5 biên niên lịch sử việt nam thế kỷ XIII

sub-[15] 1203 QUÝ HỢI, Thiên Gia Bảo Hựu năm thứ hai Tháng 2 âl Làm nhiều việc thổ mộc, dựng các cung điện, vua không nghe lời can ngăn của quan lại, làm khổ dân trăm họ.. Tự Khánh nghe

1202 (NHÂM TUẤT), Thiên Tư Gia Thụy năm thứ

Đổi niên hiệu là Thiên Gia Bảo Hựu

Vua sai nhạc công soạn nhạc khúc gọi là “Chiêm Thành

âm” Tiếng đàn trong trẻo, ai oán buồn rầu Nhà sư

Nguyễn Thường nhân đây nói: “Âm thanh của nước loạn

nghe như ân oán giận hờn Nay dân loạn nước nguy,

chúa thượng thì rong chơi vô độ, triều chính rối loạn,

lòng dân trái lìa, đó là triệu bại vong”

1202-1204 Cuộc viễn chinh chữ thập lần thứ tư

Cuộc Thập tự chinh này không đến được vùng ĐấtThánh, mà kết thúc bằng việc những người Thập tựchinh chiếm thành phố Constantinople và cướp pháthành phố này (1204) Hoàng đế Byzantine là Alexius

V bị phế truất và Đế quốc Latinh được thành lập, tồntại cho đến năm 1261

[16]

1202 Europeans are beginning to learn Arabic numerals -

as opposed to Roman numerals - and the zero

[15]

1202 The Fourth Crusade is underway, Pope Innocent III

responding to the failure of the Third Crusade to recover Jerusalem Crusaders have attacked the Christian city of Zara, on the Dalmatian coast, with the Venetians, on whom they are dependent for transportation The Pope

excommunicates those crusaders who have attacked Zara [15]

1202 People called jesters begin to entertain in the courts

of Europe's kings They were impoverished or are of normal intelligence They are beginning an art form in Europe for people who enjoy watching people make fools of themselves

sub-[15]

1203 (QUÝ HỢI), Thiên Gia Bảo Hựu năm thứ hai

Tháng 2 (âl)

Làm nhiều việc thổ mộc, dựng các cung điện, vua không

nghe lời can ngăn của quan lại, làm khổ dân trăm họ

Tháng 7 (âl)

Người Chiêm vào cướp châu Nghệ An

Tháng 9 (âl)

Người ở Đại Hoàng giang (Ninh Bình) lại làm phản Vua

sai Chi hậu Trần Lệnh Hinh làm Nguyên soái đem quân

đi đánh; lại sai Thượng thư Từ Anh Nhĩ đem quân phủ

Thanh Hóa cùng tiến đánh ở cửa Lộ Bố (Ý Yên, Nam

Định) nhưng bị thua Lệnh Hinh và Anh Nhĩ bị chết

1203 In Western Africa, the empire of Ghana has lost

control over the gold trade and has been in decline One of Ghana's subject people, the Sosso, overrun Ghana's capital city, Kumbi

[15]

1204 (GIÁP TÝ), Thiên Gia Bảo Hựu năm thứ ba 1204 Another crusade fails to work out as planned

Constantinople has revolted against the presence of the crusaders, and the Crusaders have retaliated, seizing the

Tháng giêng (âl)

Vua lại sai Đỗ Kính Tu đi đánh bọn làm phản ở Đại

Hoàng giang, nhưng không thắng

city in a three-day orgy of rape and the plundering of palaces and Eastern Orthodox convents and churches Fire has destroyed much of the city Constantinople's emperor has fled Helping the crusaders are the Venetians with whom the crusaders have made an agreement to share the booty Pope Innocent III is delighted by the news of the fall

of Constantinople to Roman Christianity When he hears of the atrocities that have attended the victory he is shocked, but he continues to approve of the conquest Soon in Constantinople, Latin (Roman) prelates will replace Greek (Eastern Orthodox) prelates The schism between Roman Catholicism and Eastern Orthodox Christianity is complete Jerusalem continues to be in the hands of Muslims

[15]

1204 On marshland at a dam on the Amstel River, people

have started the village that will one day be Amsterdam

[15]

1205 (ẤT SỬU), Thiên Gia Bảo Hựu năm thứ tư

Tháng 3 (âl)

Đổi niên hiệu làm Trị Bình Long Ứng

Quân Thổ mán nhà Tống sang cướp ở vùng biên giới

Dân mệt nhọc chạy loạn Vua ham thích tiền của, các

quan phần nhiều bán quan, buôn ngục không nghĩ gì đến

việc nước Dân khổ sở Giặc cướp nổi lên

1205 A Japanese, Eisai (1141-1215), has returned from

China He is a reformer, a Zen Buddhist, and has been driven from the city of Kyoto to Kamakura (later Tokyo) At Kamakura he has gained the patronage of the military government In 1205 he completes the first temple, Kenninji, dedicated solely to Zen Buddhism Zen is to become the choice of the practitioners of warfare - the samurai

[15]

1206 (BÍNH DẦN), Trị Bình Long Ứng năm thứ hai

Tháng 2 (âl)

Phong Đàm Dĩ Mông làm Thái bảo

Bấy giờ, vua Cao Tông vẫn tiếp tục xây dựng nhiều cung

điện, hoang phí, rong chơi vô độ, hàng ngày hay dạo chơi

cùng cung nữ Nghe bên ngoài có trộm cướp thì lờ đi

Dân tình khổ cực

1206

Một thủ lĩnh bộ lạc là Têmusin được Hội nghị quý tộcbầu làm đại hãn, lấy hiệu là Singhit Đó chính là ThànhCát Tư Hãn Sự kiện này đánh dấu nhà nước Mông Cổchính thức thành lập

Ảnh: Genghis Khan (Thiết Mộc Chân) (Thành Cát TưHãn)

[2]

1206 Philip Augustus of France (Philip II) occupies the fiefs

of Normandy and Anjou , expanding his family's territory from around Paris and Orléans (the Ile de France).

[15]

1206 Sedentary Turks, living in the Turfan depression

(about 150 kilimeters southeast of what today is Urumqi, in China) are overrun by Mongols

[15]

1207 (ĐINH MÃO), Trị Bình Long Ứng năm thứ ba

Tháng giêng (âl)

Giặp cướp nổi lên như ong

Nhà vua xuống chiếu chọn các đinh nam, người nào khỏe

mạnh sung vào quân ngũ

Sai quan các lộ thống quản để bắt giặc cướp

Tháng 10 (âl)

Người man ở núi Tản Viên, châu Quốc Oai (Hà Tây) nổi

dậy cướp bóc hương Thanh Oai (Hà Tây), bè đảng rất

đông, không thể ngăn được

1208 (MẬU THÌN), Trị Bình Long Ứng năm thứ tư

Tháng giêng (âl)

