Văn hiến việt nam 2011 09 1

mới, làm phong phú thêm các giải pháp, biện pháp trong việc quán triệt và triển khai Chỉ thị một cách hiệu quả.Trong lịch sử ngoại giao hiện đại của Việt Nam, công tác đối ngoại nhân dân

Trang 1

Tạp chí xuất bản 02 kỳ/tháng

Giấy phép hoạt động báo chí số 397/GP-BVHTT

TỔNG BIÊN TẬP

Nhà văn – TS Phạm Việt Long

PHOù TỔNG BIÊN TẬP THƯơØNG TRỰC

NB Nguyễn Thế Khoa

PHOù TỔNG BIÊN TẬP

TS Nguyễn Minh San

NB Trần Đức Trung

TRƯơÛNG BAN TRỊ SỰ

NB Nguyễn Hoàng Mai

THƯ ký TÒA SOẠN

NB Trần Thu Hiền

NB Từ My Sơn

GIAùM đOáC đIEàU HÀNH

NB Võ Thành Tân

PGĐ: NB Lê Hải Châu

GIAùM đOáC vPPT vAêN HIEáN vIỆT NAM

Phan Tôn Tịnh Hải

HỘI đOàNG BIÊN TẬP

GS Vũ Khiêu - Thượng tướng Nguyễn Nam

Khánh - GS Trần Bảng - GSTS Trần Văn Khê

- Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm - NS Vũ Mão

- GSVS Hồ Sĩ Vịnh - GS Trường Lưu - GSTS

Thái Kim Lan - TS.NSND Phạm Thị Thành

- NSND Đặng Nhật Minh - TS Đoàn Thị Tình -

GSTS Nguyễn Thuyết Phong - NB Phạm Đức

Lượng - NB Trung Đông

BAN CHUyÊN đEà

văn phòng Ban Biên tập

Số 64 Trung Hòa (Số 6 - Lô 12B cũ) Khu ĐTM

Trung Yên - Hà Nội

vAêN PHÒNG đẠI dIỆN TẠI đÀ NAüNG

Tầng 5 khách sạn Eiffel - 117 Lê Độ - Đà Nẵng

ĐT: 0511.647 529 * Fax: 0511 811 972

Trình bày

Hoa việt media

De Đặng Phúc Đạt

TÀI TRơÏ PHAùT HÀNH

Doanh nghiệp sách Thành Nghĩa

CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

4 “Văn hóa phải soi đường quốc dân đi”

Thu Hoài

8 Kỉ niệm cách mạng tháng Tám và

Quốc khánh mùng 2/9: Người chuyển thư mật trước ngày khởi nghĩa

Phạm Vũ - Hà Phương

10 Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu

quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới

Trương Tấn Sang

14 Giáo sư Vũ Khiêu – Một nguồn trí

tuệ vô tận

Lê Khả Phiêu

16 GS.AHLĐ Vũ Khiêu – Người dành

nhiều tâm huyết ca ngợi anh hùng liệt sĩ

Thanh Thuận

20 10 năm sân khấu học đường

Đỗ Hoài

HIEàN TaØI ĐấT VIỆT

22 Thiên tài Nguyễn Huệ qua chiến

lược bảo vệ biển đảo và thủy chiến

TS Nguyễn Minh San

25 Danh nhân Tam khôi – Thám hoa

Mai Anh Tuấn

Mai Thế Phú

27 Nguyễn Tường Nhẫn với ca kịch

Bài chòi

GS Hoàng Chương

30 Vũ Giáng Hương – Một nữ họa sỹ

tài năng – một nhân cách lớn

Châu Giang

TỪ TRONG DI SaÛN

34 Gìn giữ câu hát sình ca

Việt Hòa

VÌ SỰ PHaÙT TRIỂN CỘNG ĐOàNG

36 Công ty cổ phần Bagico: Luôn giữ

chữ tín với khách hàng

Đại Miêu

38 Công ty CP Đông Hưng: Thế mạnh

trên những công trình Thu Hoài

DOaNH NHaÂN TaÂM TaØI

40 Công ty CP ĐT và PT Sao Phương

Bắc: Một nữ doanh nhân năng động

Thu Thu

42 Công ty cổ phần địa ốc An Huy: Về

một doanh nhân tâm - tài

Mộng Huệ

44 Trung tâm điều trị oxy cao áp: Bác sĩ

Nguyễn Kim Phong – Người đầu tiên đưa oxy cao áp về chữa bệnh ở Việt Nam

Hoài Thu

THƯƠNG HIỆU NHaÕN HIỆU – TỪ GÓC NHÌN VaÊN HÓa

46 Công ty cổ phần Đường Bình Định

Phát triển nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng

Hiền Thu

48 Công ty TNHH Minh Hải:Chữ tín là

mục tiêu hàng đầu

Quang Hòa

50 Công ty cổ phần Gạch ngói Đồng

Nai: Chú trọng yếu tố thẩm mỹ

Bùi Thọ

52 Công ty TNHH thương mại và dịch

vụ Ánh Lực: Địa chỉ tin cậy của chủ xe

Thanh Thuận

ĐỜI SOáNG QUaNH Ta

54 Nghệ sĩ nhân dân Mạnh Tưởng –

Người nặng lòng với cải lương đất Bắc

Kim Chi

60 Người xem hôm nay với sân khấu

cải lương Bắc

Nguyễn Thu Hiền

VaÊN HÓa GIaO THÔNG

62 Văn hóa giao thông trên miền

69 Họp báo giới thiệu chương trình

Bình chọn và trao tặng Giải thưởng “Vì

sự phát triển cộng đồng ASEAN”, Cúp

vàng “Thương hiệu – Nhãn hiệu” và

“Nhà quản lý xuất sắc thời kỳ đổi mới”,

năm 2011

PV

BÌNH CHỌN GIaÛI THƯỞNG

71 Điều lệ Bình chọn và trao tặng Giải

thưởng “Vì sự phát triển cộng đồng

ASEAN”, Cúp vàng “Thương hiệu –

Nhãn hiệu” và Giải thưởng “Nhà quản

lý xuất sắc thời kỳ đổi mới”

PEOPLE aND EVENTS

4 “Culture must be a way guider to

people”

Thu Hoai

8 The celebration of August Revolution

and National Day: the secret mail

transporter before the start of the rise

up in arms

Pham Vu - Ha Phuong

10 Continue renovating and enhancing

the people foreign affair mission in the

16 Professor cum Labour Hero Vu

Khieu – a man who devoted his heart

to praise heroic invalids

Thanh Thuan

20 10 years of school stage

Do Hoai

VIETNaMEST TaLENT

22 King Nguyen Hue - a genius of sea

islands and water battles strategy

Nguyen Minh San

25 The famous person who is considered

tham hoa Mai Anh Tuan

Mai The Phu

27 Nguyen Tuong Nhan and bai choi

singing

Prof Hoang Chuong

30 Vu Giang Huong – a talented painter

HEaRT - TaLENT BUSINESSMEN

40 North Star Development and Investment

JSC: a dynamic businesswoman

Thu Thu

42 An Huy Real Estate JSC: a dedicated

and talented businessman

Mong Hue

44 High pressure oxygen treatment

centre: Dr Nguyen Kim Phong – the first person who brought high pressure oxygen to Viet Nam

Hoai Thu

CULTURE FROM VIEWPOINT OF TRaDE MaRK aND BRaNDNaME

46 Duong binh dinh JSC: human

resource development is a significant factor

52 Anh Luc trade and service ltd.: a

realiable address of driver

Thanh Thuan

LIFE aROUND US

54 Peoples artist Manh Tuong: The

man who deeply attached to Northern reformed theatre

Kim Chi

58 Some thoughts over the Vu Lan

(Hungry Ghost) Festival

62 The traffic culture in Northwest

Prof Hoang Chuong

66 Building the traffic awereness

for students in the area of Hoa Binh province

Trieu Van Tien

NEW

69 Press conference on the programme

entitled “For the development of ASEAN community”, Golden cup for “trademark” and “the outstanding manager in the period of Renewal” 2011

PV

aWaRD SELECTION

71 Regulations of the programme “For

the development of ASEAN community”, Golden Cup for “Trademark” and “the outstanding manager in the period of Renewal”

N o 9 (182) - 2011

COnTEnTS

Câu nói của Bác Hồ cho đến hôm nay vẫn

còn nguyên giá trị Đảng đã chỉ rõ văn

hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực phát

triển, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội

Và mục tiêu chung của tất cả chúng ta là xây

dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm

đà bản sắc dân tộc Quá trình công nghiệp hóa,

hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế thế

giới phải rất coi trọng văn hóa, coi trọng bản sắc

dân tộc Đó là yếu tố sống còn của sự phát triển

bền vững, góp phần rất quan trọng trong công

cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Thực hiện Nghị quyết Trung ương V về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa được coi là một trong những giải pháp lớn Nó có ý nghĩa to lớn là để văn hóa thấm sâu đến từng khu dân cư, đến mỗi người dân Từ giải pháp lớn ấy đã thúc đẩy các phong trào quần chúng phát triển rộng khắp trong cả nước như: Phong trào xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa; phong trào xây dựng làng, thôn, bản, khu phố văn hóa; phong trào văn nghệ quần chúng Đặc biệt bên cạnh

VĂN HÓA

l Thu hoài

PHẢI SOI ĐƯỜNG

QUỐC DÂN ĐI

Sau thời gian dài sống dưới ách thực dân phong kiến, dưới chính sách ngu dân để trị, nhân dân ta sống trong cảnh lầm than, u tối Đảng và Bác Hồ đã lãnh đạo nhân dân tập trung vào diệt giặc đói, giặc dốt Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh phải không ngừng nâng cao dân trí, văn hóa phải là ngọn đuốc soi đường cho quốc dân vượt qua khó khăn thử thách để xây dựng đất nước hùng cường.

đó, chúng ta đã xây dựng được một hệ thống thiết chế văn hóa từ trung ương đến tận các

cơ sở Hệ thống thiết chế văn hóa bao gồm nhà văn hóa, bảo tàng, thư viện, trung tâm văn hóa – thể thao có vai trò rất quan trọng

vì đó là cơ sở vật chất, địa điểm để tập hợp tổ chức các phong trào văn hóa văn nghệ quần chúng Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX nêu định hướng: “Tiếp tục đưa văn hóa –thông tin về cơ sở, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, phát động phong trào toàn dân đoàn kết tham gia thực hiện nếp sống văn minh, gia đình, làng, bản văn hóa, tiến tới hoàn chỉnh hệ thống thiết chế văn hóa bằng nguồn lực Nhà nước và mở rộng xã hội hóa, làm cho văn hóa thấm sâu vào từng khu vực dân cư” Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI tiếp tục khẳng định: “Xây dựng và tăng cường hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa ở tất cả các cấp”

Hiện nay cả nước có 72 thiết chế văn hóa cấp tỉnh, gồm 60 Trung tâm văn hóa, 3 Nhà văn hóa, 4 Trung tâm thông tin- triển lãm và

5 thiết chế văn hóa có tên gọi khác nhau như Nhà triển lãm, Trung tâm Triển lãm - Hội chợ Trong hai năm 2009-2010, các trung tâm này đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền cổ động chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, tổ chức được 1000 cuộc liên hoan tuyên truyền lưu động, 500 cuộc hội thi, hội diễn, liên hoan phục vụ các nhiệm vụ chính trị, các chủ đề khác nhau với quy mô cấp tỉnh, khu vực, toàn quốc Các trung tâm cũng hướng dẫn nghiệp vụ, mở lớp, cung cấp tài liệu cho cơ sở Các thiết chế văn hóa cấp tỉnh, thành phố thuộc TP Hồ Chí Minh, các tỉnh Thừa Thiên – Huế, Long An, Khánh Hòa, Đắc Lắc, Kiên Giang, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Nghệ An, Nam Định, Thái Bình hoạt động rất có hiệu quả

Đến nay cả nước có 541/697 quận, huyện có Trung tâm văn hóa - Thông tin, Trung tâm văn hóa-thể thao hoặc Nhà văn hóa cấp huyện đạt tỷ lệ 78%; 4703/11198 xã, phường, thị trấn có trung tâm văn hóa – thể thao đạt tỷ lệ 42% ; 45.459/116013 thôn, làng, ấp bản có Nhà Văn hóa đạt tỷ lệ khoảng 43%

Theo thống kê trên, rõ ràng nước ta đã có một hệ thống thiết chế văn hóa từ trung ương đến tận các đơn vị cơ sở Tuy nhiên vấn đề

CON NGƯơØI & SỰ KIỆN

đang đặt ra là làm thế nào để hệ thống thiết chế văn hóa phát huy tác dụng vì thực tế vẫn đang có nhiều thiết chế văn hóa hoạt động không hết công suất, kém hiệu quả, nhiều khi bỏ không rất lãng phí Để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa, theo chúng tôi cần giải quyết tốt những vấn đề sau:

Trước hết cần có sự quan tâm đến văn hóa của các cấp uỷ Đảng, Chính quyền Thực tế cho thấy không ít lãnh đạo địa phương nhất là ở cơ sở chưa nhận thức đủ và sâu sắc vai trò của văn hóa trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chưa thấy sự cần thiết phát triển kinh tế phải đi đôi với phát triển văn hóa Chính vì vậy thiếu sự quan tâm đầu tư vật chất cũng như con người cho văn hóa, thiếu kế hoạch cụ thể để phát triển văn hóa sâu rộng trong nhân dân

Cần đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ văn hóa đủ mạnh về nghiệp vụ chuyên môn, về lòng say mê nghề nghiệp Hiện nay đội ngũ này còn thiếu và yếu, vận hành hệ thống thiết chế văn hóa, hướng dẫn phong trào văn hóa quần chúng còn nhiều hạn chế Thiết chế văn hóa có hoạt động hiệu quả hay không một phần lớn phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, khả năng sáng tạo của đội ngũ cán bộ

Phải chú ý đến việc tạo ra nhiều nguồn kinh phí cho hoạt động văn hóa Bên cạnh việc tăng cường ngân sách của Nhà nước, phải đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động văn hóa thu hút sự đóng góp của nhân dân, của các đoàn thể, đơn

vị, doanh nghiệp, cá nhân và các nhà tài trợ.Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các văn bản pháp luật về xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, chính sách đãi ngộ với những người hoạt động văn hóa

Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2020 nêu mục tiêu cụ thể: “Xây dựng đồng bộ và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa cộng đồng Phấn đấu đến năm

2015 và 2020, 90% - 100% số quận, huyện, thị xã, có nhà văn hóa và thư viện; 80 – 90% số xã và thị trấn có nhà văn hóa; 60% - 70% số làng, bản, ấp có nhà văn hóa Xây dựng một số công trình văn hóa xứng tầm với thời đại tại Thủ đô Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một số thành phố lớn của cả nước”

Thực hiện mục tiêu đó mọi hoạt động văn hóa phải đi vào thực chất, thấm sâu vào mỗi người dân, tránh hình thức chủ nghĩa./ n

trước ngày

khởi nghĩa

trước ngày

khởi nghĩa

Người chuyển thư mật

l PhaÏM VuÕ - hà hƯƠNG

Ở tuổi gần 90, bà sống bằng ký ức nhiều hơn là thực tại, câu chuyện lúc nào cũng bắt đầu bằng hai chữ

“ngày xưa” Những dòng hồi tưởng đứt đoạn về những ngày kháng chiến và người chồng thân yêu bây giờ là cả cuộc sống của bà.

