Văn hiến việt nam 2011 10 1

Đoàn tầu không số và Đường Hồ Chí Minh trên biển - một sáng tạo độc đáo về tài thao lược và nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh nhân dân của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Quân ủy Trung ươ

Trang 1

Trang 1

Trang 2

Tạp chí xuất bản 02 kỳ/tháng

Giấy phép hoạt động báo chí số 397/GP-BVHTT

TỔNG BIÊN TẬP

Nhà văn – TS Phạm Việt Long

PHOù TỔNG BIÊN TẬP THƯơØNG TRỰC

NB Nguyễn Thế Khoa

PHOù TỔNG BIÊN TẬP

TS Nguyễn Minh San

NB Trần Đức Trung

TRƯơÛNG BAN TRỊ SỰ

NB Nguyễn Hoàng Mai

THƯ ký TÒA SOẠN

NB Trần Thu Hiền

NB Từ My Sơn

GIAùM đOáC đIEàU HÀNH

NB Võ Thành Tân

PGĐ: NB Lê Hải Châu

GIAùM đOáC vPPT vAêN HIEáN vIỆT NAM

Phan Tôn Tịnh Hải

HỘI đOàNG BIÊN TẬP

GS Vũ Khiêu - Thượng tướng Nguyễn Nam

Khánh - GS Trần Bảng - GSTS Trần Văn Khê

- Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm - NS Vũ Mão

- GSVS Hồ Sĩ Vịnh - GS Trường Lưu - GSTS

Thái Kim Lan - TS.NSND Phạm Thị Thành

- NSND Đặng Nhật Minh - TS Đoàn Thị Tình -

GSTS Nguyễn Thuyết Phong - NB Phạm Đức

Lượng - NB Trung Đông

BAN CHUyÊN đEà

văn phòng Ban Biên tập

Số 64 Trung Hòa (Số 6 - Lô 12B cũ) Khu ĐTM

Trung Yên - Hà Nội

vAêN PHÒNG đẠI dIỆN TẠI đÀ NAüNG

Tầng 5 khách sạn Eiffel - 117 Lê Độ - Đà Nẵng

ĐT: 0511.647 529 * Fax: 0511 811 972

Trình bày

Hoa việt media

De Đặng Phúc Đạt

TÀI TRơÏ PHAùT HÀNH

Doanh nghiệp sách Thành Nghĩa

CON NGƯỜI & SỰ KIỆN

4 Đoàn tầu không số - 50 năm huyền

thoại Biển Đông

Trương Nguyễn

8 60 năm bảo tồn và phát huy nghệ

thuật Cải lương trên đất Bắc

Hoài Thu

10 Vị tướng nặng lòng tri ân

Nguyễn Sỹ Long

12 Lý Nhã Kỳ - người sinh ra để vừa

đón nhận vừa tạo nên những điều bất ngờ và kỳ diệu

Nguyễn Minh Hoàng

15 Trường THPT Cao Phong: Nguyện

xứng với bút danh của GS Vũ Khiêu

PV

16 Chương trình “Chắp cánh ước

mơ, vượt sông hồ tìm chữ” đạt kết quả tốt đẹp

Hoài An

HIỀN TÀI ĐẤT VIỆT

18 Một lời mắng giặc rung trời đất

Nguyễn Thùy Linh

20 Nguyễn Thị Thập – Người con ưu tú

của Nam bộ thành đồng

Vĩnh Sơn

22 Đỗ Quang – Vị quan thương dân

Hoa Việt

TỪ TRONG DI SẢN

24 Hình tượng rùa với ba trung tâm

văn hóa đặc sắc nhất của Thăng Long - Hà Nội

TS Nguyễn Minh San

28 Nếp sống thanh lịch của người Hà Nội

Nguyễn Thu Hiền

VÌ SỰ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

36 "Lực hút" từ một giám đốc

Nguyễn Duy Tường

42 Công ty CP đầu tư du lịch Sơn Hà:

Kinh doanh song hành cùng từ thiện

Quang Hòa

44 Viện Ngoại khoa Laser: Ứng dụng

khoa học phục vụ cuộc sống

Mộng Huệ

46 Công ty TNHH XNK Thủ công

mỹ nghệ Đông Thành: Đứng vững và phát triển

Trần Thu Hiền

48 Công ty TNHH Phúc Hà: Cạnh tranh

bằng sản phẩm chất lượng cao

Thu Trần

DOANH NHÂN TÂM TÀI

50 Giám đốc chi nhánh AMKEY Nam

Trung Bộ Võ Thị Thuyết: Tự hào mang sức khỏe và tài phú đến cho mọi người

Thanh Thuận

52 Công ty CP Thông tin và Thẩm

định giá miền Nam:Tận tâm phục vụ khách hàng

Tử Đan

THƯƠNG HIỆU NHÃN HIỆU – TỪ GÓC NHÌN VĂN HÓA

54 Công ty CP May xuất khẩu Long

An: Khẳng định một thương hiệu

Trần Thu

56 Tổng công ty Phân bón và hoá

chất dầu khí (PVFCCo): Doanh nghiệp hàng đầu về sản xuất và kinh doanh phân bón

Thu Thanh

Trang 3

Ảnh bìa 1:

Bà Võ Thị Thuyết - Giám đốc chi nhánh Amkey Nam Trung Bộ.

58 Công ty CP Khoáng sản và công

nghiệp Chiến Công: Giải thưởng Sao

vàng Đất Việt

Hiền Trần

ĐỜI SỐNG QUANH TA

60 “Giã từ” – một cuốn thiểu thuyết

nóng hổi chuyện đời

Nguyễn Anh

62 Cửa sổ nhìn ra thế giới hoang dã

Phương An

VĂN HÓA GIAO THÔNG

64 Thư cảm ơn Trung tâm

NCBT&PHVHDT của Văn phòng

Quốc Hội

65 Xây dựng văn hóa giao thông

Nguyên nhân và giải pháp

Nguyễn Hữu Phúc

68 Thiền và Văn hóa Giao thông

Đặng Nhật Minh

BÌNH CHỌN GIẢI THƯỞNG

71 Điều lệ Bình chọn và trao tặng Giải

thưởng “Vì sự phát triển cộng đồng

ASEAN”, Cúp vàng “Thương hiệu –

Nhãn hiệu” và Giải thưởng “Nhà quản

lý xuất sắc thời kỳ đổi mới”

PEOPLE AND EVENTS

4 The unnumbered trains – 50 years

of East Sea legend

Truong Nguyen

8 60 years of the North’s Reform

Theatre preservation and promotion

Hoài Thu

10 A grateful general

Nguyen Sy Long

12 Ly Nha Ky, a woman who was born

to receive as well as create amazing

and miraculous things

Nguyen Minh Hoang

15 Cao Phong Secondary school:

wishing to be worth with Pro Vu

Khieu’s pen name

PV

16 The program “Wing the dream,

cross the river to look for literacy” ended

with good result

Hoai An

VIETNAMEST TALENT

18 A scold at the invaders shaking the

earth

Nguyen Thuy Linh

20 Nguyen Thi Thap – a brilliant

daughter of bronze fortification Southern part

24 The image of tortoise with the three

most unique cultural centres of Thang Long – Ha Noi

Dr Nguyen Minh San

28 The elegant lifestyle of Hanoian

Nguyen Thu Hien

Nguyen Duy Tuong

42 Son Ha tourism JSC: business goes

along with charity

Quang Hoa

44 Institute for Laser Surgery (ILAS):

applying science to serve laser life

Mong Hue

46 Dong Thanh handicraft Im-Export

Ltd.: Sustainment and development

Tran Thu Hien

48 Phuc Ha Ltd.: competing with high

quality products

Thu Tran

HEART - TALENT BUSINESSMEN

50 Director of South Central Coast

AMKEY branch Vo Thi Tuyet: proud to bring health and wealth to everybody

Thanh Thuan

52 Southern Information and Valuation

Corporation: devotedly serving customers

56 PetroVietnam Fertilizer and

Chemicals JSC (PVFCCo): A ranking enterprise on fertilizer trade and production

top-Thu Thanh

58 Chien Cong Industry and Minarel

JSC: Viet Nam golden star award

64 Appreciation to Centre for Research,

Conservation and Development of National Culture

65 Buiding traffic culture – Cause and

Solution

Nguyen Huu Phuc

68 Meditation and traffic culture

Dang Nhat Minh

AWARD SELECTION

71 Regulations of the programme “For

the development of ASEAN community”, Golden Cup for “Trademark” and “The outstanding manager in the period of Renewal”

N o 10 (184) - 2011

COnTEnTS

Trang 4

Cách đây tròn 50 năm, ngày 23-10-1961,

Bộ Quốc phòng đã ra quyết định thành

lập Đoàn vận tải biển 759 - có nhiệm vụ

vận chuyển vũ khí, đạn dược chi viện cho miền

Nam bằng đường biển - tiền thân của Đoàn tàu

không số (Lữ đoàn 125) - Lực lượng vận tải quân

sự chiến lược trên biển của Hải quân Việt Nam

Sự ra đời của Đoàn 759 cùng với việc khai thông

tuyến chi viện chiến lược - Đường Hồ Chí Minh

trên biển - con đường nối liền hậu phương lớn

miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam là sự kiện

hết sức có ý nghĩa Từ đây, các địa phương ven

biển miền Nam, chiến trường Nam Bộ và cực

Nam Trung Bộ (B2) đã nhận được sự chi viện

trực tiếp của miền Bắc, tạo nên sức mạnh và

niềm tin to lớn cho các lực lượng vũ trang trên

chiến trường miền Nam

Việc thành lập Đoàn 759 là sự phát triển tất yếu

của Quân đội ta nói chung, Hải quân nhân dân

Việt Nam nói riêng Sau Đồng khởi, nhu cầu vũ khí cho các chiến trường Nam Bộ rất lớn Trong khi chờ phương thức vận chuyển vũ khí từ miền Bắc vào, TƯ Đảng chỉ thị cho các tỉnh Nam Bộ chuẩn bị bến bãi, cho thuyền ra Bắc thăm dò, mở đường, nghiên cứu phương tiện vận chuyển, nếu thuận lợi thì chở vũ khí về Trong một thời gian ngắn, các tỉnh Bến Tre, Trà Vinh, Bạc Liêu, Bà Rịa đã gấp rút chọn thủy thủ, tổ chức đội tàu, mua thuyền lưới, chuẩn bị ra Bắc Sau một thời gian chuẩn bị, từ ngày 1/6/1961 đến 27/2/1962, năm con tầu gỗ đầu tiên lần lượt xuất phát từ các tỉnh miền Đông Nam Bộ, vượt biển ra miền Bắc Ông Nguyễn Văn Đức (Ba Đức), sinh năm 1941, thủy thủ tàu Bến Tre, hiện là Phó BLL CCB Đoàn tàu không số TP Hồ Chí Minh, nhớ lại: Thực hiện chỉ thị của TƯ, Bến Tre - nơi khởi đầu phong trào đồng khởi, gấp rút tổ chức 2 đội tàu Đội thứ nhất

do Đặng Bá Tiên làm thuyền trưởng và 5 thủy thủ:

50 NĂM

Đoàn tàu không số

huyền thoại Biển Đông

Kỷ niệm 50 năm Đoàn tầu Không số và Đường hồ chí minh trên biển

l trương nguyễn

Đoàn tầu không số mãi mãi là Huyền thoại trên Biển Đông của lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam

Trang 5

Nguyễn Văn Tiến, Huỳnh Văn Mai, Nguyễn Văn Bê, Nguyễn Nhung, Nguyễn Văn Đức Những năm ấy, trong điều kiện bị phong tỏa cả đường thủy, đường bộ, thiếu thốn vũ khí, thuốc men, các lực lượng cách mạng đã được nhân dân hết lòng ủng hộ Việc chuẩn bị cho 2 đội tàu rất khó khăn, thiếu thốn, dựa hoàn toàn vào sự trợ giúp của cơ sở cách mạng Máy móc, thuyền, ngư cụ phải nhờ cơ sở cốt cán mua từ TP vào, mỗi nơi một ít Giữa lòng địch, ngày ngụy trang, đêm làm việc, 2 con tàu được gấp rút hoàn thành Ông Đức tự hào: "Những năm ấy, thanh niên trai tráng chúng tôi tràn đầy sức sống, lòng phơi phới niềm tin phong trào cách mạng đang lên Tuy đã từng

đi biển, nhưng 6 chúng tôi chỉ đi câu ven bờ, chưa

ai từng ra đại dương Điều kiện thiếu thốn, công tác chuẩn bị sơ sài vì không đủ tiền, không có la bàn, hải đồ, con thuyền nhỏ bé khởi hành ngày 1-6-1961 từ Cồn Lợi (Thạnh Phong, Thạnh Phú, Bến Tre) Đây là chuyến tàu đầu tiên từ Nam

ra Bắc xin tiếp viện Vừa đi vừa tránh địch, vượt qua sóng gió đại dương mênh mông, bằng kinh nghiệm của những người đi biển từ năm hơn 10 tuổi, 9 ngày sau, con thuyền nhỏ nhoi đã cập bờ Hà Tĩnh Con thuyền nhỏ nhoi đã lập nên kỳ tích vượt qua sóng to, gió cả và những bất trắc giữa đại dương, đi đến đích thắng lợi

