụng cần thiết trong gia đình

Yêu cầu:

- Xác định đề, đối tượng thuyết minh

- Lập dàn ý ra giấy nháp

- Đọc và sửa lại bài viết trước khi nộp

VI/ HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI:

- Soạn bài 4 “luyện tập tóm tắt văn bản tự sự”

- -> Đọc kỹ văn bản, tóm tắt truyện, trả lời các câu hỏi SGK/ 51

DUYỆT TUẦN 3 Nhóm trưởng

Lê Thị Hiệp

Trang 26

Tiết 16 – 17: CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG

NGUYỄN DỮ

Giúp học sinh :

-Cảm nhận được vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam quanhân vật Vũ Nương

-Thấy rõ số phận oan trái của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến

-Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm : nghệ thuật dựng truyện ,dựng nhân vật , sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kì ảo với những tình tiết cóthực tạo nên vẻ đẹp riêng của loại truyện truyền kì

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

-Giáo viên : SGK , tập truyện “Truyền kì mạn lục” , tranh , SGV , đèn chiếu

-Học sinh : SGK , bài soạn trong vở

Phẩm chất tốt đẹp, cuộc đời và số phận của vũ nương dưới chế độ phong kiến

Vấn đáp, bình, phân tích, thảo luận

Tuần 4Tiết 16+17: Chuyện người con gái Nam Xương Tiết 18: Xưng hô trong hội thoại

Tiết 19: Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

Tiết 20: Sự phát triển của từ vựng

Ngày soạn:

Trang 27

phụ nữ Việt Nam qua “Chuyện người con gái Nam Xương”

Hoạt động của thầy và Trò T/

g

Ghi bảng

Hoạt động1: Đọc– Hiểu chú thích

-Em hãy giới thiệu vài nét chính về tác giả

Nguyễn Dữ?

(+ Nguyễn Dữ sống ở thế kỉ 16 , quê tỉnh

Hải Dương , học trò Nguyễn Bỉnh Khiêm

+ Ông học rộng , tài cao , làm quan 1

năm rồi cáo quan về nuôi mẹ, sống ẩn

dật )

-Văn bản thuộc thể loại gì ?

-Cho biết xuất xứ của văn bản ?

Em biết gì về “Truyền kì mạn lục” của

Nguyễn Dữ?

(Viết bằng văn xuôi chữ Hán , gồm 20

truyện Nhân vật chính đa số là người

phụ nữ đức hạnh nhưng có số phận oan

khuất hoặc người trí thức phong kiến bất

mãn với thời cuộc )

-Giáo viên hướng dẫn cách đọc và đọc

mẫu đoạn 1 rồi gọi học sinh đọc tiếp

->nhận xét

-Cho biết đại ý và bố cục của văn bản ?

(Bố cục :3 đoạn

1.Từ đầu đến “… cha mẹ đẻ mình” :

Cuộc hôn nhân giữa Trương Sinh và Vũ

Nương , sự xa cách vì chiến tranh và

phẩm hạnh của nàng trong thời gian xa

cách

2 “Qua năm sau … đã qua rồi” : nỗi oan

khuất và cái chết bi thảm của Vũ Nương

3.Phần còn lại : cuộc gặp gỡ giữa Phan

Lang và Vũ Nương dưới thủy cung Vũ

Nương được giải oan

Hoạt động 2 : Đọc –Hiểu văn bản

I.Đọc – Tìm hiểu chú thích

1 Tác giả : Nguyễn Dữ(SGK trang 48)

2 Tác phẩm :+ Thể loại : truyện truyền kì+ Xuất xứ : trích “Truyền kì mạn lục” , tác phẩm văn xuôi chữ Hán

+ Đại ý : câu chuyện kể về số phậnoan nghiệt của một người phụ nữ có nhan sắc , đức hạnh dưới chế dộ phong kiến

+ Bố cục : 3 đoạn

II.Đọc – Tìm hiểu văn bản

1) Giới thiệu nhân vật :

Vũ Nương Trương Sinh

-Nhà nghèo -Nhà giàu-Thùy mị , nết na -Đa nghi-Tư dung tốt đẹp -Thất học-> đẹp hoàn hảo nhiều khuyết điểm2) Tính cách nhân vật :

Trang 28

Hoạt động của thầy và Trò T/

g

Ghi bảng

-Chuyện gồm có mấy nhân vật chính Kể ra

-Em hãy nêu những nét chung về nhân

vật Vũ Nương và Trương Sinh

-Giải nghĩa : tư dung , đa nghi , hào phú

-Em có nhận xét chung gì về 2 nhân vật

này ?

