giáo án Lịch sử 7.đầy đủ

4.Sơ kết bài học:a.Củng cố: Qua tiết học HS cần nắm được những nội dung chính:nguyên nhân,kết quả,ý nghĩa của các cuộc phát kiến đại lí và sự hình thành CNTB ở châu Âu -HS làm bài tập s

N

A-Mục tiêu:

KT: Quá trình hình thành xã hội phongkiến châu Âu Hiểu khái niệm '' Lãnh địa phong kiến'' , đặc trưng của lãnh địa phong kiến

Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại

TT: Thấy được sự phát triển hơp quy luật của XH loài người chuyển từ XH chiến hữu nô lệ sang XH phong kiến

KN: Biết xát định vị trí các quốc gia phong kiến châu Âu trên bản đồ Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XH chiến hữu nô lệ sang XH phong kiến.B- Thiết bị dạy học:

Bản đồ châu Âu thời phongkiến

Tranh ảnh mô tả hoạt động trong lãnh địa phong kiến

GIÁO VIÊN: TƯỞNG THỊ VĨNH HOÀ – NĂM HỌC: 2010 - 2011

HS quan sát bản đồ

GV giảng: Từ thiên niên kỉ thứ I TCN các quốc gia

Hi Lạp, Rô Ma cổ đại phát triển và tồn tại đến thế

kỉ thứ V Từ phương Bắc người Giắc Man tràn

xuống tiêu diệt các quốc gia này Lập nên nhiều

vương quốc mới( Kể tên )

GV(H): Sau đó người Giắc man đã làm gì?

HS: Chia ruộng đất ,phong tước vị cho nhau

GV(H): Những việc làm ấy làm cho xã hội

phươngTây biến đổi như thế nào?

HS: Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ,các

tầng lớp xuất hiện

GV(H):Những người như thế nào được gọi là lãnh

chúa phong kiến?

HS: Những người vừa có ruộng đất vừa có tước vị

GV(H):Nông nô do tầng lớp nào hình thành?

HS: Nô lệ và nông dân

GV(H):Em hiểu như thế nào là ''lãnh địa''?

HS: Lãnh địa là vùng đất do quý tộc phong kiến

chiếm được

Lãnh chúa là những người đứng đầu lãnh địa

Nông nô là người phụ thuộc lãnh chúa.Phải nạp tô

thuế cho lãnh chúa

GV yêu cầu HS miêu tả và nêu nhận xét về lãnh

địa phong kiến trong hình 1 SGK ?

GV(H):Trình đời sống sinh hoạt trong lãnh địa?

GV(H): Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?

HS : Do hàng hoá nhiều , cần trao đổi buôn bán,

lập xưởng SX, mở rộng, thành thị trung đại ra đời

GV(H): Cư dân trong thành thị gồm những ai? Họ

b)Biến đổi trong xã hội:

Tướng lĩnh quý tộc được chia nhiều ruộng đất,phong chức tước Các lãnh chúa phong kiến

Nô lệ và nông dân hình thành tầng lớp nông nô

Nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa

XHPK hình thành

2 Lãnh địa phong kiến

Là vùng đất rộng lớn do lãnh chúa là chủ, trong đó có lâu đài và thành quách

Đời sống trong lãnh địa:

Lãnh chúa xa hoa đầy đủ Nông nô đói nghèo , khổ cực

Đặc điểm kinh tế tự cập tự túc không trao đổi với bên ngoài

3 Sự xuất hiện cửa các thành thị trung đại.

a) Nguyên nhân:

Cuối thế kỉ XI SX phát triển hàng hoá thừa được đưa đi bán, thị trấn ra đời,thành thị trung đại xuất hiện

b) Tổ chức:

Bộ mặt thành thị: phố xá, nhà cửa

Tầng lớp: Thị dân (Thợ thủ công và thương nhân)

c) Vai trò: Thức đẩy XHPK phát

4 Củng cố:

1) XHPK ở châu Âu được hình thành như thế nào?

2) Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại?

Quá trình hình thành SX- Tư bản chủ nghĩa trong lòng XHPK châu Âu

Tư tưởng: Thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ XHPK lên XH-

TBCN ở châu Âu

- Mở rộng thị trường giao lưu buôn bán ở các nướclà thứ yếu

Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ

Biết khai thác tranh ảnh lịch sử

GIÁO VIÊN: TƯỞNG THỊ VĨNH HOÀ – NĂM HỌC: 2010 - 2011

GV(H):Vì sao lại có các cuộc phát kiến địa lí?

HS: Do sản xuất phát triển, các thương nhân thợ

thủ công cần thị trường và nguyên liệu

GV(H):Các cuộc phát kiến địa lí thực hiện nhờ

những điều kiện nào?

HS: Do khoa học kỉ thuật phát triển: Đóng được

những tàu lớn, có la bàn

GV yêu cầu HS kể tên các cuộc phát kiến địa lí

lớn

HS : + 1487: Đia xơ Vòng qua cự Nam châu Phi

+ 1498 Vas- cô đơ Ga - ma đến Ấn Độ

+ 1492 CôLôm bô tìm ra châu Mĩ

+ 1519- 1522 Ma Gien Lan Vòng quanh Trái

Đất

GV(H):Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí?

HS: Tìm ra những con đường mới để nới liền giữa

các châu lục, đem về nguồn lợi cho giai cấp tư sản

châu Âu

GV(H):Các cuộc phát kiến địa lí có ý nghía như

thế nào?

HS: Là cuộc cách mạng về khoa học kĩ thuật thúc

đẩy thương nghiệp phát triển

*Hoạt động 2

GV( giảng ) Các cuộc phát kiến địa lí đã giúp cho

việc giao lưu kinh tế và văn hoá được đẩy mạnh

Quá trình tích luỹ tư bản cũng dần dần hình thành

Đó là quá trình tạo ra vốn ban đầu Và những

người làm thuê

GV(H):Quý tộc và thương nhân châu Âu đã tích

luỹ vốn và giải quyết nhân công bằng cách nào?