Sau đội tàu của Bến Tre, đội tầu của các tỉnh Bạc Liêu, Trà Vinh và Bà Rịa vượt biển ra Bắc trong đợt đầu, ngày 27-2-1962, một thuyền khác của Bà Rịa xuất phát từ Hồ Cốc (Phước Hải, Long Đất), lại tiếp tục lên đường Đóng góp cho chuyến đi này có 10 cây vàng của bà má Nguyễn Thị Mười (Mười Riều) Ngoài việc ủng hộ vàng mua thuyền, má Mười Riều còn gửi gắm đứa con trai yêu thương Lê Hà làm thủy thủ tàu

Đến Cam Ranh, thuyền bị địch bắt Sau khi khai thác hơn một tháng không được gì, thuyền được thả Phải bán lưới để mua xăng dầu, ngày 19-4-

1962, thuyền tiếp tục lên đường Sau khi dạt vào đảo Hải Nam, ngày 15-5-1962, đoàn về đến Hà Nội

Từ kết quả tốt đẹp và những kinh nghiệm hoạt động của những con tầu không số đầu tiên này, Đoàn vận tải biển 759 đã ra đời để đáp ứng nhu cầu cấp bách về vũ khí, thuốc men phục vụ cuộc đấu tranh vũ trang và chính trị ở miền Nam đang ngày càng lớn mạnh Đêm 11-10-1962, là đêm mở đầu cho chặng đường 50 năm hình thành và phát triển của Đoàn 759, với sự kiện chiếc tàu gỗ

gắn máy đầu tiên của Đoàn 759 chở 30 tấn vũ khí rời bến Đồ Sơn (Hải Phòng) vào Cà Mau Ngày 19-10, tàu cập bến Vàm Lũng an toàn, toàn bộ vũ khí được cơ sở tiếp nhận đúng kế hoạch Sau chuyến đi thành công đó, Đoàn 759 đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện động viên, biểu dương cán bộ, chiến sĩ và căn dặn cần rút kinh nghiệm chuyến đi, tiếp tục vận chuyển nhiều vũ khí cho đồng bào miền Nam đánh giặc, cho Nam-Bắc sớm sum họp một nhà

Do vị trí chiến lược hết sức quan trọng của Đường Hồ Chí Minh trên biển, đế quốc Mỹ dùng mọi thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, với các loại vũ khí, thiết bị tối tân hiện đại nhất của nền khoa học - công nghệ quân sự Mỹ để đánh phá, hòng hủy diệt, ngăn chặn, cắt đứt tuyến đường tiếp viện của ta trên biển Những con đường, các bến bãi đều nằm trong các vùng kìm kẹp, lùng sục, truy quét, đánh phá ác liệt suốt đêm ngày của địch Trên con đường vận chuyển ấy, cán bộ, chiến sĩ Đoàn tàu không số với tinh thần “Vì miền Nam ruột thịt” đã xác định quyết tâm, âm thầm hy sinh tình cảm gia đình và bản thân, biết rằng ra đi là cảm tử, vẫn chấp nhận gian nguy, đương đầu với khó khăn thử thách Mỗi chuyến

đi là một cuộc đấu trí căng thẳng, quyết liệt với kẻ thù, với thiên nhiên, sóng gió Và vượt lên tất cả là chiến thắng chính bản thân mình, đòi hỏi cao ý chí kiên định, mưu trí, dũng cảm, sáng tạo và ý thức chấp hành kỷ luật nghiêm minh Với phương châm hoạt động bí mật, bất ngờ, sử dụng các loại tàu nhỏ, ngụy trang giống tàu đánh cá, tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển đã mở

ra một hướng chi viện mới, hết sức quan trọng, đưa hàng chi viện của miền Bắc đến với các chiến trường xa mà tuyến đường Hồ Chí Minh trên dải Trường Sơn chưa có điều kiện vươn tới được Tháng 8-1963, Đoàn 759 được giao cho Quân chủng Hải quân phụ trách và quân chủng trực tiếp đảm đương nhiệm vụ vận chuyển, chi viện đường biển cho các chiến trường miền Nam Ngày 24-1-1964, Đoàn 759 được điều chỉnh tổ chức, phát triển thành Lữ đoàn 125 Hải quân Trong hơn 3 năm hoạt động (1962-1965), Đường Hồ Chí Minh trên biển đã chi viện cho các tỉnh ven biển thuộc chiến trường Khu 5, Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ 89 chuyến tàu, với gần 5000 tấn vật chất, chủ yếu là vũ khí, đạn dược Tuy nhiên, từ sau sự kiện tàu C143 bị địch phát hiện tại Vũng Rô (Phú Yên, tháng 2-1965), địch tăng

50 NĂM

l trương nguyễn

CON NGƯơØI & SỰ KIỆN

Trang 6

cường hoạt động tuần tiễu ngăn chặn, chống

xâm nhập, đoàn 125 phải chuyển hướng hoạt

động, sử dụng các đội tàu đi theo đường hàng

hải quốc tế và bí mật bất ngờ đột nhập, đưa hàng

vào các bến tiếp nhận Đến tháng 2-1968, do

sự ngăn chặn, chống xâm nhập của địch ngày

càng gay gắt, Đường Hồ Chí Minh trên biển phải

tạm dừng hoạt động Trong 4 năm (1965-1968),

Đoàn 125 đã tổ chức 27 chuyến tàu, trong đó chỉ

có 7 chuyến tàu tới đích, giao được hơn 400 tấn

hàng quân sự cho các chiến trường

Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân

1968, tận dụng thời điểm không quân Mỹ tạm

ngừng ném bom miền Bắc, Đoàn 125 đã vận

chuyển được một khối lượng hàng lớn tới các

địa điểm vùng giới tuyến, sau đó Đoàn 559 vận

chuyển bằng đường bộ vào chiến trường miền

Nam Ngoài ra, để đáp ứng nhu cầu vũ khí, đạn

dược ngày càng tăng cho chiến trường miền

Nam, ta còn tổ chức vận chuyển hàng viện trợ

quân sự của các nước anh em bằng tàu biển

quốc tế, quá cảnh qua cảng Xi-ha-núc

Vin(Cam-pu-chia) Bằng cách này, Đoàn 125 đã đưa vào

chiến trường miền Nam hơn 90.000 tấn hàng

hóa, trong đó có hơn 20.000 tấn vũ khí, đạn

dược Từ cuối năm 1970, sau khi tuyến đường

vận chuyển qua cảng Xi-ha-núc Vin

(Cam-pu-chia) bị cắt đứt, theo sự chỉ đạo của Đảng

ủy-Bộ tư lệnh Quân chủng Hải quân, Đoàn 125 đã

chủ động tìm đường vận chuyển mới bằng cách

men theo phía Đông các quần đảo Hoàng Sa,

Trường Sa đến vùng biển Đông Bắc Ma-lai-xi-a,

qua Vịnh Thái Lan, khu vực quần đảo Nam Du để đưa tàu cập các bến bãi miền Tây Nam Bộ Tuy phải đi vòng rất xa và phải dự trữ đủ lượng xăng dầu, lương thực cần thiết cho một chuyến

đi dài ngày; phải đối mặt với bao thách thức, cam

go, nhưng Đoàn 125 đã giao được hơn 300 tấn vũ khí, đạn dược cho Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ Đây là một cố gắng lớn của Đoàn 125 trong điều kiện địch tăng cường bao vây, ngăn chặn và đánh phá ác liệt

Hiệp định Pa-ri được ký kết (năm 1973), thực hiện sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đoàn 125 tạm dừng nhiệm vụ vận chuyển, chi viện trực tiếp cho các chiến trường miền Nam bằng Đường Hồ Chí Minh trên biển Đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa xuân năm 1975, các đội tàu của Đoàn 125 lại tiếp tục vận chuyển vật chất, cơ động lực lượng phục vụ cho việc giải phóng các tỉnh và các đảo ven biển miền Nam, đặc biệt đã kịp thời chi viện cho các lực lượng làm nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa

Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, với những chiếc tầu không số, Đường Hồ Chí Minh trên biển đã tạo nên một phương thức chi viện mới hết sức quan trọng, trực tiếp bảo đảm chi viện cho các chiến trường miền Nam Mặc dù số lượng vũ khí và hàng hóa Đoàn 125 vận chuyển bằng Đường Hồ Chí Minh trên biển còn khiêm tốn so với lượng hàng hóa, vũ khí vận chuyển qua Đường Hồ Chí Minh trên bộ, nhưng có ý nghĩa rất lớn Đường Hồ Chí Minh trên biển

Bia di tích Đoàn tàu không số tại Vũng Rô.

Trang 7

thực sự trở thành mũi thọc sâu, vu hồi lợi hại để

vận chuyển, chi viện vào những địa bàn ven biển

trọng yếu, nơi mà sự chi viện bằng tuyến vận tải

chiến lược 559 trên bộ chưa thể vươn tới được

Vận tải biển rất gian nan, nguy hiểm, nhưng lại có

ưu thế về tốc độ, thời gian và hiệu quả Cùng với

nhiệm vụ vận tải hàng quân sự, Đường Hồ Chí

Minh trên biển còn đảm đương sứ mệnh rất quan

trọng, đó là đưa đón hàng trăm cán bộ cao cấp

của Đảng, quân đội và chuyên gia quân sự vào

miền Nam và từ miền Nam ra miền Bắc báo cáo

Trung ương và nhận chỉ thị mới, kịp thời bổ sung

cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy chiến

đấu trên chiến trường miền Nam Đoàn 125 còn

vận chuyển nhiều loại vũ khí, trang bị đặc biệt,

có tầm quan trọng sống còn đối với cuộc kháng

chiến của quân và dân ta

Những chiến công của Đoàn tàu không số là

minh chứng cụ thể của sự chỉ đạo sát sao và tài

thao lược của Đảng Để từng bước hình thành,

phát triển tuyến đường vận tải chiến lược trên

biển, chi viện ngày càng nhiều sức người, sức

của cho các chiến trường đánh thắng quân xâm

lược, Đảng ta đã phát huy cao nhất sức mạnh

của toàn dân tộc, kết hợp với sức mạnh thời đại,

tạo nên sức mạnh tổng hợp vô cùng to lớn Nhân

dân các địa phương luôn sẵn sàng đóng góp của

cải và công sức cho tuyến vận tải chiến lược trên

biển được thông suốt Các nước anh em, bè bạn

trên thế giới, đặc biệt là Liên Xô cũ và Trung

Quốc đã dành cho Việt Nam sự giúp đỡ vật chất

và ủng hộ tinh thần hết sức lớn lao và hiệu quả.Đường Hồ Chí Minh trên biển - con đường nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam; con đường thể hiện của ý chí, khát vọng độc lập tự do và thống nhất Tổ quốc của toàn dân tộc ta Tuyến đường với những con tàu không số đã gắn liền với tên tuổi, địa danh và biết bao chiến công hiển hách của các anh hùng, liệt sĩ, của quân và dân các địa phương, đặc biệt là Bộ đội Hải quân nhân dân Việt Nam anh hùng, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên CNXH

Đoàn tầu không số và Đường Hồ Chí Minh trên biển - một sáng tạo độc đáo về tài thao lược và nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh nhân dân của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Quân ủy Trung ương trong cuộc đấu trí, đấu lực với các âm mưu và thủ đoạn nham hiểm của kẻ thù, đã và sẽ mãi mãi trở thành biểu tượng của ý chí sắt đá, lòng dũng cảm, sức sáng tạo phi thường của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc; mãi mãi là niềm tự hào, nguồn cổ vũ, động viên lớn lao đối với Bộ đội Hải quân Việt Nam và nhân dân các tỉnh duyên hải, nơi những chuyến tầu không số đã đi qua

Đoàn tầu không số mãi mãi là Huyền thoại của lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam./.n

Tượng đài Đoàn tàu không số tại bến Vàm Lũng

Trang 8

ĐĐó là chủ đề cuộc hội thảo về cải lương

do Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát

huy văn hóa dân tộc Việt Nam phối hợp

với Nhà hát Cải lương Việt Nam tổ chức nhân dịp

Nhà hát Cải lương Việt Nam tròn 60 tuổi Hội thảo

nhằm tổng kết học thuật về chặng đường 60 năm

phát triển Cải lương Bắc đồng thời nêu thực trạng

khó khăn của sân khấu Cải lương hiện nay cùng

những biện pháp tháo gỡ

Đến dự Hội thảo có các vị khách quý: Giáo sư

Anh hùng Lao động Vũ Khiêu, NSND Lê Tiến

Thọ, Nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao

và Du lịch, Chủ tịch Hội nghệ sĩ sân khấu Việt

Nam; NSƯT Vương Duy Biên, Cục trưởng Cục

Nghệ thuật biểu diễn thay mặt Bộ Văn hóa, Thể

thao và Du lịch; Tiến sĩ Nguyễn Hữu Thức, Vụ

trưởng Vụ Văn nghệ Ban Tuyên giáo Trung ương;

Đạo diễn, NSƯT Lê Chức, Nguyên Giám đốc Nhà

hát Cải lương Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội nghệ

sĩ sân khấu Việt Nam Ban chỉ đạo và chủ trì Hội

thảo gồm: GS Hoàng Chương, Tổng giám đốc

Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy Văn

hóa dân tộc Việt Nam; Đồng chí Bùi Xuân Tiến,

Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam Đến dự

Hội thảo có lãnh đạo một số đơn vị nghệ thuật cải

lương ở Hà Nội và các địa phương Đông đảo các

GS, TS, Nhà nghiên cứu, các văn nghệ sĩ, các

nhà báo ở trung ương và Hà Nội, các diễn viên,

nhạc công của Nhà hát Cải lương Việt Nam

Trước khi bước vào Hội thảo, những diễn viên

xuất sắc của Nhà hát Cải lương trình bày một số

bài ca cải lương, trong đó có bài Dạ cổ hoài lang nổi tiếng của Cao Văn Lầu, bài vọng cổ Lên miền

Tây của Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh.