KỶ NIỆM CaÙCH MaÏNG THaÙNG TaÙM VaØ QUOáC KHaÙNH 2-9:

Bà Nguyễn Thị Kỳ bên bức ảnh cũ của gia đình - Ảnh: H.H

Đại tướng Văn Tiến Dũng -

phu quân của bà Nguyễn Thị Kỳ

CON NGƯơØI & SỰ KIỆN

Người ta biết đến bà với tư cách là phu

nhân của cố Đại tướng Văn Tiến Dũng,

nhưng ít ai biết 65 năm về trước cô gái

xinh đẹp Nguyễn Thị Kỳ (tên thật là Cái Thị Tám)

chính là người được đồng chí Trường Chinh,

Tổng bí thư của Đảng, tin tưởng giao nhiệm vụ

vào Nam bắt liên lạc với Xứ ủy Nam kỳ chuẩn bị

cho ngày tổng khởi nghĩa Năm ấy Nguyễn Thị

Kỳ 22 tuổi

Hành trình nghẹt thở

“Đó là năm 1945, sau ngày Nhật đảo chính

Pháp ”, bà ngồi thẫn thờ với dòng ký ức miên

man Tổ chức quyết định phải đi gấp khiến cô Kỳ

xoay như chong chóng Bố mẹ mất sớm, người

chị qua đời chưa kịp lo mai táng, ba em còn nhỏ,

chồng (sau này là Đại tướng Văn Tiến Dũng)

đang chuẩn bị lên chiến khu dự Hội nghị quân sự

cách mạng Bắc Kỳ

Bối rối, cô Kỳ phải bán nhà và tất cả những gì

có trong nhà để lo ma chay, trả nợ tiền thuốc cho

chị và gửi ba em nhỏ về Vinh ở với người anh trai

Tạm xong việc nhà Kỳ chuẩn bị lên đường

Trước ngày đi ông Trường Chinh nhắn Kỳ đến

gặp Tin mừng thứ nhất là cô sẽ được vào Nam

với một “người Sài Gòn” vừa được tổ chức Đảng

trong Nam phái ra Bắc bắt liên lạc, đó là anh Lý

Chính Thắng Tin mừng thứ hai là ông Văn Tiến

Dũng xuất hiện để chia tay vợ Cuộc gặp diễn ra

ngắn ngủi nhưng cũng kéo được nụ cười trở lại

trên môi cô Kỳ sau mấy ngày nặng nề

“Hôm sau, với mái tóc chải bồng, môi đỏ, má hồng, áo dài lụa màu, vòng vàng giả lấp lánh, tôi lên đường ”, bà Kỳ cười hiền lành

Trên tàu, Lý Chính Thắng và Kỳ đóng vai vợ chồng, quần áo, đồ dùng đều san ra để lẫn trong hai vali, riêng vali Kỳ xách còn có tài liệu, thư từ của tổ chức lót dưới lần đáy thứ hai nữa Cuộc hành trình chắc sẽ trót lọt nếu như Kỳ không xinh quá

Mấy tên lính Nhật trên tàu thấy cô gái đẹp, mặc áo dài lụa, dáng vẻ con nhà quyền quý thì xán lại ngồi cùng, trêu chọc, sàm sỡ Lúc đầu cô gái Bắc chỉ nhẹ nhàng tránh né nhưng càng lúc đám lính càng lấn tới thì cô dứt khoát gạt tay ra

Bị phản ứng, mấy tên lính Nhật xông vào tát Kỳ

Đến Tourane (Đà Nẵng), chúng bắt Kỳ giao cho sở hiến binh Nhật ở đây

Trong lúc nguy cấp, Kỳ trao chiếc vali hai đáy có thư của tổ chức cho Lý Chính Thắng Hai người chỉ kịp hẹn tìm lại nhau tại một cơ sở bên sông Hương (Huế)

Tại đồn Nhật, trước chiếc vali có nhiều quần áo đàn ông, cô gái “bịa” ra một câu chuyện khá bi thương: “Chồng tôi ở Sài Gòn cờ bạc thua lỗ, tôi phải mang quần áo vào để đưa anh ấy về giao lại cho bố mẹ chồng dạy dỗ”

Đến chiều tối vẫn chưa được thả, hốt hoảng nghĩ đến nhiệm vụ phải hoàn thành, cô Kỳ 22 tuổi đành chấp nhận đánh cược với số phận “Tôi nói với tên thông ngôn người Việt: tôi là phận gái

bị lính Nhật trêu chọc bắt, ông tìm cách xin thả

tôi ra, tôi thuận về làm vợ lẽ của ông”, bà cười hóm hỉnh

“Thế rồi lính Nhật thả tôi thật, ông thông dịch viên đưa tôi về nhà trao cho bà vợ cả rồi nhanh chóng quay lại đồn Tôi dò hỏi rồi tranh thủ lúc bà vợ đang nấu cơm dưới bếp thì chạy ra đường lớn, đón ôtô ngược trở lại Huế Đến điểm hẹn, anh Lý Chính Thắng đã ngồi đợi từ bao giờ”

Quân ta sợ gặp quân mình!

Hội ngộ ở Huế nhưng cả hai đều đã lỡ tàu đành phải di chuyển bằng ôtô Vào đến Phan Rí (Bình Thuận) thì ôtô cũng hết chuyến “Chẳng còn cách nào tôi hỏi Lý Chính Thắng có biết lái môtô không, tôi mua để anh chạy vào Sài Gòn Nhưng anh ấy lắc đầu Thế là đành thất thểu đi bộ”

“Sáng hôm sau, trong một quán ăn chúng tôi gặp một tên lính Nhật đeo gươm lệt xệt Thấy tôi xinh đẹp, hắn lại tán tỉnh Anh Lý Chính Thắng làm thông dịch viên Tên lính Nhật đang trên đường vào Sài Gòn, hắn chỉ qua đây ăn sáng rồi sẽ đi tiếp Anh Thắng thông báo cho tôi kèm theo một nụ cười ý nhị Tôi nghĩ kẹt ở đây ngày nào là nguy hiểm ngày đó”

Kỳ đành giả lả ngọt ngào với tên lính Nhật, kể lể hoàn cảnh rồi xin đi nhờ vào Sài Gòn Tên lính không từ chối được cô gái đẹp, cả Kỳ và Lý Chính Thắng được cho đi cùng trên chiếc môtô

Tối hôm đó cả ba người vào đến Sài Gòn Tên lính Nhật lúc nào cũng kè kè bên cạnh người đẹp Để cảm ơn sự giúp đỡ, hai người mời hắn ăn cơm tối “Lý Chính Thắng liên tục chuốc cho hắn say Tối muộn, để lại tên lính say, chúng tôi trả tiền và lên xe”, bà kể rành rọt như câu chuyện vừa mới xảy ra ngày hôm qua

“Chúng tôi ngủ một đêm ở nhà một cơ sở là công nhân Ba Son Sau đó tôi được gặp hai anh Ung Văn Khiêm, Hà Huy Giáp để trao thư từ, tài liệu của Đảng Không có gì vui sướng bằng Mối liên lạc đứt đoạn hơn bốn năm đã được nối Sau mấy ngày tôi lại ngược ra Bắc, mang theo báo cáo của Xứ ủy Nam Kỳ ”, giọng bà Kỳ đến hôm nay vẫn còn nhẹ nhõm khi kể về kết quả của chuyến công tác ấy

Sau đó bà còn vào Sài Gòn thêm hai lần nữa để đưa thư triệu tập đại biểu Đảng bộ Nam Kỳ

ra dự hội nghị toàn quốc của Đảng, và chỉ thị khởi nghĩa sau ngày Nhật đầu hàng Ngày 25-8-1945, cô gái xứ Bắc vui sướng hòa vào dòng người tham gia khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn n

Người ta biết đến bà với tư cách là phu

nhân của cố Đại tướng Văn Tiến Dũng,

nhưng ít ai biết 65 năm về trước cô gái

xinh đẹp Nguyễn Thị Kỳ (tên thật là Cái Thị Tám)

chính là người được đồng chí Trường Chinh,

Tổng bí thư của Đảng, tin tưởng giao nhiệm vụ

vào Nam bắt liên lạc với Xứ ủy Nam kỳ chuẩn bị

cho ngày tổng khởi nghĩa Năm ấy Nguyễn Thị

Kỳ 22 tuổi

Hành trình nghẹt thở

“Đó là năm 1945, sau ngày Nhật đảo chính

Pháp ”, bà ngồi thẫn thờ với dòng ký ức miên

man Tổ chức quyết định phải đi gấp khiến cô Kỳ

xoay như chong chóng Bố mẹ mất sớm, người

chị qua đời chưa kịp lo mai táng, ba em còn nhỏ,

chồng (sau này là Đại tướng Văn Tiến Dũng)

đang chuẩn bị lên chiến khu dự Hội nghị quân sự

cách mạng Bắc Kỳ

Bối rối, cô Kỳ phải bán nhà và tất cả những gì

có trong nhà để lo ma chay, trả nợ tiền thuốc cho

chị và gửi ba em nhỏ về Vinh ở với người anh trai

Tạm xong việc nhà Kỳ chuẩn bị lên đường

Trước ngày đi ông Trường Chinh nhắn Kỳ đến

gặp Tin mừng thứ nhất là cô sẽ được vào Nam

với một “người Sài Gòn” vừa được tổ chức Đảng

trong Nam phái ra Bắc bắt liên lạc, đó là anh Lý

Chính Thắng Tin mừng thứ hai là ông Văn Tiến

Dũng xuất hiện để chia tay vợ Cuộc gặp diễn ra

ngắn ngủi nhưng cũng kéo được nụ cười trở lại

trên môi cô Kỳ sau mấy ngày nặng nề

“Hôm sau, với mái tóc chải bồng, môi đỏ, má hồng, áo dài lụa màu, vòng vàng giả lấp lánh, tôi

lên đường ”, bà Kỳ cười hiền lành

Trên tàu, Lý Chính Thắng và Kỳ đóng vai vợ chồng, quần áo, đồ dùng đều san ra để lẫn trong hai vali, riêng vali Kỳ xách còn có tài liệu, thư từ của tổ chức lót dưới lần đáy thứ hai nữa Cuộc hành trình chắc sẽ trót lọt nếu như Kỳ không xinh quá

Mấy tên lính Nhật trên tàu thấy cô gái đẹp, mặc áo dài lụa, dáng vẻ con nhà quyền quý thì xán lại ngồi cùng, trêu chọc, sàm sỡ Lúc đầu cô gái Bắc chỉ nhẹ nhàng tránh né nhưng càng lúc đám lính càng lấn tới thì cô dứt khoát gạt tay ra

Bị phản ứng, mấy tên lính Nhật xông vào tát Kỳ

Đến Tourane (Đà Nẵng), chúng bắt Kỳ giao cho sở hiến binh Nhật ở đây

Trong lúc nguy cấp, Kỳ trao chiếc vali hai đáy có thư của tổ chức cho Lý Chính Thắng Hai người chỉ kịp hẹn tìm lại nhau tại một cơ sở bên

sông Hương (Huế)

Tại đồn Nhật, trước chiếc vali có nhiều quần áo đàn ông, cô gái “bịa” ra một câu chuyện khá bi thương: “Chồng tôi ở Sài Gòn cờ bạc thua lỗ, tôi phải mang quần áo vào để đưa anh ấy về giao lại

cho bố mẹ chồng dạy dỗ”

Đến chiều tối vẫn chưa được thả, hốt hoảng nghĩ đến nhiệm vụ phải hoàn thành, cô Kỳ 22 tuổi đành chấp nhận đánh cược với số phận “Tôi nói với tên thông ngôn người Việt: tôi là phận gái

bị lính Nhật trêu chọc bắt, ông tìm cách xin thả

tôi ra, tôi thuận về làm vợ lẽ của ông”, bà cười hóm hỉnh

“Thế rồi lính Nhật thả tôi thật, ông thông dịch viên đưa tôi về nhà trao cho bà vợ cả rồi nhanh chóng quay lại đồn Tôi dò hỏi rồi tranh thủ lúc bà vợ đang nấu cơm dưới bếp thì chạy ra đường lớn, đón ôtô ngược trở lại Huế Đến điểm hẹn, anh Lý Chính Thắng đã ngồi đợi từ bao giờ”

Quân ta sợ gặp quân mình!

Hội ngộ ở Huế nhưng cả hai đều đã lỡ tàu đành phải di chuyển bằng ôtô Vào đến Phan Rí (Bình Thuận) thì ôtô cũng hết chuyến “Chẳng còn cách nào tôi hỏi Lý Chính Thắng có biết lái môtô không, tôi mua để anh chạy vào Sài Gòn Nhưng anh ấy lắc đầu Thế là đành thất thểu đi bộ”

“Sáng hôm sau, trong một quán ăn chúng tôi gặp một tên lính Nhật đeo gươm lệt xệt Thấy tôi xinh đẹp, hắn lại tán tỉnh Anh Lý Chính Thắng làm thông dịch viên Tên lính Nhật đang trên đường vào Sài Gòn, hắn chỉ qua đây ăn sáng rồi sẽ đi tiếp Anh Thắng thông báo cho tôi kèm theo một nụ cười ý nhị Tôi nghĩ kẹt ở đây ngày nào là nguy hiểm ngày đó”

Kỳ đành giả lả ngọt ngào với tên lính Nhật, kể lể hoàn cảnh rồi xin đi nhờ vào Sài Gòn Tên lính không từ chối được cô gái đẹp, cả Kỳ và Lý Chính Thắng được cho đi cùng trên chiếc môtô

Tối hôm đó cả ba người vào đến Sài Gòn Tên lính Nhật lúc nào cũng kè kè bên cạnh người đẹp Để cảm ơn sự giúp đỡ, hai người mời hắn ăn cơm tối “Lý Chính Thắng liên tục chuốc cho hắn say Tối muộn, để lại tên lính say, chúng tôi trả tiền và lên xe”, bà kể rành rọt như câu chuyện vừa mới xảy ra ngày hôm qua

“Chúng tôi ngủ một đêm ở nhà một cơ sở là công nhân Ba Son Sau đó tôi được gặp hai anh Ung Văn Khiêm, Hà Huy Giáp để trao thư từ, tài liệu của Đảng Không có gì vui sướng bằng Mối liên lạc đứt đoạn hơn bốn năm đã được nối Sau mấy ngày tôi lại ngược ra Bắc, mang theo báo cáo của Xứ ủy Nam Kỳ ”, giọng bà Kỳ đến hôm nay vẫn còn nhẹ nhõm khi kể về kết quả của chuyến công tác ấy

Sau đó bà còn vào Sài Gòn thêm hai lần nữa để đưa thư triệu tập đại biểu Đảng bộ Nam Kỳ

ra dự hội nghị toàn quốc của Đảng, và chỉ thị khởi nghĩa sau ngày Nhật đầu hàng Ngày 25-8-1945, cô gái xứ Bắc vui sướng hòa vào dòng người tham gia khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn n

CON NGƯơØI & SỰ KIỆN

Năm 1994, Ban Bí thư khoá VII đã ban hành Chỉ thị số 44-CT/TW về “Mở rộng và đổi

mới hoạt động đối ngoại nhân dân” nhằm tuyên truyền cho thế giới hiểu rõ và ủng hộ sự nghiệp đổi mới của đất nước ta Chỉ thị của Đảng là yếu tố quan trọng thúc đẩy hoạt động đối ngoại nhân dân có nhiều chuyển biến và thu được những kết quả to lớn

Gần 20 năm qua, tình hình thế giới và trong nước đã có nhiều thay đổi, xuất hiện những yếu tố mới, yêu cầu mới và nhiệm vụ mới Từ thực tiễn quá trình thực hiện Chỉ thị 44 cũng cho chúng ta thấy những vấn đề cần phải khắc phục Để đáp ứng yêu cầu đó, ngày 04/7/2011, Ban

Bí thư đã ban hành Chỉ thị 44 về “Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới” thay thế Chỉ thị 44 Đây là một Chỉ thị rất quan trọng Do vậy, Ban Bí thư quyết định triệu tập ngay Hội nghị toàn quốc, nhằm: Tổng kết đánh giá việc thực hiện Chỉ thị 44-CT/TW về công tác đối ngoại nhân dân trong thời gian vừa qua; phổ biến, quán triệt, hướng dẫn triển khai và quán triệt việc thực hiện Chỉ thị đến các cấp, các ngành, các địa phương, các đoàn thể chính trị-xã hội và tổ chức nhân dân

Thay mặt Ban Bí thư, tôi nhiệt liệt hoan nghênh và chào mừng các đồng chí đã về dự hội nghị Tôi rất hoan nghênh những ý kiến của các địa phương, đơn vị đã phát biểu tại hội nghị, góp phần nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình

(Phát biểu của đồng chí Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Chỉ thị 44 của Ban Bí thư về “Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới")

Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới

l TrƯƠNG TấN saNG

mới, làm phong phú thêm các giải pháp, biện pháp trong việc quán triệt và triển khai Chỉ thị một cách hiệu quả.

Trong lịch sử ngoại giao hiện đại của Việt Nam, công tác đối ngoại nhân dân đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần quan trọng vào việc hình thành một mặt trận đoàn kết rộng rãi của nhân dân thế giới ủng hộ hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc ta

Sau 17 năm thực hiện Chỉ thị 44 về “Mở rộng và đổi mới hoạt động đối ngoại nhân dân”, công tác đối ngoại nhân dân đã có những đóng góp tích cực vào việc giữ vững môi trường hoà bình, mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác, tạo điều kiện quốc tế thuận lợi cho công cuộc đổi mới, cùng với đối ngoại đảng và ngoại giao nhà nước tạo thành sức mạnh tổng hợp trên mặt trận đối ngoại nước nhà Lực lượng tham gia hoạt động đối ngoại nhân dân cũng ngày càng đa dạng và phong phú hơn, hình thành và từng bước mở rộng mạng lưới bạn bè, đối tác, thông qua đó, việc tuyên truyền, quảng bá về đất nước, con người Việt Nam với bạn bè thế giới không ngừng được đẩy mạnh, tranh thủ được nhiều nguồn lực vật chất và sự ủng hộ về tinh thần to lớn cho sự phát triển kinh tế - xã hội, góp phần vào cuộc đấu tranh chung vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội

Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tôi xin nhiệt liệt biểu dương và đánh giá cao sự nỗ lực của các cấp, các ngành, các đoàn thể chính trị - xã hội và các tổ chức nhân dân trong việc triển khai thực hiện có hiệu quả Chỉ thị 44 của Ban Bí thư khóa VII

Tuy nhiên, công tác đối ngoại nhân dân trong thời gian qua còn một số mặt hạn chế, bất cập nêu trong báo cáo Ban Đối ngoại Trung ương đã trình bày, đó là nhận thức của một số cấp uỷ, một số địa phương, đơn vị về đối ngoại nhân dân chưa đúng, chưa đầy đủ; không thấy rõ vị trí, vai trò của đối ngoại nhân dân trong mặt trận ngoại giao nói chung và trong tình hình hiện nay, vì vậy chưa chú trọng đúng mức việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác đối ngoại nhân dân ở địa phương, đơn vị mình, thiếu sự quan tâm cần thiết về kinh phí, điều kiện cho hoạt động đối ngoại nhân dân Việc tổ chức hoạt động đối ngoại nhân dân có lúc, có nơi cũng chưa thật tốt, còn thụ động, thiếu bài bản, ít linh hoạt, thiếu đồng bộ, thiếu phối hợp, chồng chéo, chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp, phân định nhiệm vụ chưa rõ ràng, phân cấp chưa mạnh Lực lượng làm công tác đối ngoại nhân dân tuy có được tăng cường, nhưng nhìn tổng thể vẫn còn rất mỏng, không được đào tạo, bồi dưỡng chu đáo, bộ máy thiếu đồng bộ

Theo tinh thần Chỉ thị 44, những hạn chế cơ bản trên cần sớm khắc phục ở tất cả các cấp, các ngành, các địa phương, đơn vị

Ban đối ngoại Trung ương đã có hướng dẫn để các cấp, các ngành, các địa phương, các đoàn thể và tổ chức nhân dân phổ biến, quán triệt và triển khai thực hiện Chỉ thị Tôi xin nhấn mạnh thêm mấy điểm:

Một là, về nhận thức, chúng ta cần nhận thức thật đúng, thật đầy đủ và sâu sắc về vị trí và vai trò quan trọng của đối ngoại nhân dân trong mặt trận đối ngoại chung của nước nhà Các đồng chí đều đã biết, ngay từ lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định rất rõ ràng mục tiêu hoạt động đối ngoại của nước ta, trong đó có đối ngoại nhân dân là: Đoàn kết quốc tế, thêm bạn bớt thù, xây dựng Mặt trận nhân dân thế giới đoàn kết ủng hộ nhân dân Việt Nam, đấu tranh vì mục tiêu chung của thời đại Trong văn kiện các Đại hội của mình, Đảng ta đều xác định đối ngoại nhân dân là một bộ phận cấu thành quan trọng của mặt trận đối ngoại chung của nước nhà Tôi chỉ xin nhắc lại với các đồng chí quan điểm của Đảng trong một số văn kiện gần đây: Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 (Khóa VII) đề ra nhiệm vụ: Mở rộng và đổi mới hoạt động đối ngoại nhân dân nhằm giữ vững hoà bình, mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác, tạo điều kiện thuận lợi cho công cuộc xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời góp phần tích

l TrƯƠNG TấN saNG

CON NGƯơØI & SỰ KIỆN

cực vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, theo tinh thần “Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình độc lập và phát triển”; Đại hội VIII của Đảng khẳng định “Mở rộng quan hệ đối ngoại nhân dân, quan hệ với các tổ chức phi chính phủ, tranh thủ sự đồng tình và ủng hộ rộng rãi của nhân dân các nước, góp phần thúc đẩy xu thế hòa bình, hợp tác, phát triển”; Đại hội IX phát triển thêm một bước là “Mở rộng hơn nữa công tác đối ngoại nhân dân, tăng cường quan hệ song phương và đa phương với các tổ chức nhân dân các nước, nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chức phi chính phủ quốc gia và quốc tế, góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa nhân dân ta và nhân dân các nước trong khu vực và trên thế giới”; Đại hội X xác định “Phát triển công tác đối ngoại nhân dân theo phương châm “chủ động, linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả” Tích cực tham gia các diễn đàn và hoạt động của nhân dân thế giới Tăng cường vận động viện trợ và nâng cao hiệu quả hợp tác với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài để phát triển kinh tế-xã hội”; và đến Đại hội XI, Đảng ta tiếp tục khẳng định “coi trọng và nâng cao hiệu quả của công tác đối ngoại nhân dân Phối hợp chặt chẽ hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và ngoại giao nhân dân ”.