HS: +Cướp bóc tài nguyên từ thuộc địa

+ Buôn bán nô lệ da đen

+Đuổi nông dân ra khỏi lãnh địa -> không

có viêc làm=.> làm thuê

GV(H):Nguồn vốn và nhân công có được quý tộc

và thương nhân châu Âu đã làm gì?

HS: -Lập xưỡng sản xuất quy mô lớn

-Lập các công ty thương mại

Kết quả:

+Tìm ra những con đường mới + Đem lại những món lợi khổng lồ cho giai cấp tư sản châu Âu

+ Đặc cơ sở cho việc mở rộng thị trường của các nước châu Âu

+ Quá trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ hình thành: Tạo vốn và người làm thuê

4.Sơ kết bài học:

a.Củng cố: Qua tiết học HS cần nắm được những nội dung chính:nguyên nhân,kết quả,ý nghĩa

của các cuộc phát kiến đại lí và sự hình thành CNTB ở châu Âu

-HS làm bài tập sau: Lập bảng so sánhnhững biểu hiện của quan h sản xuất phong kiến với quan

h sản xuất tư bản chủ nghĩa

Quan hệ sản xuất phong kiến Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa

- Học bài cũ,làm các bài tập trong vở bài tập

- Chuẩn bị bài mới

Kiểm tra giáo án đầu tuần

TTCM:

Lê Thị Thanh

Ngày soạn: 22/08/2010

Tiết 3

BÀI 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN

THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU

I Mục tiêu bài học :

1 Kiến thức:

- Nguyên nhân xuất hiện và nôi dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng

- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động của phong trào này đến XHPK châu Âu bấy giờ

3 Kĩ năng: Phân tích những mâu thuẫn XH để thấy được nhuyên nhân sâu xa của cuộc đấu

tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến

II Chuẩn bị bài giảng :

*GV:

- Bản đồ châu Âu

- Tranh ảnh về thời kì văn hoá phục hưng

- Chân dung những nhà văn hoá phục hưng

*HS: nghiên cứu bài học,sưu tầm tài liệu về thời kì này

III Tiến trình tổ chức dạy học :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ : Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu và nêu hậu quả của cuộc phát kiến

đó tới XH châu Âu ?

3 Bài mới: Ngay trong lòng XHPK , CNTB đã được hình thành GCTS ngày càng lớn mạnh Họ

lại không có địa vị XH thích hợp Do đó, giai cấp tư sản đã chống lại phong kiến trên nhiều lĩnh vực

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

GV (giảng) Trong suốt 1000 năm đêm trường

trung cổ, chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát

triển của XH Toàn XH chỉ có Trường học để đào

tạo giáo sĩ Những di sản VH cổ đại bị phá huỷ

hoàn toàn, trừ nhà thờ và tu viện Do đó giai cấp tư

sản đấu tranh chống lại tư tưởng ràng buộc của

phong kiến

GV(H): Phục hưng là gì?

HS: Khôi phục lại nền VH Hi Lạp và Rô Ma cổ

đại Sáng tạo nền VH mới của giai cấp tư sản

GV(H):Tại sao giai cấp tư sản lại chọn văn hoá

làm cuộc mở đường cho đầu tranh chống phong

kiến?

HS: Vì những giá trị văn hoá là tinh hoa nhân loại

việc khôi phục nó sẽ tác động, tập hợp được đông

đảo nhân dân để chống lại PK

GV yêu cầu HS đọc tên những nhà văn hoá mà em

- Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị XH => phong trào VH phục hưng

* Nội dung tư tưởng:

- Phê phán XHPK và giáo hội

- Đề cao giá trị con người Mở đường cho sự cho sự phát triển của văn hoá nhân loại

GV(H):Thành tựu nổi bậc của phong trào VH

phục hưng là gì?

HS:Khoa học kĩ thuật tiến bộ vượt bậc Sự phong

phú về văn học.Thành công trong các lĩnh vực

nghệ thuật(có giá trị đến ngày nay)

GV(H):Qua các tác phẩm của mình,các tác giả

thời phục hưng nói lên điều gì?

HS:Phê phán XHPK và giáo hội.Đề cao giá trị con

người.Mở đường cho sự cho sự phát triểncủa văn

hoá nhân loại

* Hoạt động 2

GV:Yêu cầu HS đọc sách giáo khoa phần 2

GV(H):Nguyên nhân nào dẩn đến phong trào cải

cách tôn giáo?

HS:Giáo hội cản trở sự phát triển của giai cấp tư

sản đang lên

GV(H):Trình bày nội dung tư tưởng của cuộc cải

cách của Luthơ và Can vanh?

HS: +Phủ nhận vai trò của giáo hội

+Bãi bỏ lễ nghi phiền toái

+Quay về giáo lí Ki-Tô nguyên thuỷ>

GV(giảng): Giai cấp phong kiến châu Âu dựa vào

giáo hội để thống trị nhân dân về mặt tinh

thần,giáo hội có thế lực kinh tế hùng hậu,nhiều

ruộng đất=>bóc lột nông dân như các lãnh chúa

phong kiến.Giáo hội còn ngăn cấm sự phát triển

của khoa học

Mọi tư tưởng tiến bộ đều bị cấm đoán

GV(H):Phong trào cải các tôn giáo đã phát triển

như thế nào?

HS: Lan rộng sang nhiều nước Tây Âu như

Anh,Pháp, Thuỵ Sĩ

GV(H):Tác động của phong trào Cải cách tôn giáo

đến xã hội như thế nào?