Lập hoàng tử Sảm làm Hoàng Thái tử

Đói lớn, người chết đói nằm gối lên nhau

Phạm Du coi quân ở Nghệ An làm phản, thu nạp những

kẻ vong mạng và trộm cướp, chia đi cướp bóc các nơi

Lúc ấy, người ở châu Quốc Oai cũng đem bè đảng đến

đóng ở Tây Kết Vua sai Thượng phẩm phụng ngự Phạm

Bỉnh Di đem quân châu Đằng (Hưng Yên) đến đánh

1208 Cuộc Thập tự chinh Albigensian chống những

người dị giáo Albigensian ở miền nam nước Pháp, do Giáo hoàng Innocent III phát động và được tiến hành trong nhiều năm Cơ sở của những người dị giáo cuối cùng bị mất, song nền văn hóa lớn của vùng Provence cũng bị tiêu diệt

1209 (KỶ TỴ), Trị Bình Long Ứng năm thứ năm

Tháng giêng (âl)

Phạm Bỉnh Di đem quân châu Đằng và châu Khoái

(Hưng Yên) đi đánh Phạm Du Quân của Du bị thua chạy

sang châu Hồng (Hải Dương) Bỉnh Di tịch biên gia sản

của Du đốt đi Du oán giận Vua sai gọi Du về kinh

Tháng 7 (âl)

Bỉnh Di về đến kinh, biết lời của Phạm Du đã đến tai

vua, vua sai bắt Bỉnh Di và con là Phụ cho hành hình

Một tướng của Bỉnh Di là Quách Bốc được tin đưa quân

vào thành, đem xác của bố con Bỉnh Di ra bến Đông Bộ

Đầu (bến Đông ở Thăng Long), rồi vào cung Vạn Thiên,

lập Hoàng tử Thầm làm vua Quần thần Đàm Dĩ Mông,

Nguyễn Chính Lại đều chịu ngụy chức của Thầm Vua

Lý trốn ra vùng Quy Hóa giang (sông Thao, Phú Thọ)

Hoàng Thái tử Sảm lánh nạn đến thôn Lưu Gia (Lưu Xá,Hưng Hà, Thái Bình) ở Hải Ấp thấy con gái của Trần Lý

có nhan sắc, lấy làm vợ Nhà Trần Lý nhờ nghề đánh cátrở nên giàu có, lực mạnh Hoàng Thái tử Sảm lấy congái Trần Lý, phong cho Lý tước Minh tự và cậu ngườicon gái ấy là Tô Trung Từ làm Điện tiền chỉ huy sứ Nhà Lý từ đây bắt đầu suy, họ Trần hưng khởi dần lên.Anh em họ Trần họp hương binh để dẹp loạn, rước LýCao Tông về kinh, khôi phục chính thống Trừng trị bọnQuách Bốc

1210 (CANH NGỌ), Trị Bình Long Ứng năm thứ sáu

Tháng 3 (âl)

Vua sai Thượng phẩm phụng ngự là Đỗ Quảng đem quânđến nhà Tô Trung Từ đón Hoàng Thái tử Sảm về kinh Trần thị (vợ Hoàng tử Sảm) về nhà bố mẹ Trần Lý lúc

đó bị bọn giặc khác giết Anh Trần thị là Trần Tự Khánhthay cha cai quản quân dân và quản gia, rồi đem quân vềkinh, được phong là Thuận Lưu bá

Vua tôn mẹ Đàm thị làm Hoàng Thái hậu, cùng dự chínhsự

Lý Huệ Tông cho người đem thuyền rồng đi đón Trầnthị Nhưng Trần Tự Khánh chưa cho em mình đi ngay vìtrong nước đang có loạn

Sai sứ sang nhà Tống cáo phó, vua Tống sai người sanglàm lễ điếu tang

1211 (TÂN MÙI), Kiến Gia năm thứ nhất

Trần Tự Khánh sai Phùng Tá Chu đưa Trần thị đi Đến

bến Triều Đông gặp Tô Trung Từ và Đỗ Quảng đang

đánh nhau, Tá Chu đỗ thuyền ở bến Đại Thông Đỗ

Quảng bị thua, vua sai Phạm Bố và Tô Trung Từ đưa

Trần thị vào cung, lập làm Nguyên phi Cho Tô Trung

Từ làm Thái úy phụ chính; phong Thuận Lưu bá Trần Tự

Khánh làm Chương Thành hầu

Vua mới lên ngôi, đem việc nước giao cho Đàm Dĩ

Mông là người không có học thức, không có mưu thuật,

tính nhu nhược không quyết đoán, chính sự ngày một đổ

nát

1212 (NHÂM THÂN), Kiến Gia năm thứ hai

Tháng 2 (âl)

Vua sai Đoàn Thượng chiêu mộ dân châu Hồng (Hải

Dương) dẹp giặc cướp Nhân đấy Đoàn Thượng lộng

quyền, bị đàn hặc, bỏ vào ngục Đoàn Thượng bèn cởi áo

rút gươm chạy về châu Hồng, nhóm họp bè đảng đắp

thành lũy xưng vương hiệu, làm loạn

1212 Cuộc Thập tự chinh của trẻ em, do một thiếu

niên Pháp là Stephen dẫn đầu Hàng nghìn trẻ em đến được thành phố Marseilles và bị bán làm nô lệ Một đoàn trẻ em Đức khác cũng đi về phía đông và chết dầnmòn do đói khát và bệnh tật

[16]

1212 Thousands of children with a few adults and clerics,

fired up by preaching against heretics, start for Jerusalem to rescue the Holy Land from Muslims They are deficient in money and organization but believe that as children they are favored by God and could work miracles that adults cannot Before the year is over it ends in disaster Many children die

or are sold into slavery

[15]

1213 (QUÝ DẬU), Kiến Gia năm thứ ba

Tháng 2 (âl)

Trần Tự Khánh đem quân đến cửu khuyết, đòi đón xa

giá Vua bắt đầu ngờ vực Xuống chiếu lấy quân các đạo

đi bắt Tự Khánh Giáng Nguyên phi Trần thị làm Ngự

nữ

1214 (GIÁP TUẤT), Kiến Gia năm thứ tư 1214 King John of England wanted his fiefs in Normandy

Tháng giêng (âl)

Trần Tự Khánh đem quân đến bến Triều Đông, tự đến

quân môn tạ tội, lại xin đón xa giá Vua càng ngờ, bèn

cùng với Thái hậu và Ngự nữ chạy đến núi Trĩ Sơn ở

châu Lạng

Tự Khánh nghe tin xa giá long đong, Ngự nữ thì lâu ngày

bị Thái hậu làm khổ, lại đem quân đến xin đón xa giá

như trước Vua cũng không tin, lại cùng với Thái hậu và

Ngự nữ chạy đến huyện Binh Hợp

[15]

1214 Genghis Khan and his army overrun Beijing They

ravage the countryside, gathering information and booty Then they pull back to northern frontier passes

[15]

1216 (BÍNH TÝ), Kiến Gia năm thứ sáu

Tháng giêng (âl)