Đọc báo cáo đề dẫn, GS Hoàng Chương đã giới thiệu một cách khái quát sự hình thành và phát triển nghệ thuật cải lương trên đất Bắc: Nghệ thuật cải lương đã có gần một trăm năm từ cái nôi Nam Bộ trên cơ sở nhạc tài tử và phong trào dân ca tài tử rộng khắp xóm làng phương Nam và

bài Dạ cổ hoài lang của Cao Văn Lầu là cái hồn

cho cái cơ thể vạm vỡ trẻ trung cải lương phát triển rực rỡ như hôm nay Ngay từ thời kỳ đầu, sân khấu cải lương đã xuất hiện những nghệ sỹ rất nổi tiếng như: Năm Phỉ, Bảy Nam, Sáu Ngọc Sương, Năm Sa Đéc, Kim Cúc, Bảy Nhỏ, Năm Nhỏ, Phùng Há, Tư Sang, Bảy Nhiêu, Năm Châu,

Ba Vân, Tám Danh, Ba Du, Tám Mẹo, Từ Anh, Hai Tiền, Út Trà Ôn Nghệ thuật cải lương có sức lan tỏa rất mạnh, nhiều gánh hát nổi tiếng từ miền Nam đã ra Hà Nội và nhiều địa phương khác biểu diễn, được đông đảo người xem ham thích và nhiệt liệt chào đón Từ đó trên đất Bắc cũng xuất hiện hàng loạt gánh hát cải lương từ cuối những năm 20 đầu những năm 30 của thế kỷ XX Năm 1950, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang quyết liệt, các gánh hát cải lương chạy tản cư vào đất Thanh Hóa được tập hợp lại thành một đơn vị nghệ thuật thống nhất đưa sân khấu cải lương đi theo hướng phục vụ cách mạng,

Trang 9

phục vụ nhân dân, phục vụ cuộc kháng chiến kiến quốc Ngày 17-4-1951, Liên đoàn ca kịch kháng chiến Liên khu 4 – Tiền thân của Nhà hát Cải lương Việt Nam ra đời Đây có thể coi là mốc son quan trọng đánh dấu nghệ thuật cải lương đi theo con đường cách mạng phụng sự cho việc đấu tranh giành độc lập tự do cho dân tộc Đến nay còn có nhiều đơn vị nghệ thuật cải lương ở các địa phương như: Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Nam Định, Thanh Hóa, Thái Bình và đoàn cải lương Hoa Mai ở Hà Tây cũ Do khuôn khổ và thời gian có hạn của cuộc hội thảo chúng ta chỉ tập chung nghiên cứu vào đối tượng chính là Nhà hát Cải lương Việt Nam, nhằm tổng kết đánh giá những thành tựu của đơn vị nghệ thuật cải lương hàng đầu trên đất Bắc để tiếp tục phát triển.

Giáo sư Hoàng Chương phân tích và đánh gía về nội dung và nghệ thuật các vở diễn tiêu biểu của Nhà hát Cải lương Việt Nam suốt chặng đường 60 năm qua: Trong quá trình sáng tạo nghệ thuật, các nghệ sĩ cải lương Bắc đã có ý thức đi vào những đề tài cụ thể bám sát chủ trương, chính sách của Đảng, thực tế của cuộc kháng chiến và hiện thực đời sống của nhân dân mà sáng tác và biểu diễn Suốt chặng đường 60 năm qua, Nhà hát đã thực hiện phương hướng đó, thể hiện rất rõ trong dàn kịch mục của Nhà hát luôn bám sát hiện thực cuộc sống của từng thời kỳ kháng chiến và xây dựng CNXH Hơn 50 vở diễn trong đó có rất nhiều vở đề tài hiện đại mang tính thời sự rất rõ nét, giải quyết những nhu cầu bức xúc của công chúng Các vở đề tài lịch sử, dã sử, dân gian hay huyền thoại đều mang hơi thở của thời đại, giàu chất nhân văn góp phần bồi dưỡng tư tưởng tình cảm cho người xem Về mặt nghệ thuật, ngay từ những ngày đầu thành lập, Nhà hát đã chủ trương xóa bỏ dần lối diễn tuồng “cương”, một lối diễn tuỳ tiện không có kịch bản mà ứng diễn trên sân khấu không bảo đảm nội dung và chất lượng nghệ thuật Nghệ thuật cải lương trên cả nước dần dần đi theo con đường chuyên nghiệp mang tính tổng hợp, nghĩa là mỗi vở diễn đều có tác giả, đạo diễn, hoạ sĩ, nhạc sĩ Diễn viên tập luyện theo phương pháp khoa học bám sát hình tượng nhân vật theo lối diễn, lối hát chuẩn mực, không ngừng sáng tạo có chiều sâu trong từng vai diễn Trên đất Bắc đã xuất hiện những vở diễn bề thế, nghiêm túc, rực rỡ làm rung động hàng triệu trái tim người xem xứng

đáng là bộ môn nghệ thuật dân tộc có tầm vóc bên cạnh những bộ môn nghệ thuật khác như Tuồng, Chèo

Sau khi nêu mối quan hệ giữa Cải lương Bắc với cội nguồn của nó là Cải lương Nam Bộ, GS Hoàng Chương khẳng định: Bất kỳ bộ môn nghệ thuật dân tộc nào muốn bảo tồn và phát huy tốt đều phải đứng vững trên nền nghệ thuật truyền thống

Phát biểu ý kiến tại Hội thảo, Giáo sư, Anh hùng Lao động Vũ Khiêu đã tỏ tình cảm yêu mến đặc biệt với bộ môn nghệ thuật Cải lương, nhớ lại những kỉ niệm cảm động với các nghệ

sĩ cải lương tên tuổi Giáo sư cũng kiến nghị với Nhà nước, các cơ quan chức năng cần quan tâm nhiều hơn nữa, tạo điều kiện thuận lợi để bộ môn nghệ thuật dân tộc này tiếp tục phát triển Cục trưởng Cục Biểu diễn nghệ thuật nêu rõ vị trí của Cải lương Bắc với sứ mệnh xây dựng con người và nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và nêu vấn đề Nhà hát Cải lương Việt Nam cũng như các đoàn Cải lương phía Bắc là làm thế nào để tồn tại, giữ gìn và phát huy những giá trị của sân khấu cải lương Hầu hết hơn 20 tham luận của Hội thảo đều tập trung vào việc tổng kết về nghệ thuật Cải lương Bắc trên tất cả các lĩnh vực: Kịch bản, đạo diễn, âm nhạc, trang trí, diễn viên, công tác đào tạo khẳng định những thành công và chỉ ra những hạn chế Tìm hiểu những nét mới, nét riêng của Cải lương Bắc so với nguồn gốc của nó là Cải lương Nam Bộ Thực trạng hoạt động của nghệ thuật cải lương hiện nay đặc biệt tìm hiểu sự sa sút của nghệ thuật cải lương, sự thiếu vắng người xem, sự quan tâm của Nhà nước Các ý kiến của TS Nguyễn Hữu Thức, NSND Lê Tiến Thọ vừa đánh giá cao thành tựu của Nhà hát cải lương Việt Nam vừa chỉ ra những điểm yếu cần khắc phục Nhìn chung tại hội thảo có một ý kiến của nhạc sĩ Mai Tuyết Hoa cho rằng: Cải lương gốc ở Nam bộ, chèo gốc ở Miền Bắc và Tuồng gốc ở miền Trung gây ra sự không đồng tình, nhưng thực ra đây là nhận định đúng về lịch sử

Hội thảo đã thành công và có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng nghệ thuật, tổ chức biểu diễn trong thời kỳ mới để nghệ thuật Cải lương trên đất Bắc tiếp tục nâng cao chất lượng và không ngừng phát triển.n

l hoài thu

Trang 10

Dưới màn mưa lất phất của những ngày

đầu đông, chúng tôi men theo con đường

Trần Tấn Mới tìm đến căn nhà cấp 4

đang ẩn mình dưới tán cây để thăm người đảng

viên tuổi ngoại bát tuần Ông vừa được Đảng bộ

phường Hòa Thuận Tây khen thưởng trong dịp sơ

kết 4 năm thực hiện Cuộc vận động “Học tập và

làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Tiếp

chúng tôi, Thiếu tướng Trần Tiến Cung không

giấu nổi niềm vui: “Trọn đời đi theo cách mạng,

tôi chỉ mong làm được nhiều hơn nữa để đền ơn

những con người đã cưu mang bản thân cũng

như đơn vị trong hai cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ

đại Âu cũng là thực hiện cuộc vận động lớn do

Đảng ta phát động”

Trong phút trải lòng, vị tướng tình báo trầm ngâm kể về những thăng trầm của cuộc đời mình Trần Tiến Cung được sinh ra trong một gia đình có nguồn gốc tiểu tư sản ở Quảng Ngãi

Ba theo cách mạng bị thực dân Pháp tù đày và tịch thu hết gia sản Mẹ mất khi ông chưa tròn

3 tuổi Vì vậy, tuổi thơ của Trần Tiến Cung là một chuỗi ngày phiêu dạt hết Quảng Ngãi đến Hội An Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã đưa những con người nghèo khổ từ vị trí thấp hèn trong xã hội lên làm chủ đất nước Đối với Trần Tiến Cung, đó cũng là bước ngoặt cuộc đời Ông nhớ lại: “Tôi được chú Trần Cẩm Phiêu, là

Bí thư Đảng bộ xã Nghĩa Hòa (Tư Nghĩa, Quảng Ngãi) giao nhiệm vụ tập hợp, chỉ huy lực lượng thanh thiếu niên đi cướp chính quyền” Sau đó, ông tình nguyện lên đường nhập ngũ Hơn nửa thế kỷ gắn bó với quân đội, có không ít kỉ niệm sâu sắc trong lòng vị tướng tình báo, nhưng với Thiếu tướng Trần Tiến Cung: “Tôi không thể nào quên công ơn của nhân dân vùng Gò Nổi đã nuôi dưỡng, cưu mang, đùm bọc Cụm tình báo miền Trung trong những năm tháng ác liệt nhất của chiến tranh Mặc cho địch càn quét lùng sục, họ vẫn thản nhiên đi vào chốn sinh tử với câu nói cửa miệng “Dễ òm! Chi cái đồ yêu” Chính những con người ấy đã nhen nhóm trong tôi ý nghĩ “nếu còn sống đến ngày chiến thắng thì phải dốc lòng báo ân nhân dân nơi đây”

Năm 2000, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục

2 Trần Tiến Cung rời môi trường quân ngũ trở

l nguyễn syÕ Long

VỊ TƯỚNG

Ông nguyên là một cán bộ của ngành

Tình báo Quốc phòng, từng trải qua

nhiều cương vị công tác khác nhau như:

Thư ký riêng của Viện trưởng Viện Kiểm

sát nhân dân tối cao Hoàng Quốc Việt,

chỉ huy Cụm tình báo miền Trung, Phó

Tổng cục trưởng Tổng cục 2.v.v Khi về

hưu, ông được nhân dân khu phố trìu

mến gọi là “vị tướng nặng lòng tri ân”

Con người dệt nên những câu chuyện

về tấm lòng nhân ái đó là Thiếu tướng

Trần Tiến Cung, hiện trú tại phường

Hòa Thuận Tây (quận Hải Châu, thành

phố Đà Nẵng).

Niềm vui của Thiếu tướng Trần Tiến Cung khi nhận giấy khen của Đảng bộ phường Hòa Thuận Tây trao tặng nhân dịp sơ kết 4 năm thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, tháng 11-2010.