HS: Tôn giáo phân hoá thành hai phái:

+Đạo tin lành +Ki-tô giáo

Tác động mạnh đến cuộc đấu tranh vũ trang của tư

bản chống phong kiến

? Thực chất cua rphong trào văn ghoá phục hưng

và cải cách tôn giáo là gì

(Là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của giai cấp

tư sản với giai cấp phong kiến đã suy tàn,tấn công

bộ vĩ đại,mở đường cho sự phát triẻn cấo hơn của văn hoá châu Âu và văn hoá nhân loại

2 Phong trào cải cách tôn giáo :

- Bãi bỏ lễ nghi phiền toái

- Quay về giáo lí nguyên thuỷ

trực tiếp vào Giáo hội thiên chúa và chế độ phong

kiến làm bùng nổ các cuộc đấu tranh sau này)

4 Sơ kết bài học

a Củng cố : GV sử dụng một số câu hỏi để củng cố lại kiến thức cho học sinh

- Giai cấp tư sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao có những cuộc đấu tranh đó?

- Ý nghĩa của phong trào Văn hoá phục hưng?

- Phong trào cải cách tôn giáo tác động như thế nào đến xã hội châu Âu

b Dặn dò :

- Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Trung quốc thời phong kiến"

- Làm bài tập trong Vở bài tập Lịch sử 7

-Ngày soạn: 22/08/2010

Tiết 4 BÀI 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

I Mục tiêu bài học :

1.Kiến thức: giúp học sinh nắm được

- Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc :những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc

- Những thành tựu về văn hoá, khoa học - kĩ thuật của Trung Quốc

2.Tư tưởng: Nhận thức Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông Là nước

láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ đến quá trìnhấphts triển của lịch sử của Việt Nam

3.Kĩ năng: Lập niên biểu cho các triều đại phong kiến Trung Quốc, phân tích các chính sách

XH của mới triều đại

II Chuẩn bị bài giảng :

*GV: Bảng phụ phiếu thảo luận, bản đồ Trung Quốc thời phong kiến, tranh ảnh một số công trình kiến trúc của Trung Quốc thời phong kiến

* HS : nghiên cứu bài, sưu tầm một số tranh ảnh,tư liệu về đất nưứoc Trung Quốc

III Tiến trình tổ chức dạy học

1 Ổn định tổ chức: BCS lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn.

2 Kiểm tra bài cũ :

? Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá Phục hưng? nội dung tư tưởng của phong trào là gì?

* Bài tập: Phong trào Cải cách tôn giáo có tác động trực tiếp như thế nào đến xã hội châu Âu thời bấy giờ Em hãy đánh dấu x vào ô trống đầu câumà em cho là đúng

□ Thúc đẩy, châm ngòi cho cắc cuộc khởi nghĩa nông dan chống phong kiến

□ Tăng cường sự thống trị nhân dân của phong kiến

□ Tô giáo bị phân hoá

3 Bài mới

Là một quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu đáng kể trên nhiều lĩnh vực Khác với các nước châu Âu, thời phong kiến ở Trung Quốc được bắt đầu sớm hơn và kết thúc muộn

* Hoạt động 1

GV:Dùng bản đồ giới thiệu sơ lược về quá trình hình

thành nhà nước phong kiến Trung Quốc bên lưu vực

sông Hoàng Hà, với những thành tựu văn minh rực rỡ

thời cổ đại phong kiến Trung Quốc đóng góp lớn cho

sự phát triển của nhân loại

GV(H): Đến thời Xuân Thu - Chiến Quốc kinh tế

Trung Quốc có gì tiến bộ

(có nhiều tiến bộ trong sản xuất,công cụ sắt được sử

dụng đã làm cho diện tích gieo trồng mở rộng,năng

suất lao động tăng,giao thông thuỷ lợi phát triển )

GV(H): Những biến đổi của sản xuất có tác động như

thế nào đến xã hội?

( giai cấp địa chủ ra đời, nông dân bị phân hoá)

GV(H): Giai cấp địa chủ ra đời từ tầng lớp nào của xã

hội? Địa vị như thế nào?

( Địa chủ là giai cấp cơ bản trong xã hội phong

kiến,vốn là quí tộc cũ, nông dân giàu.Họ nắm trong tay

nhiều ruộng đất tư,phát canh để cho nông dân thu tô,

họ là giai cấp thống trị trong xã hội phong kiến)

GV(H):Những người như thế nào gọi là tá điền

(nông dân bị mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ

để cày cấy và nộp một phần hoa lợi cho địa chủ (địa

tô) cho địa chủ.)

GV:Giảng thêm về sự hình thành của quan hệ sản xuất

phong kiến: Đây là sự thay thế trong quan hệ bóc lột

( trước đây thời cổ đại là quan hệ bóc lột giữa quí tộc

với nông dân công xã, nay được thay thế bởi sự bóc

lột của địa chủ với nông dân lĩnh canh.)

* Hoạt động 2

GV: Thống nhất đất nước là một yêu cầu khách quan

lịch sử,nhà Tần đã thống nhất được đất nước và thiết

lập nhà nước phong kiến do Tần Thuỷ Hoàng áp dụng

triệt để học pháp trị của phái Pháp gia nên đã chinh

phục được 6 nước lớn, kết thúc thời kì “Ngũ bá thất

hùng” của lịch sử cổ đại Trung Quốc

GV(H): Sau khi thống nhất đất nước,nhà Tần đã

thinhành những chính sách gì?

HS nghiên cứu trả lời câu hỏi

GV chuẩn xác kiến thức:nhà Tần chia đất nước thành

các quận huyện,đồng thời trực tiếp cử quan lại đến cai

trị.Về kinh tế, đã thống nhất các đơn vị đo lường trong

cả nước.Về đối ngoại,thực hiện chính sách bành

trướng gây chiến tranh,mở rộng lãnh thổ xuống phía

1/ Sự hình thành xã hội phong kiến

ở Trung Quốc:

* Những biến đổi trong sản xuất:

- Công cụ bằng sắt xuất hiện → diện tích gieo trồng được mở rộng, năng suất lao động tăng

* Biến đổi trong xã hội: - Xã hội có nhiều thay đổi sâu sắc:

* Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành

2/ Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:

a Thời Tần:

- Bộ máy nhà nước: chia đất nước thành các quận huyện,cử quan lại đến cai trị

Quan lại Nôngdân giàu

Địa chủ

Tá điền

Nôngdân mất ruộng

nam

GV(H):Em biết gì về Tần Thuỷ Hoàng?