Vua phong Ngự nữ Trần thị làm Thuận Trinh phu nhân

Thái hậu nghi ngờ Trần Tự Khánh là kẻ phản trắc, bảo

vua đuổi phu nhân đi Sai người bỏ thuốc độc vào cơm

bắt phu nhân ăn Vua biết, đem cơm ăn cùng và không

rời phu nhân một bước Thái hậu lại cho người đem

thuốc độc đến bắt phu nhân phải uống Vua ngăn lại, ban

đêm đem phu nhân đi trốn, ghé nghỉ tại nhà tướng quân

Lê Mịch ở Yên Duyên Đến bãi Cửu Liên (bên bờ trái

sông Hồng thuộc Văn Giang, Hưng Yên) Truyền Tự

Khánh đến chầu

Tháng 6 (âl)

Hoàng trưởng nữ sinh ở bãi Cửu Liên, sau phong làm

công chúa Thuận Thiên

1217 (ĐINH SỬU), Kiến Gia năm thứ bảy

Tháng chạp (âl) năm Bính Tý

Sách phong Thuận Trinh phu nhân làm Hoàng hậu,

phong Tự Khánh làm Thái úy phụ chính, Trần Thừa là

Nội thị phán thủ

Người Chiêm Thành và Chân Lạp đến cướp châu Nghệ

An, Lý Bất Nhiễm phá tan được

1217-1219 Cuộc viễn chinh chữ thập lần thứ năm.

Cuộc viễn chinh này có sự tham gia của vua Hunggari

và lãnh chúa phong kiến Đức, Áo, Nêđéclan Nhưngđến Áccô, vua Hunggari quay về, bộ phận còn lại tấncông xuống Ai Cập, song cuối cùng bị thất bại

[2]

1217 The Fifth Crusade had begun It was planned by

Tháng 3 (âl)

Vua ốm, phát chứng bệnh điên Chính sự không quyết

đoán, giao phó cả cho Trần Tự Khánh Quyền lớn trong

nước dần về tay họ Trần

Pope Innocent III, who died in 1226 Its purpose, to rescue Jerusalem from the Muslims But it is not the popular movement that previous crusades were It begins with small- scale military operations against powers that be in Syria Muslim opposition to the new crusade is divided, giving the crusade a better chance of success

Trần Tự Khánh đi đánh người Man ở Quảng Oai (Hà

Tây) nhưng không thắng được

Người Chiêm Thành và Chân Lạp đến cướp châu Nghệ

An Lý Bất Nhiễm đánh tan, được phong tước Hầu, ban

Trần Tự Khánh tâu xin tha cho Nguyễn Nộn, cho cùng đi

theo quân đánh giặc để chuộc tội Vua tha cho

1219 Genghis Khan wanted trade on his western frontier

Instead his envoys were killed He is now moving his army westward and over-running prosperous cities such as Bukhara and Samarkand

Nguyễn Nộn giữ hương Phù Đổng, tự xưng là Hoài Đạo

vương, dâng biểu xưng thần, xin đi dẹp loạn để chuộc

tội Vua sai đem sắc thư đến tuyên dụ Sau vì vua có

bệnh phong không thể chế ngự được

1221 (TÂN TỴ), Kiến Gia năm thứ mười một

Tháng giêng (âl)

Quần thần tìm khắp thầy thuốc trong nước để chữa bệnh

cho vua, nhưng không khỏi

Vua ở trong cung, bên ngoài giặc cướp nổi lên, dân tình

cực khổ lưu ly

1222 (NHÂM NGỌ), Kiến Gia năm thứ mười hai

Tháng 2 (âl)

Chia nước làm 24 lộ, lộ chia cho các công chúa ở, lấy các

hoành nô thuộc lệ và quân nhân bản lộ chia ra làm giáp

Làm đồ binh khí và ghe thuyền để tuần bắt giặc cướp

1222: Tuân lệnh của Thành Cát Tư Hãn quân Môngtiến sang Âu châu, chiếm toàn vùng Caucasus, vượtsông Don, tràn vào Crimea rồi Ukraine, hạ trại bên bờsông Dnieper

1223 Genghis Khan has pushed into Persia, Azerbaijan

and Armenia, defeating Christian knights and capturing a Genoese trading fortress in the Crimea He has invaded Russia, and on his way back home in 1223 he routes a Slavic army at the battle of Kalka River

[15]

1223 Philip Augustus of France dies He has greatly

expanded his family's territory The French monarchy has become a maritime and commercial power, and Paris has become a fortified city with a university that attracts students from various other lands

[15]

1224 (GIÁP THÂN), Kiến Gia năm thứ mười bốn

Tháng chạp (âl) năm Quý Mùi

Quân của Nguyễn Nộn ngày càng mạnh

Trần Tự Khánh chết, truy phong làm Kiến quốc đại

vương, lấy Trần Thừa làm phụ quốc thái úy

Năm này, bệnh của vua Lý Huệ Tông ngày càng nặng

Vua không có con trai để nối dõi, các công chúa thì

được chia đi các lộ làm ấp thang mộc

Trần Thủ Độ được vua ủy quyền quản lĩnh các quân điện

tiền hộ vệ cấm đình

Tháng 10 (âl)

Lập công chúa Chiêu Thánh làm Hoàng thái tử để truyền

ngôi cho

Vua xuất gia ở chùa Chân Giáo trong đại nội

Chiêu Thánh lên ngôi, đổi niên hiệu là Thiên Chương

Hữu Đạo, tôn hiệu là Chiêu Hoàng

1225 (ẤT DẬU), Thiên Chương Hữu Đạo năm thứ hai

Tháng 10 (âl)

Xuống chiếu tuyển con em của các quan viên trong ngoài

sung vào các sắc dịch

Họ hàng nhà Trần đến đây đã vào nắm giữ nhiều chức vụ

quan trọng trong triều đình nhà Lý: Trần Thủ Độ giữ

chức Điện tiền chỉ huy sứ trông coi mọi việc quân sự

trong ngoài kinh thành, Trần Bất Cập làm Cận thị thự lục

cục chi hậu, Trần Thiêm làm Chi ứng cục, Trần Cảnh

làm Chính thủ (sau là vua Trần Thái Tông) Trần Cảnh

lúc ấy mới 8 tuổi, Lý Chiêu Hoàng 7 tuổi Trần Cảnh

nhân việc được vào hầu vua trong cung, Chiêu Hoàng rất

yêu thích Biết được điều đó, Trần Thủ Độ lập mưu cho 2

người lấy nhau, tuyên bố với các quan trong triều về cuộc

hôn nhân giữa vua nhà Lý và Trần Cảnh, rồi tiến tới việc

Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng vào ngày 11

tháng 12 (âl) Cơ đồ nhà Lý chấm dứt Nhà Trần bắt đầu

nắm quyền bính

1225 The manufacture of cotton cloth has begun in Spain [15]

1226 (BÍNH TUẤT)

Ngày 10 tháng 1 năm 1226 (tháng chạp năm Ất Dậu)

(Cương mục ghi là ngày 20 – 1 – 1226 tức 21 tháng

chạp năm Ất Dậu.)