Như vậy, đối ngoại nhân dân luôn được Đảng và Nhà nước ta coi trọng Tình hình hiện nay đã xuất hiện những yếu tố mới, phong trào nhân dân thế giới tiếp tục phát triển đa dạng, tiếng nói của nhân dân và các tổ chức sẽ ảnh hưởng ngày càng lớn tại các quốc gia và trên trường quốc tế Vì vậy, công tác đối ngoại nhân dân ngày càng có vai trò quan trọng trong mặt trận ngoại giao nói riêng và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc nói chung

Về trách nhiệm đối với công tác đối ngoại nhân dân yêu cầu các cấp, các ngành nắm chắc các quan điểm trong Chỉ thị là:

Công tác đối ngoại nhân dân là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và của toàn dân, mà nòng cốt là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, các đoàn thể và các tổ chức nhân dân và cả những cá nhân tiêu biểu

Với phương châm “chủ động, linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả”, triển khai công tác đối ngoại nhân dân, bảo đảm đúng đường lối đối ngoại và sự lãnh đạo của Đảng, giữ vững nguyên tắc độc lập, tự chủ, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, giữ vững an ninh chính trị, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, đồng thời thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ đối với cộng đồng quốc tế

Bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý tập trung của nhà nước, vai trò nòng cốt của Mặt trần Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể và tổ chức nhân dân trong việc triển khai các hoạt động đối ngoại nhân dân Phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại nhân dân với đối ngoại đảng và ngoại giao nhà nước, tạo thành sức mạnh tổng hợp của mặt trận đối ngoại

Hai là, nhiệm vụ bao trùm của đối ngoại nhân dân là vừa chủ động mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác với nhân dân các nước, vừa chú trọng đi vào chiều sâu với các đối tác quan trọng, gồm: các nước láng giềng, các đối tác lớn, các nước bạn bè truyền thống; mở rộng và làm phong phú hóa, đa dạng hóa lĩnh vực hoạt động, loại hình hoạt động đối ngoại nhân dân; đẩy mạnh tuyên truyền đối ngoại, tăng cường tình hữu nghị, thúc đẩy hợp tác về kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại của các đoàn thể và tổ chức nhân dân trong các lĩnh vực dân chủ, nhân quyền, chống diễn biến hòa bình, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ môi trường hoà bình để xây dựng đất nước, hỗ trợ và phối hợp với đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước thúc đẩy mặt trận đối ngoại nhà nước với phương châm “chủ động và tích cực hội nhập quốc tế”

Ba là, các cấp ủy đảng, chính quyền, các bộ, ban, ngành cần hết sức quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động đối ngoại nhân dân đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới Trong đó cần lưu ý mấy điểm sau:

Cần đánh giá đúng công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động đối ngoại nói chung và đối ngoại nhân dân nói riêng trong thời gian qua, nhất là việc phân công, phân nhiệm, các cơ chế phối hợp, việc quan tâm tạo điều kiện để đối ngoại nhân dân hoạt động.

Tăng cường lãnh đạo, quản lý công tác đối ngoại nhân dân, cụ thể hóa Chỉ thị 44 về “Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân”, tiến hành phân công một đồng chí lãnh đạo phụ trách đối ngoại (trong đó có nhiệm vụ đối ngoại nhân dân); củng cố bộ máy làm công tác đối ngoại nói chung và đối ngoại nhân dân nói riêng ở các địa phương, cơ quan, đơn vị mình; thực hiện việc phân cấp quản lý các hoạt động đối ngoại theo Quy chế 295 của Bộ Chính trị (khóa X) và tinh thần Chỉ thị 44 của Ban Bí thư (khóa XI)

Rà soát và hoàn thiện cơ chế phối hợp các hoạt động đối ngoại nhân dân, trong đó có cơ chế phối hợp giữa đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước với đối ngoại nhân dân; hết sức coi trọng công tác hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các hoạt động đối ngoại nhân dân theo hướng vừa chặt chẽ, bảo đảm nguyên tắc, vừa tạo điều kiện để hoạt động đối ngoại nhân dân phát huy tính

“chủ động, linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả” của mình

Tiến hành rà soát, hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát hoạt động đối ngoại nói chung, đối ngoại nhân dân nói riêng và các văn bản điều chỉnh hoạt động đối ngoại nhân dân phù hợp với nội dung Chỉ thị Đánh giá lại tình hình, điều kiện hoạt động đối ngoại nhân dân, trên cơ sở đó bố trí kinh phí, đầu tư cơ sở vật chất thỏa đáng cho hoạt động đối ngoại nhân dân

Ban đối ngoại Trung ương cần làm tốt vai trò chỉ đạo, hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra các hoạt động đối ngoại nhân dân

Bốn là, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức nhân dân ở trung ương, các tỉnh, thành uỷ cần tiến hành đánh giá thực trạng bộ máy, cán bộ, lực lượng làm công tác đối ngoại nhân dân Trên cơ sở đó, tiến hành kiện toàn, củng cố và phát triển đội ngũ, vừa chú trọng bố trí sắp xếp, bổ sung, vừa chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nhằm từng bước nâng cao rõ rệt chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên trách, phát triển lực lượng bán chuyên trách và lực lượng cộng tác viên gồm những người có quá trình, kinh nghiệm và uy tín trong hoạt động đối ngoại, đảm bảo trong thời gian ngắn sắp tới có được một đội ngũ làm công tác đối ngoại nhân dân có bản lĩnh chính trị và năng lực chuyên môn vững vàng, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới Ban Đối ngoại Trung ương phối hợp với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị việt Nam xây dựng và triển khai chương trình bồi dưỡng cán bộ đối ngoại nhân dân hằng năm

Năm là, việc triển khai Chỉ thị phải được tiến hành nghiêm túc gắn với việc đánh giá khách quan công tác đối ngoại nhân dân hiện nay, không né tránh, cần chỉ rõ những hạn chế, thiếu sót để khắc phục, đồng thời có kế hoạch thực hiện cụ thể với các đề án, cơ chế, chương trình, có như vậy mới tạo chuyển biến thực sự về công tác đối ngoại nhân dân, đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới

Hằng năm các cấp, các ngành, các địa phương, đoàn thể, tổ chức nhân dân có báo cáo kết quả triển khai Chỉ thị gửi về Ban Đối ngoại Trung ương để tổng hợp báo cáo Ban Bí thư

Tôi tin tưởng rằng, qua Hội nghị này, các cấp, các ngành, các địa phương, các đoàn thể và tổ chức nhân dân sẽ nắm vững các quan điểm chỉ đạo, mục tiêu và nhiệm vụ của công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới; đồng thời, căn cứ vào Hướng dẫn của Ban Đối ngoại Trung ương về triển khai thực hiện Chỉ thị 44 của Ban Bí thư (khóa XI) để xây dựng kế hoạch, chương trình cụ thể thực hiện Chỉ thị của địa phương, đơn vị mình, làm cho hoạt động đối ngoại nhân dân ngày càng đi vào chiều sâu và có hiệu quả cao hơn, góp phần quan trọng bảo đảm thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước trong tình hình mới./ n

CON NGƯơØI & SỰ KIỆN

Bác Vũ Khiêu là một trí thức lớn, cây đại thụ của

khoa học xã hội Việt Nam thế kỷ XX và XXI

Điều kỳ lạ là ở cái tuổi 96 (cửu lục niên), sinh

lực tuy có giảm nhưng Giáo sư, Anh hùng Lao

động Vũ Khiêu vẫn rất minh mẫn Ở ông là cả

một kho tàng trí thức rất dồi dào luôn được bổ

sung và phát triển

Với trí tuệ của mình, ông đã tạo nên những công

trình khoa học, các tác phẩm, bài viết, bài nói

trên nhiều lĩnh vực: Triết học, văn hóa, sử học,

đạo đức học, mỹ học, tư tưởng Hồ Chí Minh…là

những công trình có giá trị lịch sử lâu dài và vô

giá đối với kho tàng tri thức của dân tộc

Giáo sư Vũ Khiêu am hiểu cội nguồn văn hóa

dân tộc, nên những tác phẩm của ông rất sát

thực tiễn cuộc sống, sát với mọi tầng lớp nhân

dân, với mọi lứa tuổi Bất cứ ai cũng bị lôi cuốn

bởi những bài viết của ông, thích nghe ông giảng

giải, nhất là các bài văn bia, văn tế, câu đối… là

dấu ấn đi sâu vào lòng người nghe, người đọc

Ông là một nhà khoa học, nhà trí thức toàn tài,

một con người mẫu mực, khiêm tốn, sống bình dị,

trung thực, nhân hậu, trọng nghĩa trọng tình Ông luôn được mọi người yêu mến kính trọng còn bởi ông luôn tích cực đấu tranh với thói xa hoa, phô trương, tham nhũng lãng phí

Khi đến thăm ông tại nhà riêng, ngày 15/8/2011 vừa qua (tức 16/7 năm Tân Mão), tôi được ông cho biết đang hoàn chỉnh cuốn “Văn hiến Thăng Long” gồm 3 tập sách, tổng cộng 2.400 trang.Tôi thực sự khâm phục và kính nể ông, một trí thức tuổi đã cao mà nghị lực rất phi thường, tâm huyết sâu nặng với đời, với dân tộc

Với cả tấm lòng kính trọng chân thành tôi quàng vai Giáo sư Vũ Khiêu, một người 96, một người 81 (tôi kém ông 15 tuổi) cùng một lớp già, tôi nghĩ về ông:

“Tuổi cao thì mặc tuổi cao Một nguồn trí tuệ dồi dào không vơi”

Nhân dịp sinh nhật ông ngày 19.9 sắp tới, tôi chúc Giáo sư trường thọ và tin rằng nguồn trí tuệ đầy ắp trong ông sẽ luôn tỏa sáng và còn cống hiến nhiều hơn nữa cho đời, cho dân tộc n

l Lê Khả Phiêu

GIÁO SƯ VŨ KHIÊU

MỘT NGUỒN TRÍ TUỆ VÔ TẬN

Người dành nhiều tâm huyết ca ngợi

anh hùng liệt sỹ

Người ta biết đến Giáo sư Vũ Khiêu là một Nhà Văn hóa, một anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới, một “triết gia trong cách mạng, một nghệ sỹ giữa anh hùng” Mặc dù đã bước qua tuổi thượng thượng thọ (năm nay GS 96 tuổi), GS.aHLĐ Vũ Khiêu vẫn không ngừng làm việc Nhìn lại tất cả số lượng tác phẩm, công trình ông viết, chủ biên, biên tập, cố vấn… chúng ta không khỏi không kính nể Trong số đó có rất nhiều văn tế, văn bia và những bài minh của ông gây xúc động lòng người như những nén tâm nhang gửi đến những người anh hùng, những chiến sĩ đã hi sinh đời mình cho đất nước Việt Nam mãi mãi vững bền

Đã nghe danh Giáo sư Vũ Khiêu từ lâu và

cũng gặp ông ở nhiều hội nghị, hội thảo

khoa học nhưng vừa qua tôi mới có dịp

diện kiến Giáo sư Tôi đến căn hộ tập thể N2, phố

Vạn Bảo của Giáo sư Vũ Khiêu Giáo sư ngồi tựa

lưng vào chiếc ghế massage bọc da màu vàng,

tay vịn đã sờn tiếp tôi trong căn phòng nhỏ của

ông Giáo sư cho biết, ông đang hoàn thành bộ

sách Ngàn năm Văn hiến Thăng Long với 2400

trang, gồm 3 tập, mỗi tập dày 800 trang, khái

quát những phẩm chất, truyền thống tốt đẹp của

dân tộc ta được kết tinh ở Thủ đô Thăng Long

1000 năm tuổi

Không chỉ là một nhà khoa học tài danh, Giáo

sư Vũ Khiêu còn là nhà thơ, nhà văn với tâm hồn

nghệ sĩ đích thực Ông còn viết rất nhiều câu đối

chia sẻ niềm vui, nỗi buồn với đồng chí, đồng

bào, anh em, bè bạn Giáo sư Vũ Khiêu cũng là

tác giả của nhiều bài văn tế, văn bia cùng hoành

phi, câu đối tại rất nhiều đền thờ danh nhân và đài tưởng niệm liệt sĩ ở Hà Nội và trong cả nước để ngợi ca khí phách anh hùng, tâm hồn cao cả của hàng vạn anh hùng đã hy sinh vì độc lập - tự do của dân tộc Từ bài văn tế anh hùng liệt

sĩ Cách mạng tháng Tám, văn tế giỗ tổ Hùng Vương, Trần Hưng Đạo cho đến các anh hùng liệt sĩ từ Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm đều làm xúc động hàng triệu trái tim người Việt cả trong và ngoài nước

Văn tế, phú, văn bia, là một mảng lớn trong quá trình sáng tạo của GS.AHLĐ Vũ Khiêu Đó là những thể cổ văn rất khó Giáo sư Vũ Khiêu cho rằng: Một bài văn tế phải tiếp thu cách viết của tiền nhân nhưng có sự đổi mới trong cách hành văn cho phù hợp với thời đại hiện nay, tức là “bình cũ rượu mới” Có lẽ vì thế mà những bài văn tế của ông vừa chỉnh về niêm luật mà vẫn

Giáo sư - Anh hùng lao động Vũ Khiêu

ThaNh ThuậN

l

phóng khoáng, biến ảo, đầy dữ liệu lịch sử, văn

hóa, nhịp điệu trầm hùng

Tài viết văn tế của ông được khẳng định từ rất

sớm, 29 tuổi ông đã viết Văn tế hương hồn những

người đã chết vì nạn đói năm 1945 Chỉ sau đó

một năm, nhân kỷ niệm Cách mạng tháng Tám,

giáo sư Vũ Khiêu viết “Văn tế anh hùng liệt sĩ

Cách mạng tháng Tám” thể hiện sự khâm phục

trước những tấm gương anh dũng hy sinh “Quyết

tử cho Tổ quốc quyết sinh!” của các anh hùng,

liệt sĩ Cách mạng tháng Tám, đã đặt vận mệnh

của đất nước lên trên tình sâu nghĩa nặng của gia

đình: “Vì giang sơn, đã phải như không / Xong ân

ái, nào ai chẳng có / Xót buổi hoa tàn, trăng xế,

má hồng héo hắt phòng khuya / Thảm khi gió thổi,

sương buông, mái tuyết bơ phờ cửa sổ…”.

Cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ của dân

tộc dẫu đã kết thúc thắng lợi nhưng đã có biết

bao người con đã hy sinh anh dũng Đứng trước

tinh thần chiến đấu kiên cường, khí phách xả

thân cứu nước của các anh hùng liệt sĩ, Giáo sư

Vũ Khiêu đã từng năm, từng tháng, từng ngày

ghi lại những cảm xúc, sự xúc động của mình

qua những bài văn bia, câu đối tại các đền liệt sĩ,

tại các nghĩa trang Nhiều bài minh trên chuông

được dải suốt dọc đường Trường Sơn từ Bắc vào

Nam

Những năm tháng đánh Mỹ, Trường Sơn là khúc

ruột nối liền Nam Bắc, quằn quại đau thương,

sôi sục căm thù, ngút ngàn khí thế Trường Sơn

huyền thoại chính là biểu hiện rực rỡ nhất của

truyền thống Việt Nam: tinh thần “triệu người như

một”, “bầu ơi thương lấy bí cùng” Các chiến sĩ

Trường Sơn đã thể hiện cao nhất ý chí ấy của

dân tộc

Trong bài văn bia Tưởng niệm liệt sĩ Thanh niên xung phong toàn quốc trên dải Trường Sơn, Giáo

sư Vũ Khiêu đã nhấn mạnh truyền thống đạo

lý muôn đời của dân tộc Việt Nam: “Kiên cường

chẳng kể gái trai / Tuấn kiệt không phân già trẻ / Vươn theo nghĩa cả,đặt đồng bào Tổ quốc lên trên / Xếp lại tình riêng, bởi Độc lâp tự do là quý”

Khi Tổ quốc lâm nguy, các chiến sĩ TNXP đã

thể hiện cao nhất ý chí ấy: “Thanh niên xung

phong thành lập: Đất trời ngang dọc xông pha / Thanh niên xung phong ra quân: Nam Bắc vẫy vùng khí thế”

Trước sự tấn công của quân xâm lược và sự tàn bạo của đế quốc Mỹ, TNXP đã thể hiện sự

quyết liệt trong đánh Mỹ: “Trùng trùng thử thách,

vạn khổ cũng băng qua / Mải miết xông pha, một ngày không kịp nghỉ”

Lớp lớp chiến sĩ Trường Sơn, bộ đội, dân công, TNXP đã hy sinh cả cuộc đời mình với phương

châm “chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh”, hy

sinh cả tình yêu của mình để bảo vệ tình yêu cho bao người khác Dân tộc Việt Nam trên khắp mọi miền của Tổ quốc sẽ mãi nhớ ơn và tưởng niệm họ, đã xây đẹp những nghĩa trang, dựng

cao những tượng đài liệt sĩ: “Một dải Trường Sơn

tưng bừng cờ xí / Hoa ngàn bông, tưởng niệm anh hùng / Hương vạn nén nhớ thương liệt sĩ”

Chúng tôi nay: Nặng nghĩa quê hương: Xót tình

đồng chí / Hết dạ mến yêu: Đầy lòng trọng quý / Xây ngôi đền: linh khí rạng mười phương / Dựng bia đá: hồn thiêng lưu vạn thế!”

Tiếp theo tinh thần trên là bia tưởng niệm hồn thiêng Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc Mặc dù đã có hàng trăm bài viết, hàng trăm bản nhạc và bài thơ, nhiều tác phẩm điện ảnh ca ngợi sự hy sinh

Tượng đài "ngã ba Đồng Lộc"

cao cả của 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc nhưng bài

văn tế của Giáo sư Vũ Khiêu vẫn khiến người

đọc khó có thể quên được Ông đã đến ngã ba

Đồng Lộc, đến từng ngôi mộ để thắp hương và

nói như trò chuyện với những người đã “mãi mãi

tuổi 20” dưới lớp mộ sâu Sau khi đi thăm ngã ba

Đồng Lộc về, với những cảm xúc sâu sắc, Giáo

sư đã thức mấy đêm liền viết nên bài văn bia về

mười cô gái ngã ba Đồng Lộc ấy “Tôi có cảm

giác rằng những đêm ấy như có hương hồn của

mười cô gái Đồng Lộc ở bên cạnh tôi và cùng tôi

đi vào từng câu, từng chữ” - Giáo sư Vũ Khiêu bồi

hồi nhớ lại

Không thể không xúc động được khi trước

đó các cô đều là những cô gái phơi phới thanh

xuân:

“Dạt dào sức trẻ, nắng ban mai chói sáng nụ cười

Phơi phới tuổi xanh, gió đồng nội tung bay mái tóc”

Vậy mà khi Tổ quốc lên tiếng gọi thì:

“Ngã ba lịch sử suốt ngày đêm dồn dập đạn bom

Nhi nữ kiên cường trải năm tháng vững vàng tim óc

Đắp đường mở lối, để binh lương không ùn lại

đằng sau Lội suối bắc cầu để xe pháo vẫn ào lên phía trước

Long trời lở đất, cùng quân thù quýêt tử đã bao phen

Vì nước quên thân, cả đồng đội hi sinh trong một lúc”.

Các cô đã mãi mãi ra đi, nhưng tấm gương hy

sinh anh dũng của các cô đã là nguồn động viên

tinh thần to lớn để quân dân ta tiến lên chiến

thắng kẻ thù: “Đau thương thành sức mạnh, cờ

bay sấm dậy khắp non sông / Đại nghĩa thắng

hung tàn, Mỹ cút Ngụy nhào trong phút chốc / Đất

trời muôn dặm, chiến thắng vinh quang / Nam Bắc

một nhà, khải hoàn ca khúc”.

Đau đớn, xót xa trước sự hy sinh của tập thể

300 chiến sĩ tại căn cứ Ka Nak (huyện KBang,

tỉnh Gia Rai) và sự tàn ác của kẻ thù khi chúng

dùng xăng đốt xác các anh và ủi lấp xuống công

sự, hố sâu, Giáo sư Vũ Khiêu đã viết Bài văn bia

Tưởng niệm những anh hùng hy sinh trên đồi Ka

Nak khắc trên bia đá tại Đền tưởng niệm liệt sỹ

Ka Nak Bài văn bia hàm chứa ý nghĩa giáo dục

truyền thống Cách mạng, đạo lý “Uống nước nhớ

nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” hết sức sâu sắc

“ Có ai về chốn cũ KBang

Hãy tìm đến nơi đây Ka Nak

Nhìn dân giàu nước mạnh của hôm nay

Nhớ máu đổ, xương rơi từ thuở trước

Ai hy sinh từ tuổi trẻ tình yêu

Ai dâng hiến, cả gia đình hạnh phước?

Cha thương mẹ nhớ, đành để trong lòng Vợ yếu con thơ, chưa về gặp mặt Chỉ lo việc lớn cho đời Cam chịu xương tàn dưới đất ”

Ngoài những bài văn bia, Giáo sư Vũ Khiêu còn có rất nhiều bài minh viết trên chuông Bài minh trên chuông tuy ngắn nhưng vẫn thể hiện được anh linh của các vị vì nước quên thân mà hồn thiêng còn vang vọng ngay trong từng tiếng chuông

Những bài minh đều viết theo thể phú, vì vậy khi đọc lên như có tiếng âm vang của hồn thiêng

liệt sĩ ở mỗi tiếng chuông: “Chuông rung lên, lộng

gió bình minh / Chuông dội khắp, gọi hồn quá khứ” (Chuông tưởng niệm thanh niên xung phong

thuộc đại đội 915)

“Hồi chuông vị quốc rung Nam Bắc Ngọn lửa anh linh rực đất trời Muôn dặm từng vang đường số chín Ngàn thu còn mãi tuổi hai mươi”

(Bài minh khắc trên quả chuông ở đường số 9)Một bài minh khác khắc trên quả chuông tại Trường Sơn mà mỗi khi đọc lên người ta như cảm thấy hồn thiêng của các liệt sĩ như vẫn còn bát ngát trên đỉnh Trường Sơn và khí anh linh của các vị còn dạt dào trên sóng nước biển Đông Và lòng biết ơn trĩu nặng ân tình của những người đang sống hôm nay với các anh hùng đã quên mình hy sinh vì Tổ quốc:

“Bát ngát Trường Sơn hồn liệt sĩ Dạt dào Đông Hải khí anh linh

Ba hồi chiêu mộ rung tâm trí Muôn dặm non sông nặng nghĩa tình”

Điểm qua một vài tác phẩm văn tế, văn bia cũng như bài minh trên chuông của GS.AHLĐ Vũ Khiêu, chúng ta như thấy được sự cảm kích, lòng tự hào về dân tộc Việt Nam trong nỗi xúc động thiêng liêng toát ra từ hơi văn hùng tráng, linh khí lan tỏa, với những câu biến ngẫu uyển chuyển Giáo sư đã tập hợp một số những bài văn tế, những bài minh nói về Trường Sơn huyền thoại và một số bài ở văn bia miền Nam và miền Bắc vào trong cuốn sách mang tên “Trường Sơn máu lửa vạn đại anh hùng” Ông đã bỏ tiền riêng

ra in đến 5000 cuốn đưa đến các tỉnh, dâng lên những đền thờ, đài tưởng niệm và làm quà tặng các gia đình liệt sĩ Tất cả đã cho thấy Giáo sư Vũ Khiêu đã dành rất nhiều tâm huyết để ngợi ca các anh hùng liệt sĩ cách mạng Việt Nam./ n

CON NGƯơØI & SỰ KIỆN

l

10 nĂM

SÂN KHẤU HỌC ĐƯỜNG

Dự án Sân khấu học đường mở đầu từ năm

2001 đến nay đã triển khai tại gần 100 trường THCS và THPT khắp cả nước đã thu được kết quả rất đáng mừng Ngày 12/8/2011 Hội nghị tổng kết 10 năm sân khấu học đường diễn ra tại Hà Nội đã nhất trí đề nghị Chính phủ được tiếp tục thực hiện Dự án trong 10 năm tới (2011 – 2020).

Đến dự hội nghị và chủ trì Hội nghị tổng

kết 10 năm sân khấu học đường có các đồng chí: Huỳnh Vĩnh Ái, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch; GS Hoàng Chương – TGĐ Trung tâm NCBT & PHVHDTVN, NSƯT Vương Duy Biên Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn; Nguyễn Đình Mạnh, Phó vụ trưởng Vụ công tác học sinh, sinh viên Bộ Giáo dục và Đào tạo;

đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng trưởng đoàn các đoàn Nghệ thuật truyền thống ở một số địa phương

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Huỳnh Vĩnh Ái đã biểu dương những thành tích của Dự án sân khấu học đường, khẳng định tác dụng tích cực của Dự án giúp thầy cô giáo và học sinh hiểu và thêm yêu nghệ thuật truyền thống

Trong Báo cáo đề dẫn, sau khi nêu rõ những kết quả của Dự án thực hiện tại các địa phương như Hà Tây, Thái Bình, Hà Nam, Hải Phòng, Hà Nội, Thanh Hóa, TP Huế, TP Đà Nẵng, Quảng Nam, Bình Định, Khánh Hòa, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Cà Mau , GS Hoàng Chương TGĐ Trung tâm BT & PH Văn hóa dân tộc, đơn

vị đồng chủ trì triển khai Dự án khẳng định: Đây là một chủ trương đúng đắn hợp với nguyện vọng của thế hệ trẻ, lớp người đang muốn khám phá, muốn tìm hiểu những giá trị nghệ thuật truyền

thống của cha ông Hầu hết các em, các cháu đều tích cực tham gia luyện tập, dù có vất vả đến chừng nào cũng không nản lòng bỏ cuộc để rồi trở thành những hạt nhân nòng cốt cho phong trào văn nghệ trong nhà trường Các em học và diễn được nghệ thuật truyền thống sẽ là một lực lượng diễn viên nghiệp dư hùng hậu đồng thời là lực lượng khán giả nòng cốt đông đảo biết xem nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh nhiều luồng văn hóa nước ngoài đang xâm nhập vào cuộc sống có sức lôi cuốn rất mạnh thế hệ trẻ chúng ta đi vào một đời sống vô bổ, thậm chí còn nguy hại nữa Mặt khác sân khấu học đường còn thực hiện chiến lược trồng người, đào tạo cho phong trào học sinh có thêm kiến thức văn hóa về lịch sử, về nghệ thuật, đồng thời tạo ra một đội ngũ diễn viên không chuyên để phục vụ trong nhà trường, trong cộng đồng, chưa kể trong số đó là những hạt nhân sẽ được tuyển chọn, bổ xung vào các trường nghệ thuật chuyên nghiệp hiện đang thiếu hụt những tài năng nghệ thuật dân tộc

Đại diện cho ngành giáo dục và đào tạo, Phó Vụ trưởng Nguyễn Đình Mạnh cho rằng Dự án sân khấu học đường rất cần thiết trong trường học, các trường có thể bố trí cho học sinh tham gia trong chương trình giáo dục địa phương Nếu

PV

l

Sân khấu học đường: Sân chơi bổ ích cho thiếu nhi

Dự án được phép tiếp tục, cần có sự phối hợp

chặt chẽ hơn nữa giữa các cơ quan của ngành

giáo dục và đào tạo, ngành văn hóa, thể thao

và du lịch Tăng cường tổ chức cho các học sinh

, các trường đã thụ hưởng Dự án thường xuyên

có những sinh hoạt, giao lưu nghệ thuật và được

tham dự những chương trình đào tạo nghệ thuật

bậc cao hơn Nên có sơ kết đánh giá từng giai

đoạn

Đại diện cho ngành văn hóa, đơn vị nghệ thuật

ở các địa phương như Hải Phòng, Đà Nẵng,

TP Hồ Chí Minh, Bình Định, Đồng Tháp, Thanh

Hóa đã phát biểu ý kiến nêu những việc làm cụ

thể, những kết quả đáng khích lệ, đồng thời cũng

nêu những khó khăn trong quá trình thực hiện dự

án như cơ sở vật chất cho biểu diễn còn nghèo

nàn, kinh phí thực hiện eo hẹp Nhưng tất cả

đều thể hiện nguyện vọng Dự án cần được tiếp

tục thực hiện Một số bài phát biểu của các nhà

nghiên cứu, nhạc sĩ, nghệ sĩ cũng đều tập trung

nêu rõ ý nghĩa của Dự án sân khấu học đường

trong việc bồi dưỡng vun đắp tâm hồn dân tộc,

khả năng tiếp thu nghệ thuật truyền thống cho

học sinh và cũng thể hiện sự mong muốn Dự án

tiếp tục được thực hiện

Phát biểu tổng kết hội nghị, Cục trưởng Vương

Duy Biên thể hiện sự đồng tình, ủng hộ Dự án,

cho đây là hoạt động hướng về tương lai con em

chúng ta, giáo dục có hiệu quả cho học sinh về

nghệ thuật truyền thống Đồng thời cũng rút ra

những bài học kinh nghiệm và hướng đi thực

hiện Dự án Hai Bộ Văn hóa, Thể thao và Du

lịch, Giáo dục Đào tạo và Trung tâm NCBT &

PHVHDTVN cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn,

và thống nhất cao trong công tác tổ chức, điều hành Dự án mới tiến hành ở 32 tỉnh chiếm một nửa số tỉnh, thành trong cả nước nhưng mỗi tỉnh mới chỉ có từ 6 đến 10 trường được thực hiện dự án do đó, cần tiếp tục mở rộng Dự án đến những tỉnh còn lại, những trường còn lại cần lưu ý đến các tỉnh có nhiều khó khăn Trong quá trình tiến hành Dự án cần nghiên cứu, rút kinh nghiệm để dự án ngày càng có hiệu quả, đặc biệt chú ý đến đặc điểm vùng, miền và quan tâm cả nghệ thuật múa rối Đây là dịp phát hiện tài năng đóng góp cho lực lượng nghệ sĩ Làm tốt công tác thi đua khen thưởng động viên kịp thời các đơn vị cá nhân điển hình

Kết thúc hội nghị, Thứ trưởng Huỳnh Vĩnh Ái đã giao nhiệm vụ cho hai cơ quan trực tiếp thực hiện dự án là Cục Nghệ thuật biểu diễn và Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam tiến hành xây dựng Dự án 10 năm tiếp theo (2011-2020) để sớm đệ trình Chính phủ xét duyệt

Nhân Hội nghị tổng kết 10 năm Dự án sân khấu học đường, một buổi biểu diễn báo cáo của học sinh các tỉnh, Thành phố: Hải Phòng, Nghệ

An, Đà Nẵng, Quảng Nam, Đồng Tháp đã diễn

ra tại Nhà hát lớn Hà Nội vào tối này 11-8 Mặc dù trời mưa nhưng người xem đến rất đông Buổi biểu diễn của các em rất sôi nổi, hồn nhiên, đầy sức hấp dẫn Các em thể hiện khá thành công những trích đoạn tuồng, cải lương Xuất hiện nhiều diễn viên nhỏ tuổi xuất sắc, đặc biệt giọng

ca cải lương của các em Đồng Tháp điêu luyện, mượt mà, mùi mẫm không kém gì các giọng ca cải lương chuyên nghiệp n

Một Số HìNH ảNH Hoạt ĐộNG SÂN KHẤU HỌC ĐƯỜNG

Tới nay, người Việt Nam có quyền tự hào

mà khẳng định rằng, Quang Trung Nguyễn

Huệ là một trong những nhà quân sự thiên

tài của mọi thời đại Chưa đầy 40 năm hưởng

dương, người anh hùng áo vải đất Tây Sơn (Bình

Định) đã chỉ huy các cuộc chiến quét sạch thù

trong, giặc ngoài; trong đó nổi tiếng nhất là hai

cuộc chiến tranh chống xâm lược của quân Xiêm

ở phía Nam (năm 1785) và quân Thanh ở phía

Bắc (năm 1789) Thiên tài quân sự của Quang

Trung Nguyễn Huệ thể hiện cả trên bình diện

tư duy chiến lược và cả ở phương diện chiến

thuật trực tiếp chỉ huy từng trận đánh, trong đó

có chiến lược bảo vệ biển đảo và các trận thủy

chiến Chiến lược và chiến thuật đó của Quang

Trung Nguyễn Huệ là bài học quí cho chúng ta

và các thế hệ mai sau trong công cuộc bảo vệ Tổ

quốc, đặc biệt là trong tình hình biển đảo nước ta

đang đứng trước những âm mưu xâm chiếm của

các thế lực phản động trên thế giới hiện nay

Trong bầu trời tối tăm của xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, Nguyễn Huệ xuất hiện như một vì sao sáng chói với tài thao lược quân sự và những cải cách xây dựng đất nước tiến bộ Từ chỗ chỉ là những nông dân khởi nghĩa, anh em nhà Tây Sơn đã nhanh chóng xây dựng được quân đội hùng mạnh, với đủ các binh chủng lục quân, hải quân, kỵ binh, tượng binh, pháo binh Trước bối cảnh bị o ép và dã tâm xâm lược của phong kiến phương Bắc và giặc Xiêm ở phía Nam, để sẵn sàng cơ động Nam chinh, Bắc chiến, Nguyễn Huệ đã vạch ra chiến lược bảo vệ biển đảo, tăng cường xây dựng lực lượng hải quân hùng mạnh, thiện chiến Mặc dù không phải là người xuất thân làm nghề chài lưới, giỏi sông nước, thạo nghề đi biển như dòng dõi nhà Trần ở Sơn Nam Hạ, lại lớn lên và trưởng thành ở vùng núi Tây Sơn - Bình Định giáp với dải đất Tây Nguyên hùng vĩ, nhưng Nguyễn Huệ đã hiểu biết rất sâu về đặc điểm biển đảo nước nhà, nhận thức rất rõ