(là người có công thống nhất Trung Quốc,chấm dứt

thời kì lạon lạc lâu dài,nhưng cũng là một hoàng đế rất

tàn bạo,bắt dân xây dựng nhiều cung điện nguy

nga,bắt dân đi lính,đi phu, lao dịch nặng nề.Ông ta còn

“đốt sách,chôn học trò”, gây nhiều oán hận trong nhân

dân)

GV(H): Kể những công trình mà Tần Thuỷ Hoàng

bắt nhân dân xây dựng? ( Vạn Lí Tường Thành, Cung

A Phòng )

HS quan sát H8 SGK

GV(H): Em có nhận xét gì về những tượng gốm trong

hình đó? (cầu kì, số lượng lớn, giống người thật, hàng

ngũ chỉnh tề thể hiện uy quyền của Tần Thuỷ

Hoàng.)

GV: Chính sách đối ngoại, sự tàn bạo của Tần Thuỷ

Hoàng → nông dân nổi dậy lật đổ nhà Tần lập nên nhà

Hán

GV(H): Nhà Hán đã ban hành những chính sách gì

mới so với nhà Tần ?

(các luật pháp hà khắc bị bãi bỏ,khuyến khích nhân

dân đi khai hoang,giảm thuế lao dịch cho nông dân→

kinh tế phát triển,xã hội ổn định.Tuy nhiên nhà TẦn

vẫn theo đuổi chính sách bành trướng xâm lược và tiến

hành những cuộc chiến tranh thôn tính các nước phái

(chính sách của nhà Hán hợp lòng dân,tạo niềm tin

cho nhân dân…)

* Hoạt đông 3 :

GV(H): Chính sách đối nội của nhà Đường có gì đáng

chú ý?

(bộ máy nhà nước được củng cố, hoàn thiện từ trung

ương đến điạ phương)

GV(H)Chính sách kinh tế nào cuả nhà Đường đã tạo

cho sản xuất phát triển?

(giảm tô, giảm thuế,thi hành chế độ quân điền)

GV giải thích về chế độ quân điền:lấy ruộng đất công

- Chính sách kinh tế: Ban hành chế

độ đo lường tiền tệ,đi lao dịch…

- Đối ngoại: Chiến tranh mở rộng lảnh thổ

b Thời Hán:

* Đối nội:

- Xoá bỏ chế độ pháp luật hà khắc

- Giảm tô thuế, sưu dịch

- Khuyến khích sản xuất → kinh tế phát triển, xã hội ổn định

định,trong đó quy định mức ruộng được cấp,thời hạn,

nghiã vụ,quyền lợi của ngườu được chia ruộng

GV(H): Tác dụng của các chính sách đó? (kinh tế phát

triển, xã hội ổn định)

GV(H):Chính sách đối ngoại của nhà Đường có gì

khác so với các triều đại trước?

(tiếp tục chính sách bành trướng xâm lược để mở rộng

lãnh thổ -chiếm Nội Mông,chinh phục Tây Vực,xâm

lược Triều Tiên,củng cố chế độ đô hộ ở An Nam)

GV:Liên hệ với lịch sử Việt Nam

-Giảm thuế, chia ruộng đất cho nhân dân

→ kinh tế phát triển, xã hội ổn định)

2 Chính sách đối ngoại:

- Chiến tranh xâm lược → mở rộng

bờ cỏi trở thành nước cường thịnh nhất châu Á

4 Sơ kết bài học:

a.Củng cố:

* Bài tập: Do sản xuất phát triển, năng suất lao động tăng làm cho xã hội có nhiều thay đổi sâu sắc em hãy điền tiếp vào sơ đồ sau để làm rõ sự biến đổi giai cấp và sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc

-Học bài cũ, chuẩn bị bài “ Trung Quốc thời phong kiến ( tt)”

Kiểm tra giáo án đầu tuần

1 Kiến thức : HS nắm được những nội dung sau:

- Thứ tự, tên gọi các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Tổ chức bộ máy chính quyền

- Quá trình suy thoái của chế độ phong kiến Trung Quốc, chủ yếu là sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN dưới triều Minh

2 Tư tưởng : Hiểu được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương Đông,

đồng thời là nước láng giềng, gần gũi ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình lịch sử Việt Nam

Quan lại, quí tộc,

Nông dân giàu

3 Kĩ năng : Lập niên biểu, vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các

chính sách xã hội, những thành tựu văn hoá

II/ Chuẩn bị bài giảng:

*GV:

- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

- Tranh ảnh, tư liệu liên quan

*HS: nghiên cứu bài

III/ TIến trình tổ chức dạy học :

1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn.

2 Kiểm tra bài cũ :

? Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?

* Bài tập: Nhà Đường cũng cố bộ máy nhà nước bằng nhiều biện pháp Em hãy đánh dấu x vào

ô trống trả lời đúng:

□ Cử người thân đi cai quản các địa phương

□ Mở khoa thi tuyển chọn nhân tài

□ Giảm tô thuế

□ Phát triển thủ công nghiệp, thương mại với các nước

3 Bài mới

Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dưới thời Đường, Trung Quốc lại lâm vào tình trạng chia cắt hơn nửa thế kỉ (từ năm 907 đến năm 960)-thời Ngũ đại.Nam 960 nhà Tống thành lập,đất nước Trung Quốc thống nhất và tiếp tục phát triển

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

*Hoạt động 1

GV: Giới thiệu sơ lược về tình hình Trung Quốc

sau thời Đường

GV(H): Nhà Tống thi hành những chích sách

gì( xoá bỏ, miễn giảm )

N thảo luận: Những chính sách đó có tác dụng như

thế nào?( ổn định đời sống nhân dân )

GV: Nhà Tống có công thống nhất đất nước Trung

Quốc sau hơn nửa thế kỉ loạn lạc và thi hành một số

chính sách nhằm ổn định đất nước như miễn hoặc

xoá một số thuế,suư dịch nặng nề trước đây,mở

mang các công trình thuỷ lợi ở Giang Nam Một số

ngành thủ công nghiệp được nhà nước khuyến

khích phát triển như khai mỏ, luyện kim Tuy nhiên

giữa lúc đó, vua Mông Cổ là Khu-bi-lai(Hốt Tất

Lịêt) đem quân tiêu diệt nhà Tống lập ra nhà

Nguyên

GV(H): Sự phân biệt giữa người Mông Cổ và

người Hán được biểu hiện như thế nào?

