HỘI CHỨNG TIM THẬN THIẾU máu

The interaction between these three conditions causes deterioration of the cardiac and renal function and increases anemia.. Many patients with congestive heart failure CHF fail to respo

20 JoAnn E Manson, Matthew A Alllison, Jacques E.Rosouw (2007) Estrogen therapy and

coronary artery calcification The New England Journal of medicine 356(25):

2591-2602

HỘI CHỨNG TIM THẬN THIẾU MÁU

Nguyễn Hùng, Nguyễn Thị Phòng Đặng Anh Đào, Nguyễn Thị Thủy

K o Nộ ậ , B v đ k o Đà N g

SUMMARY

CARDIO RENAL ANEMIA SYNDROME

The interactione between chronic heart failure, chronic kidney insufficiency and anemia, form a vicious cycle, term as the cardio renal anemia syndrome The interaction between these three conditions causes deterioration of the cardiac and renal function and increases anemia Each of three can cause or be caused by the others

Many patients with congestive heart failure (CHF) fail to respond to maximal CHF therapy and progress to end stage CHF with many hospitalizations, poor quality of life, progressive chronic kidney disease (CKD) which can lead to end stage kidney disease (ESKD), or die of cardiovascular complications within a short time One factor that has generally been ignored in many of these people is the fact that they are often anemic The anemia in CHF is due mainly to the frequently-associated CKD but also to the inhibitory effects of cytokines on erythropoietin production and on bone marrow activity Anemia itself may further worsen cardiac and renal function and make the patients resistant to standard CHF therapy Anemia in CHF has been associated with increased severity of CHF, increased hospitalization, worse cardiac function and functional class, the need for higher doses of diuretics, progressive worsening of renal function and reduced QoL Correction of the anemia with has been associated with improvement in many

cardiac and renal parameters and an increased QoL Anemia, CHF and CKD interact as a vicious

circle so as to cause or worsen each other- the so-called cardio renal anemia syndrome Only adequate treatment of all three conditions can prevent the CHF and CKD from progressing

I Đ V N Đ

B lý ậ (CKD C ro K d ey D se se là vấ đề sứ k oẻ ộ g đồ g ủ oà

ầu, b là g ả ấ lượ g uộ số g, gây r ều b ế ứ g ặ g ả ưở g đế uổ ọ

và đò ỏ k p í đ ều rị o rở à gá ặ g k ế o á â , g đì , xã ộ

Cá b ế ứ g về là ườ g gặp, là guyê â ử vo g à g đầu ở b â suy ậ g đo uố đ g lọ áu, ế k oả g 0%

Suy ậ gây ê ếu áu, suy ếu áu á độ g rở l là ặ g ì r g suy ậ , suy Bả â suy ũ g á độ g gượ gây suy ậ và là ặ g ì r g

ếu áu á độ g bấ lợ qu l g ữ suy , suy ậ , ếu áu đượ đượ gó

gọ ro g uậ gữ gọ là “Hội chứng tim thận thiếu máu”, “ ardio Renal Anemia

Syndrome” 1 ro g 3 ì r g rê ó ể là guyê â và là ậu quả ủ u Ả ưở g

qu l ủ 3 ì r g rê à g là ặ g ê ì r g suy ậ , suy và ếu áu

rê ều g ê ứu o ấy đ ều ỉ ếu áu ở b ậ (CKD g ả đượ

ập v do suy su g uyế (CH Co ges ve He r lure ươ g ự ư vậy, đ ều ỉ

ếu áu ở b ậ g đo uố (ESRD E d S ge Re l D se se p ò g gừ , ả đượ g ã và p ì đ ấ rá , g ả ập v , ử vo g và ả ấ lượ g uộ số g

Sự á độ g ộ g lự qu l g ữ CH , suy ậ và ếu áu là ă g guy ơ b

ậ và ử vo g đượ ứ g bở ộ g ê ứu rê k oả g 1 r u gườ lớ uổ o ấy,

rê ữ g á ể ó ộ ro g 3 yếu ố rê ă g guy ơ ủ ử vo g y ESRD lê đế 0-100%, ò ữ g á ể ó ả 3 yếu ố rê ì ỷ l ày ó ể lê đế 300% S lverberg và ộ g

sự đã đư r ộ ơ ế ớ về sự ươ g á qu l bấ lợ g ữ CH , suy ậ và ếu

máu đượ gọ là “Hội chứng tim thận thiếu máu” Sự á độ g qu l g ữ 3 ì r g ày

ă g ê ứ độ rầ rọ g ủ suy , suy ậ và ếu áu ỗ ì r g là guyê â

và ũ g là ậu quả ủ á ì r g ò l

Co mạch

Giảm sản xuất hồng cầu

Giảm tưới máu Hoạt hóa hệ RAAS Tăng trương lực giao cảm Điều trị ức chế men chuyển