Trang 11

về đời thường với quân hàm thiếu

tướng Những tưởng gác việc quân

sẽ có thời gian lo việc tri ân, nhưng

không ngờ tổ chức tín nhiệm bầu

ông làm Chủ tịch Hội Cựu chiến

binh thành phố Đà Nẵng Công việc

mới tuy vất vả, song cũng là dịp để

người cán bộ tình báo nhiều duyên

nợ với Xứ Quảng tìm hiểu thêm về

cuộc sống hiện tại của nhân dân

Ông quan niệm: “Nếu thời trai trẻ

cống hiến cho cách mạng là niềm

tự hào thì khi về hưu tham gia các

hoạt động từ thiện, tri ân mới thấy

cuộc đời mình có ý nghĩa”

Trong hành trình làm nên “ý

nghĩa cuộc đời” của Thiếu tướng

Trần Tiến Cung luôn có hình ảnh

của người vợ yêu quý của ông,

tức bà Nguyễn Thị Phán, nguyên Phó Chủ tịch

thành phố Đà Nẵng, một trong những người

sáng lập Trung tâm nuôi dạy trẻ em lang thang

cơ nhỡ Nhiều năm liền, ông bà đã lặn lội đến

vùng sâu, vùng xa, vùng bị thiên tai hoành hành

gây nhiều thiệt hại cho nhân dân để ghi chép,

thống kê danh sách cần giúp đỡ và kêu gọi sự

ủng hộ của con cháu, đồng chí, đồng đội, các

nhà hảo tâm Số tiền, hàng hóa do Thiếu tướng

Trần Tiến Cung trực tiếp đóng góp và vận động

giúp đỡ được chuyển đến đồng bào lớn đến mức

ông không thể nào nhớ hết Những con số như:

4 tấn gạo, 100 thùng mì tôm, 100 bộ áo quần,

15 triệu đồng.v.v.chỉ là một vài ví dụ điển hình

Tiếp xúc với người dân phường Hòa Thuận Tây,

chúng tôi còn được nghe nhiều câu chuyện xúc

động về vị tướng tình báo Trong đó, việc ông

thành lập quỹ khuyến học ở Gò Nổi (gồm 3 xã:

Điện Trung, Điện Phong và Điện Quang, thuộc

huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) được bà con

kể lại đầy vẻ thán phục Nhắc đến chuyện này,

Thiếu tướng Cung vui lòng bộc bạch: “Để ghi

nhớ công ơn nhân dân các xã vùng Gò Nổi đã

nuôi dưỡng cá nhân tôi cũng như Cụm tình báo

H.32 trong những năm kháng chiến chống Mỹ,

cứu nước, tôi đã vận động gia đình, đồng đội và

bạn bè xây dựng quỹ khuyến học với mục đích

giúp đỡ các cháu có điều kiện học hành Lúc

đầu, tôi xác định gọi là Quỹ khuyến học Gò Nổi,

nhưng cán bộ chính quyền cũng như nhân dân

địa phương không nhất trí Họ yêu cầu quỹ này

phải mang tên tôi, nghĩa là Quỹ khuyến học Trần Tiến Cung Tôi xin chữa lại là Quỹ khuyến học Điện Trung do tôi làm chủ tịch danh dự Chỉ sau hơn một năm hoạt động, Quỹ đã được các tấm lòng hảo tâm đóng góp trên 150 triệu đồng” Bên cạnh việc báo đáp công ơn của nhân dân vùng Gò Nổi, Thiếu tướng Trần Tiến Cung còn tham gia xây dựng Nhà tình nghĩa cho các gia đình chính sách ở xã Nghĩa Hòa (Tư Nghĩa, Quảng Ngãi) như gia đình bà Võ Thị Khánh, bà Phạm Thị Trà Cảm động biết bao khi nghe mọi người thuật chuyện vị tướng già mỗi lần vào Thành phố Hồ Chí Minh thăm con cháu đều chủ động đến các doanh nghiệp, cơ quan xin viện trợ, giúp đỡ các địa phương vùng sâu, vùng xa ở Đà Nẵng còn nhiều khó khăn Mỗi lần như vậy, ông lại mang về hàng trăm bộ quần áo tặng đồng bào các xã Hòa Bắc, Hòa Ninh

Chia tay Thiếu tướng Trần Tiến Cung, chúng tôi mang theo nhận xét về ông của nhân dân địa phương: “Vị tướng nặng lòng tri ân”; để ghi nhớ những việc ông đã làm trong nửa cuối cuộc đời Đồng thời, mọi người cũng cho biết thêm, hiện nay gia đình Thiếu tướng Trần Tiến Cung đang nhận đỡ đầu cháu Mai Thi, là con mồ côi, đảm bảo cho cháu học tập từ lớp 1 đến lớp 12 Bây giờ, Mai Thi là học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Lý Công Uẩn (Hải Châu, Đà Nẵng) Nghe tin này, bất chợt trong tôi vang lên câu hỏi: “Có phải ông đang ươm mầm “nhân ái” cho thế hệ sau?”.n

Thiếu tướng Trần Tiến Cung dự lễ trao học bổng cho học sinh giỏi xã Điện Trung (Điện Bàn, Quảng Nam).

Trang 12

Lý Nhã Kỳ là nghệ danh (Lý là tên người bố đã mất

của cô; Nhã là từ chữ Nhàn (tên) Nhã lấy ra; Kỳ là do cô “tự nhận thấy cuộc đời mình đôi khi đón nhận những chuyện bất ngờ, kỳ diệu”), còn tên thật của cô là Trần Thị Thanh Nhàn, sinh ngày 19/7/1982, quê gốc tỉnh Thái Bình, lớn lên ở Vũng Tầu Năm 16 tuổi, Lý Nhã Kỳ theo gia đình sang sinh sống ở CHLB Đức Là kiều nữ nhưng cô thích hoa xương rồng (vì thế nickname của cô là Hoa Xương rồng)

Là diễn viên tài năng, Lý Nhã Kỳ được nhiều đạo diễn nổi tiếng mời tham gia trên nhiều lĩnh vực nghệ thuật Và,

ở loại hình nào cô cũng để lại ấn tượng tốt đẹp, đáng ghi nhớ trong lòng người xem

Ở lĩnh vực điện ảnh, cô đã tham gia đóng phim cả ở trong nước và nước ngoài Có thể kể đến những phim

Con gái mạng Thủy, đứng chữ Nhâm (Nhâm Tuất, 1982), xinh đẹp, giỏi 3 ngoại ngữ (Đức, Anh, Hoa), không chỉ là diễn viên tài năng/đa năng với nhiều vai diễn thành công, là chủ doanh nghiệp tư nhân giầu có, mà còn nổi bật trong các hoạt động xã hội - từ thiện trong nước và quốc tế, là Chủ tịch Quỹ Nhân đạo Sheen Hok tại Việt Nam, được nhiều tổ chức mời làm Đại sứ ở nhiều lĩnh vực, và mới đây nhất, cô được Bộ VH-TT&DL “chọn mặt gửi vàng”, trao sứ mệnh cao cả và thiêng liêng - Đại sứ

Du lịch Việt Nam

Người sinh ra để đón nhận những điều bất ngờ, kỳ diệu ấy là kiều nữ Lý Nhã Kỳ.

nguyễn minh hoàng

l

Lý Nhã Kỳ

Người sinh ra vừa để đón nhận vừa tạo

nên những điều bất ngờ và kỳ diệu

Trang 13

như: Tình yêu còn mãi (vai Trúc), Chuyện tình

yêu (vai Hoài Thu), Ghen (vai Ngọc Hoàn), Giá

mua một Thượng đế (vai Thạch Thảo), Kiều nữ

và đại gia (Diễm Kiều), Chiếc giường chia đôi

(vai Mỹ Anh), Bước chân hoàn vũ, Thượng Hải

(tham gia phim này có các diển viên nổi tiếng

như John Paul Cusack, Chu Nhuận Phát, Củng

Lợi,…), Vàng trong cát, Thám tử tư, Gió nghịch

mùa, Mười,….

Lý Nhã Kỳ còn tham gia diễn xuất Video Clip

âm nhạc, kịch nói Lần đầu tiên tham gia diễn

kịch, cô vào vai cô gái Pháp, người yêu của viên

Đại úy pháo binh Pháp chiến đấu ở Điện Biên

Phủ có tên là Juliet trong vở kịch Đại tướng Võ

Nguyên Giáp và bản giao hưởng Điện Biên.

Là diễn viên nổi tiếng, xinh đẹp và có tấm lòng

nhân ái, Lý Nhã Kỳ đã được mời làm Đại sứ trên

nhiều lĩnh vực:

Năm 2008, Lý Nhã Kỳ, Hồng Nhung và Giáng

My là ba người đầu tiên ở Việt Nam làm Đại sứ

cho dòng xe C-Class và E – Class của hãng xe

danh tiếng Mercedes – Benz tại Việt Nam Hãng

máy tính Acer Aspire One đã chọn cô là đại diện

hình ảnh của hãng tại Việt Nam

Cũng trong năm 2008, Hãng Mỹ phẩm Avon

mời cô làm Đại sứ trong chương trình “Avon'S

Empowerment Bracelet” gây quỹ giúp đỡ phụ nữ

trên toàn thế giới đang chịu cảnh ngược đãi và

bạo lực trong gia đình hay có những hoàn cảnh

bất hạnh trên toàn thế giới

Năm 2009, Lý Nhã Kỳ được mời làm Đại sứ Nụ

cười tại Việt Nam cho tổ chức Operation Smile,

một tổ chức phi chính phủ chuyên cung cấp các

dịch vụ y tế và phẫu thuật chỉnh hình miễn phí

cho trẻ em và thanh niên bị dị tật khe hở môi,

hàm ếch Tài tử điện ảnh Mỹ gốc Hoa nổi tiếng

Thành Long cũng làm Đại sứ Nụ cười cho tổ chức

này Chia sẻ cảm xúc của mình trong sứ mệnh

cao cả mang lại tiếng cười, mang lại niềm vui cho

bao hoàn cảnh bất hạnh, Lý Nhã Kỳ đã khóc:

“Khác với mường tượng của bản thân, tôi làm Đại

sứ nụ cười không phải để cười mà để … khóc”

Trên cương vị này, cô có cơ hội để thực hiện tâm

nguyện cuộc đời mình đã ấp ủ bao lâu nay là

được góp phần mang lại nụ cười cho những trẻ

em nghèo, khuyết tật trên quê hương Việt Nam

Bất ngờ nối tiếp bất ngờ, sự kỳ diệu nối tiếp kỳ

diệu, năm 2009, Lý Nhã Kỳ lại được một tổ chức

nhân đạo quốc tế “chọn mặt gửi vàng” Sự kiện

này diễn ra vào cuối năm 2009, Lý Nhã Kỳ sang Trung Quốc tham dự Lễ trao giảI từ thiện của Liên đoàn Báo chí Trung Quốc theo lời mời của Bà Alice Chiu – Chủ tịch Tập đoàn Henyep, đồng thời là người sáng lập Quỹ Nhân đạo Sheen Hok Tại đây, Lý Nhã Kỳ đã có cuộc gặp gỡ với Mark Obama Ndesandjo, em trai của Tổng thống đương nhiệm Mỹ Barack Obama Chuyến đi này đã đưa Lý Nhã Kỳ sang một bước ngoặt mới trong cuộc sống, gắn bó lâu dài với hoạt động nhân đạo Lý Nhã Kỳ đã lọt vào con mắt xanh của bà Alie Chiu – người sáng lập và là Chủ tịch Quỹ từ thiện quốc tế Sheen Hok ra đời tháng 7/1994 tại Hồng Kông nhằm giúp đỡ những người khuyết tật ốm đau và hỗ trợ các suất học bổng cho những cá nhân nỗ lực trong cuộc sống Cô đã được bà “chọn mặt gửi vàng” Tâm sự về duyên nghiệp này, bà Chiu kể: “Năm 2009, tôi sang Việt Nam tham dự tiệc gây Quỹ Operation Smile cùng diễn viên Thành Long và tình cờ gặp Lý Nhã Kỳ Khi đó, tôi chưa biết Kỳ là diễn viên nổi tiếng, chỉ thấy cô ấy rất xinh đẹp và nhân hậu nên nhận làm con nuôi Tôi vốn rất bận rộn nên trước Kỳ, chưa từng nhận

ai làm con nuôi cả Tôi rất xúc động vì Kỳ đã bỏ nhiều thời gian , lùi các công việc lại để giúp tôi phát triển Quỹ Sheen Hok tại Việt Nam”

Ngày 16/5/2010, Lý Nhã Kỳ chính thức nhận giấp phép hoạt động trên cương vị Chủ tịch Quỹ Sheen Hok tại Việt Nam Cô tâm sự “Tôi đã đi thăm nhiều làng xã, đến nhiều bệnh viện, chứng kiến nhiều cảnh ngộ khổ đau của các em nhỏ bị bệnh tật về mắt Tôi muốn đưa Sheen Hok về Việt Nam, kêu gọi các tấm lòng hảo tâm làm giảm bớt khổ đau của những số phận không may mắn” Trong dịp ra mắt, Quỹ Sheen Hok quốc tế đã gửi tặng 50.000 USD Lý Nhã Kỳ đã không phụ lòng tin của những người kỳ vọng vào hoạt động của Sheen Hok Việt Nam, khi đã tổ chức thành công tiệc ra mắt và vận động gây Quỹ được hơn 2 tỷ đồng tại Khách sạn Intercontinental Hà Nội Hoạt động đầu tiên của Quỹ trong năm 2010 – 2011 là dành 200.000 USD cho hoạt động mổ mắt miễn phí cho ít nhất 200 trẻ em khiếm thị dưới 15 tuổi