HS trả lời:- người Mông Cổ

- người Hán

IV/ Trung Quốc thời Tống -Nguyên :

1 Thời Tống (960-1279):

- Miển giảm thuế, sưu dịch

-Mở mang thuỷ lợi, phát triển thủ công nghiệp

- Có nhiều phát minh

2 Thời Nguyên (1271- 1368):

- Thi hành nhiều biện pháp phân biệt, đối

xử giữa người Mông Cổ và ngưòi Hán

→Nhân dân nhiều lần nổi dậy khởi nghĩa.

chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên

( phân biệt đối xử, vì nhà Nguyên là người ngoại

bang đến xâm lược và đặt ách đô hộ nen trong

chính sách cai trị nhà Nguyên có sự kì thị đối với

người Hán→nhân dân Trung Quốc nhiều lần nổi

dậy chóng nhà Nguyên)

* Hoạt động 2

GV:Giảng về diển biến chính trị ở Trung Quốc từ

sau thời Nguyên đến cuối thời Thanh

- Năm 1368,sau khi khởi nghĩa thành công,Chu

Nguyên CHương lên ngôi vua,lập ra nhà Minh,kinh

đô đóng ở Nam Kinh

- Cuối triều Minh,Lí Tự Thành khởi nghĩa lật đổ

triểu Minh,quân Mãn Thanh nhân đó xâm lược Trng

Quốc,đánh bại Lí Tự Thành lập ra nhà

Thanh(1644-1911)

GV: Giảng thêm về nguồn gốc và các chính sách

bóc lột của nhà Thanh

GV(H): Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh –

Thanh có gì thay đổi?

GV: Đó là biểu hiện của sự suy yếu của xã hội

phong kiến Trung Quốc

- Vua quan không chăm lo đến đất nước,sản

xuất chỉ lao vào cuộc sống ăn chơi sa đoạ

- Nhân dân phải chịu tô thuế nặng nề,đi lính,đi

phu xây dựng nhiều công trình tốn kém phục

vụ cho bọn quan lại

GV(H): Cuối triều Minh về kinh tế Trung Quốc có

gì biến đổi

(xuất hiện các cơ sở sản xuất, các công trưòng thủ

công với qui mô lớn như trung tâm Cảnh Đức thuộc

Giang Tây có tới 3000 lò sứ,xuất hiện những người

thuê nhân công,ngoại thương phát triển buôn bán

với nhiuề nướcd như Ấn Độ,Đông Nam Á,Ả

Rập,một số thương cảng lớn xuất hiện buôn bán

phồn thịnh như Quảng Châu )

GV: Đó là biểu hiện của nền sản xuất TBCN

* Hoạt đông 3 :

GV: Thời Minh - Thanh tồn tại khoảng 500 năm ở

Trung Quốc → nhiều thành tựu

GV(H): Trình bày những thành tựu nổi bật về văn

hoá Trung Quốc thời phong kiến?

GV(H): Kể tên các tác phẩm văn học và các nhà

thơ nổi tiếng thời Đường mà em biết?

- Thi hành chính sách xâm llược các nước khác

V/ Trung Quốc thời Minh -Thanh:

2 Biến đổi trong xã hội:

- Cuối thời Minh – Thanh vua quan ăn chơi sa đoạ, nông dân đói khổ

3 Biến đổi về kinh tế: mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện

VI/ Văn hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến:

1 Văn hoá:

- Tư tưởng: Nho giáo

GV: giảng thêm về tư tưởng Nho giáo:đây là hệ tư

tưởng,đạo đức, chính trị của giai cấp phong kiến

Trung Quốc,người khởi xướng là Khổng Tử.Nho

giáo đề cao những nguyên tắc trong quan hệ giữa

người với người(vua-tôi,vợ -chồng,cha-con)nhằm

phục vụ cho sự thống trị của giai cấp phong kiến

GV(H): Em có nhận xét gì về nghệ thuật hội hoạ,

điêu khắc, kiến trúc? (đạt trình độ cao)

HS quan sát H 9 và 10 SGK và rút ra nhậ xét:cách

trang trí hoa văn trên đồ sứ rất tiinh xảo,điêu luyện

thể hiện tay nghề của người thợ thhủ công thời bấy

giờ

GV(H): Về khoa học người Trung Quốc thời

phong kiến có những phát minh nào?

GV(H):Mầm mống kinh tế TBCN được hình thành như thế nào ở Trung Quốc?

* Bài tập: Về khoa học người Trung Quốc thời phong kiến có những phát minh nào quan trọng sau đây?

1 Kiến thức:HS nắm được các ý sau:

- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của Ấn Độ thời phong kiến

- Một số thành tựu văn hoá Ấn Độ thời cổ, trung đại

2 Tư tưởng : Lịch sủ Ấn Độ thời phong kiến gắn sự hưng thịnh, li hợp dân tộc và đấu tranh tôn

giáo

- Nhận thức được Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sủ và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam Á.

3 Kĩ năng : Bồi dưởng kỉ năng quan sát bản đồ.

- Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt được mục tiêu bài học

II/ Chuẩn bị bài giảng :

*GV:

- Bản đồ Ấn Độ thời phong kiến,

- Tư liệu về các triều đại phong kiến Ấn độ, một số tranh ảnh về các công trình văn hoá

III/ Tiến trình tổ chức dạy học :

1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn.