Qua chiến lược bảo vệ

biển đảo và thủy chiến

THIÊN TÀI

NGUYỄN HUỆ

Ts NGuyễN MiNh saN

l

về vai trò và vị trí của thủy binh trong chiến tranh

trên mảnh đất có nhiều sông ngòi và có bờ biển

dài hơn 3000km Vì vậy, ông đã rất quan tâm xây

dựng thủy quân, cả về đóng tầu thuyền, trang

bị vũ khí hiện đại và huấn luyện kỹ năng chiến

đấu của thủy binh Dưới thời Tây Sơn, rất nhiều

công xưởng đóng thuyền chiến đã được dựng

lên ở bên bờ đầm Thị Nại (Qui Nhơn), dọc theo

sông Hương (Huế), sông Gianh (Quảng Bình)

Những thợ đóng thuyền giỏi từ các nơi được tập

hợp về các xưởng đóng thuyền cho quân đội

Số ván gỗ dùng cho việc đóng thuyền chiến rất

lớn, đều là loại gỗ tốt và phải đáp ứng những

tiêu chuẩn nghiêm ngặt về độ dài, rộng, dày

Mỗi tấm gỗ đóng thuyền chiến lúc đó có giá 15

quan tiền Ngoài ván gỗ, còn cần tới nhiều dụng

cụ, nguyên vật liệu kèm theo khác rất tốn kém

Những công xưởng đóng thuyền chiến này đã

cung cấp cho quân đội Tây Sơn số thuyền chiến

lên tới hàng nghìn chiếc, với nhiều chủng loại,

trong đó có những chiến thuyền lớn Nhiều tài

liệu của phương Tây còn đến ngày nay cho biết,

chiến thuyền của quân đội Tây Sơn có nhiều

loại, trong đó chiến hạm đi biển loại lớn được

trang bị vài chục khẩu đại bác, hàng tấn đạn

dược, chở được voi chiến hoặc 6, 7 trăm lính So

sánh với những chiến hạm mà phương Tây trang

bị cho Nguyễn Ánh lúc đó với sức chở chỉ được

chừng 30 khẩu đại bác và số thủy thủ chỉ khoảng

200 lính thì chiến hạm của quân đội Tây Sơn hơn

hẳn Những cửa biển quan trọng từ Bắc tới Nam

đều được Nguyễn Huệ cho bố phòng cẩn mật,

với những chiến hạm lớn và những ụ pháo đặt

bí mật trên các cứ điểm ven bờ Đơn cử, ở cửa

biển Thị Nại (Qui Nhơn), quân đội Tây Sơn bố trí

một đội thủy quân với 9 chiến hạm lớn, mỗi cái

được trang bị 60 đại bác và 500 lính, và khoảng

40 chiến thuyền nhỏ mỗi chiếc mang 16 khẩu

đại bác cùng 200 lính Ngoài súng đại bác, thủy

quân Tây Sơn còn được trang bị một loại vũ khí

tự chế đặc biệt, gọi là Hỏa hổ Thực chất, đây là

một loại súng phun lửa, mà nhân dân thời đó gọi

là “rồng cỏ” Vũ khí này dùng đánh hỏa công khi

bao vây quân địch trong thành trì hoặc đốt các

đội binh thuyền của địch Lúc bấy giờ bọn can

thiệp Pháp - một cường quốc có truyền thống

đại dương lâu đời, kỹ thuật đóng thuyền vượt đại

dương đã ở trình độ cao, có đội tàu lớn nhiều thế

kỷ ngang dọc trên khắp các đại dương, thường

khuyếch trương về vũ khí và kỹ thuật phương Tây

như súng đại bác, tàu bọc đồng, khinh khí cầu để

đe dọa nhân dân ta

Song, dưới con mắt Nguyễn Huệ, tầu chiến bọc đồng và đại bác của Pháp không đáng sợ và đều có thể bị đánh bại Bằng chứng là, năm

1782, đích thân Nguyễn Huệ đã chỉ huy thủy quân dùng “rồng cỏ” lợi hại đốt cháy và đánh đắm một tàu chiến bọc đồng do một sĩ quan Pháp là Manuel chỉ huy ở chiến trường Gia Định khi chúng giúp Nguyễn Ánh chống lại nhà Tây Sơn Trong bài Hịch kêu gọi nhân dân hăng hái tham gia cuộc tiến công tiêu diệt bọn phản quốc Nguyễn Ánh tháng 8 năm 1792, Quang Trung đã lên án sự can thiệp của bọn tư bản phương Tây và kêu gọi nhân dân không sợ những vũ khí và phương tiện chiến tranh hiện đại của bọn chúng: “Các người không được quá nhẹ dạ tin vào những lời đồn đại của bọn người Tây dương Hạng người đó nào có tài cán gì ? Bọn chúng tất cả đều mắt xanh như mắt rắn và các người chỉ được xem bọn chúng như những xác chết bị sóng biển Bắc đánh giạt vào Có gì đáng lạ để nói với ta về những chiếc tàu đồng và khinh khí cầu của bọn chúng” Bên cạnh việc tăng cường tiềm lực hải quân và canh phòng biển đảo, lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của quân và dân ta, Quang Trung đã đề ra tư tưởng tiến công và phương cách đánh cho lực lượng hải quân rất đúng đắn và phù hợp với đặc điểm biển đảo nước ta Theo ông, “phòng sông không bằng phòng bể, mà phép hải chiến thì phải biết thời, chiều gió, sức gió, nước triều, thống nhất nghiêm lệnh, buông thuyền lớn theo dòng nước thốc lên đánh ngay, ắt phải thắng” (theo Minh Đô sử, Quyển 29) Tư tưởng quân sự và cách đánh trên cho thấy Nguyễn Huệ là vị tướng đã quán triệt và vận dụng rất tốt yếu tố Địa lợi trong tác chiến mà trong lịch sử bảo vệ Tổ quốc cha ông ta đã từng vận dụng thành công trong những trận Bạch Đằng, Chương Dương, Hàm Tử, Vạn Kiếp,…Chính Nguyễn Huệ đã dựa vào những yếu tố “thủy lợi” này cùng tư tưởng quân sự “Binh cốt lấy nhanh làm thần, cơ là không thể bỏ mất” đã làm nên những chiến công vang dội trong các trận thủy chiến cũng như trong các trận đánh có sự phối hợp của quân, binh chủng hợp thành bộ binh - thủy binh - tượng binh và pháo binh Một trong những trận chiến đã trở thành sách giáo khoa về nghệ thuật thủy chiến ấy là trận Rạch Gầm - Xoài Mút phá tan đội quân Xiêm xâm lược

HIEàN TÀI ĐẤT VIỆT

nước ta vào đầu năm 1785.

Vào đầu những năm tám mươi của thế kỷ XVIII,

trong bước đường cùng, bọn phong kiến phản

động ở Đàng Trong đứng đầu là Nguyễn Ánh đã

đi vào con đường phản bội Tổ quốc, “cõng rắn

cắn gà nhà”, “rước voi dày mả tổ” Bọn chúng

cầu cứu người Xiêm đưa quân vào nước ta chống

lại nhà Tây Sơn Sẵn có dã tâm xâm lược nước

ta, nay được lời cầu viện của Nguyễn Ánh, vua

Xiêm đã không bỏ qua cơ hội không thể thuận

lợi hơn này để thực hiện âm mưu chiếm đất Gia

Định và thôn tính nước Chân Lạp Tháng 7/1784,

Vua Xiêm đã điều 5 vạn quân do hai cháu là

Chiêu Tăng và Chiêu Sương chỉ huy, theo hai

đường thủy, bộ tiến đánh Gia Định Nguyễn Ánh

và bọn tàn quân cũng bám gót quân xâm lược

trở về nước Thủy quân Xiêm gồm 2 vạn quân và

300 chiến thuyền vượt biển đổ bộ lên Kiên Giang

(Rạch Giá), 3 vạn bộ binh của chúng qua đất

Chân Lạp, từ phía Bắc đánh xuống Đi tới đâu

chúng cũng ra sức cướp của, giết người, hãm

hiếp phụ nữ Vàng bạc, châu báu, của cải và

phụ nữ bắt được, chúng dùng chiến thuyền chở

về nước Tội ác của bọn cướp nước và bán nước

càng khơi sâu chí căm thù của mọi tầng lớp nhân

dân

Tin tức về quân Xiêm xâm chiếm Gia Định đến

với Nguyễn Huệ khi ông đang đóng quân ở Qui

Nhơn Vô cùng căm giận quân cướp nước và bè

lũ bán nước, nhưng Nguyễn Huệ chưa vội tiến

quân đánh Xiêm ngay Đến tháng 1 năm 1785,

nhận thấy thời cơ đã chín muồi, Nguyễn Huệ mới

chỉ huy 2 vạn thủy binh vượt biển tiến vào Gia

Định Quân Xiêm lúc này đang chiếm đóng miền

Tây Tiền Giang Nguyễn Huệ cho đóng quân ở

Mỹ Tho, cách bản doanh Trà Tân của địch chừng

40km Hàng ngày, theo nước triều lên xuống,

Nguyễn Huệ cho những đội chiến thuyền nhỏ,

trang bị gọn nhẹ, theo dòng sông Mỹ Tho tập kích

doanh trại địch Sau khi nghiên cứu kỹ địa hình,

chế độ thủy triều, gió,… Nguyễn Huệ đã quyết

định chọn đoạn sông từ Rạch Gầm đến Xoài Mút

làm nơi quyết chiến với quân địch Đoạn sông này

dài gần 6km, rộng chừng vài km, giữa sông có cù

lao Thới Sơn, hai bên bờ sông cây cỏ rậm rạp,

phía Bắc là Đồng Tháp Mười rộng mênh mông

Trận địa mai phục lớn của quân Tây Sơn ở đây,

với thủy binh ém quân trong các nhánh sông như

Rạch Gầm, Xoài Mút và những dòng sông nhỏ

giữa các cù lao; bộ binh và pháo binh mai phục

bên bờ và trên cù lao giữa sông Qua nghiên cứu, nhận thấy một tháng chỉ có 1 ngày mà thủy triều, con nước, sức gió thuận lợi cho hướng tấn công và kế hoạch sử dụng “rồng cỏ”, Nguyễn Huệ đã chọn giờ “G” để tiến công địch là lúc tảng sáng

18 rạng ngày 19 tháng 1 năm 1785 Bằng nhiều chiến thuật nghi binh, đúng giờ “G” trên, sau khi toàn bộ thủy binh địch bị “dắt mũi” vào trận địa mai phục Rạch Gầm - Xoài Mút, lệnh tổng phản công phát ra Tất cả các đạo quân Tây Sơn từ

vị trí mai phục xông ra đánh trí mạng Chỉ chưa đầy hai tiếng đồng hồ, toàn bộ 300 chiến thuyền quân Xiêm bị đánh đắn, gần 4 vạn quân Xiêm đã bị nghĩa quân Tây Sơn giết tại trận, máu đỏ ngầu một khúc sông, số quân may mắn sống sót phải trốn sang đất Chân Lạp, tìm đường về nước Nguyễn Ánh bị nghĩa quân Tây Sơn bắt tại trận, nhưng do sơ hở trong việc canh giữ nên y đã trốn mất Sau trận đại bại trên sông Rạch Gầm - Xoài Mút, quân Xiêm “Sợ Tây Sơn như sợ cọp” và tôn Nguyễn Huệ là “Tướng nhà trời”

Năm đó, ông “Tướng nhà Trời” này mới chuẩn

bị bước vào tuổi 32

Sau chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút, tháng

7 năm 1786, Quang Trung Nguyễn Huệ tiếp tục chỉ huy hàng ngàn chiến thuyền, đưa quân vượt biển từ phía Nam đánh thốc chiếm lấy Vị Hoàng (Nam Định) làm bàn đạp, từ đó tiến công tiêu diệt quân Trịnh giải phóng Thăng Long Tiếp đó, dưới tài thao lược của Quang Trung Nguyễn Huệ, lực lượng thủy quân hùng mạnh của nhà Tây Sơn đã góp phần to lớn trong chiến dịch đại phá 20 vạn quân Thanh xâm lược làm nên chiến thắng vẻ vang mùa Xuân năm 1789

Chiến lược bảo vệ biển đảo và những trận thủy chiến oanh liệt của Quang Trung Nguyễn Huệ là bài học quí cho chúng ta và các thế hệ mai sau trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt là trong tình hình biển đảo nước ta đang đứng trước những âm mưu xâm chiếm của các thế lực phản động trên thế giới hiện nay Sự tự tin và ý chí quyết chiến xem thường vũ khí trang bị hiện đại của kẻ thù của Nguyễn Huệ cách đây gần 230 năm càng thêm khích lệ nhân dân ta vững tâm trong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc trước sự dương oai, diễu võ, “khoe hàng” tàu sân bay, máy bay tàng hình, tên lửa diệt tàu sân bay này nọ của các thế lực phản động âm mưu xâm chiếm biển đảo nước ta./ n

nói sinh quán của Thám hoa Mai Anh Tuấn là ở Hà Nội, còn nguyên quán mới ở Nga Sơn, Thanh Hóa Cụ tổ bốn đời của Thám hoa Mai Anh Tuấn là Tiến sĩ Mai Thế Chuẩn, cũng là một văn thần xuất thân khoa bảng mà trở thành võ tướng bảo vệ Tổ quốc.

Trước đó, tại làng Hậu Trạch, xã Nga Thạch, quê hương Thám hoa Mai Anh Tuấn, chỉ tính riêng thời Lê Trung Hưng (1533 - 1789), dòng họ Mai ở đây có tới 31 người đỗ đạt cao và làm quan lớn trong triều đình, có nhiều công trạng được ghi danh vào sử sách Trước đó, vào thời Lê sơ và thời Lý, Mai Thế Hùng (940), sinh ra và lớn lên ở vùng đất Nga Thạch chuyên nghề đánh bắt tôm cá, cấy lúa, trồng khoai Năm 980, ông đầu quân theo Lê Hoàn, lập được nhiều công trạng, được phong Đô đốc thủy binh Đến thời Lý Công Uẩn được phong Ý Quận công Cháu nội của ông là Mai Thế Nam cũng được vua Lý phong tước Quận công, phiêu kỵ đạo Tướng quân Đến thời Trần, Mai Thế Phụ đã được Trần Thánh Tông phong chức Hướng đạo tiên phong theo đường biển vào miền Trung đánh quân Chiêm Thành Thời kỳ hậu Lê, Mai Thế Châu là vị tướng chỉ huy của nghĩa quân Lam Sơn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Minh (1418- 1427) Ông đã anh dũng hy sinh trong trận thủy chiến ở Bộc Giang, thuộc sông Gâm, tỉnh Tuyên Quang và được vua Lê sắc phong “Thái bảo đề đốc toàn quân công” và tước Quốc công, ghi tên bảng vàng Do tài thao lược của cụ mà có lần vua Lê phải thốt lên rằng: Tứ trụ có 4 ông, thì họ Mai làng Thạch Tuyền (Hậu Trạch) đã chiếm mất 3, còn một ông sao không chiếm nốt Bà chúa Mai Thị Ngọc Tiến, vợ Trịnh Cối đã được chúa Trịnh phong sắc Chiêu nghi Tiên Dung công chúa, thượng đẳng thần, đã cùng cháu ngoại Mai Thế Xứng giúp vua phá tan được âm mưu cướp ngôi

Mai Anh Tuấn tên thật là Mai Thế Tuấn,

sinh năm Ất Hợi (1815- 1851), nguyên

quán Thanh Giản, Nga Sơn, Thanh

Hóa, nhưng ông lại sinh tại thôn Hoàng Cầu,

giáp Đông Các, huyện Vĩnh Thuận- Hà Nội (nay

là Ô Chợ Dừa- Đống Đa) Cụ thân sinh ra ông là

Mai Thế Trinh, tri huyện Thanh Trì và bà Dương

Thị Lan, người làng Thịnh Hào Như vậy có thể

Danh nhân tam khơi -

Thám hoa Mai Anh Tuấn

Danh nhân tam khơi -

Thám hoa Mai Anh Tuấn

Theo sách Quốc triều khoa bảng

lục của cụ Cao Xuân Dục, một viên

quan đại thần của triều đình nhà

Nguyễn, ghi lại tên họ, quê quán

của tất cả những thí sinh thi đỗ các

khoa thi Đình từ khoa năm Nhâm

Ngọ đời vua Minh Mạng thứ ba, năm

1822 đến khoa cuối cùng năm Kỷ

Mùi đời vua Khải Định thứ bốn, năm

1919 thì Mai anh Tuấn là người đỗ

đầu Thám hoa năm 1843 Như thế là

kể từ khi nhà Nguyễn mở thi Đình,

năm Quý Mão - 1822, ông là người

đầu tiên đỗ Đình nguyên Thám hoa,

kể cũng là người khai khoa Tam

khôi của triều Nguyễn.