-Vũ Nương đẹp hoàn hảo , trong đó đối

với người phụ nữ thì đức hạnh quan

trọng nhất Những phẩm chất tốt đẹp đó

đã được miêu tả trong những hoàn cảnh

nào , lúc ở trần gian cũng như khi ở

thủy cung ? Ở từng hoàn cảnh đã nêu

tính cách của Vũ Nương đã biểu hiện cụ

thể như thế nào ?

-Tính cách đa nghi , thất học của

Trương Sinh đã thể hiện trong hoàn

cảnh nào ? Và thể hiện như thế nào qua

cách cư xử đối với Vũ Nương ?

(Trong cuộc sống vợ chồng do nàng

khôn khéo không để thất hòa ->chưa bộc

lộ ; khi chồng đi lính -> không bộc lộ ;

tính cách ấy chỉ bộc lộ khi Trương Sinh

trở về )

-Tác giả đã sử dụng những biện pháp

nghệ thuật nào trong việc xây dựng

nhân vật ở từng hoàn cảnh cụ thể ?

Gợi ý :

-Khi xa chồng , nỗi nhớ thương chồng

của Vũ Nương đã được miêu tả cụ thể

trong câu văn nào? Em nhận xét gì về

cách diễn đạt trong câu văn này

Vũ Nương Trương Sinh

a)Ở trần gian +Trong cuộc sống

vợ chồng

-Giữ gìn khuôn phép

-Không để thấthòa

+Khi tiễn chồng

-“Chẳng mong …phong hầu , … áogấm … chỉ xin …bình yên”

+Khi xa chồng

Mẹ chồng :thuốc thang , lễ báikhuyên lơn , machay tử tế Chồng : nhớ thương

Con : hết lòng nuôi dạy

+Khi chồng nghi +KhiTrương

oan Sinh trơ về

-Khóc,phân trần +Laum,giấu-đau đớn, tuyệt khôngkể lờivọng->tự vẫän connói,mắng nhiếc , đánh đuổi đi-đảm đang,thủy =>hồđồ,độc đoán,

Trang 29

g Nêu giá trị nghệ thuật của chi tiết này

-Từ những biện pháp nghệ thuật trên ,

tác giả muốn làm nổi bật những đặc

điểm gì về 2 nhân vật ?

- Cái chết của Vũ Nương do những

nguyên nhân nào gây ra ? Từ đó em

cảm nhận được điều gì về thân phận

người phụ nữ dưới chế độ phong kiến ?

-So sánh với truyện dân gian , Nguyễn

Dữ đã có những sáng tạo nào trong việc

xây dựng cốt truyện và nhận vật , em

hãy chỉ ra ?

-Tìm những yếu tố kì ảo trong phần

kết ?

-Giải nghĩa : tiên nhân

-Em hãy cho biết cách thức đưa những

yếu tố kì ảo vào truyện của Nguyễn Dữ

và nêu tác dụng của nó

-Nêu ý nghĩa của những yếu tố kì ảo ?

-So sánh cách kết thúc có hậu ở truyện

này với cách kết thúc có hậu thường

thấy ở các truyện dân gian ?

-Tính bi kịch thể hiện ở điểm nào ? Vì sao

cái hậu trong truyện này vẫn phải chứa

đựng tính bi kịch ?

Hoạt động 3 : Tổng kết

-Sau khi học xong tác phẩm này , em rút ra

những điểm nổi bật gì về nội dung và nghệ

thuật ?

b)Dưới thủy cung

-Muốn về thăm mộtiên nhân

-Đòi lập đàn giải oan-Ngồi trên kiệu hoa …lúc ẩn , lúc hiện -“bóng … loang loáng

… biến mất(ảo , thực đan xen , có hậu )

=>trọng danh dự , yêuquê hương , làng xóm

III.Tổng kết

1)Nghệ thuật : dựng truyện , miêu tả nhân vật hấp dẫn , sinh động , hợp lí ; kết hợp tự sự với trữ tình

2)Nội dung : -Niềm cảm thương của tác giả đối với số phận oan nghiệt của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong kiến-Khẳng định vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam

* Ghi nhớ :trang 51

-Hãy kể lại “Chuyện người con gái Nam Xương” theo cách của em ?

-Đọc diễn cảm bài thơ “Lại bài viếng Vũ Thị” của Lê Thánh Tông

-Giới thiệu tranh , đền thờ Vũ Nương bên sông Hoàng Giang

-Học ghi nhớ , phần tìm hiểu chú thích

-Tóm tắt “Chuyện người con gái Nam Xương”

-Chuẩn bị bài mới: Soạn “Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh”

Trang 30

@?@?@?@?@?@?@?@?