Lễ nhường ngôi của Lý Chiêu Hoàng và lễ lên ngôi của

Trần Cảnh ở điện Thiên An

Trần Cảnh lên ngôi, đổi niên hiệu là Kiến Trung Trần

Thủ Độ làm Quốc thượng phụ coi việc thiên hạ Trần

Thừa làm Thượng hoàng nhiếp chính

Tháng giêng (âl)

Sách phong Chiêu Hoàng làm Hoàng hậu, gọi là Chiêu

Lý Huệ Tông bị bức hại ở chùa Chân Giáo

Giáng Huệ hậu (Trần Thị Dung) làm Thiên Cực côngchúa gả cho Trần Thủ Độ, lấy châu Lạng làm ấp thangmộc

Đem các cung nhân của Lý Huệ Tông và các con gái tônthất nhà Lý gả cho các tù trưởng người Man

Tháng 10 (âl)

Vua tôn cha Trần Thừa làm Thượng hoàng, tôn mẹ Lê thịlàm Quốc thánh Hoàng thái hậu (chế độ vua và thượnghoàng của nhà Trần bắt đầu từ đây); xuống chiếu cho dângian khi dùng tiền thì mỗi tiền là 69 đồng, nộp cho nhànước thì tính mỗi tiền là 70 đồng

Tuyển thục nữ trong dân gian làm cung nhân

1227 (ĐINH HỢI), Kiến Trung năm thứ ba

Mở khoa thi Tam giáo cho những người theo nghiệp

Nho, Lão, và Phật giáo

Có chiếu về việc các đơn từ văn khế đều dùng phép điểm

chỉ vào chỗ mép gấp giữa 2 tờ giấy

Phục hồi lễ minh thệ ở đền Đồng Cổ theo tục của nhà Lý

Nhà Trần hằng năm lấy ngày mồng 4 tháng 4 làm lệ

thường Lời minh thệ bắt buộc là: “Làm tôi tận trung,

làm quan trong sạch, ai trái lời thề này thần minh giết

chết”

1227 Genghis Khan, at the age of 65, falls of his horse

while fighting against the Tangut in northwestern China And

he dies

[15]

1227 A Japanese who has been studying in China brings

back to Japan the Chuan school of Buddhism, to be known

Vua phong anh là Liễu làm Thái úy

Xét sổ đinh phủ Thanh Hóa

Theo lệ cũ, hằng năm các xã quan vào mùa xuân khai

báo nhân khẩu của xã mình từ các hạng tôn thất, quan lại

văn võ, quan theo hầu, quân nhân tạp lưu, hoàng nam,

già yếu, phụ tịch, xiêu tán v.v Người có quan tước, con

cháu được tập ấm mới được vào làm quan, người giàu

khỏe mạnh mà không có quan tước thì sung quân, đời đời

làm lính

Tháng 9 (âl)

Lại tổ chức thi lại viên bằng thể thức công văn gọi là bạ

đầu Ai trúng tuyển thì sung làm thuộc lại ở các sảnh

viên

Tháng 10 (âl)

Sứ nước Chiêm Thành sang cống

1228-1229 Cuộc viễn chinh chữ thập lần thứ sáu

Cuộc viễn chinh lần này do hoàng đế Frederick II chỉđạo Ông thu được nhiều thành quả cho người ThiênChúa Giáo, không phải bằng vũ lực mà bằng ngoạigiao Theo thỏa thuận với Quốc vương Ai Cập (1229),các khu vực Jerusalem, Nazareth (bắc Israel) vàBethlehem được khôi phục lại cho người Thiên ChúaGiáo, và một hòa ước có hiệu lực 10 năm đã được ký.[16]

1228 The Sixth Crusade begins, led by the

excommunicated Holy Roman Emperor Frederick II, who is being ignored by Pope Gregory IX Frederick wants control over Jerusalem, which he believes he has inherited through marriage

[15]

1229 (KỶ SỬU), Kiến Trung năm thứ năm

Tháng chạp (âl) năm Mậu Tý

Nguyễn Nộn đánh Đoàn Thượng, chiếm giữ châu Hồng,

bắt được nhiều tài vật trâu ngựa, kể cả con trai con gái ở

châu Hồng Thanh thế của Nguyễn Nộn ngày càng lừng

lẫy Thủ Độ chia quân chống giữ, sai người đem sắc thư

đến gia phong cho Nộn làm Hoài Đạo hiếu vũ vương và

đem công chúa Ngoạn Thiềm gả cho Nộn để ngầm dò la

tin tức Nhưng Nộn cho công chúa ở riêng, vì thế không

được thông tin gì

Tháng 3 (âl)

Có nhật thực

Nguyễn Nộn ốm chết Trước đây, Nộn đã thu phục quân

của Đoàn Thượng xưng là Đại Thắng vương Song tự

biết thế không thể cùng đứng được với nhà Trần, định

đến tháng 10 vào chầu, đến đây ốm rồi chết

Nhà Trần sai sứ sang nhà Tống báo việc nhà Trần thay

nhà Lý Nhà Tống phong vua Trần làm An Nam quốc

vương

1229 Frederick signs a ten-year truce and an alliance with

the Sultan of Egypt, al-Kamil, who is struggling against Muslim opponents Al-Kamil recognizes Frederick as King of Jerusalem and cedes to him Bethlehem and Nazareth, but Frederick is not allowed to rebuild the walls of Jerusalem, destroyed by Saladin in 1187

[15]

1229 Fearing confused responses to reading the Bible,

church leaders at Toulouse forbid common people to read it.

[15]

1230 (CANH DẦN), Kiến Trung năm thứ sáu

Tháng 3 (âl)

Xét các lệ của triều trước, soạn thành Quốc triều thông

chế và sửa đổi hình luật lễ nghi, gồm 20 quyển.

Định tội đồ theo thứ bậc khác nhau Tội vừa thì đồ làm

“Cảo điền hoành” (người cày ruộng ở Cảo Xã – Nhật

Tảo, huyện Từ Liêm, Hà Nội), thích vào mặt 6 chữ, cày

ruộng công, mỗi người 3 mẫu, mỗi mẫu thu 300 thăng

thóc/năm; đồ làm Lao thành binh thì thích vào mặt 4 chữ,

làm việc dọn cỏ ở Phượng thành Thăng Long, phụ thuộc

vào quân Tứ sương

Định các phường ở hai bên tả hữu kinh thành, chia làm

61 phường

Đặt ty Bình Bạc xét đoán việc kiện tụng trong kinh

thành

Đổi lại quan phủ lộ, đặt hai viên An phủ sứ và An phủ

phó sứ

Dựng cung điện và lầu các trong thành Bên tả dựng cung

Thánh Từ (nơi Thượng hoàng ở), bên hữu dựng cung

Quan Triều (nơi vua ở)

Làm bộ Quốc triều thường lễ gồm 10 quyển, ghi chép

công việc của Quốc triều

Tháng 7 (âl)

Cho phép người coi ngục khi đi đòi người kiện tụng được

lấy tiền cước lục (tiền đi đường)

1231 (TÂN MÃO), Kiến Trung năm thứ bảy

Tháng giêng (âl)

Đào kênh Trầm và kênh Hào (ở Thanh Hóa) dưới sự chỉ

đạo của Nguyễn Bang Cốc Kênh dài từ phủ Thanh Hóa

đến phía nam châu Diễn Việc hoàn thành, Nguyễn Bang

Cốc được phong làm Phụ quốc thượng hầu

Tháng 8 (âl)

Vua ngự đến hành cung Tức Mặc (Nam Định), ban yến

cho các bô lão trong hương và cho lụa theo thứ bậc khác

nhau

Thượng hoàng (Trần Thừa) lệnh cho các địa phương nơi

nào có đình trạm đều phải đắp tượng Phật để thờ, vừa

làm chỗ nghỉ ngơi cho khách qua đường

- 1231: Mông Cổ xâm lăng Cao Ly (Korea).