Mai Thế Phú

l

Cổng vào đền thờ Thám hoa Mai Anh Tuấn

HIEàN TÀI ĐẤT VIỆT

vua, nên đã được vua phong chức Điện tiền

đô sát và gả công chúa họ Trịnh cho Mai Thế

Xứng

Hiện nay gia phả họ Mai ở làng Hậu Trạch còn

lưu giữ chép lại, từ thời vua Hùng Vương thứ 6, có

một người tên là Mai Yển, hiệu An Tiêm nguyên

là một viên quan ta trong triều, do có nhiều công

trạng nên được nhà vua rất yêu mến và gả con

gái cho Cứ mỗi lần có lễ trọng, vua đều ban

quà cho phò mã Thay vì cảm ơn vua cha thì Mai

Yển lại nói: “Của biếu là của lo, của cho là của

nợ” Bị bọn nịnh thần xúi bẩy, nhà vua bực tức

bèn ra lệnh bắt Mai Yển cùng vợ con đày ra đảo

hoang

Thuở nhỏ, Mai Thế Tuấn đã tỏ ra thông minh,

láu lỉnh hơn người Ông rất ham học, miệt mài

kinh sử, nhiều hôm vì mải đọc sách mà quên cả

bữa ăn Năm 16 tuổi, ông đi thi hương Vì bài làm

xuất sắc, khiến quan trường phê là “vượt ngoài

sông núi”, nên bị loại Ông liền làm đơn khiếu

nại, nhà vua cho chấm lại, bài thi đạt cao nhất

khóa thi

Ông tiếp tục “dùi mài kinh sử”, quyết chí đỗ

đầu trong các kỳ thi tới Khóa sau, ông không thi

ở trường Nam Định mà vào thi ở Nghệ An Lần

này, bài làm xuất sắc, nên ông đỗ thủ khoa tú

tài Đến kỳ thi hội, ông lại đỗ đầu khoa cử nhân

Năm Quý Mão (1843), trong kỳ đình ông lại đỗ

thủ khoa, được chọn vào bậc Thám hoa

Theo sách Đại Nam nhất thống chí: “Mai Thế

Tuấn là người đỗ đệ nhất giáp đầu tiên của bản

triều” Ông được vua Thiệu Trị khen: Trẫm biết

bài văn của Mai Thế Tuấn hơn hẳn các bài của

Tiến sĩ khoa này và nhiều khoa trước và phong

cho ông danh hiệu “Tam khôi” (ba lần đỗ thủ

khoa) Sau đó nhà vua còn cho ông đổi tên Thế

Tuấn thành Anh Tuấn để ghi nhận tài năng, đức

độ của ông

Mai Thế Tuấn được bổ làm quan trong triều,

trải qua các chức Hàn lâm viện trước tác, Thị độc

học sĩ, Án sát tỉnh Lạng Sơn Dù ở cương vị nào,

ông đều tỏ rõ đức tính khảng khái, thanh liêm, có

khí tiết, giàu lòng nhân đạo, thương những người

nghèo khó Nhiều lần ông đã dâng sớ đề nghị

triều đình làm những điều phúc thiện cho dân

lành

Năm 1851, quân nhà Thanh tràn sang cướp

phá vùng Tiên Yên, tiến sâu vào tận Lạng Sơn,

khi ấy Mai Anh Tuấn đang giữ chức Án sát tỉnh

Lạng Sơn Ông cùng Chưởng vệ Nguyễn Đạc

đem quân đuổi đánh, bước đầu thắng lớn Rồi không may, ông Đạc bị thương, tiến quân ở thế bất lợi Mai Anh Tuấn đem quân tiếp cứu nhưng gặp địa hình hiểm trở, cả ông và Nguyễn Đạc đều hy sinh

Nghe tin ông mất, vua Tự Đức thương tiếc, lệnh cho đem thi hài về an táng tại Hoàng Cầu Triều đình, trí thức, nhân dân Thịnh Hào vô cùng xúc động Bài văn tế do Khâm sai đại thần Nguyễn Đăng Giai đọc trong lễ an táng có đoạn: Khôi giáp đỗ đầu khoa, nổi danh rạng rỡ người thân, đó là Hiếu Ở Nội các, làm kháng sớ, xúc phạm

kỵ húy, đó là Trung Làm chánh tướng là khó, vào đất chết mà chẳng tránh, đó là Nghĩa Đi trước quân sĩ trong hoạn nạn, đánh kẻ địch mạnh mà không sợ, đó là Dũng Ôi! Vùng biên có biến động, giặc cường bạo kiêu căng, một mình cầm quân đánh giặc để giúp bạn, đem cái chết để báo đền Tổ quốc Thật là Hiếu, Trung, Nghĩa, Dũng muôn thuở nêu cao

Theo lệnh của nhà vua, hai tỉnh Lạng Sơn và Thanh Hóa đều lập đền thờ ông Dân vùng Hoàng Cầu xây miếu thờ ngay nơi có phần mộ quan Thám Ông được vua nhà Nguyễn phong tặng Hàn lâm viện trực học sĩ, liệt thờ ở đền Trung Nghĩa (Huế) Phần mộ của ông và miếu thờ tọa lạc tại làng Hoàng Cầu, được dân làng, con cháu hương khói từ hơn 150 năm nay Đây là di tích về một nhân vật lịch sử đáng trân trọng, là nơi ghi nhớ một vị quan cương trực dám đấu tranh vì lẽ phải, quên mình vì Tổ quốc Nay phần mộ của ông cần có sự quan tâm của các cấp chính quyền để thể hiện lòng biết ơn một nhân vật đã góp phần làm nên bề dày truyền thống nghìn năm Thăng Long

Cuối năm 2006, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và Hội Sử học Hà Nội đã tổ chức hội thảo khoa học về Thám hoa Mai Anh Tuấn- một anh hùng liệt sĩ, danh nhân văn hóa đáng kính vốn sinh trưởng tại quận Đống Đa- Hà Nội Thám hoa Mai Anh Tuấn và dòng họ Mai đã góp phần làm rạng rỡ non sông đất Việt và thủ đô Thăng Long

- Hà Nội tròn 1000 năm tuổi

Hiện tên Thám hoa Mai Anh Tuấn còn được khắc trên bia đặt tại Văn Miếu Quốc Tử Giám Cuộc đời, sự nghiệp của ông là tấm gương sáng cho muôn đời sau noi theo Đền thờ ông ở xã Nga Thạch, huyện Nga Sơn đã được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia từ năm

1991 n

Tôi có thể nói Nguyễn Tường Nhẫn là người

xây nền cho bộ môn nghệ thuật ca kịch

Bài chòi để nó có thế phát triển Anh sinh

ra trên đất Quảng Nam, chịu ảnh hưởng nghệ

thuật tuồng rất sớm và ít nhiều cũng mang cái

gen của dòng họ Nguyễn Tường Tam-tức nhà

văn Nhất Linh

Tôi biết anh Nguyễn Tường Nhẫn từ khi tôi

được tuyển về Đoàn văn công LK5 (1957) và

cũng là lúc Đoàn văn công LK5 (gồm 3 bộ phận:

Tuồng, Bài chòi và ca múa Tây Nguyên) bắt đầu

tách thành ba đoàn độc lập Anh Nhẫn phụ trách

đoàn dân ca LK5 trong đó có bộ phận Bài chòi và

bộ phận ca múa nhạc dân tộc Tôi là thành viên

của đơn vị này nên hiểu khá kỹ về nhà viết kịch

Nguyễn Tường Nhẫn, là một người thông minh,

năng động, có sức thuyết phục người khác làm

theo mình

Anh Tường Nhẫn trước khi đi vào sân khấu

Bài chòi đã là diễn viên tuồng và tập sáng tác

tuồng Cái vốn cơ bản cần thiết ấy đã giúp anh

thành công trong sáng tác ca kịch Bài chòi mà

vở Thoại Khanh – Châu Tuấn là đỉnh cao của bộ

môn ca kịch Bài chòi từ trước tới nay Lần đầu

tiên làm trưởng một đoàn nghệ thuật tổng hợp,

gồm nhiều bộ môn: Bài chòi, ca múa nhạc dân

tộc với một lực lượng diễn viên trẻ mà trình độ

chuyên môn không đều và thiếu cơ bản, người

phụ trách phải quán xuyến nhiều loại hình nghệ

thuật khác nhau, nhất là bộ môn Bài chòi chưa

thật định hình và đối với miền Bắc còn mới mẻ

quá Vả lại nó cũng chưa có cái gì để “ăn nói”

để minh chứng đây là một bộ môn nghệ thuật đã được khẳng định Trước ngày tập kết Bài chòi chỉ

diễn những chuyện dân gian đơn giản như Thoại

Khanh – Châu Tuấn, Lâm Sanh – Xuân Nương

và mô phỏng theo một số kịch bản tuồng truyền thống

Trong lịch sử sân khấu Việt Nam, không phải ai cũng được may mắn như Nguyễn Tường Nhẫn, là kịch bản của mình, vở diễn của mình đã được Bác Hồ xem và khen Tôi đã chứng kiến những buổi diễn vở Thoại Khanh – Châu Tuấn phục vụ Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo cao nhất của Đảng và Chính phủ Tại phòng khách Chủ tịch phủ, Bác vừa xem vừa dịch cho các vị khách nước ngoài một vở diễn mà Bộ Văn hóa cũng như Văn phong Trung ương Đảng đã chọn trong số những tác phẩm đặc sắc của kho tàng sân khấu dân tộc Thoại Khanh – Châu Tuấn đã trở thành tác phẩm hàng đầu của bộ môn ca kịch Bài chòi và trở thành vở diễn truyền thống mẫu mực cho các thế hệ diễn viên trẻ học tập và biểu diễn trong vòng nửa thế kỷ qua

Đã hơn 50 năm trôi qua, mà vở Thoại Khanh – Châu Tuấn vẫn sống trên mọi sân khấu ở khắp dải đất miền Trung và miền Bắc Tên tuổi nhà viết kịch Nguyễn Tường Nhẫn gắn liền với vở Thoại Khanh – Châu Tuấn, gắn liền với bộ môn ca kịch Bài chòi Nó cắm một cái mốc vàng son trên con đường phát triển của bộ môn nghệ thuật dân tộc non trẻ này Trong lịch sử văn học nghệ thuật, có những nhà thơ chỉ có một bài thơ, có những nhạc sĩ chỉ có một bản nhạc, có những nhà văn,

ngUYỄn tƯỜng nhẪn

VỚI CA KỊCH BÀI CHỊI

Gs hoàNG ChƯƠNG

l

HIEàN TÀI ĐẤT VIỆT

nhà viết kịch chỉ làm một tác phẩm nhưng vẫn

được lịch sử ghi nhận và được các thế hệ nhắc tới

như một nghệ sĩ tài năng Nguyễn Tường Nhẫn

chỉ một vở Thoại Khanh – Châu Tuấn cũng đủ tư

cách đứng trong hàng ngũ những nhà viết kịch

Việt Nam hiện đại Cho đến nay, đã có nhiều diễn

viên trưởng thành và nổi tiếng từ những nhân vật

trong vở Thoại Khanh – Châu Tuấn Kịch bản

này cũng đã thu đài, thu đĩa, quay thành phim và

xuất bản ở Trung Quốc Tuy vậy, tác giả Nguyễn

Tường Nhẫn chưa thật bằng lòng, chưa thỏa mãn,

Ông không dừng lại để ngắm nhìn, chiêm ngưỡng

những đứa con đầu lòng xinh đẹp của mình, mà

vẫn tiếp tục kỳ khu sáng tạo, khi thì anh cộng tác

viết chung, khi thì sáng tác, lúc chuyển thể, để

liên tục cung cấp cho phong trào diễn Bài chòi

những vở mới, như Kiều – Từ Hải, Con đường dốc,

Vượt Chư lây, Bông trắng, Bác ái, và anh viết cả

kịch bản tuồng

Kịch của Nguyễn Tường Nhẫn bao giờ cũng

mang tính tư tưởng của Đảng, của nhân dân, bao

giờ cũng phục vụ các nhiệm vụ chính trị đang đặt

ra trong cuộc sống Tôi đã quan sát rất kỹ phản

ứng của các vị lãnh đạo như Trường Chinh, Phạm

Hùng,Tố Hữu, Lê Quang Đạo và hàng trăm đại

biểu khác ở Hội trường Ba Đình khi xem vở diễn

Bác ái của Đoàn ca kịch Thuận Hải Hầu như tất

cả đều bị sân khấu cuốn hút Cuối buổi diễn, Chủ

tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng đã lên sân

khấu bắt tay, tặng hoa cho các nghệ sĩ và phát

biểu một bài khá dài mà tôi có thể tóm lược như

sau: “Từ Thoại Khanh – Châu Tuấn đến Bác ái là

một bước phát triển của ca kịch Bài chòi Nếu ở

Thoại Khanh – Châu Tuấn phần ca hát còn đơn

điệu, còn nghèo thì ở Bác ái làn điệu đã phong

phú hơn nhiều Đồng chí Phạm Hùng còn khen

tác giả Nguyễn Tường Nhẫn đã mạnh dạn khai

thác đề tài hiện đại và đã có những thành công vì

tác phẩm đã phản ánh được cuộc sống của nhân

dân Nam Trung Bộ Cực Nam tức là cực khổ nhất,

nhưng cũng dũng cảm hy sinh nhiều nhất” Cũng

với cái nhìn đầy thiện cảm đối với con người cực

Nam Trung Bộ của nhà viết kịch Nguyễn Tường

Nhẫn còn thể hiện rõ trong vở Vượt Chư lây

Không có tấm lòng yêu cuộc sống, yêu con người

trên mảnh đất xa xôi và gian khổ này thì khó có

được những tác phẩm nghệ thuật dù xuất sắc hay

bình thường Bởi nói như văn hào M.Goocki: “Kịch

là hình thức văn học khó nhất” mà ở đời này ai lại

chẳng thích cái dễ và tránh né cái khó khăn Chả

thế mà nhìn lại lịch sử sân khấu có mấy tác phẩm

nói về địa phương như Bác ái, Vượt Chư lây, Bông

trắng (1) của Nguyễn Tường Nhẫn

Tuy không phải nơi sinh trưởng, nhưng nhà viết kịch Nguyễn Tường Nhẫn đã giành một phần lớn cuộc đời mình cho mảnh đất Phan Thiết – Bình Thuận anh hùng nơi Bác Hồ đã dừng chân và dạy học ở trường Dục Thanh Anh luôn luôn thể hiện tình cảm “ăn cây nào rào cây ấy”, vun quén, ngợi ca, khẳng định những điểm mạnh của Bình Thuận, đồng thời cũng lo toan day dứt, cảm thông về những điểm yếu của quê hương thứ hai của mình Anh ca ngợi, khẳng định những người lãnh đạo ở đây như Hoàng Bích Sơn, Tám Hiền, Sáu Hậu, Nguyễn Văn Trung Anh cùng người bạn đời tâm huyết của mình là NSND Lệ Thi cố chèo chống, bảo vệ cho Đoàn ca kịch Bài chòi LK5 (sau đổi tên là Đoàn kịch Bình Thuận) tồn tại và phát triển Có thể nói, không có Nguyễn Tường Nhẫn – Lệ Thi thì Đoàn ca kịch truyền thống LK5 không thể tồn tại cho tới ngày nó bị giải thể do một chủ trương sai lầm Dù làm Chủ tịch Hội văn nghệ của tỉnh, nhưng anh vẫn giành tất cả trái tim và sức lực của mình cho nghệ thuật Bài chòi, môn nghệ thuật mà anh đã có công đưa nó từ nhỏ đến lớn, từ ít đến nhiều, từ dân gian đến hiện đại Tôi biết, cũng có những lúc anh đã mệt mỏi gần như mặc cho số phận của Đoàn ca kịch Bài chòi đi về đâu, kể cả con gái anh – cô Tường Vân – ngôi sao của Đoàn bỏ đi nơi khác, anh cũng không thèm can ngăn Và ngay cả anh nữa cũng có lúc định rời mảnh đất khô cằn nhưng đầy tình cảm này, không phải anh giận hờn, hoặc bị hắt hủi mà chính cuộc sống cay nghiệt cứ như muốn hất anh

ra khỏi mảnh đất này “Cái khó bó cái khôn” chính cuộc đời, chính làn sóng cuộc đời đã cuốn đi biết bao tài năng ở nhiều địa phương khác! Anh vẫn bám trụ được trên mảnh đất cực Nam này cho đến tuổi “cổ lai hy” mới theo con chuyển về TP Hồ Chí Minh nơi không có đất cho anh dựng vở!Cũng có người không thông cảm cuộc sống đời thường của một nghệ sĩ nghèo đang quay quật trong con lốc cơ chế thị trường nên có ý trách,

vì sao gần đây không thấy kịch bản của Nguyễn Tường Nhẫn xuất hiện? Đúng là đã lâu anh ít viết hoặc không viết kịch bản nữa nhưng không phải anh hoàn toàn ngừng hoạt động văn nghệ Hơn chục năm phụ trách Hội văn nghệ Thuận Hải, nhà viết kịch Nguyễn Tường Nhẫn đã làm được khá nhiều việc như tổ chức sáng tác, đào tạo đội ngũ