2 Kiểm tra bài cũ :

? Những mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa dưới thời Minh – Thanh được nảy sinh như thế nào?

? Hãy nêu những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học - kĩ thuật của nhân dân Trung Quốc thời phong kiến?

3 Bài mới

Ấn Độ - một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng được hình thành

từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại, Ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

* Hoạt động 1

GV sử dụng lược đồ giới thiệu về đất nước Ấn Độ,sự

hình thành vương quốc Ấn Độ trên lưu vựuc hai con

sông lớn Ấn và Hằng

GV(H): Các tiểu vương quốc đầu tiên được hình thành

ở đâu trên đất Ấn Độ? Vào thời gian nào? (lưu vực

sông Ấn 2500 năm TCN, sông Hằng 1500 năm TCN)

GV: Dùng bản đồ thế giới để giới thiệu vị trí của các

công sông lớn góp phần hình thành nền văn minh từ rất

sớm của Ấn Độ

GV(H): Nhà nước Ma ga đa ở Ấn Độ được hình thành

như thế nào?

- Đến khoảng 2000 năm TCN người A-ri-a thuộc

bộ tộc người Ấn Âu xâm nhập vào Bắc Ấn và đến

khoảng 1500 năm TCN họ đã xây dựng nhiều quốc gia

của mình ở lưu vực sông Hằng trong đó vương quốc

MA-ga-đa hùng mạnh hơn cả.Đến thế kỉ VI Ma-ga-đa

thống nhất toàn bộ Bắc Ấn Độ và phát triển cực thịnh

dưới thời vau A-sô-ca

GV: Đạo Phật có vai trò quan trọng trong quá trình

thống nhất này

GV(H):Vương triều Ma ga đa được tồn tại đến thời

gian nào?

- Quá trình suy yếu → vương triều Gup ta

I/ Những trang sử đầu tiên:

- Khoảng 2500 năm TCN những thành thị xuất hiện ở sông Ấn

- Khoảng 1500 năm TCN một số thành thị xuất hiện ở lưu vực sông Hằng

- TK VI TCN nhà nước Ma ga đa hình thành, trở nên hùng mạnh vào cuối TK III TCN

- TK IV Ấn Độ được thống nhất dưới vương triều Gup ta

GV giới thiệu “Cột trụ của A-sô-ca”- trở thành quốc

huy của Ấn Độ

* Hoạt động 2

GV(H): Kinh tế, văn hoá, xã hội Ấn Độ dưới vương

triều Gup ta như thế nào?

(phát triển)

? Nêu những biểu hiện của sự phát triển đó?

( công cụ sắt được sử dụng rộng rãi )

GV(H): Vương triều Gup ta tồn tại đến thời gian nào?

Quá trình sụp đổ ra sao?

( thời kì hưng thịnh chỉ kéo dài đến TK V - đầu TK VI

đến TK XII người Thổ Nhỉ Kì thôn tính miền Bắc

Ấn )

GV(H): Người Hồi Giáo Đê - li đã thi hành những

chính sách gì?

( chiếm ruộng, cấm đạo Hinđu )

GV(H):Vương triều Đê - li tồn tại trong bao lâu? ( từ

TK XII đến TK XVI bị người Mông Cổ tấn công và lập

nên vương triều Ấn Độ Mô Gôn

GV(H): Chính sách cai trị của người Mông Cổ?

GV: giới thiệu thêm về vua A- cơ- ba

(1556-1605):được xem là ông vua kiệt xuất của vương triều

Môn-gôn,vương quốc của ông trải dài từ Áp-ga-nix-tan

đến vịnh Ben-gan,từ Himalaya đến sông

Gôđaravi,Acơba đã thực thi nhiều biện pháp nhằm khôi

phục kinh tế phát triển văn hoá

GV(H): Tại sao nói vương triều hồi giáo Đê-li và

vương triều Môn-gôn là những vương triều ngoại tộc?

- THế kỉ XII,người Thổ Nhĩ Kì theo đạo Hồi thôn tín

Bắc Ấn Độ lập nên vương triều hồi giáo Đêli,chiếm

ruộng đất cảu người Ấn chiếm đạo Hin-đu

- Thế kỉ XVI,người Mông Cổ tấn công Ấn Độ,lập nên

vương triều Mô-gôn

* Hoạt đông 3 :

GV(H): Chữ viết đầu tiên được người Ấn Độ sáng tạo

là loại chữ gì?

( chữ Phạn → sáng tác văn học, sử thi )

GV(H): Kể các tác phẩm văn học nổi tiếng ở Ấn Độ

thời bấy giờ?

(2 bộ sử thi Ma ha bha ra ta và Ra ma ya na)

GV(H): Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc?

(quan sát tranh về các công trình kiến trúc để trả lời)

GV(H): Tại sao nói Ấn Độ là một trong những trung

II/ Ấn Độ thời phong kiến:

1 Vương triều Gup ta (TK IV –TK VI):

- Luyện kim rất phát triển

- Các nghề thủ công: dệt chế tạo kim hoàn

2 Vương triều Hồi giáo Đê li(TK XII –

TK XVI)

- Người Thổ Nhỉ Kì theo đạo Hồi thôn tính miền bắc Ấn → vương triều Hồi giáo Đê li

*Chính sách: chiếm ruộng đất, cấm đạo Hin đu → mâu thuẩn dân tộc gay gắt

3 Vương triều Mô Gôn(TK XI TK XIX)

- Người Mông Cổ → vương triều Mô gôn

- Chính sách: xoá bỏ kì thị tôn giáo Khôi phục kinh tế, phát triển văn hoá

III/ Văn hoá Ấn Độ:

-Chữ viết: Chữ Phạn

- Văn học: Sử thi, kịch, thơ ca

phát triển

- Văn minh Ấn Độ được hình thành từ rất sớm,phát

triển phong phú toàn diện

+ Chữ viết :

+ Văn học, sử thi,kịch thơ

+Kiến trúc,nghệ thuật độc đáo

+Tôn giáo

→ trong đó có một số thành tựu vẫn được sử dụng

đến ngày nay,có ảnh hưởng sâu rộng tới quá trình phát

triển lịch sử văn hoá của các dân tộc Đông Nam Á

GV(H): Ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ đến các nước

Đông Nam Á và Việt Nam ?