Trang 31

XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

- Hiều được sự phong phú và đa dạng của hệ thống các từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt

- Mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xưng với tình huống giao tiếp

- Ý thức sâu sắc tầm quan trọng của việc sử dụng thích hợp từ ngữ xưng hô và biết sử dụngtốt những phương tiện này

II CHUẨN BỊ:

+ Giáo viên: Bảng phụ + SGK + SGV

+ Học sinh : SGK + SBT + Phiếu trắc nghiệm.

Mối quan hệ và sử dụng tích hợp từ ngữ xưng hô

V TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:

1 Ổn định lớp: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ: (5’)

- Hãy nêu mối quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp

- Nêu những trường hợp thường không tuân thủ các phương châm hội thoại cho ví dụ

3 Bài mới:

* Giới thiệu:

* Hoạt động 1:

Yêu cầu HS nêu một số từ ngữ dùng để xưng hô trong

tiếng Việt, cho biết cách dùng một số từ ngữ đó?

* Hoạt động 2:

Đọc 2 đoạn trích trong

“Dế Mèn phiêu lưu kí”

 Xác định các từ ngữ dùng

để xưng hô?

- Phân tích sự thay đổi

trong cách xưng hô của Dế Mèn và Dế Choắt Giải

thích sự thay đổi đó

 GV hệ thống hoá kiến

thức -> hình thành ghi nhớ

- Khi xưng hô trong hội thoại, người nói cần lưu ý điều

gì?

- Gợi ý cho HS giải các BT

I/ Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ xưng hô:

- Đoạn 2 : Tôi – anh

 Thay đổi từ xưng hô vì tình huống giao tiếp thay đổi

II/ Ghi nhớ:

III/ Luyện tập:

Trang 32

4

Củng cố - Dặn dò :

- Ôân lại các ghi nhớ về phương châm hội thoại

- Giải quyết các BT còn lại SGK

- Soạn sự phát triển từ vựng, cách dẫn trực tiếp và gián tiếp

Trang 33

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

- Giúp học sinh nắm được cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp lời của một người hoặc một nhân vật

II CHUẨN BỊ

- Giáo viên : SGK , SGV , bảng phụ hoặc đèn chiếu

- Học sinh : SGK , bài soạn trong vở

Đặc điểm, phân biệt hai cách dẫn, vận dụng chính xác vào bài tập

Vấn đáp, quy nạp, luyện tập

V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1.Ổn định lớp :

2.Kiểm tra bài cũ :

- Trình bày những nét chính về tác giả Nguyễn Dữ

- Tóm tắt “Chuyện người con gái Nam Xương” và nêu giá trị nghệ thuật , nội dung củatruyện

3.Bài mới

Trong đời sống cũng như trong văn chương , nhiều khi người ta phải dẫn lại lời nói hay ý nghĩ của một người hay một nhân vật Vậy cách dẫn như thế nào cho đúng , bài học hôm nay sẽ giúp

em biết điều đó

Hoạt động 1 :Tìm hiểu bài

-Giáo viên yêu cầu học sinh đọc ví dụ

a , b phần I trang 53

-Trong các bộ phận in đậm ở hai ví

dụ trên , bộ phận in đậm nào là lời

nói , bộ phận in đậm nào là ý nghĩ

của nhân vật ? Dựa vào đâu mà em

nói như vậy ?

-Các bộ phận in đậm trên được ngăn

cách với bộ phận đứng trước bằng

những dấu gì ?

->Gọi đó là cách dẫn trực tiếp

-Vậy thế nào là cách dẫn trực tiếp?

-Theo em bộ phận in đâm ở đây theo

đúng nguyên văn lời nói , suy nghĩ

của nhân vật hay đã được thêm bớt ,

sửa chữa ?

-Trong cả hai đoạn trích có thể thay

đổi vị trí giữa bộ phận in đậm với bộ

I.Cách dẫn trực tiếp

Ví dụ a, b trang 53(phần I)

=>* Phần in đậm trong

ví dụ (a) là lời nói nguyên *Phần in đậm trong văn

ví dụ (b) là ý nghĩ *Ngăn cách bằng dấu hai chấm , dấu ngoặc kép

Trang 34

phận đứng trước nó được không ?

Nếu được thì hai bộ phận ấy ngăn

cách với nhau bằng những dấu gì ?