ở Việt Nam

Mặc dù lịch làm việc dày đặc, áp lực đối với một người của công chúng lại rất lớn, song khi đã nhận lời làm Đại sứ cho những hoạt động nhân đạo, Lý Nhã Kỳ đã luôn cố gắng, nhiều khi đến vắt kiệt sức để vừa hoàn thành tốt những vai diễn,

Trang 14

công việc kinh doanh có lãi, vừa đảm nhiệm tốt

vai trò đại sứ của mình Cô đồng hành với những

cuộc phẫu thuật tìm lại nụ cười cho tuổi thơ trên

mọi miền đất nước Gần đây nhất, sau khi được

vinh dự nhận trọng trách Đại sứ Du lịch Việt Nam

mà không đòi hỏi gì nhiều ở nhà nước, sẵn sàng

đóng góp tài năng và tài chính, cô đã cùng đứng

dưới trời nắng hàng giờ liền để vận động quyên

góp ủng hộ Quỹ từ thiện Người ta thấy cô hạnh

phúc khi nhìn thấy những đôi môi lành lặn trở lại

Cô tâm sự, thêm một nụ cười không chỉ làm cho

một khuôn mặt các em nhỏ đẹp hơn, mà thêm

một nụ cười còn giúp cho cộng đồng thân ái hơn,

người người sống bao dung hơn Vì lẽ đó, Lý Nhã

Kỳ đã gạt bỏ qua hết những ghen ghét, thị phi luôn bủa vây quanh mình và cả những nghi kỵ của một số người thiếu hiểu biết về động cơ làm từ thiện của cô trên không ít phương tiện truyền thông

Bởi, đúng như cô tâm sự khi lấy nghệ danh (Lý Nhã) Kỳ: Cô là người sinh ra để đón nhận và tạo nên những bất ngờ và kỳ diệu Chúng ta có quyền hy vọng và tin tưởng ở những bất ngờ và kỳ diệu ở Đại sứ Du lịch Việt Nam Lý Nhã Kỳ sẽ đem đến Hình ảnh Đại sứ Du lịch Việt Nam với tà áo dài in Hoa Sen – Quốc Hoa Việt Nam sẽ làm rạng rỡ hình ảnh đất nước, đưa Du lịch Việt Nam cất cánh trong tương lai n

Tâm tràn thiện hạnh cao thanh nhã

Tài vượt minh tinh đẹp diệu kỳ

Phó TBT tạp chí Văn Hiến Trần Đức Trung chụp ảnh lưu niệm với Lý Nhã Kỳ khi cô đến thăm văn phòng Tạp chí

Lý Nhã Kỳ chụp ảnh lưu niệm với Giáo sư Hoàng Chương - Tổng Giám đốc

Trung tâm nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc Việt Nam

Trang 15

Trường THPT Cao Phong

NGUYỆN xỨNG VỚI

BÚT dANH

CỦA GS VUõ KHIÊU

Cuối tháng 8 vừa qua, lần đầu tiên UBND

tỉnh Nam Định ban hành quyết định

chuyển đổi Trường THPT dân lập Xuân

Trường sang loại hình tư thục Để đạt mục tiêu

có những lớp học sinh được rèn luyện đầy đủ

về nhân cách và kiến thức, trở thành người có

nhân cách, trí tuệ, để xây dựng một tương lai

tốt đẹp cho bản thân, cho gia đình và cho xã

hội, việc đặt tên trường được ban lãnh đạo nhà

trường đặc biệt quan tâm

Được sự đồng ý của GS AHLĐ Vũ Khiêu –

Một người con của quê hương, trường đã chính

thức mang tên Trường THPT Cao Phong

Cao Phong-là phong thái cao cả, là chữ mà

Cao Bá Quát dùng để ca ngợi Chu Văn An, một

người thầy tiêu biểu, một nhân cách lớn của dân

tộc ta, được GS Vũ Khiêu lấy làm bút danh của

ông Trường THPT Cao Phong đặt tại xã Xuân

Thượng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định

Việc đầu tư vào trường THPT Cao Phong để

trường trở thành trường tư thục có chất lượng

tại huyện Xuân Trường là quyết định hướng đến

mục tiêu nâng cao hơn nữa chất lượng dạy và

học thông qua xã hội hóa mạnh mẽ trong lĩnh

vực giáo dục

Hội đồng quản trị (HĐQT), Ban Giám hiệu

trường THPT Cao Phong đã tập trung đầu tư có

hiệu quả theo các quy định của pháp luật, các

chủ trương, quyết định thể hiện quyết tâm đột

phá về chất lượng giáo dục Để có học sinh giỏi

và đạt được mục tiêu “dạy thực chất, học thực chất” đã đề ra, yếu tố đầu tiên là phải có đội ngũ giáo viên giỏi, tâm huyết với nghề

Vì vậy, Nhà trường cũng đã xây dựng cơ chế

ưu đãi về tuyển dụng để đón nhận các giáo viên giỏi ở bất cứ nơi đâu về giảng dạy tại trường với mức lương và các chế độ xứng đáng với trình độ và tâm huyết nghề nghiệp

Ngay năm đầu, việc tuyển sinh các học sinh trong tỉnh, huyện, THPT Cao Phong đã đưa ra những thông điệp mạnh trong công tác tuyển sinh lớp 10 năm học tiếp theo

Thầy Mai Văn Hấn, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Chúng tôi quyết tâm đi vào xây dựng trường THPT Cao Phong chất lượng cao ngay từ năm học tới Trường sẽ tuyển sinh trên toàn tỉnh Nam Định Các học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2011-2012 sẽ được ưu tiên xét tuyển”

Từ những ý nghĩa trên, mục tiêu cuối cùng của nhà trường là có những lớp học sinh được rèn luyện đầy đủ về nhân cách và kiến thức, trở thành người có trí tuệ, hữu dụng; từ những tri thức thu nhận được trong quá trình học tập, các

em sẽ có thể xây dựng một tương lai tốt đẹp cho bản thân, cho gia đình và cho xã hội

Dạy cho học sinh có ý thức mình là một con người, biết tự giác, tự chủ, tự quản lấy cuộc đời mà rèn luyện và học tập để chuẩn bị cho mình một tương lai tốt đẹp.n

Pv

l

Thầy và trò Trường THPT Cao Phong

Trang 16

Chương trình

“CHẮP CÁNH ƯỚC MƠ, VƯỢT SÔNG HỒ TÌM CHỮ”

Đạt kết quả tốt đẹp

Chương trình thu hút sự tham dự của nhiều

người hoạt động khuyến học, nhiều học sinh,

sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong

học tập, nhiều nhà hảo tâm có nhiệt tình đồng

hành với chương trình GS Hoàng Chương,

Tổng Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo

tồn và phát huy văn hóa dân tộc, cũng đã có

những hành động quan trọng giúp chương trình

đạt kết quả tốt

Sự đan xen giữa các tiết mục nghệ thuật

sinh động, hấp dẫn và giao lưu với đại diện Hội

Khuyến học Việt Nam, đại diện nhà tài trợ cùng

học sinh khiếm thị học giỏi, đã tạo nên sự hấp

dẫn, cảm động cho chương trình Tại buổi giao

lưu, hàng trăm học sinh, sinh viên đã được nhận

tiền tài trợ, sổ tiết kiệm, sổ bảo hiểm

Sau hơn 2 tháng triển khai và phát động, chương trình đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ từ các nhà hảo tâm, các doanh nhân, doanh nghiệp trên toàn quốc như: Tổng công ty CP Bảo hiểm bưu điện tham gia ủng hộ 1.060 thẻ bảo hiểm, mỗi thẻ giá trị 5 triệu đồng với tổng giá trị bảo hiểm tương đương 5,6 tỷ đồng Quỹ học bổng Thắp sáng niềm tin sáng lập bởi Tổng Công ty Tài chính CP Dầu Khí Việt Nam ủng hộ 2 tỷ đồng học bổng toàn phần cho các tân sinh viên trong 05 năm và 10 xuất học bổng: 60 triệu đồng cùng 5000 cuốn vở tương đương 15 triệu đồng Tổ chức từ thiện In Sewa Ltd: 240 xuất học bổng, mỗi xuất 6.000.000 đồng, tương

hoài an

l

Tối 24 tháng 9 năm 2011, tại Nhà hát Lớn Hà Nội đã diễn ra chương trình giao lưu nghệ thuật

“Chắp cánh ước mơ – Vượt sông hồ tìm chữ”,

do Hội Khuyến học Việt Nam, Nhà Xuất bản Dân trí và tập đoàn Truyền thống quốc gia Việt Nam tổ chức, được truyền hình trực tiếp trên VTV2.

Hình ảnh đêm giao lưu

Trang 17

hoài an

l

đương 1,44 tỷ đồng cho các sinh viên khuyết tật giai đoạn 2011 – 2014 Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam ủng hộ 30 sổ tiết kiệm tương đương 150.000.000 đồng Bệnh viện Tim Hà Nội ủng hộ 02 ca mổ tim tương đương 150.000.000 đồng Công ty TNHH Tâm Hương

- Nha Trang, Khánh Hoà: 100,000,000 đồng

Công ty Sữa đậu nành Việt Nam Vinasoy ủng hộ

40 sổ tiết kiệm tương đương 100.000.000đồng

Công ty TNHH Nam Thanh ủng hộ 10 sổ tiết kiệm tương đương 50,000,000đồng, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á: 40,000,000 đồng Công

ty CP Kính mắt Hà Nội ủng hộ 200 chiếc kính mắt Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ kỹ thuật Lạc Việt ủng hộ 05 sổ tiết kiệm tương đương 30.000.000 đồng Trung tâm Dạy nghề Thanh Xuân: 20,000,000 đồng Công ty CP tư vấn xây dựng Điện 1: 20,000,000 đồng Công

ty TNHH Cơ khí Đúc Nam Ninh: 11,000,000 đồng Công ty CP Viễn thông tin học Điện tử:

10.000.000 đồng Công ty CP tư vấn Đầu tư và xây dựng Mỏ: 5.000.000 đồng, Phòng Giáo dục - Đào tạo Quận Thanh Xuân: 5.000.000 đồng… Nhiều tổ chức, cá nhân, cùng các nhà hảo tâm khác đã tham gia ủng hộ từ thiện với nhiều hình thức khác nhau

Sơ kết đợt đầu, Chương trình đã nhận được sự tài trợ tương đương hơn 10 tỷ đồng

Ban tổ chức đã trao tặng cho các em học

sinh có hoàn cảnh khó khăn trên toàn quốc hàng nghìn thẻ bảo hiểm mỗi thẻ giá trị là 5 triệu đồng với tổng số tiền gần 6 tỷ đồng và hàng trăm xuất học bổng với tổng số tiền lên tới gần 4 tỷ đồng, 85 sổ tiết kiệm với tổng số tiền gần 400 triệu đồng, 02 ca mổ tim: 150 triệu đồng cùng hàng chục chiếc xe đạp cho trẻ em vùng sâu, vùng xa nhân dịp khai giảng năm học mới 2011 với tổng giá trị tương đương hơn

10 tỷ đồng Đóng góp một phần không nhỏ vào việc tổ chức thành công chương trình giao lưu nghệ thuật là các đơn vị đã tích cực tham gia hỗ trợ, tài trợ về vật chất và tài chính Đặc biệt là Nhà tài trợ chính: Công ty CP Đầu tư Xuất Nhập khẩu Thuận Phát & các đơn vị tham gia đồng tài trợ như: Tập đoàn Năm Sao, Tổng Công

ty CP Bảo hiểm Bưu điện, Tổng Công ty Xây dựng Công trình Giao thông 4 cùng một số đơn vị khác đã góp phần chắp cánh cho những ước mơ nhỏ bé của các em trở thành hiện thực để trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là mầm xanh của đất nước

Chương trình “Chắp cánh ước mơ – Vượt sông hồ tìm chữ” là một hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 15 năm ngày Thành lập Hội khuyến học Việt Nam (02/10/1996 - 02/10/2011), ngày Khuyến học Việt Nam (02/10/2011.n