1231 The institution known as the Inquisition begins Pope

Gregory IX is taking responsibility for orthodoxy away from bishops and putting inquisitors under jurisdiction of the papacy

[15]

1232 (NHÂM THÌN), Kiến Trung năm thứ tám

Tháng giêng (âl)

Bắt đầu định triều nghi

Phong cho con của Thượng hoàng (Trần Thừa) là Bà Liệt

làm Hoài Đức vương

Tháng 2 (âl)

Thi Thái học sinh lấy đỗ 3 bậc gọi là Tam giáp Khoa

này Trương Hanh, Lưu Diễm đỗ đệ nhất giáp; Đặng

Diễn, Trịnh Phẫu đỗ đệ nhị giáp; Trần Chu Phổ đỗ đệ

tam giáp

1232 The son of Ghenghis Khan, Ogodei, has sent an

army into Korea to police defiance of an agreement with them, and the Koreans start a rebellion against Mongol rule.

[15]

Tháng 7 (âl)

Đổi niên hiệu là Thiên Ứng Chính Bình

Tháng 8 (âl)

Gió to, trong dân gian phát dịch bệnh, nhiều người chết

Trần Thủ Độ ngầm sai giết hại các tôn thất nhà Lý

1233 (QUÝ TỴ), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ hai

Phùng Tá Chu đi duyệt định sắc mục ở phủ Nghệ An

Nước dâng cao, gây nhiều thiệt hại

1233 Giáo hoàng Gregory IX ban lệnh điều tra dị

Tháng giêng (âl), ngày 18

Thượng hoàng Trần Thừa mất ở cung Phụng Thiên, thọ

51 tuổi Chôn ở Thọ lăng, phủ Long Hưng (Thái Bình)

Lấy Thái úy Trần Liễu (anh Trần Cảnh) làm Phụ chính,

sách phong làm Hiển hoàng

Phong Trần Thủ Độ làm Thống quốc thái sư, tri Thanh

Hóa phủ sự

Gia phong Thái phó triều Lý là Phùng Tá Chu làm Hưng

Nhân vương; Phạm Kính Ân làm Thái phó, phong Bảo

Trung quan nội hầu

1234 Ogodei completes this conquest of northern China [15]

1235 (ẤT MÙI), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ tư

Tháng giêng (âl)

Sét đánh trong kinh thành 30 chỗ

Đại xá cho cả nước

1235 Paradise eludes at least a part of Africa In western

Africa the Sosso ruler, Sumaguru Kante, has been raiding and conquering people Sundjata Keita, who survived one of Sumaguru's raids a decade earlier, is leading a guerrilla war against Sumaguru and defeats him Sumaguru is dead Sundjata takes control of all the Soninke people recently conquered by the Sosso.

[15]

1236 (BÍNH THÂN), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ năm

Gia phong Hưng Nhân vương Phùng Tá Chu làm Đạivương quan nội hầu; Phạm Kính Ân làm Thái úy, bancho mũ áo đại vương

1237 (ĐINH DẬU), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ sáu

Tháng giêng (âl)

Có chiếu chỉ quy định về những văn tự, văn khế, chúcthư về ruộng đất và vay mượn tiền bạc thì người làmchứng điểm chỉ ở 3 dòng trước, người bán điểm chỉ ở 4dòng sau

Trần Thái Tông (Trần Cảnh) lấy công chúa Thuận Thiên(vợ của anh là Trần Liễu) làm Hoàng hậu Thuận Thiên,giáng Chiêu Thánh làm công chúa Vì Chiêu Thánh lúc

đó không có con, Thuận Thiên thì đang có mang QuốcKhang, Trần Thủ Độ và Thiên Cực công chúa mật bànvới vua bày mưu mạo nhận lấy để làm chỗ dựa về sau.Vua trong lòng áy náy, đêm ra khỏi thành đến núi Yên

Tử Trần Liễu họp quân nổi loạn Trần Thủ Độ đem quan

quân đến núi Yên Tử nài đón vua về kinh Trần Liễu thế

cô không chống nổi tự đến xin tạ tội với vua Vua sai lấy

đất vùng Yên Phụ, Yên Dưỡng, Yên Sinh, Yên Hưng,

Yên Bang (Quảng Ninh) ban cho Trần Liễu làm thang

mộc và phong cho Trần Liễu làm Yên Sinh vương ở đất

Định kiểu cách thuyền xe của các vương hầu, công chúa,

tôn thất và các quan văn võ

Các quan từ ngũ phẩm trở lên được ban yến ở điện Bát

Giác

1238 Ogodei's army, without Odogei, has pushed into

Russia and overruns the cities of Vladimir, Kolmna and Moscow

[15]

1239 (KỶ HỢI), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ tám

Tháng giêng (âl)

Phùng Tá Chu lại được gia phong chức Nhập nội thái

phó, sai về hương Tức Mặc (Nam Định) dựng cung điện

nhà cửa

Tháng 2 (âl)

Thi Thái học sinh Lưu Miễn, Vương Giát đỗ đệ nhất

giáp; Ngô Khắc đỗ đệ nhị giáp và Vương Thế Lộc đỗ đệ

tam giáp

Tháng 3 (âl)

Chọn dân đinh, người nào khỏe mạnh sung làm lính, định

ra 3 bậc thượng, trung và hạ

1240 (CANH TÝ), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ

1240: Mông Cổ chiếm Kiev, rồi Lithuania và Ba lan

Tháng 4, 1240: Subotai (Mông Cổ) hạ thành Pest, tiêu diệt đạo quân của vua Bela IV nước Hung

Tháng 9, 1240: Mông Cổ đánh tan liên minh quân Ðức, Ba Lan, và dòng tu Hiệp sĩ Ðức (Teutonic Knights) Thủ lãnh của liên minh là hoàng tử xứ Silesia

bị giết cùng với hầu hết hiệp sĩ của ông

1240 Ogodei's army destroys Kiev, and deeper into

Europe, at Liegnitz, although outnumbered, the Mongols destroy a German army of heavily armored knights

[15]

1240 At the Neva River the prince of Novogrod defeats an invasion from Sweden He acquires the name Alexander Nevsky (of the Neva)

[15]

1240 Sundjata Keita annexes Ghana He takes control of

the gold trade routes and rules a new empire: Mali

Đại hạn Núi các nơi bị lở, đất bị nứt ở khu chợ Dừa

(phía nam kinh thành)

Người Man ở phương Bắc đến cướp biên giới Đốc tướng

Cuối năm 1241, quân Mông Cổ tiến vào nước Ý, vượtqua thành Venice và Treviso, đồng thời ngược lên sôngDanube, áp sát thành Vienne Giữa lúc ấy, đại hãnOgedei chết Theo luật, các anh em của vị đại hãn quá

cố phải trở về Mông Cổ để bầu chọn vị đại hãn mớị.Nhờ thế mà Âu châu thoát được họa diệt vong Vậy màtrên đường triệt thoái, quân Mông Cổ còn đủ thì giờ đểlàm cỏ hai nước Bulgaria và Serbia

1241 Ogodei's army, without Ogodei, reaches Vienna It

withdraws because Ogodei has died and they need to participate in choosing a new leader.