Thật ra không phải bây giờ, khi đã về già, anh mới

nghĩ tới việc đào tạo thế hệ trẻ, mà từ tuổi tráng

niên anh đã nghĩ tới vấn đề cực kỳ quan trọng đó

Ngay từ những năm 60 thế kỷ trước, anh đã đề

nghị Bộ Văn hóa cử đi đào tạo ở nước ngoài khá

nhiều cán bộ mà sau đó họ đã giữ vị trí quan trọng

ở mọi miền của đất nước: Võ Bài, đạo diễn opêra

(đã mất), nhạc sĩ Văn Cận (đã hy sinh), Thanh

Trì, Bích Ngọc, Hà Sâm, Đặng Hùng, Kim Anh,

Hàn Vỹ và cả tôi nữa cũng ra đi từ Đoàn ca kịch

LK5 do các anh Nguyễn Tường Nhẫn, Nguyễn

Khánh (tức Khánh Cao), và anh Văn Phụng phụ

trách Điều đáng trách và cũng đáng buồn là bản

thân anh không được nhà nước cử đi đào tạo ở

bất kỳ một trường chính quy nào Nhưng để lấp

một phần lỗ hổng kiến thức cho mình, anh phải tự

học Học một cách say mê thầm lặng Vừa học

vừa làm, học trong thực tế, học trong sách vở Đó

là phương châm của nhà viết kịch Nguyễn Tường

Nhẫn và của nhiều cán bộ khác ở thế hệ của anh

Nhờ thế mà dù ở cương vị nào: trưởng đoàn văn

công, chánh văn phòng Hội nghệ sĩ sân khấu Việt

Nam, chủ tịch Hội văn nghệ Thuận Hải anh vẫn

làm tròn, và làm tốt Bí quyết thành công của anh

là chiêu hiền đãi sỹ, thu phục nhân tâm, tập hợp

lực lượng, khai thác chất xám của cả nước Đặc

biệt là quý trọng nhân tài vì thế mà không bao

giờ anh bị cô đơn, cô lập Anh không ngần ngại

sám hối những khuyết điểm, những ấu trĩ của

mình trong công tác quản lý, cái mà không ít bạn

bè, đồng nghiệp có lúc đã khổ sở vì anh! Ví dụ

khi tôi viết bài giới thiệu nghệ thuật Bài chòi trên

tạp chí văn nghệ Việt Nam thì bị anh phê bình là

“Không thông qua lãnh đạo” khi tôi cho đăng bút

ký “Giới tuyến thành trận tuyến văn nghệ” trên

báo Thống nhất, thì bị anh phê bình là “Lộ bí mật”

hoặc đăng bài “Những ngày trên hải đảo Cotô”

thì anh cũng phê bình là “Nói xấu CNHH” v v

Dường như càng về cuối đời, anh càng gạt bỏ

dần chất “con” để tăng thêm chất “người”, một

con người trung thực, nhiệt tình giàu lòng nhân ái

Anh không bao giờ chịu hạ thấp nhân cách của

nhà văn, nhà viết kịch khi cuộc sống cay nghiệt

cứ bao vây lấy gia đình anh Trong thời điểm mà

không ít ngườii đã dùng ngòi bút của mình bôi

đen hiện thực, xuyên tạc lịch sử vì nhiều động cơ,

động lực khác nhau, nhưng Nguyễn Tường Nhẫn

vẫn giữ vững lập trường, nhân cách của một nghệ

sĩ công dân, một đảng viên cộng sản Anh không

nhân nhượng phê phán những quan điểm sai lầm

trái ngược với đường lối của Đảng ta Trước sau như một, anh vẫn là người chiến sĩ trên mặt trận văn nghệ cách mạng, kiên trì đấu tranh bảo vệ chân lý, bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ Đảng ta

Bây giờ, ngồi đọc lại toàn bộ sáng tác của Nguyễn Tường Nhẫn mới thấy một tư tưởng quán xuyến, một sợi chỉ đỏ xuyên suốt từ kịch bản đến những bài thơ, khúc hát Bài chòi Tôi nhớ hôm mùng 6 tháng 5 năm 1991 tại cuộc họp của các nghệ sĩ sân khấu ở phòng khách Chủ tịch phủ, cố vấn Phạm Văn Đồng đã xúc động ứa nước mắt khi nghe nữ diễn viên Điệp Nữ hát bài “Trái bưởi trái dừa” của Nguyễn Tường Nhẫn Bài thơ lục bát này thể hiện rất rõ tư tưởng tình cảm của người viết đối với Bác Hồ kính yêu, đối với miền Nam ruột thịt Đối với anh, xúc động nhất là khi nói tới Đảng, tới Bác Hồ, tới miền Nam thân yêu Điều đó thể hiện rõ trong tác phẩm của anh

Trong những năm gần đây nhà viết kịch Nguyễn Tường Nhẫn sống ở bệnh viện nhiều hơn ở nhà Ông nhớ nghề, nhớ bạn nếu khi nào có tổ chức toạ đàm, hội thảo về văn hóa dân tộc, chúng tôi đều mời ông tới dự Ông rất vui khi biết chúng tôi phục hồi nghệ thuật bài chòi trên miền Bắc và vở Thoại Khanh – Châu Tuấn của ông được phục dựng và biểu diễn thành công ở Hà Nội, ông rất mừng và luôn điện thoại cho tôi bày tỏ niềm vui sướng của mình Tôi gửi biếu ông mấy triệu đồng để bồi dưỡng Ông cảm động nói qua điện thoại với tôi: Mình được sự động viên như thế này, chắc sẽ sống thêm được vài năm nữa Rồi ông lại chuyển sang giọng buồn: Mình cống hiến cho sự nghiệp văn nghệ dân tộc rất nhiều nhưng chưa được một phần thưởng nào của nhà nước! Thiệt thòi quá! Nhờ H.C, người hiểu tôi, và cũng là người nhiệt tình đã giúp đỡ cho nhiều người hãy giúp tôi may ra được hưởng “lộc trời” trước lúc đi xa

Tôi ứa nước mắt khi nghe nhà viết kịch lão thành Nguyễn Tường Nhẫn giọng run run nói hàng giờ qua điện thoại Tôi biết việc giúp ông theo nguyện vọng của ông là rất khó, nhưng tôi hứa với ông là sẽ cố gắng hết sức mình Ngờ đâu ông đã lặng lẽ ra đi mà khi biết tin, tôi chỉ kịp gửi tới vòng hoa tiễn ông một con người đáng kính về nơi an nghỉ cuối cùng./.n

Hà Nội tháng 8 - 2011 (1) Vở Bông Trắng dựa theo kịch bản kịch nói của Nguyễn Khắc Phục ca kịch Bài chòi

HIEàN TÀI ĐẤT VIỆT

Cuộc kháng chiến chống Pháp và chống

Mỹ của dân tộc ta có thể ví như “Lửa

thử Vàng” để tìm ra, để nhận chân giá

trị thực của một con người, đặc biệt là những

người yêu nghệ thuật, làm nghệ thuật Đã có

nhiều nghệ sĩ sinh ra trong nhung lụa, nhờ

tình yêu nghệ thuật, tình yêu con người, yêu

quê hương đất nước và được tắm mình trong

hai cuộc kháng chiến thần thánh với bao hy

sinh, mất mát ấy đã trưởng thành cả về đời, về

nghề, được nhân dân yêu thương, yêu mến,

1950, Vũ Giáng Hương theo học Phân trường Mỹ thuật khu IV với họa sĩ Nguyễn Sỹ Ngọc và

Châu GiaNG

l

MỘT HỌA SĨ TÀI NĂNG MỘT NHÂN CÁCH LỚN

Châu GiaNG

l

Nguyễn Văn Tỵ là những người thầy vỡ lòng của bà về mỹ thuật Năm 1952, bà theo gia đình lên Việt Bắc Tại đây, bà theo học mỹ thuật Khóa Tô Ngọc Vân (năm 1955), Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt Nam (nay là Đại học Mỹ thuật Hà Nội) Bà được những người thầy nổi tiếng như Nguyễn Tư Nghiêm, Trần Văn Cẩn, rất tận tình dạy bảo Thầy Tô Ngọc Vân, người thầy tài năng đã luôn luôn động viên, tạo điều kiện cho bà và các học sinh học tập

Trong những năm ở Việt Bắc, mặc dù sống và học tập rất khó khăn, thiếu thốn, song cũng như các học sinh khác, bà đã vượt lên khó khăn, gian khổ để học tập và sáng tạo trong môi trường nghệ thuật rộng lớn của cuộc kháng chiến Trong những năm tháng đó, bà được cùng với những người thầy tài ba của mình đã cùng ăn, cùng ở cới nhân dân và bộ đội để tham gia kháng chiến, để vẽ Năm

1953, bà tình nguyện đi công tác giảm tô và cải cách ruộng đất ở nông thôn Những năm về nông thôn, sống trong gia đình nông dân bà càng cảm thông với cuộc sống cực nhọc và bần cùng của họ Bà thương các bà mẹ, những người phụ nữ và bọn trẻ nhỏ Chính tấm lòng

đôn hậu, điềm đạm và tình cảm chân thành của Bà đã nhận được phần thưởng vô giá là tình thương của bà con nông thôn đối với một cô con gái thành thị đã chịu đựng cùng những người nông dân trong cuộc sống kháng chiến lúc đó Sau này, trong những ngày đi thực tập với Trường, bà đã về thăm lại một số gia đình hồi đó và được đón tiếp nhiệt tình

Bà đã đặt chân đến nhiều làng quê, ghi chép và sáng tác tranh Vào học Khóa I, những đợt thực tập vẫn thường xuyên trong các năm học, chuyến đi nào cũng có các thầy cùng đi Chính những chuyến đi ấy, nhiều thầy đã cho ra đời những tác phẩm để đời, như bức tranh Đường quê của thầy Lưu Văn Sìn, Nam- Bắc một nhà của Nguyễn Văn Tỵ vẽ tại Vĩnh Linh, Lão dân quân Hoằng Trường và Nữ dân quân miền biển của Trần Văn Cẩn vẽ tại Thanh Hóa và Quảng Bình,…

Những năm kháng chiến chống Mỹ, những chuyến đi về Khu IV và đường Trường Sơn đã để lại trong bà nhiều kỷ niệm sâu sắc Những đồng nghiệp, những người bạn cùng thời của bà như họa sĩ Nguyễn Thụ, Huy Oánh, Đinh Trọng Khang và nhiều lớp học sinh đã cùng

Tác phẩm: Chợ quê- họa sỹ Vũ Giáng Hương

HIEàN TÀI ĐẤT VIỆT

nhau đi thực tập, ghi chép và nghiên cứu nhiều

về bộ đội, dân quân, thanh niên xung phong,

các bà mẹ hiền hậu, những lão dân quân là

nhữngc ông gìa đánh cá Hầu như năm nào bà

cũng xa nhà vài tháng, mang theo gạo và một

cái xe đạp lên đường vào Cầu Cấm, Nghệ An,

nơi tiểu đoàn TNXP 333 được Bác Hồ tuyên

dương, nhân đọc một bài báo chính mẹ bà viết

về thành tích của đơn vị này

Trong những năm đế quốc Mỹ tiến hành

chiến tranh phá hoại miền Bắc, bà đưa cả con

nhỏ đi vẽ ở Lạng Sơn và cùng một lớp học

sinh sống những ngày vất vả trong đời sống

miền núi

Những chặng đường trải qua trong kháng

chiến đã cho họa sĩ Vũ Giáng Hương gặt hái

những trái ngọt trong cuộc đời nghệ thuật của

mình Hàng nghìn bức tranh ký họa chì, màu

nước, mực nho ghi lại những hình ảnh sinh

động về cuộc sống lao động và chiến đấu của

quân và dân ta trên những nẻo đường bà đã

đi, đã đến đã ra mắt công chúng (Năm 2007, hơn 150 bức trong gia tài nghệ thuật đó được NXB Mỹ thuật in Tuyển tập Tranh ký họa của Vũ Giáng Hương) Đó là ký họa Phiên chợ quê thôn Đoài (Hà Tây cũ) năm 1960, với những phụ nữ nông thôn váy sồi, áo nâu đội nón quả bứa, ở một góc chợ lều quán sơ sài nhưng đông vui tấp nập; ký họa Làng chài Cửa Tùng đầy nắng gió với những ngư dân chất phác giản dị, thuyền, lưới về bến trong ánh hoàng hôn,…Trong tranh bà, ta bắt gặp không

ít những dáng người đang lao động: rèn máy, lắp ráp, đập lúa, thái khoai, băm bèo,…; những sinh hoạt của con người trong đời thường như bà ru cháu ngủ, bà lão thôn Đoài đon đả đi lễ chùa, cô gái Thái đen đeo giỏ, những đôi mắt trẻ thơ trong sáng,…Đặc biệt là những ký họa về Trường Sơn, về những nẻo đường chiến dịch Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, về tinh thần dũng cảm của nữ TNXP đào đường, lấp hố bom, những binh trạm thông tin của đại

Tác phẩm: Trên đường hành quân "Trường Sơn" - họa sỹ Vũ Giáng Hương

ngàn Trường Sơn Những bức tranh ấy như một minh chứng cho những chặng đường hành quân của các chiến sĩ, và cũng là của bà trong những năm tháng chiến tranh ác liệt Súng, xẻng, cuốc, ba lô nặng vai chiến sĩ, con đường gập gềnh cheo leo, những chiếc thang tre và chiếc cầu vắt vẻo qua con suối, thiên nhiên hoang vu với những hàng cây chết khô và bầu trời vần vũ trực thăng, những lán trại giữa rừng già, bộ đội chuyển quân, lội suối hối hả khẩn trương, … là những gì bà chứng kiến, bà trải qua khi đã không còn trẻ trong những năm 1970 - 1971 Qua tác phẩm của bà người xem thấy một Vũ Giáng Hương được đào tạo bài bản qua sự chắc chắn, vững vàng trong hình họa, và một Vũ Giáng Hương - phụ nữ Hà Nội gốc lãng mạn trong màu sắc, điềm đạm mà vô cùng phong phú, đa chiều trong ý tưởng nhân văn Trái ngọt ấy là sự chưng cất từ niềm vui và trách nhiệm của người nghệ sĩ trước cuộc sống của nhân dân, của thời đại Và, như chính con người và cái nhìn cuộc sống, cái cách bà đã sống, “ nét ưu tư không có trên tranh ký họa của bà” n

Ngõ Nguyên, Hà Nội, 26/7 năm Tân Mão

* Các triển lãm:

- Triển lãm tranh cá nhân, 1993 (66 tranh)

- Triển lãm Nhóm tranh thời kỳ kháng chiến cùng với họa sĩ Đinh Trọng Khang và Nguyễn Lương Tiểu Bạch

- Triển lãm cá nhân “Ký ức chiến tranh”, 2002

- Triển lãm “Hòa bình cho tuổi thơ”

* Các giải thưởng nghệ thuật:

- Năm 1960: Giải thưởng Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc - Tranh lụa “Hợp tác xã đánh cá”

- Năm 1985: Giải thưởng chính thức Triển lãm Mỹ thuật Thủ đô Hà Nội

- Năm 1968: Giải thưởng Bộ Văn hóa về tranh kháng chiến chống Mỹ

- Năm 1974: Giải thưởng Triển lãm Nữ tác giả

- Năm 1995: Giải thưởng Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc

- Năm 2001: Giải thưởng Nhà nước về VHNT

VŨ GIÁNG HƯƠNG - NIÊN BIỂU NGHỆ THUẬT

Tác phẩm: Hoa chuối rừng - họa sỹ Vũ Giáng Hương

HIEàN TÀI ĐẤT VIỆT

Thôn Minh Cầm, xã Đội Bình (Yên Sơn) cách trung tâm thành

phố Tuyên Quang gần 20 km về phía nam Không chỉ là mảnh đất trù phú, nơi đây còn làm mê đắm lòng người với những câu hát Sình ca Trải qua thời gian, cái tên Làng Cầm và điệu hát xưa vẫn còn hiện hữu trong tiềm thức và cuộc sống hiện tại của đồng bào dân tộc Cao Lan nơi đây

Minh Cầm hôm nay vẫn giữ được bóng dáng cổ xưa Cả thôn nằm trong vùng đất thấp, thuận tiện cho việc trồng lúa nước Những nếp nhà sàn lúp xúp nép mình dưới chân đồi, từng đụn khói lam chiều tỏa trên nóc nhà Những cụ già mặc quần áo nâu, đầu cuốn khăn mỏ quạ

Mặc cho cái nắng, cái gió luôn ở trên đôi vai, người dân thôn Minh Cầm vẫn cần cù, chịu khó vỡ từng tấc ruộng, phát từng mảnh nương để sinh nhai và hát những giai điệu Sình ca trữ tình, sâu lắng của dân tộc mình

Trong các truyền thuyết mà người già ở thôn thường hay kể cho con cháu nghe, có chuyện về tác giả của điệu hát Sình ca - nàng Lưu Ba xinh đẹp Mồ côi cha từ nhỏ nên hàng ngày nàng sống với cây cỏ, chim muông trên rừng Nàng Lưu Ba luôn chú ý lắng nghe tiếng chim và học thuộc giọng hót véo von của các loài chim Nàng đã đi khắp

l ViệT hòa

Gìn giữ

câu hát sình ca

Giai điệu của Sình ca

ngân nga lúc bổng lúc

trầm, và khi ngân, âm

thanh chủ yếu được

phát ra từ lồng ngực lên

cổ họng và vòm họng.