Trang 18

Nguyễn Biểu, người làng Nội Diên, nay

là xã Đức Diên, huyện Đức Thọ, tỉnh

Hà Tĩnh Đến nay không rõ Nguyễn

Biểu sinh năm nào, chỉ biết ông mất năm 1413

Nguyễn Biểu thi đỗ Thái học sinh (Tiến sĩ) đời

Trần Trùng Quang Ông là người tính thẳng

thắn, dám nói thật, được phong chức Điện tiền

thị Ngự sử Ông có công giúp Trần Quý Khoáng

khôi phục nhà Trần

Mùa hạ, tháng 4 năm Quý Tỵ (1413), tướng

nhà Minh là Trương Phụ đánh vào Nghệ An,

vua Trùng Quang chạy vào Hóa Châu Vua sai

Nguyễn Biểu làm sứ giả đến trại Trương Phụ

cầu phong Quan quân Trương Phụ hạch sách,

vặn hỏi rất trịch thượng, nhưng Nguyễn Biểu

vẫn không hề nao núng, đối đáp cứng cỏi Để

uy hiếp Nguyễn Biểu, Trương Phụ sai dọn một

mâm cơm trên để một chiếc đầu lâu người luộc

chín Không hề sợ hãi, Nguyễn Biểu thản nhiên

nói: “A! Người Nam lại được ăn đầu người Bắc”, rồi ung dung ngồi lấy đũa khoét hai mắt đầu lâu chấm tương nhai ngon lành, khiến quan quân nhà Ngô vô cùng kinh hãi Trong bữa tiệc kỳ quái này, ông đã ngâm vang bài thơ: “Ăn cỗ đầu người”, với những câu (Dịch):

Ngọc thiện trân tu đã đủ mùi Gia hào thêm có cỗ đầu người Nem công chả phượng còn thua béo Thịt gấu gan lân hẳn kém tươi

Ca lối lộc minh sọ cũng một Vật bầy thỏ thủ bội hơn mười Kia kìa ngon ngọt tầy vai lợn Tráng sĩ như Phàn tiếng để đời

(Phàn Khoái, tướng của Hán Cao Tổ trong tiệc Hồng Môn ăn cả vai lợn)

Trương Phụ hay tin rất cảm phục, đối xử tử tế, rồi cho ông về Nhân đó, Trương Phụ hỏi tên hàng thần Phan Liêu: “Nguyễn Biểu là người

MỘT LỜI

MẮNG GIẶC

Việc giữ vững tư thế, bảo vệ quốc sỉ và quyền lợi của quốc gia, dân tộc mình là trọng trách, luôn được các sứ giả, các nhà ngoại giao đặt lên hàng đầu, không quản an nguy của tính mạng mình Trong lịch sử ngoại giao thế giới, đã có nhiều tấm gương những sứ giả, những nhà ngoại giao vì nước quên thân, giữ gìn quốc thể và khí tiết của mình Song, trên thế giới, đến nay, mới chỉ thấy có một sứ giả vì thể diện quốc gia, khí phách dân tộc, mà bình thản “ăn cỗ đầu người” do giặc dọn ra để uy hiếp, làm cho quân giặc khiếp đảm Ông còn liên mồm chửi mắng vạch trần tội ác của quân xâm lược cho đến khi bị chúng giết chết.

Vị sứ giả đó là Nguyễn Biểu.

nguyễn thùy Linh

l

HIEàN TÀI ĐẤT VIỆT

Trang 19

thế nào?” Phan Liêu nói: “Người ấy là hào kiệt

ở An Nam, muốn lấy nước Nam mà không có

người này thì việc không xong” Trương Phụ đổi

ý, cho quân đuổi theo bắt lại hòng mua chuộc

ông Trước mặt Trương Phụ, chúng bắt ông quì

lạy, nhưng ông không chịu, vẫn đứng thẳng, hiên

ngang không hề run sợ Phụ mắng ông vô lễ

Ông mắng lại Phụ là quân bất nhân, đã hứa lập

con cháu nhà Trần làm vua, lại đặt quận huyện,

không những chỉ cướp vàng bạc, châu báu, lại

còn giết hại dân lành, thực là bạo ngược Biết là

không khuất phục được Nguyễn Biểu, Trương

Phụ sai trói ông vào trụ cầu Yên Quốc (tức cầu

Lam trên nhánh con sông Lam), để nước thủy

triều dâng lên dìm chết ông Mặc dù tay chân bị

trói nhưng Nguyễn Biểu vẫn lấy móng tay vạch

vào trụ cột cầu 8 chữ: “Thất nguyệt, sơ nhất nhật,

Nguyễn Biểu tử” (Mồng 1 tháng 7 Nguyễn Biểu

chết) và liên mồm chửi mắng Trương Phụ Lòng

trung và khí phách cương cường của ông lay

động cả đất trời Suốt 3 ngày liền sau khi Nguyễn

Biểu bị trói, thủy triều chỉ dâng đến chân ông rồi

lại rút Cho rằng Nguyễn Biểu được thủy thần

phù trợ, Trương Phụ sai đưa ông lên trước đền

Yên Quốc đánh chết Giết Nguyễn Biểu, nhưng

Trương Phụ vẫn cảm phục nghĩa khí của ông,

cho dân đem thi hài ông về mai táng ở quê nhà

Được tin Nguyễn Biểu bị giặc hãm hại, vua

Trùng Quang vô cùng thương xót, làm bài văn tế

Nhà sư chùa Yên Quốc cũng soạn bài văn làm

lễ cầu siêu cho ông (bài văn hiện nay vẫn còn,

lưu tại nhà thờ họ Nguyễn ở Yên Hồ, Hà Tĩnh)

Dân chúng Nghệ Tĩnh tôn Nguyễn Biểu là Nghĩa

Vương, lập đền thờ Đền Nghĩa Vương ở làng

Nội Diên, xã Yên Hồ, huyện La Sơn ( nay là xã

Yên Hồ, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh) Khoảng

niên hiệu Hồng Đức, vua Lê Thánh Tông cho lập

miếu thờ Nghĩa Vương ở Bình Hồ, ban ruộng tế

cho dân sở tại và hai thừa tự trông nom việc thờ

cúng, lại giao cho trấn quan mỗi năm một lần về

tế Về sau, tuy không còn lệ quốc tế, nhưng từ

đó đến nay, nhân dân địa phương vẫn thờ phụng

Nghĩa Vương như là vị Thành hoàng làng Ngôi

đền cũng được bảo vệ, trùng tu thường xuyên

Ở các làng Phúc Hải, Yên Thái, Yên Cư, Hưng

Nhân (Hưng Nguyên, Nghệ An) gần chỗ Nguyễn

Biểu bị hại đều có đền thờ Nghĩa Vương Ở làng

Hưng Nhân có 2 đền, gọi là đền Yên Quốc, nay

một đền không còn Trong ngôi đền hiện còn có

2 tấm bia đá Một tấm ghi thân thế, sự nghiệp và bài minh ca tụng Nguyễn Biểu đề ngày mồng 2 tháng 5, năm Tự Đức thứ 28 (15-6-1875) do Cử nhân Hoàng Xuân Phong soạn Tấm bia thứ hai

do dân hai thôn Nội Diên và Yên Phúc xã Yên Hồ dựng năm Tự Đức thứ 30, do Cử nhân Lê Viết Huy soạn

Khi Lê Thái Tổ đánh quân Minh ở Bình Than, Nguyễn Biểu báo mộng sẽ đến giúp Quả nhiên, trận ấy quân Lê Lợi thắng to Sau ngày đại định, xét công, nhà vua sắc phong thần cho Nguyễn Biểu là “Nghĩa sĩ linh ứng uy linh trợ thuận đại thần” và ban tước cho các con ông Các đời vua triều Lê, Nguyễn đều có sắc phong, suy tôn, ca ngợi khí phách Nguyễn Biểu Từ bao đời nay, những ngôi đền thờ Nghĩa Vương Nguyễn Biểu luôn là chốn thiêng liêng đối với nhân dân và những người trung nghĩa Người đời sau có bài thơ ca ngợi lòng yêu nước và khí phách hiên ngang trước kẻ thù của Nguyễn Biểu, trong đó có câu:

Nhất thanh mạ tặc kinh thiên địa Bát tự đề kiều khắp quỉ thần

Đền thờ Nguyễn Biểu ở Lam Thành

Trang 20

Người đảng viên kiên trung

Sớm giác ngộ tư tưởng yêu nước, năm 1930,

Mười Thập (tên thường gọi) bắt đầu tham gia

Nông hội đỏ, thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin liên

lạc Năm 1931, bà được kết nạp vào Đảng Cộng

sản Đông Dương và hoạt động trong phong trào

cách mạng ở tỉnh Mỹ Tho Năm 1933, bà được

tổ chức phân công lên Sài Gòn hoạt động Tại

đây, bà đã thâm nhập vào cuộc sống công nhân,

thợ thuyền, những người lao động nghèo khổ để

tuyên truyền giác ngộ họ vùng lên đấu tranh, gây

dựng cơ sở phục vụ cho cuộc đấu tranh cách

mạng

Ý thức được trách nhiệm của người cộng sản

đối với đồng bào và Tổ quốc, ngoài việc hoàn

thành các hoạt động được Đảng phân công, bà

luôn chăm chú học tập, đọc sách báo tiến bộ,

các chỉ thị, nghị quyết để hiểu rõ đường lối chủ trương của Đảng, đồng thời tự rèn luyện ý chí cách mạng, thường xuyên luyện tập để có sức làm việc dẻo dai, vượt mọi khó khăn, gian khổ, phục vụ lâu dài cho cách mạng

Tháng 4/1935, bà được bầu làm Ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ, nhưng sau đó không bao lâu bà bị thực dân Pháp bắt giam tại Khám Lớn, Sài Gòn Mặc dù bị địch đánh đập dã man, tra tấn bằng đủ mọi cực hình, bà vẫn một lòng kiên trung với cách mạng Vì thế, kẻ thù không thể moi được ở người nữ đảng viên này bất cứ một thông tin nào về tổ chức cách mạng

Những năm 1935-1936, Mặt trận Bình dân lên nắm chính quyền ở Pháp, chế độ dân chủ được mở rộng, sự hà khắc đối với các nước thuộc địa cũng được nới lỏng hơn, bà Nguyễn Thị Thập và

Nguyễn Thị Thập, tên thật là Nguyễn Thị Ngọc Tốt, sinh năm 1908 trong một gia đình nông dân nghèo ở xã Long Hưng, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (nay là tỉnh Tiền Giang) Đương thời trên cương vị là Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại biểu Quốc hội liên tục từ khóa I đến khóa

VI, Phó chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội từ khóa III đến khóa VI, Ủy viên BCH TW Đảng các khóa III và IV, Chủ tịch Hội LHPNVN, bà đã dành nhiều tâm huyết trong sự nghiệp giải phóng phụ nữ, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước Với những công lao đóng góp của bà cho sự nghiệp cách mạng, bà đã được trao tặng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng, Huân chương Sao vàng - huân chương cao quý nhất của Nhà nước ta Bà còn được phong tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" và nhiều phần thưởng cao quý khác.

nguyễn thị thập

Người con ưu tú của Nam Bộ thành đồng

Bà Nguyễn Thị Thập

vĩnh sơn

l

Trang 21

một số tù nhân chính trị chưa thành án được trả tự do Trở về quê hương, Mười Thập hoạt động càng năng nổ hơn, dấu chân bà in khắp các tỉnh Tân An, Mỹ Tho, Bến Tre, Bạc Liêu, Vĩnh Long,

Tháng 4/1937, bà đã lãnh đạo nhân dân xã Long Hưng đấu tranh chống thuế thân, bị địch bắt tù 6 tháng Ra tù, bà lại tiếp tục hoạt động và chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ diễn ra vào tháng 11/1940 Người nông dân Long Hưng thường bảo nhau: "Không nổi dậy đánh bọn thực dân, phong kiến thì chúng cũng giết mình!" Bởi vậy, phần lớn người dân nơi đây một lòng một dạ theo Đảng

Thế chiến II bùng nổ, phát xít Nhật nhảy vào Đông Dương, Pháp đầu hàng, nhân dân ta một cổ hai tròng đã cực khổ lại càng trở nên cùng cực khiến các tầng lớp nhân dân ta càng sục sôi căm thù, phong trào đấu tranh lan rộng khắp các tỉnh Nam Bộ

Chính quyền thực dân thẳng tay đàn áp, mùa hè năm 1940, lính Pháp kéo vào Long Hưng bắt

đi biệt xứ một loạt đảng viên, trong đó có Tám

Cảnh và đồng chí Giác, khi ấy Mười Thập đang mang thai đứa con trai đầu lòng Không bao lâu sau, bà đang làm nhiệm vụ ghi chép, thống kê số tiền vừa quyên góp để mua vũ khí, thì tên Rôbe Trần Chánh, một tên cò mật thám khét tiếng tàn ác, cùng đồng bọn ập tới bắt đưa đi

Không sợ chết, bà chỉ lo những giấy tờ bí mật và cả một số tiền lớn vẫn còn nằm nguyên trong túi, chưa kịp thủ tiêu Đang mông lung suy tính, thì may quá gặp một em gái cùng lối xóm, trạc 15-16 tuổi, Mười Thập bảo em: "Cháu nè, cô bị bắt rồi, cháu ở lại mạnh giỏi nghe!" Qua em gái đó, Mười Thập có ý báo cho làng xóm biết tin mình đã bị bắt để những người dính dáng đến giấy tờ kịp thời lẩn tránh