[15]

Phạm Kính Ân đi đánh, lấy được các động

Hoàng tử thứ ba (Quang Khải) sinh Quang Khải là con

cùng mẹ với Thái tử Hoảng Quốc Khang là anh trưởng

Sau đều được phong là đại vương, thứ được phong

vương như Trần Nhật Vĩnh, Ích Tắc, Chiêu Văn Thứ

nữa thì phong Thượng vị hầu Con trưởng của các vương

thì phong Vương, con thứ thì phong Thượng vị hầu Từ

đây lấy làm chế độ vĩnh viễn

Vua thân đi đánh các trại Vĩnh An, Vĩnh Bình (đất Bằng

Tường, Trung Quốc và bắc sông Kỳ Cùng ở Lạng Sơn)

thuộc đất Tống Vua đi theo đường bộ qua châu Khâm,

châu Liêm, xưng là Trai Lang, không dùng thuyền lớn,

chỉ đi thuyền nhỏ Kim Phượng, Nhật Quang, Nguyệt

Quang Người châu nước ấy không biết là vua đều sợ

để cai trị Ở cấp xã thì đặt chức đại, tiểu tư xã Từ ngũ

phẩm trở lên là đại tư xã, lục phẩm trở xuống là tiểu tư

xã Có người kiêm lĩnh cai quản 2, 3, 4 xã; cùng xã

chính, xã sử, xã giám gọi là xã quan

Làm sổ hộ khẩu Con trai lớn gọi là đại hoàng nam, nhỏ

gọi là tiểu hoàng nam 60 tuổi gọi là lão, già yếu mệt mỏi

gọi là long lão

Định lệ nộp tô thuế, đinh nam có ruộng đất thì nộp tiền

thóc, không có ruộng đất thì được miễn Cứ 1-2 mẫu

ruộng phải nộp 1 quan tiền, 3-4 mẫu nộp 2 quan, từ 5

mẫu trở lên nộp 3 quan Tô ruộng mỗi mẫu nộp 100

thăng thóc

Tháng 4 (âl)

Vua Trần sai Thân vệ tướng quân là Trần Khuê Kình

1242 While withdrawing to their stronghold in Russia, in the

Crimea the Mongols set up trade with sea-going Italian merchants, exchanging many of their European war- captives for manufactured goods It is the beginning of routine business between the Mongols and the Italians - from Venice and Genoa - and their selling of slaves to the

Mameluke Sultan of Egypt, who has a slave army

[15]

1242 In Estonia, Alexander Nevsky defeats the Teutonic

Knights, to be seen as stopping a Germanic drive into Russia

[15]

1242 The city of Avignon is concerned about cleanliness It

is decreed that streets shall be widened, that people shall not discard into the street refuse, bath water, "dirt" and

"human filth." It is decreed that Jews and whores are forbidden to touch bread or fruit for sale in market places [15]

đem quân trấn giữ biên giới phía bắc để đảm bảo sự

thông thương biên giới cho sứ giả nước ta đến với nhà

Tống Sau khi nước Mông Cổ đánh chiếm nước Đại Lý

(Vân Nam, Trung Quốc), việc bang giao giữa ta và Tống

qua đường đó bị cảm trở Từ khi Trần Khuê Kình đi

chống giữ, nước ta mới thông hiếu được với nước Tống

Sứ nước Chiêm Thành sang cống

1243 (QUÝ MÃO), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ

Chọn người bổ sung vào các quân bộ để sai khiến

1244 (GIÁP THÌN), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ

mười ba

Tháng giêng (âl)

1244 Jerusalem rơi vào tay lính đánh thuê Thổ Nhĩ

Kỳ (đến từ Trung á và phục vụ cho Quốc vương Ai Cập) Thành phố nằm trong tay người Hồi Giáo đến năm 1917

Các văn thần đi nhậm chức ở 12 phủ trong nước Cai trị

ở phủ có tri phủ, ở lộ có thông phán, châu có tào vận sứ

và phó sứ giữ việc chuyên chở

và lộ Khoái sung làm quân Tả Hữu Thánh Dực Ngườicác lộ Trường Yên, Kiến Xương sung làm quân ThánhDực, Thần Sách Còn lại, người ở các lộ khác thì sunglàm cấm quân của cấm vệ

Tháng 3 (âl)

Khảo duyệt các quan văn võ trong ngoài, cứ 15 năm 1lần 10 năm thăng tước một cấp, 15 năm thăng chức 1bậc Chức quan nào khuyết thì cho chức chánh kiêmchức phó Nếu chánh, phó đều khuyết thì lấy quan kháctạm giữ Đợi đủ hạn khảo duyệt thì bổ cho chức ấy Chức Tể tướng thì chọn người hiền năng trong tôn thất,người nào có đạo đức, tài nghệ, thông hiểu thi thư thì cholàm

Tháng 8 (âl)

Đinh lệ thi Tiến sĩ, cứ 7 năm 1 khoa

1247 (ĐINH MÙI), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ

mười sáu

Tháng 2 (âl)

Mở khoa thi chọn kẻ sĩ Khoa thi này Nguyễn Hiền đỗ

Trạng nguyên, Lê Văn Hưu đỗ Bảng nhãn, Đặng Ma La

đỗ Thám hoa Lấy đỗ Thái học sinh 48 người Cho xuất

thân (làm quan) theo thứ bậc khác nhau Bắt đầu từ khoa

thi này mới đặt là Tam khôi Hai khoa thi vào năm 1232

và 1239 mới chia làm giáp ất

Tháng 4 (âl)

Động đất

Tháng 8 (âl)

Thi tam giáo Đến đây không chỉ dành riêng cho con em

các nhà theo Nho, Phật, Lão mà dành cho cả những ai

thông hiểu chung về Tam giáo Chia làm 2 bậc “giáp” và

“ất” để lấy đỗ cao thấp Khoa thi này Ngô Tần (người

Trà Lộ) đỗ giáp khoa, Đào Diễn, Hoàng Hoan (người

Thanh Hóa), Vũ Vị Phủ (người châu Hồng) đỗ ất khoa

1248 (MẬU THÂN), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ

mười bảy

Tháng 3 (âl)

Đắp đê “Đỉnh nhĩ” (đê quai vạc) Đê được đắp suốt từ

đầu nguồn cho đến bờ biển để ngăn nước lụt tràn ngập

Đặt chức Hà đê chánh, phó sứ để trông coi Đo ruộng đất

của dân chỗ đê đi qua, theo thời giá trả tiền cho dân Đắp

đê Đỉnh nhĩ bắt đầu từ đây

Tháng 6 (âl)