-Các nước đều tiếp thu đạo Phật,đạo Hin-đu của Ấn

Độ

- Chữ viết : trên cơ sở chữ Phạn,một số nước Đông

Nam Á đã sáng tạo ra chữ viết riwng của mình

- Kiến trúc Hin-đu và kiến trúc Phật giáo của ẤN

Độ(đền tháp) có ảnh hưởng đến nhiều nước

Ở Việt Nam đạo Phật phát triển,kiến trúc của đồng

bào Chăm đều chịu ảnh hưởng của kiến trúc Ấn Độ

- Kiến trúc: chịu sự ảnh hưởng sâu sắc của tôn giáo ( kiến trúc kiểu Hin đu và kiến trúc Phật giáo)

4.Sơ kết bài học:

a.Củng cố:

* Bài tập: người Ấn Độ đạt được những thành tựu gì về văn hoá:

Chữ viết: chữ phạn ra đời sớm (khoảng 1500 năm TCN)

Các bộ kinh khổng lồ: kinh Vê đa, kinh Phật

Văn học: với nhiều thể loại như sử thi, kịch thơ.□ Nghệ thuật kiến trúc

b Dặn dò:

-Học bài cũ Làm bài tập (câu hỏi 1 SGKtrang 17)

- Soạn bài các quốc gia phong kiến Đông Nam Á)

- Sưu tầm tranh ảnh về các công trình kiến trúc Đông Nam Á

Kiểm tra giáo án đầu tuần

1 Kiến thức:HS nắm được các ý sau:

- Tên gọi các quốc gia khu vực Đông Nam Á, những đặc điểm tương đồng về vị trí địa lí của các quốc gia đó

- Các giai đoạn lịch sử quan trọng của khu vực Đông Nam Á

2 Tư tưởng : Nhận thức được quá trình lìch sử, sự gắn bó lâu đời của các quốc gia khu vực

Đông Nam Á Trong lịch sử các quốc gia Đông Nam Á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho nền văn minh nhân loại

3 Kĩ năng : Biết xác định vị trí các quốc gia cổ và phong kiến Đông Nam Ấ trên bản đồ.

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam Á

II/ Chuẩn bị bài giảng :

*GV: Lược đồ khu vực Đông Nam Á, tranh ảnh, tư liệu liên quan, phiếu thảo luận,

*HS: nghiên cứu SGK và chuẩn bị bài mới

III/ Tiến trình tổ chức dạy học :

1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn.

2 Kiểm tra bài cũ :

* Bài tập: Điền vào ô trống để hoàn thành niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử Ấn Độ

- Khoảng 2500 năm TCN

- Khoảng Các tiểu vương quốc được hình thành ở lưu vực sông Hằng

- TKVI TCN Vương triều Gup – ta

TK XII – TK XVI Vương triều Hồi giáo Đê – li

TK XVI - giữa TK XIX

? Ấn độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá?

3 Bài mới

Đông Nam Á từ lâu đã được coi là một khu vực có bề dày văn hoá, lịch sử tìm hiểu về những quốc gia Đông Nam Á chúng ta sẽ được hiểu thêm về con người,lịch sử của những nước này

* Hoạt động 1

GV: Giới thiệu lược đồ khu vực Đông Nam Á

GV(H): Kể tên các quốc gia trong khu vực Đông Nam

Á hiện nay xác định vị trí trên lược đồ?

GV: ĐNA hiện nay có 11 nước:

- 5 nước Đông Nam Á ở lục địa:Việt Nam, Lào,

Campuchia, Thái Lan và Mi-an-ma

- 5 nước Đông Nam Á hải đảo:In-đô-nê-xi-a,

Phi-lip-pin,Xin-ga-po,Bru-nây và Đông Ti-mo

- Một nước vừa lục địa vừa hải đảo: Ma-lai-xi-a

Cho HS biết thêm nước Đông- ti -mo vừa mới

tách ra từ In- đô- nê -xi -a từ tháng 5 – 2002

GV(H): Em hãy chỉ ra đặc điểm chung về điều kiện

tự nhiên các nước đó?

(ảnh hưởng của gió mùa,có hai mùa rõ rệt: mùa khô

khí hậumát lạnh,còn mùa mưa tương đối nóng ẩm.Gió

mùa ảnh hưởng đến khí hậu,đến cảnh quan,thực

vật,phong tục tập quán của người dân)

GV(H): Điều kiện tự nhiên đó có những thuận lợi và

khó khăn gì cho sự phát triển nông nghiệp?

I/ Sự hình thành các vương quốc cổ Đông Nam Á

* Điều kiện tự nhiên:

- Chịu ảnh hưởng của gió mùa→mùa khô và mùa mưa

- Thuận lợi: nnông nghiệp phát triển

- Khó khăn: thiên tai

* Sự hình thành các quốc gia cổ:

- Thời gian: trong khoảng 10 TK đầu sau CN hàng loạt các quốc gia cổ ra đời ở khu vực Đông Nam Á(trừ nhà nước của người Việt)

GV: Điều kiện tự nhiên đó → con nguời cổ đại ở đây

sớm biết trồng lúa nước, lúa trở thành cây lương thực

chính xã hội phân hoá → nhà nước ra đời

GV(H): Các quốc gia cổ ở Đông Nam Á xuất hiện từ

bao giờ?