Một lúc sau, xảy ra tình huống hết sức bất ngờ: Trên đường dẫn Mười Thập ra ôtô để đưa về bốt Mỹ Tho, hàng trăm nông dân tay gậy, tay giáo mác xông tới, đồng thanh hô lớn: "Phải bắt lấy tên Trần Chánh!" Cả bọn nhốn nháo, không kịp đối phó, chạy thục mạng về phía ôtô Mười Thập cùng tài liệu được cứu thoát Sau lần ấy, người phụ nữ kiên trung Nguyễn Thị Thập đã cùng các đồng chí của mình bắt tay ngay vào việc chuẩn

bị tiến hành Tổng khởi nghĩa (8/1945) ở các tỉnh đồng bằng Nam Bộ

Cuộc Tổng khởi nghĩa mùa thu năm 1945 đã giành thắng lợi trong cả nước, bà được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa I Sau đó, bà được Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ trở về miền Nam hoạt động Tại đây bà lãnh đạo phong trào phụ nữ Nam Bộ đấu tranh và tổ chức các đoàn thể quần chúng Từ năm 1947

Bà Nguyễn Thị Thập (thứ hai từ trái sang) nói chuyện thân mật với các đại biểu tại Đại hội lần IV Hội LHPNVN 3-1974

vĩnh sơn

l

Trang 22

đến năm 1952, bà là Hội trưởng Hội Phụ nữ cứu

quốc Nam Bộ

Hết lòng với phong trào phụ nữ

Sau khi ký Hiệp định Giơnevơ theo chỉ đạo của

Trung ương, bà Nguyễn Thị Thập tập kết ra miền

Bắc và suốt từ đó bà dành toàn bộ tâm trí và sức

lực cho sự nghiệp giải phóng phụ nữ

Với cương vị là Chủ tịch Hội LHPNVN, đại biểu

Quốc hội, bà đã dành nhiều thời gian để đến với

các cấp Hội, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của

chị em phụ nữ để kiến nghị với Đảng và Nhà

nước xây dựng một bộ luật về hôn nhân và gia

đình cho phù hợp với đạo đức xã hội chủ nghĩa

Bà cũng dành nhiều tâm huyết để bảo vệ quyền

lợi của phụ nữ và trẻ em, đặc biệt là công tác

đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ cán bộ

nữ

Theo những đề nghị rất cụ thể và thiết thực

của Hội LHPNVN, Đảng và Nhà nước ta đã cho

ra đời ba nghị quyết quan trọng về công tác cán

bộ nữ Các nghị quyết trên từng bước đi vào cuộc

sống thể hiện sự bình đẳng nam nữ

Cũng trong thời gian này, bà Nguyễn Thị Thập

cùng với các đồng chí lãnh đạo Hội LHPNVN đã

phát động nhiều phong trào thi đua yêu nước,

đặc biệt phong trào “Phụ nữ ba đảm đang” đã có

sức mạnh lôi cuốn toàn thể phụ nữ từ thành thị

đến nông thôn hăng hái tham gia để chồng con

yên tâm chiến đấu ngoài mặt trận Phong trào

còn lan tỏa đến nhiều nước trên thế giới

Ngày ấy, ở Cuba đã tổ chức học tập phong

trào Phụ nữ ba đảm đang và đã có 6 vạn phụ

nữ ở nước này đăng ký thực hiện Nhờ vậy hậu

phương lớn miền Bắc đã đáp ứng cho tiền tuyến

lớn miền Nam theo đúng tinh thần "Thóc không

thiếu một cân, quân không thiếu một người", "Tất

cả vì miền Nam ruột thịt" "Tất cả để đánh thắng

giặc Mỹ xâm lược!"

Với những thành tích to lớn đã đạt được, phong

trào Phụ nữ ba đảm đang đã được Bác Hồ, Trung

ương Đảng và Chính phủ tặng danh hiệu "Phụ

nữ Việt Nam dũng cảm, đảm đang chống Mỹ,

cứu nước"

Hơn 20 năm kể từ ngày bà qua đời, nhưng

cuộc đời và những đóng góp to lớn của bà đã trở

thành tấm gương sáng ngời để chị em phụ nữ và

mọi người học tập và noi theo Bà xứng đáng là

người con ưu tú của Nam Bộ Thành Đồng.n

Đỗ Quang

hoa việt

l

vị quan thương dân

Danh nhân Đỗ Quang còn gọi là Đỗ

Tông Quang sinh ngày 25 tháng 9 năm Đinh Mão ( 1807) trong một gia đình khoa bảng ở xã Hoa Điếm, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương Năm 1827 ông được xung chức hành tẩu Bộ Binh Năm 25 tuổi ông thi đỗ Đồng Tiến sỹ

Khoa thi năm Nhâm Thìn (1832) ông thi đỗ tiến sĩ sau đó lần lượt đảm nhiệm các chức: Tri phủ Diễn Châu, Án sát Quảng Trị, Công bộ Thị Lang, giám khảo trường thi, thăng chức Lang trung, làm giảng quan, duyệt quyển thi đình, thự tham tri Bộ

Trang 23

hoa việt

l

Lễ Ở vị trí nào ông cũng mang hết tài năng và tình cảm của mình chăm lo đời sống nhân dân, thương dân mất mùa đói khổ ông tự giảm thuế cho dân nên bị triều đình trách phạt, phải chịu tội đồ, khi phúc tra ông được minh oan, phục nguyên chức cũ

Năm 1858 thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta, trong thời gian làm Tri phủ Định Tường ông sát cánh cùng Nguyên soái Trương Định dồn lương, đúc súng, phát triển lực lượng chống Pháp ở Gò Công, Gia Định, Chợ Lớn

Năm 1862, triều đình đầu hàng Pháp triệu hồi ông về kinh bổ làm chức Tuần phủ Nam Định nhưng ông từ chối Năm sau, triều đình triệu về Huế làm Tham tri, ông uất ức không chấp hành mệnh lệnh triều đình và dâng sớ từ quan

Trong sớ có đoạn "trộm nghĩ tôi tầm thường kém cỏi không có tài cán gì, nhưng lâu nay quanh quẩn với dân vốn không nghĩ đến ngày được sống trở về, nay tôi được gọi về còn ý nghĩa gì như thế là tôi trên phụ Triều đình dưới phụ trăm họ tội đã rõ ràng không thể chối cãi, nếu nay tôi lại được nhận chức ở địa phương Nam Định biết nói sao đây, đối với công luận thiên hạ biết nói thế

nào Tôi còn chút làm người biết xấu hổ nên cúi đầu xin thu hồi lệnh đã ban bãi chức cho tôi được trở về với vườn ruộng để cho hả cái nỗi phẫn uất của nhân dân, để cho giữ được cái tiết liêm sỉ của hàng thần"

Năm 1864, ông đến miền Hải Dương - Quảng Yên để góp phần ổn định tình hình ở đây Ông được vua Tự Đức đánh giá là vị quan tốt, thương dân như con, trong triều ngoài trấn thanh liêm chính trực, cần mẫn thận trọng, từ Nam ra Bắc mấy bận bôn ba, người người đều ca ngợi

Ông mất năm 1866 và được nhà vua truy tặng

Tư Thiện Đại Phu, Lễ Bộ Thượng Thư và ban tên Thuỵ là Trang Lược Bài vị của ông được thờ

ở đình Hiền Lương- Kinh đô Huế, kính trọng đức tài và công trạng của ông đối với đất nước nhân dân Phương Điếm đã lập bài vị thờ ông ơ,û đình làng, được suy tôn là thành hoàng bản xã

Sự nghiệp xuất chúng của ông thể hiện trong một số lĩnh vực như: nêu gương sáng về sự hiếu học Về giáo dục ông được triều đình giao trọng trách phúc khảo thi Hương, duyệt quyển thi Đình, chủ khảo trường thi Hương, kinh diên giảng nhật quan (Chức quan lo việc giảng kinh sách cho vua và các quan) được giao biên soạn sách, giữ chức Biên tu ở viện Hàn Lâm, làm Quản tu Quốc Tử Giám, là một trong các tác giả của 02 bộ sách Đại Nam Thực lục Tiền biên và Ngọc điệp và nhiều bài thơ hay lưu truyền cho hậu thế, 09 lần được cử đi trông thi các kỳ thi Hương, thi Hội, thi Đình

Về chính trị ông đã giữ nhiều trọng trách của triều đình, từng làm tham tri 04 bộ, Bố chánh, Tuần phủ ở nhiều địa phương từ Bắc vào Nam, từ đó ông hiểu rõ chỗ mạnh yếu của bộ máy nhà nước, thấu hiểu hoàn cảnh của nhân dân

Về quân sự ông là người trong phe chủ chiến, người trợ giúp đắc lực sát cánh cùng Thống tướng Nguyễn Tri Phương và Bình tây Đại nguyên soái Trương Định, góp phần tích cực, lập nhiều chiến công, là người chiến sĩ tiên phong trong thời kỳ đầu chống thực dân Pháp ở thế kỷ XIX, mãi mãi được lịch sử lưu truyền

Di tích đình Phương Điếm và lăng mộ Đỗ Quang được xếp hạng di tích Quốc gia, tại thành phố Hà Nội, Hồ Chí Minh và Hải Dương đều có đường mang tên Đỗ Quang, một người con ưu tú của quê hương đất nước.n

Đình Hậu Bổng (Hải Dương) - Quê hương của danh nhân Đỗ Quang

Trang 24

HÌNH TƯỢNG RÙA Với ba trung tâm văn hĩa đặc sắc nhất của

Thăng Long - Hà Nội

ts nguyễn minh san

l

Trong tâm thức người Việt, (Cụ) Rùa là con vật cao quý bởi sức chịu đựng và sống lâu, một trong TỨ LINH (Long – Ly – Qui – Phụng) Ở lĩnh vực tâm linh, người Việt coi (Cụ) Rùa là vật hợp bởi cả Âm lẫn Dương (bụng phẳng tượng cho Đất - Âm, mai khum khum tượng cho Trời - Dương; vừa sống được dưới Nước - Âm, vừa sống được trên Cạn - Dương Trong sự đối đãi / ứng biến để phát sinh phát triển này, (Cụ) Rùa là biểu tượng của SỰ TRƯỜNG TỒN và HẠNH PHÚC Trên thế giới, tín ngưỡng tôn phong và thờ phụng (Cụ) Rùa xuất hiện ở nhiều nơi Song, hiếm có nơi nào việc tôn phong và thờ phụng (Cụ) Rùa lại sâu đậm như Thăng Long - Hà Nội (Cụ) Rùa gắn bó chặt chẽ, là hạt nhân hình thành 3 trung tâm văn hóa đặc sắc không chỉ của Thủ đô Hà Nội, mà đã là Di sản văn hóa Thế giới: Cổ Loa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Hồ Hoàn Kiếm.

Trang 25

THÀNH CỔ LOA

Văn hóa Rùa xuất hiện sớm nhất ở Hà Nội,

gắn với việc xây dựng và bảo vệ thành Cổ Loa -

một công trình đồ sộ, cổ nhất Đông Nam Á, kinh

đô nước ta thời nước Âu Lạc của Thục An Dương

Vương (khoảng nửa sau thế kỷ III Trước CN)

Truyện cũ kể rằng, sau chiến công vĩ đại

đánh thắng 50 vạn quân xâm lược nhà Tần

(năm 218 Trước CN), Thục An Dương Vương

quyết định dời đô từ Phong Châu (Phú Thọ

ngày nay) về Cổ Loa (Hà Nội ngày nay) Nhà

vua cho xây thành Cổ Loa Việc đắp thành vô

cùng khó khăn gian khổ, nhiều lần, hễ đắp

tới đâu, lại băng lở đến đấy Nhiều đoạn xây

xong, thành lại đổ chỉ trong một đêm Vua bèn

lập đàn trai giới, cầu đảo bách thần

Ngày mồng 7 tháng 3 bỗng thấy một cụ già

từ phương Đông tới trước cửa thành mà than

rằng: “Xây dựng thành này biết bao giờ mới

xong được!” Vua mừng rỡ đón vào trong điện,

thi lễ, hỏi rằng: “Ta đắp thành này đã nhiều

lần băng lở, tốn nhiều công sức mà không

thành, thì là cớ làm sao?” Cụ già đáp: “Sẽ có

sứ Thanh Giang tới cùng nhà vua xây dựng thì

mới thành công” Nói rồi từ biệt ra về Hôm

sau, vua ra cửa Đông chờ đợi, chợt thấy một

(Cụ) Rùa Vàng từ phương Đông lại, nổi lên mặt

nước, nói sõi tiếng người, tự xưng là sứ Thanh

Giang, thông tỏ việc trời đất, âm dương, quỉ

thần Vua mừng rỡ nói: “Điều này chính là điều

mà cụ già đã báo cho ta biết trước”, bèn dùng

xe bằng vàng rước (Cụ) Rùa Vàng vào trong

thành, mời ngồi trên điện, hỏi vì sao mà xây

thành không được (Cụ) Rùa Vàng nói cho vua

biết nguyên nhân của sự việc, giúp vua diệt

quỉ tinh phá hoại Sau đó, (Cụ) Rùa Vàng bò

qua, bò lại nhiều vòng dưới chân thành, Thục

An Dương Vương cứ theo dấu chân (Cụ) Rùa Vàng mà xây thành, từ đó, thành xây không đổ nữa