Ngày xưa, còn có

chuyện nếu ai không

biết hát Sình ca thì

không có bạn Sình ca

trở thành tiêu chuẩn về

văn hoá ứng xử mà các

nam thanh, nữ tú cùng

hướng đến, một sự thể

hiện tình cảm yêu đương

ý nhị và đầy sự đam mê

của người Cao Lan.

các bản làng để học các điệu hát

Tiếng hát của nàng rất kỳ diệu, nó làm cho người

chết có thể sống lại, làm cho con suối ngừng chảy,

con chim ngừng hót Đi tới nơi đâu, nàng Lưu Ba

để lại ở đó những làn điệu du dương sâu lắng và

ngọt ngào như nước suối nguồn Mối tình trắc trở

với người mình yêu đã khiến nàng sáng tác thành

nhiều tập hát ví Số bài hát mà nàng đặt lời nhiều

hơn cả lá cây rừng Trong nỗi cô đơn, nàng Lưu Ba

đã hát suốt 13 ngày đêm không ăn không ngủ rồi

chết Nàng được dân làng tôn lên thành bà chúa

thơ, có thể sánh ngang với các thần núi, thần sông,

thần ở trên trời

Hàng năm, từ mồng 4 Tết Nguyên Đán cho

đến hết tháng Giêng, thanh niên nam nữ rủ nhau

đi chơi hội, chơi làng và hát với nhau Bà Âu Thị

Sửu, thôn Minh Cầm, xã Đội Bình năm nay đã

ngoài 60 tuổi Ngày còn trẻ, bà đã mang tiếng

hát của mình để góp trong những buổi hát đối

đáp Giọng hát của bà đã làm không ít chàng trai

phải xao xuyến

Trong ký ức của bà Sửu, những đêm đi hát hội

như vẫn còn nguyên vẹn Bà Sửu bảo: Ngày xưa,

còn có chuyện nếu ai không biết hát Sình ca thì

không có bạn Sình ca trở thành tiêu chuẩn về

văn hoá ứng xử mà các nam thanh, nữ tú cùng

hướng đến, một sự thể hiện tình cảm yêu đương

ý nhị và đầy sự đam mê của người Cao Lan

Trong thôn có ông Vương Hùng Tá được mọi

người nể phục vì có tài chuyển những lời hát cổ

của người Cao Lan sang tiếng phổ thông bằng

những câu thơ có vần điệu

Những lời dịch nghĩa của ông luôn đi vào lòng

người: Nước dâng đâu đến tận nguồn/ Nước rút

đâu cạn kiệt cùng đáy sông/Buồng này như chốn

triều cung/Đã vào, ra lại vô cùng khó khăn… Ông Vương Hùng Tá cho biết: Giai điệu của Sình ca ngân nga lúc bổng lúc trầm, và khi ngân, âm thanh chủ yếu được phát ra từ lồng ngực lên cổ họng và vòm họng

Người hát phải sở hữu một chất giọng khoẻ, phải biết lấy hơi và xử lý hơi phát ra sao cho vang, cho đều Để hát được Sình ca, tất cả những người hát đều phải có sự đam mê Sự tài hoa, lòng say mê của ông đã góp phần thổi thêm hơi thở mới vào những điệu Sình ca mà vẫn giữ được cái độc đáo, cái chất riêng vốn có của người Cao Lan

Ở thôn Minh Cầm, hầu hết các cụ già đều biết hát Sình ca và được họ lưu giữ như một báu vật của mình Không thể để mai một bản sắc quý giá của dân tộc, từ năm 2004, ông Tiêu Sơn Học và ông Vương Hùng Tá vận động thanh niên trong làng cùng con cháu thành lập nhóm hát Khi có thời gian rảnh rỗi, hai ông lại truyền dạy những câu hát ấy cho lớp trẻ

Không phụ lòng người già, nhiều thanh niên trong thôn đã cần mẫn luyện tập, rồi sở hữu những giọng hát điêu luyện không kém Trong những ngày hội làng, ngày lễ, tết ở thôn, xã, nam thanh, nữ tú thường biểu diễn các tiết mục hát Sình ca

Người làng Minh Cầm luôn ý thức được phải trân trọng nét văn hoá truyền thống và được thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau Họ đang thắp lên ngọn lửa của tình yêu dân tộc cho lớp trẻ bằng tất cả tâm huyết, ý thức trách nhiệm và niềm đam mê Những câu hát Sình

ca vẫn luôn ngân lên trong ngôi làng yên bình, thơ mộng ấy.n

TỪ TRONG DI SẢN

Công ty cổ phần Bagico nằm tọa lạc ngay

trung tâm thị trấn Bích Động huyện Việt

Yên, tỉnh Bắc Giang Công ty sở hữu một

nguồn nước ngầm quý giá giữa những tầng đá

ong của vùng trung du Bắc Bộ Đây là nguồn tài

nguyên vô cùng quan trọng để sản xuất các sản

phẩm đồ uống chất lượng cao

Với nền tảng là một doanh nghiệp nhà nước

chuyển đổi cổ phần hoá, Bagico không ngừng

đầu tư đổi mới công nghệ và mở rộng ngành

nghề

Bước chuyển mình mạnh mẽ

Ra đời trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam còn

rất nhiều khó khăn, Bagico cũng không tránh

khỏi những khó khăn chung của đất nước Từ

trạm máy kéo Tân – Việt – Hòa thành lập năm

1965 với nhiệm vụ chủ yếu là san lấp mặt bằng,

cải tạo đồng ruộng cho bà con đến Công ty cổ

phần Bagico là cả một chặng đường gian nan

vất vả Năm1989, thực hiện chủ trương của Nhà

nước chia nhỏ ruộng đất cho nông dân thực hiện

khoán dẫn đễn không có việc làm cho người lao

động, đời sống của công nhân gặp muôn vàn

khó khăn Để đảm bảo đời sống cho người lao

động, tập thể lãnh đạo công ty sau nhiều ngày

tháng trăn trở suy nghĩ đã chuyển sang sản xuất

bia hơi, bia chai Việt Yên 5 năm liền thương hiệu bia Việt Yên được nhiều người biết đến, với công suất 1 triệu lít/ năm Vào thời điểm chính vụ, công suất bia của nhà máy không đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng của người dân Tưởng chừng Công ty sẽ ổn định và phát triển với sản phẩm bia, tuy nhiên, sau 5 năm phát triển, sản phẩm bia lại rơi vào tình cảnh khó khăn và bế tắc Một lần nữa tập thể lãnh đạo công ty lại trăn trở suy tư Năm

2005, thực hiện Nghị định 64 của Chính phủ về việc chuyển đổi hình thức sở hữu từ công ty nhà nước chuyển sang cổ phần hóa nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, tạo cơ hội mới cho các doanh nghiệp phát triển, Ban lãnh đạo Công ty cùng tập thể nhân viên như được tiếp thêm sức mạnh của luồng gió mới đã phát huy những thuận lợi và khắc phục những khó khăn, đưa ra những giải pháp sản xuất kinh doanh phù hợp để từng bước ổn định và phát triển Bên cạnh việc duy trì sản xuất mặt hàng bia truyền thống, Công ty đã cho ra đời sản phẩm mới đó là nước uống tinh khiết AcaciA, đệm gối nước mát và túi sưởi đa năng Mimosa Sau hơn 5 năm có mặt trên thị trường, đến nay sản phẩm của công

ty Bagico đã có mặt trên toàn quốc và rất được người tiêu dùng tín nhiệm Doanh thu hàng năm

l ĐaÏi Miêu

Nhìn lại chặng đường hình thành và phát triển, Công ty cổ phần Bagico xứng đáng tự hào về những thành tích đã đạt được Trong suốt chặng đường ấy, Bagico đã không ngừng phấn đấu vươn lên và ngày càng trở nên vững mạnh, khẳng định thị trường và uy tín trên mỗi sản phẩm.

Luơn giữ chữ tín với khách hàng

gần 20 tỷ đồng, nộp ngân sách 100 triệu đồng.

Giữ chữ tín với khách hàng

Bất kỳ một doanh nghiệp nào khi mới thành

lập nếu muốn tồn tại và đi lên đều phải bắt đầu

từ xây dựng chữ tín trong lòng khách hàng Công

ty cổ phần Bagico cũng không nằm ngoài quy

luật đó Bà Nguyễn Thị Thành Thực - Giám đốc

Công ty cổ phần Bagico - cho biết: “Để tạo uy tín

đối với khách hàng Công ty luôn bảo đảm đúng

thời hạn hợp đồng, sản phẩm đạt chất lượng cao

và ổn định”.Hiện nay, Công ty cổ phần Bagico

chủ yếu gia công theo đơn đặt hàng cho các đối

tác trong nước để xuất khẩu Vì vậy, Công ty cổ

Bagico luôn chú trọng đảm bảo chất lượng tốt

nhất khi xuất xưởng theo đúng phương châm:

“Sự hài lòng của quý khách hàng về chất lượng

và giao hàng đúng hạn là mục tiêu của chúng

tôi”

Song hành với tập trung nâng cao chất lượng,

việc nghiên cứu thay đổi phương pháp quản

lý cũng là yếu tố khẳng định uy tín của doanh

nghiệp Bà Nguyễn Thị Thành Thực - Giám đốc

Công ty cổ phần Bagico - cho biết “Tập thể cán

bộ, công nhân Công ty cổ phần Bagico luôn cố

gắng tạo ra những những sản phẩm chất lượng

tốt Từ đó, chất lượng sản phẩm và năng suất

lao động của Công ty cổ phần Bagico ngày

càng tăng, đáp ứng tốt yêu cầu về chất lượng và tiến độ giao hàng, tạo được niềm tin với khách hàng”

Nhờ chú trọng đến chất lượng sản phẩm và không ngừng đổi mới phương thức quản lý, nên Bagico ngày càng khẳng định được uy tín với khách hàng và sản phẩm của Bagico đã nhận được giải thưởng Thương hiệu nổi tiếng Asean cùng nhiều bằng khen và giấy khen khác

Chăm lo quyền lợi cho người lao động.

Góp phần tạo nên những thành quả đó là do Công ty cổ phần Bagico luôn quan tâm đến công tác bảo vệ quyền lợi người lao động Công ty đặc biệt chú trọng đầu tư cho nguồn nhân lực và coi đó là điều kiện yếu tố để tạo nên thành công Hơn ai hết, Ban lãnh đạo công ty thấu hiểu rằng yếu tố con người chính là nguồn nội lực làm tiền đề cho sự phát triển Do đó, công ty đã từng bước xây dựng đội ngũ CBCNV các phòng, ban có trình độ vững vàng, chuyên nghiệp và nhiệt tình trong công việc

Với tinh thần đoàn kết, sáng tạo của tập thể lãnh đạo và nhân viên công ty, cùng với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, một tương lai rộng mở để Bagio trở thành một doanh nghiệp đứng vững và lớn mạnh trên thương trường.n

Một số sản phẩm của Công ty Cổ phần BAGICO.

vÌ SỰ PHAùT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

Nói đến Đông Hưng là phải nói đến thế mạnh

xây dựng công trình giao thông, dự án, công trình dân dụng, các tuyến đường trọng điểm của tỉnh Gia Lai Với 4 trạm sản xuất bê tông nhựa nóng công suất 70-90 tấn/giờ, 50 máy móc, thiết bị chuyên dụng, 30 phương tiện vận tải Rất nhiều dự án lớn đã được công ty thi công như gói thầu đường

trên những công trình

trên những công trình

Thế mạnh

l Thu hoài

CôNG Ty Cổ PhầN ĐôNG hƯNG

Mặc dù mới chuyển sang hình thức công ty cổ phần từ cuối năm 2008, nhưng nhờ những bước

đi đúng hướng và cách làm hiệu quả của Giám đốc Đỗ Mạnh Luyn mà Đông Hưng đã có những bước phát triển vượt bậc và từng bước khẳng định vị thế của mình trên thương trường để trở thành một trong những thương hiệu hàng đầu về xây dựng cơ sở hạ tầng trong và ngoài tỉnh Gia Lai.

Ông Đỗ Mạnh Luyn Giám đốc Công ty Cổ phần Đông Hưng Gia Lai

Công ty Cổ phần Đông Hưng Gia Lai

Đông Trường Sơn qua địa bàn 3 tỉnh Gia Lai, Kon

Tum, Đak Lak trị giá 250 tỷ đồng; 3 gói thầu quốc

lộ 25 đoạn qua Gia Lai trị giá 130 tỷ đồng; hạ

tầng kỹ thuật khu kinh tế Cửa khẩu 19, cửa khẩu

Bờ Y trị giá trên 68 tỷ đồng…

Công ty cổ phần Đông Hưng thành lập tháng

10-2008 Tiền thân là Xí nghiệp Đông Hưng thành

lập từ tháng 9-2000 Trong ngành xây dựng ở Gia

Lai lúc bấy giờ, cái tên Đông Hưng hãy còn khá

xa lạ và mới mẻ Thế nhưng chỉ 5 năm sau ngày

thành lập, với sự điều hành quyết đoán và năng

động của Giám đốc Đỗ Mạnh Luyn, Đông Hưng

đã vươn lên mạnh mẽ, từng bước khẳng định thế

đứng của mình trên thương trường

Mặc dù, chuyển sang Công ty cổ phần mới

được khoảng gần 4 năm, lại là khoảng thời gian

có nhiều tiếp biến chóng mặt của thị trường song

doanh nghiệp vẫn đứng vững và từng bước lớn

mạnh trước sự cạnh tranh khắc nghiệt trên lĩnh

vực xây dựng… Có được điều đó là nhờ những

kinh nghiệm dày dạn của bản thân trong suốt

8 năm thử thách trên thương trường đồng thời

Công ty đã mạnh dạn đột phá cải tiến kỹ thuật,

đầu tư mua sắm các trang- thiết bị hiện đại: Máy

thi công chuyên dùng, xe tải, máy đo đạc và định

vị toàn cầu thế hệ mới; các thiết bị văn phòng

tiên tiến

Đặc biệt Công ty đã chú trọng xây dựng một

đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ thuật lành nghề Các

kỹ sư, công nhân kỹ thuật giỏi được sử dụng

đúng năng lực, được trả lương xứng đáng… với

các phương tiện máy móc hiện đại, với một đội

ngũ gần 350 cán bộ, công nhân viên chức phần

lớn còn trẻ-trong đó số cán bộ có trình độ đại

học và tương đương chiếm hơn 12%; cao đẳng

và trung cấp 55%, Công ty đã từng bước vươn

lên chiếm lĩnh thị trường, mở rộng sản xuất Đến

nay, Công ty đã có 9 đơn vị công ty thành viên, 5

phòng nghiệp vụ, 9 đội thi công kinh doanh trên

15 lĩnh vực ngành nghề…

Chỉ số tăng trưởng bình quân năm sau luôn cao

hơn năm trước Năm 2009, doanh thu của Cty

hơn 200 tỷ đồng và nộp ngân sách 5 tỷ đồng, thì

năm 2010 con số này đã là gần 300 tỷ doanh thu

và gần 10 tỷ đồng nộp ngân sách

Với tiêu chí “Tất cả cho một thương hiệu”, Đông

Hưng luôn đặt chất lượng lên hàng đầu Để làm

được việc này Cty đã luôn tuân thủ và áp dụng

đúng mọi quy trình quy phạm mà nhà nước và

ngành xây dựng đề ra

Tất cả nguyên, nhiên, vật liệu phục vụ cho quá trình thi công đều có xuất xứ rõ ràng với tiêu chuẩn đảm bảo và chất lượng tốt nhất Ông Đỗ Mạnh Luyn - TGĐ Cty CP Đông Hưng Gia Lai khẳng định: Những năm qua, với bất cứ công trình nào dù lớn hay nhỏ, dù đơn giản hay phức tạp thì Cty cũng luôn đặt vấn đề chất lượng lên hàng đầu, coi đây là điều kiện tiên quyết để xây dựng Cty vững mạnh không chỉ trên địa bàn tỉnh còn vươn xa hơn nữa trên khắp các tỉnh thành trong cả nước

Để ghi nhận sự lớn mạnh của DN, những năm qua Cty đã nhận được nhiều phần thưởng cao quý như: Giải thưởng doanh nghiệp Asean, Cúp Vàng Doanh nhân, Doanh nghiệp VN, Doanh nhân văn hoá, Doanh nhân tâm tài, Vì sự phát triển cộng đồng, Nhà quản lý xuất sắc trong thời

kì đổi mới, Cúp vàng thương hiệu, nhãn hiệu cho sản phẩm bêtông nhựa nóng

Công ty còn được Ban Thường vụ Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh Gia Lai tặng giấy khen về thành tích xây dựng Đảng và đoàn thể trong doanh nghiệp tư nhân… cùng nhiều bằng khen của Bộ Xây dựng, UBND tỉnh Gia Lai về thành tích công tác, đảm bảo chất lượng và tiến độ công trình…Và cá nhân ông Đỗ Mạnh Luyn - Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Cty vinh dự là một trong

10 Doanh nhân tiêu biểu của tỉnh Gia Lai, 2 năm liền được Bộ Xây dựng tặng bằng khen

Sinh ra và lớn lên tại vùng quê lúa Thái Bình nghèo khổ nên khi trở thành một doanh nhân thành đạt ở Gia Lai anh vẫn luôn có sự đồng cảm sâu sắc với những hoàn cảnh éo le, bất hạnh trong cuộc sống Chính vì vậy, bên cạnh các hoạt động SXKD, hoạt động an sinh xã hội được Cty CP Đông Hưng Gia Lai đặc biệt chú trọng Theo ước tính, trong vòng khoảng hơn 3 năm qua, doanh nghiệp đã đóng góp hơn 3 tỷ đồng vào các phong trào ủng hộ người nghèo, đồng bào bão lụt… và ủng hộ rất nhiều vào các quỹ như Quỹ chất độc màu da cam, Quỹ khuyến học, Quỹ vì người nghèo, Hội Chữ thập đỏ

TGĐ Đỗ Mạnh Luyn tâm sự: “Công tác từ thiện,

an sinh xã hội sẽ là việc làm thường xuyên của công ty, nhằm đóng góp một phần công sức nhỏ bé vào công cuộc xây dựng đất nước, góp phần giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn để họ vươn lên thoát nghèo” n

vÌ SỰ PHAùT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

Một nữ doanh nhân

Ra đời năm 2003, Công ty Sao Phương Bắc là một doanh nghiệp

chuyên đầu tư kinh doanh bất động sản Trải qua gần 10 năm hoạt động trên thương trường, từ những bỡ ngỡ, khó khăn ban đầu, bằng nội lực của chính mình, doanh nghiệp đã nỗ lực thực hiện nhiều dự án đầu

tư, xây dựng lớn ở trung tâm thành phố Hà Nội, Sơn Tây và Quảng Ninh Hiện tại, để đáp ứng nhu cầu thực tế, đồng thời thực hiện chiến lược mở rộng

Công ty CP Đầu tư và Phát triển Sao Phương bắC:

Đại diện Công ty CP Đầu tư và Phát triển Sao Phương Bắc (giữa) nhận giải thưởng “Doanh nghiệp tiêu biểu Asean” từ ông Bun-pon But-ta-na-vong - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư TƯ Đảng Nhân dân cách mạng Lào (trái) và ông Nguyễn Đức Kiên – Phó chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (Phải)