-Giáo viên gọi hai học sinh lên bảng

thực hành sự thay đổi vị trí của các bộ

phận in đậm trong hai ví dụ trên

-Giáo viên ghi bảng và gọi 2 học sinh

đọc ghi nhớ

* Hoạt động 2:

-Trong hai đoạn trích a, và b phần II

bộ phận in đậm nào là lời nói , bộ

phận in đậm nào là ý nghĩ của nhân

vật ? Căn cứ vào đâu mà em nói như

vậy?

-Em hãy dùng cách dẫn trực tiếp để

viết lại những lời thoại (tức phần in

đậm) trong hai đoạn trích này ?

-So sánh cách dẫn trực tiếp lời nói , ý

nghĩ mà em vừa thực hành với cách

dẫn trong bảng phụ rồi cho biết điểm

giống và khác nhau của hai cách dẫn

này ?

-Từ “rằng” ở ví dụ b có thể thay thế

bằng từ gì ? Từ “rằng” và “là” có

thể thêm vào trước bộ phận in đậm

của ví dụ a được không ?

-Gọi đây là cách dẫn gián tiếp , vậy

theo em thế nào là cách dẫn gián

tiếp?

-Từ phần I và II em rút ta có mấy

cách dẫn dẫn lời nói hay ý nghĩ ? Kể

ra

* Hoạt động 3:

Ghi nhớ trang 54

II.Cách dẫn gián tiếp

Ví dụ a , b trang 53(phầnII)

=>* Phần in đậm trong

ví dụ (a) là lời nói có điều *Phần in đậm trong chỉnh

ví dụ (b) là ý nghĩ *Không đặt trong dấu ngoặc kép

* Ghi nhớ trang 54

Cách dẫn lời nói hay ý nghĩ

Dẫn trực tiếp Dẫn gián tiếp

III.Luyện tập:

Làm bài 1 , 2 , 3 trang 54 , 55

Trang 35

Tiết 20: HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM:

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :

- Ôn lại mục đích và cách thức tóm tắt văn bản tự sự

- Rèn luyện kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự

II CHUẨN B

- Giáo viên : SGK , giáo án , sách tham khảo , bảng phụ hoặc đèn chiếu

- Học sinh : SGK , bài soạn trong vở

Rèn kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự

V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp

- Có mấy phương thức chủ yếu phát triển nghĩa của từ ngữ ? Đó là những phương thứcnào ?

- Em hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa phương thức ẩn dụ , hoán dụ từ vựngvới biện pháp tu từ ẩn dụ , hoán dụ Cho ví dụ để minh họa

3 Bài mới

Hoạt động của thầy và Trò

*Hoạt động 1 : Giới thiệu bằng cách kiểm tra kiến thức lớp 8

-Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự ? Cách tóm tắt văn bản tự sự ?

-Giáo viên ghi tựa bài và tiêu đề I

-Giáo viên treo bảng phụ hoặc đèn chiếu ba tình huống trong SGK phần I trang 58 , gọi 1 học sinh đọc

-Tại sao trong 3 tình huống trên người ta đều phải tóm tắt văn bản ? (Để giúp người đọc

người nghe dễ nắm được nội dung chính của câu chuyện )

-Vì sao qua việc tóm tắt văn bản tự sự người đọc , người nghe dễ nắm được nội dung câu chuyện ? ( Do tước bỏ đi những chi tiết , nhân vật và các yếu tố phụ không quan trọng nên

văn bản tóm tắt làm nổi bật các sự việc chính và nhân vật chính , cũng vì thế nó ngắn gọn dễnhớ hơn )

-Cho học sinh đọc ghi nhớ

-Cho thêm các tình huống khác trong cuộc sống mà em thấy cần phải vận dụng kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự

-Giáo viên cho học sinh đọc ví dụ phần 1 trang 58 , 59

-Các sự việc chính đã được nêu đầy đủ chưa ? Có thiếu sự việc nào quan trọng không ? Nếu có thì đó là sự việc gì ? Tại sao đó lại là sự việc chính , quan trọng cần phải nêu ?

-Có thể thay đổi trình tự các sự việc trên không ? Vì sao ?

-Trên cơ sở đã bổ sung đầy đủ và sắp xếp hợp lí các sự việc , nhân vật , hãy viết một văn bảntóm tắt “Chuyện người con gái Nam Xương” trong khoảng 20 dòng

-Em nào có thể tóm tắt tác phẩm này một cách ngắn gọn hơn mà người đọc vẫn hiểu được nộidung chính của văn bản , hãy thực hiện

Định dạng
Số trang	70
Dung lượng	685,5 KB