Thành được xây bằng đất, có 9 vòng theo hình xoáy chôn ốc (cho nên gọi là Loa Thành), với 18 ụ gò cao nhô hẳn ra chân lũy để có thể từ cao bắn cung nỏ xuống thành rất lợi hại trong phòng thủ và tấn công quân giặc cả bằng đường bộ và đường thủy Cổ thành này rất nổi tiếng, người đời Đường bên Trung Quốc gọi là Côn Luân thành

(Cụ) Rùa Vàng không chỉ có công trong việc xây thành Cổ Loa, mà Cụ còn giúp nhà vua chống giặc ngoại xâm Trước khi từ biệt nhà vua để trở về biển Đông, (Cụ) Rùa Vàng đã lấy móng của mình trao cho nhà vua để làm lẫy nỏ thần có công hiệu mỗi lần bắn ra hàng trăm mũi tên đâm trúng quân giặc Vũ khí lợi hại đó gọi là “Linh quang kim qui thần cơ” Khi Triệu Đà cử binh sang xâm lược, An Dương Vương lấy nỏ thần ra bắn, quân Đà thua lớn, chạy về nước, không dám đối chiến, phải xin cầu hòa Hiện nay, ở Cổ Loa có di chỉ khảo cổ học bảo lưu hàng vạn mũi tên đồng, một trong những minh chứng cho loại vũ khí huyền thoại của nước ta thủa An Dương Vương

Từ thành Cổ Loa và Nỏ thần, (Cụ) Rùa Vàng cũng làm ra/gắn với một huyền sử có giá trị vượt thời gian, nêu một bài học sâu sắc về tình yêu, về sự cảnh giác, về bài học nam kế bẩn thỉu mà giặc phương Bắc đã dùng để xâm lược nước Nam ta ngày xưa Đó là thiên tình sử oan nghiệt Mỵ Châu - Trọng Thủy:

“Trái tim lẫn chỗ để trên đầu

Để nỗi cơ đồ tắm biển sâu”

Nỏ thần An Dương Vương Tượng Mỵ Châu - Am Mỵ Châu - Cổ Loa An Dương Vương và Mỵ Châu

Trang 26

VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM

Trong số hàng ngàn di tích lịch sử văn hoá

trên đất nước ta, chỉ duy nhất có Văn Miếu -

Quốc Tử Giám là nơi mà hầu như không du

khách trong và ngoài nước nào khi đặt chân

đến Hà Nội không đến thăm

Đặc biệt, đây cũng là di tích duy nhất đến nay

được Tổng thống của hai cường quốc lớn nhất

thế giới đã từng một thời trên hai trận tuyến

đối địch là Tổng thống Mỹ và Tổng thống Nga

chọn đến thăm trong chuyến đi không dài ngày

ở Việt Nam

Trong lần đến thăm hiếm hoi và có thể nói là

không biết có lần thứ hai hay không này, với

hai khu vực địa lý, hai nền văn hoá, hai nền

giáo dục khác nhau, hai cách tiếp cận văn hoá

Việt Nam khác nhau, Tổng thống Mỹ B.Clintơn

và Tổng thống Nga V.Putin đã có những hành

vi, cử chỉ khác nhau trong khu di tích này Tổng

thống B Clintơn đặc biệt chú ý và dừng lại

khá lâu trước những hàng bia Tiến sĩ Ông đã

cúi xuống xoa đầu một "Cụ" Rùa đội bia Tiến

sĩ Còn Tổng thống V.Putin, Ông đến thăm

Văn Miếu - Quốc Tử Giám sau Tổng thống

B.Clintơn Ông cũng dừng lại chiêm ngưỡng

những hàng bia Tiến sĩ khá lâu, nhưng không

cúi xuống xoa đầu "Cụ" Rùa, mà đi đến Lầu

Trống cạnh nhà Thái Học, cầm dùi trống, vung

tay đánh mạnh ba tiếng vào chiếc Trống Sấm

to nhất Việt Nam treo ở đây

Điều làm nên gía trị và có sức thu hút mạnh các chính khách và du khách của di tích này, ngoài việc đây là nơi khẳng định sự trân trọng, đề cao người có học, người tài, giáo dục truyền thống "tôn sư trọng đạo" của một dân tộc; một

di tích có tuổi đời 1000 năm, mà còn bởi, đây là nơi tập trung nhiều nhất bia Tiến sĩ đặt trên lưng (Cụ) Rùa đá - những kiệt tác trong kho tàng nghệ thuật Việt Nam, những hiện vật quý giá nhất trong khu di tích

Việc lấy hình tượng Cụ Rùa - một trong Tứ linh (Long, Ly, Quy, Phượng) theo tâm thức người Việt - biểu tượng cho sự vững chãi, chắc chắn, trường tồn để đội bia đá khắc tên các Tiến sĩ đặt ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm

"lưu truyền hậu thế, vẻ vang nghiệp nhà", đã góp phần khích lệ và nâng cao ý thức học tập của học sinh, tỏ rõ sự trọng thị nhân tài (các Tiến sĩ) của nước ta (Cụ) Rùa đội bia Tiến sĩ đã thành điển lệ cho xây dựng Văn Miếu Huế – Văn miếu cấp quốc gia dưới triều Nguyễn và các văn miếu hàng tỉnh, văn chỉ ở các địa phương trong cả nước

Hiện nay, ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám chỉ còn 82 (Cụ) Rùa đội 82 bia Tiến sĩ, bởi nhiều Cụ và bia bị mất, bị hư hỏng, thất lạc trong một quá trình chiến tranh liên miên, các triều đại thay đổi 82 (Cụ) Rùa đội bia Tiến sĩ, mỗi Cụ được tạo tác có một vẻ đẹp riêng Có Cụ mang cái đẹp của sự cân đối, chắc nịch,

đơn giản chân chất mà đầy sức sống; có Cụ khối hình bao quát, khoẻ khắn, đầy gợi cảm;

có Cụ đường nét tinh tế, hình khối chải chuốt mịn màng Song, tất cả các Cụ đều thu hút du khách thập phương đến chiêm bái Đặc biệt, các em học sinh trước khi đi thi, đi du học nước ngoài, hay khi vinh qui bái tổ, công thành danh toại đều rất thích… Xoa đầu Cụ để cầu mong đầu óc minh mẫn, hanh thông thi cử Để cảm

ơn Cụ phù hộ độ trì

Đúng dịp Thăng Long – Hà Nội kỷ niệm tròn

1000 tuổi, các (Cụ) Rùa và bia Tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã được UNESSCO vinh danh là Di sản Văn hóa nhân loại

HỒ HOÀN KIẾM

Hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm) - Biểu tượng của Thành phố Vì Hòa bình - Trung tâm Thủ đô Hà Nội - Trung tâm của cả nước

Tên cũ của Hồ Gươm là hồ Lục Thủy Năm

1428, sau 10 năm “nếm mật nằm gai” kháng chiến gian khổ, anh dũng, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đã toàn thắng Lê Lợi lên làm vua, đóng đô ở Thăng Long và đổi gọi là Đông Đô (cuối năm 1430 lại gọi là Đông Kinh)

Tương truyền, trong một lần đi thuyền duyệt binh trên hồ Lục Thủy, một Cụ Rùa Vàng nổi lên mặt nước trước điện rồng, yêu cầu nhà vua trả lại thanh gươm Rùa Vàng đã giao cho để đánh giặc Y lời, nhà vua đã trả lại gươm báu

cho Rùa Vàng Từ đấy, hồ này có tên Hồ Hoàn Kiếm (hay Hồ Gươm)

Giữa Hồ Gươm có Tháp Rùa, có cầu Thê Húc, có chùa/đền Ngọc Sơn Rất nhiều di tích lịch sử gắn với chặng đường 1000 năm hình thành và phát triển của Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội

ở xung quanh Hồ Gươm như: Tượng đài vua Lý Thái Tổ, Tượng vua Lê, Tháp Hòa Phong, Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục,

Trong Hồ Gươm, có loài Rùa đã được ghi vào sách Đỏ thế giới Hàng trăm năm nay, các Cụ Rùa ở Hồ Hoàn Kiếm đã là một phần của đời sống người Hà Nội Sức khỏe cũng như mọi sinh hoạt của Cụ Rùa là thời sự trang nhất các báo, là "điềm báo" cát hung cho vận mệnh dân tộc theo quan niệm của không ít người (đôi khi khá chính xác), là sự quan tâm của các nhà khoa học và nhân dân cả nước và rất nhiều người yêu Hà Nội trên thế giới Chỉ riêng việc chữa bệnh cho Cụ, việc làm vệ sinh nơi Cụ

ở mà tập chung trí tuệ của nhiều Bộ, Ngành, và UBND thành phố Hà Nội Có hẳn một vị Giáo sư khả kính nhiều năm gắn bó với công cuộc bảo vệ Cụ Rùa và giống rùa Hồ Gươm – Giáo sư Hà Đình Đức Có hẳn một "phóng viên thường trú Hồ Gươm" - nhà báo Hà Hồng - Báo Nhân Dân

Văn hóa Rùa đã trở thành nét văn hóa đặc sắc, hấp dẫn du khách thập phương nhất của Thăng Long – Hà Nội / n

Khuê Văn Các - Văn Miếu Quốc Tử Giám Bia Tiến sỹ trong Văn Miếu

Trang 27

VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM

Trong số hàng ngàn di tích lịch sử văn hoá

trên đất nước ta, chỉ duy nhất có Văn Miếu -

Quốc Tử Giám là nơi mà hầu như không du

khách trong và ngoài nước nào khi đặt chân

đến Hà Nội không đến thăm

Đặc biệt, đây cũng là di tích duy nhất đến nay

được Tổng thống của hai cường quốc lớn nhất

thế giới đã từng một thời trên hai trận tuyến

đối địch là Tổng thống Mỹ và Tổng thống Nga

chọn đến thăm trong chuyến đi không dài ngày

ở Việt Nam

Trong lần đến thăm hiếm hoi và có thể nói là

không biết có lần thứ hai hay không này, với

hai khu vực địa lý, hai nền văn hoá, hai nền

giáo dục khác nhau, hai cách tiếp cận văn hoá

Việt Nam khác nhau, Tổng thống Mỹ B.Clintơn

và Tổng thống Nga V.Putin đã có những hành

vi, cử chỉ khác nhau trong khu di tích này Tổng

thống B Clintơn đặc biệt chú ý và dừng lại

khá lâu trước những hàng bia Tiến sĩ Ông đã

cúi xuống xoa đầu một "Cụ" Rùa đội bia Tiến

sĩ Còn Tổng thống V.Putin, Ông đến thăm

Văn Miếu - Quốc Tử Giám sau Tổng thống

B.Clintơn Ông cũng dừng lại chiêm ngưỡng

những hàng bia Tiến sĩ khá lâu, nhưng không

cúi xuống xoa đầu "Cụ" Rùa, mà đi đến Lầu

Trống cạnh nhà Thái Học, cầm dùi trống, vung

tay đánh mạnh ba tiếng vào chiếc Trống Sấm

to nhất Việt Nam treo ở đây

Điều làm nên gía trị và có sức thu hút mạnh các chính khách và du khách của di tích này, ngoài việc đây là nơi khẳng định sự trân trọng, đề cao người có học, người tài, giáo dục truyền thống "tôn sư trọng đạo" của một dân tộc; một

di tích có tuổi đời 1000 năm, mà còn bởi, đây là nơi tập trung nhiều nhất bia Tiến sĩ đặt trên lưng (Cụ) Rùa đá - những kiệt tác trong kho tàng nghệ thuật Việt Nam, những hiện vật quý

giá nhất trong khu di tích

Việc lấy hình tượng Cụ Rùa - một trong Tứ linh (Long, Ly, Quy, Phượng) theo tâm thức người Việt - biểu tượng cho sự vững chãi, chắc chắn, trường tồn để đội bia đá khắc tên các Tiến sĩ đặt ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm

"lưu truyền hậu thế, vẻ vang nghiệp nhà", đã góp phần khích lệ và nâng cao ý thức học tập của học sinh, tỏ rõ sự trọng thị nhân tài (các Tiến sĩ) của nước ta (Cụ) Rùa đội bia Tiến sĩ đã thành điển lệ cho xây dựng Văn Miếu Huế – Văn miếu cấp quốc gia dưới triều Nguyễn và các văn miếu hàng tỉnh, văn chỉ ở các địa

phương trong cả nước