Tăng TNF α Giảm tưới máu Suy dinh dưỡng

Đề kháng EPO

Thiếu máu cục bộ Apoptosis Phì đại thất trái Tăng trương lực giao cảm

Pha loãng máu Giảm tương đối EPO

TNF: yếu tố hoại tử u EPO: erythropoietin RAAS: renin angiotensin aldosterone system

Hì 1 á độ g qu l g ữ ếu áu, suy su g uyế , suy ậ

ẢNH HƯỞNG Ủ H Ế ÊN S Y S NG H YẾ V S Y HẬN ẠN

Đầu ữ g ă 1990, ơ ế ủ sự ếu áu ả ưở g đế và ậ đã đượ b ế đế

ếu áu ặ g đã đượ ứ g là yếu ố gây ê b và ậ rê ữ g á ể à rướ đó ứ ă g ậ bì ườ g

Thiếu máu

Tổn thương thận

Tăng hoạt hệ RAA

Giảm oxy tổ chức

Giãn mạch ngoại biên Giảm huyết áp Tăng hoạt hệ giao cảm Giảm lưu lượng máu thận

Chết tế bào

Xơ hóa cơ tim Suy tim xung huyết

Phì đại thất trái Dãn thất trái Tăng thể tích tuần hoàn Tăng giữ dịch

cytokines

ếu oxy ở ô do ếu áu sẽ dẫ đế dã và g ả sứ ả go b ê và dẫ đế

g ả uyế áp H ố g g o ả đượ o ó là ă g ịp , ă g ể í â u và ă g

o go b ê để duy rì uyế áp ươ g ứ g uy ê , ă g o g o ả ũ g gây

ê o ậ gây g ả lưu lượ g áu đế ậ và g ả ứ lọ ầu ậ dẫ đế ì r g

ếu áu ậ G ả lưu lượ g áu đế ậ o ó Re -Angiotensine-Aldosterone và ADH à g là o ậ ơ ữ và gây ê ì r g g ữ uố và ướ Suy ậ dẫ

đế ếu áu ô g qu g ả sả xuấ Ery ropo e và g ả o độ g ủy xươ g Sự g ữ

Hì Cơ ế ủ ếu áu gây suy , suy ậ

uố và ướ ư đã ó ở rê là ă g ể í uầ oà dẫ đế p ì đ ấ rá và ă g áp

lự lê ơ s u đó gây p ì đ ơ ếp đế o ử, pop os s ơ , xơ ó ơ và b

lý ơ uố ù g là CH ê vào đó sự ă g ồ g độ Re , A g o e s e, Aldos ero e gây ổ ươ g rự ếp ơ

Nồ g độ yếu ố o ử u ( N ă g lê ro g CH , đây là bằ g ứ g o ấy ế bào ơ

sả xuấ r y ok e ày để đáp ứ g vớ ổ ươ g Sự ă g sả xuấ y ok e ày ũ g l ên

qu đế sự p á r ể ủ ếu áu í và ũ g là ặ g ê ì r g ếu áu ở b

â CKD và CH , đây ũ g í là vò g xoắ b lý ủ “Hộ ứ g ậ ếu áu”

ẢNH HƯỞNG Ủ B NH HẬN ẠN ÊN S H Ế V S Y

Trên n ữ g b â suy ậ ế r ể , ứ ă g ậ g ả dầ dẫ đế g ả sự o

à Ery ropo e (EPO , ếp s u đó là g ả o ồ g ầu ở ủy xươ g Đặ b rê ERSD, ếu áu gây ê ều b ế ố ư g ã , p ì đ ấ rá , suy

ặ dù ó ỷ l o ủ rố lo ứ ă g ậ gặp ro g suy , uy ê á k ảo sá o

ấy ồ g độ EPO là bì ườ g oặ ă g ro g suy vớ ộ sự ươ g qu g ữ ứ độ ă g EPO và rố lo ứ ă g C ứ ă g ké dẫ đế g ả ướ áu và ếu oxy ậ , đây là