Hoàng hậu Thuận Thiên mất

Theo lời tâu của Trần Thủ Đô cho đào một loạt công

trình như sông Bà Lễ, đục núi Chiêu Bạc ở Thanh Hóa và

đắp nhiều khe kênh mở đường ngang dọc để yểm vượng

1248-1254 Cuộc viễn chinh thập tự lần thứ bảy

Cuộc viễn chinh lần này do vua Louis IX của Pháp chỉ huy Thành phố Damietta (đông bắc Ai Cập) bị chiếm năm 1249, nhưng năm sau vua Louis bị bắt và được chuộc lại với khoản tiền lớn Cuối cùng Damietta cũng được người Hồi Giáo giành lại

[16]

Cải cách pháp chế của triều đình Đổi Đô vệ phủ làm

Tam ty viện, gồm các viện Phụng Tuyên, Thanh Túc và

Hiến Chính

Tháng 5 (âl)

Cho Lê Phụ Trần làm ngự sử trung tướng Tri Tam ty

viện sự

Chiếu chỉ về các việc kiện tụng, khi đã xét xong phải

cùng với quan thẩm hình viện xét nghị định tội

1250 A town on Africa's east coast, Mombasa, has become

overwhelmingly Muslim, and a Muslim dynasty has been established at Kilwa , an offshore island Kilwa controls trade, including at Sofala , a point of departure for gold, iron and slaves.

[15]

1250 The Mexica people, to be known also as Aztecs,

have moved from northern to central Mexico.

[15]

1250 Egypt has white slaves who have converted to Islam

They were guards for Sultan as-Salih These are the Mamelukes The sultan has died and the Mamelukes have taken power Their move is legitimized as their leader, Aybak, marries the deceased sultan's wife

[15]

1251 (TÂN HỢI), Thiên Ứng Chính Bình năm thứ hai

mươi

Tháng 2 (âl)

Đổi niên hiệu là Nguyên Phong

Vua tự làm bài minh cho các hoàng tử, dạy về trung,

hiếu, hoà, tốn, ôn, lương, cung, kiệm v.v

Đem 2.000 khoảnh ruộng ở Ứng Thiên (Mỹ Đức, Hà

Tây) trả cho Trung Thành vương Trước đó, công chúa

Thiên Thành đã được Thái Tông hứa gả cho Trung

Thành vương, nhưng Trần Quốc Tuấn, vì muốn lấy công

chúa, ban đêm đã lẻn vào phòng ở của Thiên Thành

Công chúa Thụy Bà (cô nuôi của Quốc Tuấn, chị ruột

Trần Thái Tông) đến thưa với Thái Tông để tha tội chết

cho Quốc Tuấn và dâng lễ vật xin cưới Thái Tông bất

đắc dĩ phải đem công chúa Thiên Thành gả cho Quốc

Tuấn, rồi cho lấy ruộng để hoàn lại sính vật cho Trung

Người Chiêm Thành hay đến quấy nhiễu, cướp bóc dân

ven biển Vua thân chinh đi đánh

1252 Mongke makes official the worship of his grandfather,

Genghis Khan, while people continue to be free to worship

as they please Under Mongke, Buddhism, Islam and Christianity flourish.

[15]

1253 (QUÝ SỬU), Nguyên Phong năm thứ ba

Tháng chạp (âl) năm Nhâm Tý

Bắt được vợ vua Chiêm Thành là Bố Da La và các thần

thiếp, nhân dân của y mang về

Tháng 4 (âl)

Vua ban cho Khâm Thiên đại vương Nhật Hiệu làm Thái

úy

Tháng 6 (âl)

Lập Quốc học viện, tô tượng Khổng Tử, Chu Công và Á

thánh (Mạnh Tử) và vẽ tranh 72 người hiền để thờ

Tháng 8 (âl)

Lập Giảng Võ đường

Tháng 9 (âl)

1253 Jews in England are forbidden to live in towns that do

not alread have a Jewish comununity.

[15]

Xuống chiếu vời các nho sĩ trong nước đến Quốc tử viện

giảng Tứ thư, Lục kinh 1

(1)

1254 (GIÁP DẦN), Nguyên Phong năm thứ tư

Tháng 5 (âl)

Định quy chế xe kiệu, mũ áo và người hầu của người tôn

thất và các quan văn võ theo thứ bậc khác nhau

Tháng 6 (âl)

Nhà nước bán ruộng công, mỗi mẫu giá 5 quan tiền, cho

phép nhân dân mua làm ruộng tư

1255 (ẤT MÃO), Nguyên Phong năm thứ năm

Tháng 2 (âl)

Sai Lưu Miễn đi bồi đắp đê sông các xứ ở Thanh Hóa

Tháng 4 (âl)

Chọn Tản quan làm Hà đê chánh, phó sứ ở các lộ Khi

nào rỗi việc làm ruộng thì đốc thúc quân lính đắp bờ đê

đào mương lạch đề phòng lụt, hạn

Hoàng tử thứ 6 là Nhật Duật sinh

Tháng 8 (âl)

Nước to

1255 A boy chasing a ball falls and drowns in a Jewish

cesspool His body is found twenty-six days land Some Christians believe that the boy was killed in Jewish ritual One hundred Jews are executed.

[15]

1256 (BÍNH THÌN), Nguyên Phong năm thứ sáu

Tháng 2 (âl)

Mở khoa thi Thái học sinh Lấy Trần Quốc Lặc (người

huyện Thành Lâm, châu Hồng) đỗ kinh Trạng nguyên;

Trương Xán (người Hoành Sơn, Bố Chính, Quảng Bình)

đỗ trại Trạng nguyên; Chu Hinh (người huyện Tế Giang

lộ Bắc Giang) đỗ Bảng nhãn; Trần Uyên (người huyện

Đường Hào, châu Hồng) đỗ Thám hoa lang Lấy đỗ Thái

học sinh 43 người (kinh 42 người, trại 1 người) cho xuất

thân theo thứ bậc khác nhau Khi mới dựng nước, số

người thi đỗ chưa chia ra làm kinh, trại, đỗ đầu gọi là

Trạng nguyên, đến đây chia Thanh Hóa, Nghệ An làm

1256 The Mongols are on their way to Baghdad At a

mountain stronghold near the Caspian Sea the Mongols force the surrender of the Imam of a Shia Muslim community, the Nizari Ismailis, to be known by Europeans

as the Assassins The Assassins believe their Imam was chosen by God and therefore infallible They had spread their rule through terror from a chain of mountainous safe havens But in the Mongols they meet a force they cannot intimidate, and it is the beginning of their end

[15]

1 (1)

trại, cho nên có kinh, trại khác nhau

Tháng 9 (âl)

Quân Mông Cổ lại cử sứ giả tới dụ hàng lần nữa Bọnnày bị tống giam Triều đình điều quân thủy bộ ra ngăngiữ biên giới dưới quyền chỉ huy của Quốc Tuấn

Tháng 11 (âl)