ộ yếu ố ú đẩy sả suấ EPO ằ đáp ứ g bù rừ vớ ì r g rê Nồ g độ EPO ă g ẹ

ro g suy ế r ể , ỷ l o ủ ếu áu rê ó b â ày đượ g ậ Đ ều ày ó

g ĩ rằ g dườ g ư sự ếu áu ở b â suy ó ể l ê qu đế sự đề k á g o độ g

ủ EPO, ếu áu ồ d d g ặ dù đươ đ ều rị vớ l ều o EPO

Suy ậ đượ xe là guyê â gây suy , goà vấ đề ếu áu r suy ậ

ò đượ b ế đế là yếu ố guy ơ l ê qu đế á b ế ố Suy ậ ắ

ắ sẽ ế r ể đế ESRD, quá ả ể í uầ oà do g ữ uố và ướ gây ă g uyế áp,

đặ b rê ESRD ă g uyế áp sẽ gây p ì đ ấ rá và suy ê vào đó, xơ vữ độ g

do á yếu ố ư x ó độ g do rố lo uyể ó C x – Phosphate - PTH

và á yếu ố l ê qu đế ure áu ở ữ g b ậ là ổ ươ g ơ gây suy

V ẢNH HƯỞNG Ủ S Y ÊN S Y HẬN ẠN V H Ế

Suy ậ là ì r g ườ g gặp ở b â suy vớ ỷ l k oả g ừ 30- 0% G ả

ướ áu ậ là ơ ế rự ếp ủ suy ả ưở g đế suy ậ ê vào đó là á độ g ủ

á y ok e và á yếu ố p á r ể (G ro g suy ả ưở g đế sự ế r ể ủ suy ậ

ặ dù ếu áu là ườ g gặp ở b â suy , uy vậy ư ó bằ g ứ g đầy đủ

về sự l ê qu rự ếp g ữ suy và ếu áu y do ều yếu ố ề ẩ k á ro g suy

á độ g góp p ầ gây ếu áu Suy là ộ b lý ườ g gặp ở gườ lớ uổ , đây là

ó uổ à ỷ l ếu áu ro g ộ g đồ g u g ũ g o, ì r g á b lý kè eo

ũ g ườ g gặp, ộ ro g số đó là suy ậ Suy ậ gây ếu áu, ộ vò g xoắ b

lý đượ ế lập

Cá yếu ố k á kè eo ó ể gây ếu áu ở b â suy là sự p loã g ồ g độ

He oglob , á y ok e ề v ê , suy d dưỡ g do suy p ả , ếu sắ , g ả ướ áu

ủy xươ g, ộ số uố ro g đ ều rị suy (ứ ế e uyể , Asp r e N ư vậy, ếu

áu ro g suy là sự á độ g qu l ủ ều yếu ố

Đặ đ ể ủ ộ ứ g suy là quá ả ể í uyế ươ g, vì vậy ếu áu ở b

â suy là do sự p loã g ồ g độ He oglob ơ là sự g ả số lượ g ồ g ầu ếu

áu là ă g ỷ l ử vo g ở b â suy

Suy đượ b ế đế là ộ ì r g o ó v ê l ê ụ , ồ g độ o ro g uầ

oà ủ á y ok e ề v ê l ê qu đế ứ độ rầ rọ g ủ b và á ậu quả lâ

sà g H y ok e ề v ê í là N lp và erleuk 6 ó á độ g rự ếp lê ủy xươ g và l ê qu đế ơ ế ếu áu ro g á b lý í Sự ă g ồ g độ á

y ok e ày dẫ đế g ả sả xuấ EPO và ă g sự đề k á g vớ á dụ g ủ EPO lê ủy xươ g, là g ả sả xuấ ồ g ầu ê vào đó, á y ok e ề v ê ứ ế sự g ả p ó g

sắ ừ lướ ộ ô, đ ều ày là o ủy xươ g k ô g đủ sắ để sả xuấ He oglob , ó ò

ứ ế sự ấp u sắ ở ruộ o ô g qu sự o à Hep d ở g

B â suy ặ g ườ g g ả ả g á go g vì vậy lâu gày gây ê ì

r g suy d dưỡ g vớ g ả â , g ả lbu áu, ếu áu Ngượ l , ếu áu ũ g gây á ă ừ đó gây suy d dưỡ g ê vào đó, ếu ụ sắ là ì r g ườ g gặp ở

b â suy ếu áu do suy dưỡ g Asp r e ườ g đượ sử dụ g ở b â suy ,

ó ũ g ó ể gây xuấ uyế êu ó Cũ g ở b â suy pro e e u là ườ g ó, gây ấ ộ lượ g đá g kể EPO, sắ , r sferr qu đườ g ểu góp p ầ gây ếu áu Bả