Sứ Mông Cổ lại sang dụ hàng lần thứ 3, bị ta tống giam Triều đình lệnh cho cả nước chuẩn bị sửa sang binh khí

để đánh giặc

1258 (MẬU NGỌ), Nguyên Phong năm thứ tám

Tháng chạp (âl) năm Đinh Tỵ, ngày 12

Tướng nhà Nguyên là Ngột Lương Hợp Thai

(Uriyangqadai) huy động khoảng 3 vạn kỵ, bộ binh cùng

nhiều tướng giỏi chia làm 2 đạo quân theo đường sông

Lô, Bạch Hạc đến đóng ở Bình Lệ (Bình Xuyên, Vĩnh

Phú)

Vua Trần Thái Tông tự làm tướng đốc chiến đi trước,

cùng một số tướng giỏi rời khỏi kinh thành Thăng Long

tiến quân lên phía bắc để đánh giặc

Triều đình, hoàng gia, dân kinh thành rời Thăng Long về

vùng Hoàng Giang (Ninh Bình) lánh nạn dưới sự điều

khiển của Linh Từ quốc mẫu Trần Thị Dung, vợ thái sư

Trần Thủ Độ

Lúc này thế giặc rất mạnh, các tướng lĩnh và quân sĩ nhà

Trần nao núng, chỉ có Lê Phụ Trần can đảm xông pha

trận tiền, cùng vua bàn chuyện cơ mật Thái sư Trần Thủ

Độ nói với vua: “Đầu thần chưa rơi xuống đất, bệ hạ

đừng lo gì khác”

Ngày 24, vua và Thái tử tiến đánh, thắng quân giặc ở bến

Đông Bộ Đầu Quân Nguyên trốn về trại Quy Hóa, chủ

trại là Hà Bổng chiêu tập người Man đánh úp, phá tan

được Khi giặc lui, Hà Bổng được phong tước hầu

Flash: Đánh quân Nguyên lần thứ nhất

Tháng giêng (âl) ngày mồng 1

Vua ngự chính điện, định công phong tước cho người có

công đánh giặc Lê Phụ Trần làm Ngự sử đại phu và

được vua gả công chúa Chiêu Thánh cho

Sai sứ sang thông hiếu với nhà Tống

Lê Phụ Trần và Chu Bác Lãm làm chánh, phó sứ sang

nhà Nguyên Định 3 năm làm một lần cống

Tháng 2 (âl) ngày 24

Vua truyền ngôi cho Hoàng Thái tử Hoảng Thái tử

Hoảng lên ngôi Hoàng đế Tôn vua cha làm Thái Thượng

1258 Bátđa bị quân Mông Cổ, dưới sự chỉ huy của

Hulagu (1217-1265), cháu của Thành Cát Tư Hãn, chiếm và cướp phá Vua Hồi Giáo cuối cùng của Bátđa

là Al-Mustassim (1221-1258) bị giết

[2]

1258 An army that includes Christians and Shia, led by

Mongke's brother, Hulegu, attacks Baghdad, the spiritual capital of the Sunni Muslims The Abbasid caliphate there comes to an end

[15]

hoàng

Tháng 8 (âl)

Gió to, đỉnh tháp Báo Thiên bị gãy

Tháng 11 (âl) ngày 11

Hoàng tử trưởng Khâm sinh

Phong em là Quang Khải làm Chiêu Minh đại vương

1259 (KỶ MÙI), Thiệu Long năm thứ hai

Tháng giêng (âl)

Linh Từ quốc mẫu mất

Tháng 6 (âl)

Phong Nguyễn Giới Huân làm Đại Hành khiển, Thượng

thư tả phụ; Lê Phụ Trần làm Thủy quân Đại tướng quân

1259 Hulegu's army enters Damascus , and Christians there greet the Mongol army with joy Meanwhile, Mongke has led an army into China's Sichuan province , and there he dies in battle

[15]

1260 (CANH THÂN), Thiệu Long năm thứ ba

Tháng 3 (âl) ngày mồng 1

Có nhật thực

1260 A Mameluke army from defeats the Mongols near

Nazareth Taking revenge on the Christian Crusaders for having allied themselves with the Mongols, the Mamelukes destroy Crusader strongholds, leaving the Crusaders at Acre, Tyre and Tripoli

[15]

1260 Nicolo and his brother Maffeo, father and uncle of the

now six-yar-old Marco Polo, begin their first trip to the East, during which they will visit China

[15]

1261 (TÂN DẬU), Thiệu Long năm thứ tư

Tháng 2 (âl)

Tuyển dân đinh, ai khỏe mạnh sung vào lính, còn lại

sung vào làm sắc dịch ở các sảnh, viện, cục và làm lính ở

các địa phương

Tổ chức thi Lại viên bằng các môn viết và tính Những

người đỗ sung làm duyện lại nội lệnh sử Khảo thi những

người tinh thông nghề để bổ các chức trong các Ty Thái

y, Thái chúc

Tháng 6 (âl)

Chúa Mông Cổ là Hốt Tất Liệt (Qubilai) lên ngôi Hoàng

đế nhà Nguyên, sai sứ giả là Mạnh Giáp, Lý Văn Tuấn

sang giao thiệp

Vua Trần sai Thông thị đại phu là Trần Phụng Công, Chư

ký vệ ban là Nguyễn Thám và Viên ngoại lang là NguyễnDiễn mang thư sang Nguyên đáp lễ thông hiếu, nhận nộp

lễ cống 3 năm 1 lần Vua Nguyên phong vua Trần làm

“An nam quốc vương” và ban cho 3 tấm gấm tây và 6tấm kim thục

Phong cho Chiêu Minh vương Quang Khải làm Thái úy.Quốc Khang là anh vua tuổi lớn hơn, nhưng tài năng tầmthường nên phong Quang Khải làm tướng

1262 (NHÂM TUẤT), Thiệu Long năm thứ năm

Tháng 2 (âl)

Thượng hoàng ngự đến hành cung Tức Mặc (Nam Định),ban tiệc lớn Cho hương lão từ 60 tuổi trở lên mỗi ngườitước 2 tư, đàn bà cho 2 tấm lụa

Đổi hương Tức Mặc làm phủ Thiên Trường, cũng gọi làTrùng Quang Làm cung Trùng Hoa cho vua nối ngôiđến ở khi về chầu Làm chùa Phổ Minh để thờ Phật Từ

đó về sau các vua ra nối ngôi đều về ngự ở cung TrùngQuang

Tháng 3 (âl)

Xuống chiếu cho các quân làm đồ binh khí và đóngthuyền chiến, tập trận thuỷ lục ở chín bãi phù sa sôngBạch Hạc

Tháng 9 (âl)

Sứ giả Chiêm Thành sang cống

Soát tù, không tha kẻ đầu hàng nhà Nguyên

Tháng 11 (âl)

Nước Nguyên lại sai Mã Hợp Bộ 10 người sang hỏi lễchúc mừng

1263 (QUÝ HỢI), Thiệu Long năm thứ sáu

Tháng chạp (âl) năm Nhâm Tuất

Mưa gió to