â suy ũ g gây ê ì r g ké ấp u do gây p ù ở đườ g êu ó

Cuố ù g, đ ều rị vớ uố ứ ế e uyể là vấ đề ủ đ o ro g suy uy ê

ều dữ l u đã ứ g rằ g, đ ều rị vớ ứ ế e uyể ó ể là g ả ồ g độ

He oglob ở b â suy L ều đ ều rị ủ ứ ế e uyể đã đượ ứ g là

g ả sự sả xuấ EPO ở ậ rê ữ g b â ă g uyế áp, suy ậ , b ă g ồ g ầu

và suy

V XE XÉ Đ R

EPO là uẩ và g ro g đ ều rị ếu áu ở ữ g b ậ g đo uố N ều g ê

ứu o ấy, ữ g b â đượ đ ều rị vớ EPO ả đượ ấ lượ g uộ số g, ỷ l

ử vo g, ũ g ư g ả đượ p ì đ ấ rá , ă g u g lượ g và p â suấ ố g áu ấ trá rê ữ g ó b â đượ đ ều rị vớ EPO ày ũ g ă g k ả ă g du g p vớ

vậ độ g, g ả rầ ả , ă g k ả ă g ì dụ , ậ ứ xã ộ , g ấ gủ, sự go g và

ì r g d dưỡ g Cũ g eo á g ê ứu rê , đ ều rị ếu áu vớ EPO là ă g uyể ó ếu k í, g ả uyể ó kỵ k í và g ả o à l e, ă g k ả ă g sử dụ g oxy, ả ứ ă g ơ xươ g, g ả ữ g ơ đ u gự , ả lưu lượ g áu ão, ả uyể ó x , glu ose, ứ ă g ộ ô và lưu b ế áu eo báo áo ủ Ofs u và ộ g sự, ứ ă g ỗ ấ 1g He oglob ro g k oả g 9-13 g/dl sẽ ă g 6 á g

số g ò ở b â suy ậ đ g lọ áu L và Coll s o ấy ó ố l ê qu

g ị g ữ He o r ờ đ ể bắ đầu lọ áu và guy ơ ử vo g, ập v do á b ế

ố rê 0 79 b â suy ậ g đo uố

uy ê ư b ế đượ í xá ờ đ ể lý ưở g để bắ đầu Đ ều rị ếu áu vớ EPO ở b â ậ í và đí He o r lý ưở g ầ đ để g ả b ế ố và ử vo g

do á b lý

eo k uyế áo ủ l ê đoà ậ quố ế (NK , ữ g b â suy su g uyế

kè eo b lý ậ , ứ lọ ầu ậ ướ đoá ≤ 60 l/ p ú , ó ì r g ếu áu

vớ ồ g độ He oglob < 11 g/dl đượ k uyế áo đ ều rị vớ Ery ropo e để duy rì

He oglob vào k oả g 1 g/dl Nồ g độ He oglob k ô g ê vượ quá 13 g/dl ở b â ESRD vì l ê qu đế ều b ế ố

H HẢ

1 Ajay K Singh (2007), Anemia of chronic kidney disease, Clin J Am Soc Nephro, doi:

10.2215/CJN.05131107

2 Der-Cherng Tarng (2007), Cardio renal syndrome in chronic kidney disease, J Chin Med Assoc, 70(10): 424-429

3 Donald Silverberg et al (2004), The Cardio Renal Anemia Syndrome: Congestive Heart

Failure, Chronic Kidney Insufficiency and Anemia, Dialysis Times, 10(1), p 2-8

4 Efstratiadis G et al, Cardio Renal Anemia Syndrome, Hippokratia 2008; 12 (1): 11-16

5 National Kidney Foundation K/QIDO (2006), Clinical practice guidelines for chronic kidney

disease: Evaluation, classification and stratification, Am J Kid Dis, 47(Suppl): 1-146

6 Peter Stevinkel and Peter Barany (2002), Anemia, rHuEPO resistance and cardiovascular

disease in end stage renal failure: links to inflammation and oxidative stress, Nephro Dial Tranplant, 17, [suppl 5]: 32-37

7 Phrommintikul A et al (2007), Mortality and target haemoglobin concentrations in anemic patients with chronic kidney disease treated with erythropoietin therapy: A meta

analysis, Lancet, 369: 8-381