GV: ĐNA được coi là khu vực có quá trình chuyển

biến từ vượn thành người.Trước công nguyên người ta

biết đến công cụ bằng đồng thau,sau công nguyên cư

dân ĐNA biết đến đồ sắt,các vương quốc cổ được hình

thành (trừ nhà nước của người Việt được hình thành

trước công nguyên) Những quốc gia này được gọi là

vương quốc cổ Mỗi vương quốc đều chưa có ranh giới

rõ ràng và chưa gắn với tộc người nhất định Ở một số

vương quốc, người ta chỉ biết tới tên gọi và địa điểm

trung tâm của vương quốc đó mà thôi

GV(H): Hãy xác định và kể tên các quốc gia đó?

( dùng lược đồ)

* Hoạt động 2

GV: Vào giữa thiên niên kỉ I các quốc gia cổ Đông

Nam Á suy yếu dần và tan rã → các quốc gia phong

kiến dân tộc được hình thành, sở dĩ gọi như vậy là vì

mỗi quốc gia được hình thành dựa trên cơ sở phát triển

của một tộc người nhất định chiếm đa số và phát trển

nhất ( như Đại Việt của người Việt; Cham pa của

người Chăm )

GV(H): Thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc

gia phong kiến Đông Nam Á? Kể tên một vài quốc gia

tiêu biểu?

(từ nửa sau thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVIII,tiêu biểu như

Đại Việt của người Việt, Champa của người Chăm,

Ăng-co của người Khơme…)

GV(H): Em hãy trình bày sự hình thành của quốc gia

phong kiến Inđônêxia?

(Cuối thế kỉ XIII dòng vua Giava mạnh lên chinh phục

được các tiểu vương quốc ở hai đảo Xumatơra và

Giava lập nên vương triềuMôgiôpahít hùng mạnh

trong suôt 3 thế kỉ)

GV(H): Tại sao có sự di chuyển của người Thái xuống

phía Nam?

(Đầu thế kỉ XIII,trên vùng thảo nguyên Mông Cổ,nhà

nước phong kiến chuyên chế quân sự ra đời,vua Mông

Cổ là Thành Cát Tư Hãn đã tiến hành một cuộc chiến

tranh đại quy mô xâm chiếm nhiều nơi trên thế giới

Họ tràn xuống ĐNA Do đó, một số người Thái ở

- Tên gọi: Cham-pa,Phù Nam, Chân Lạp, Giao CHỉ, Xích Thố, Ba-li…

II/ Sự hình thành và phát triển các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.

*Từ nửa sau TK X → đầu TK XVIII:

là thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á

-In-đô-nê-xi-a: vương quốc pa-hít(1213-1527)

Mô-giô CamMô-giô puMô-giô chia: thời kì ĂngMô-giô co(thế kỉ IX- XV)

- Việt Nam: Đại Việt,Cham-pa

- Mianma: vương quốc Pa-gan (thế kỉ XI)

- Lào: vương quốc Lạn Xạng(thế kỉ

thượng nguồn sông Mê Kông đã di cư ồ ạt xuống phía

nam.Họ đã định cư lại ở lưu vực sông Mê Nam và

trung lưu sông Mê Kông lập nên vương quốc

Su-khô-thay của Thái Lan sau này và vương quốc Lạn Xạng

của Lào vào thế kỉ XIV)

GV(H)Kể tên một số thành tựu thời phong kiến của

các quốc gia Đông Nam Á?

( kiến trúc, điêu khắc với nhiều công trình nổi tiếng:

Ăng co, đền Bô rô bu ra )

GV giới thiệu một số tranh ảnh các công trình kiến

trúc của ĐNA

GV(H): Các quốc gia phong kiến bước vào thời kì

suy thoái với với thời gian nào? ( nửa sau TK XVIII)

GV: Giảng thêm về sự xâm lược của CNTB phương

Tây: từ giữa TK XIX hầu hết các quốc gia Đông Nam

Á trừ Thái Lan đều trở thành thuộc địa của chủ nghĩa

thực dân phương Tây

-Học bài cũ Hoàn thành bảng niên biểu (câu 2 SGK)

- Chuẩn bị bài mới

Ngày soạn:04/09/2010

Tiết 8

BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á(tiếp theo) I/ Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: HS nắm được các ý sau:

- Trong số các quốc gia Đông Nam Á , Lào và Cam pu chia là hai nước láng giềng gần gủi với Việt Nam Những giai đoạn lịch sử lớn của hai nước này

2 Tư tưởng: Tình cảm yêu quí, trân trọng truyền thống lịch sử của Lào và Cam pu chia, thấy

đựoc mối quan hệ mật thiết của 3 nước Đông Dương

3 Kỉ năng : Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn.

II/ Chuẩn bị bài giảng:

*GV:- bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á

- Tranh ảnh các công trình kiến trúc của Lào và Campuchia

* HS: đọc SGK, nghiên cứu các câu hỏi trong bài

III/ Tiến trình tổ chức dạy học :

1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn.

2 Kiểm tra bài cũ :

Câu hỏi: Kể tên các nước trong khu vực Đông -Nam -Á hiện nay và xác định vị trí của các nước trên bản đồ?

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

* Hoạt động 1

GV: Cam pu chia là một trong những nước có lịch sử

khá lâu đời và phong phú: thời tiền sử(đồ đá) cư dân

cổ Đông Nam Á ( người môn cổ) xây dựng nên nhà

nước Phù nam

GV(H): Cư dân Cam pu chia do tộc người nào tạo

nên?

GV: Người khơ me là một bộ phận của cư dân cổ

ĐNA, lúc ban đầu họ sống ở phía bắc cao nguyên Cò

Rạt sau mới di cư dần về phía nam

GV(H): Người Khơ me thành thạo những việc gì? Họ

tiếp thu văn hoá Ấn Độ như thế nào?

(Họ bắt đầu xây dựng vương quốc của mìnhtừ thế kỉ

thứ Vi mà lịch sử gọi là Chân Lạp.Họ giỏi săn

bắn,quen đào ao,đắp hồ chứa nước,sớm tiếp thu và

chịu ảnh hưởng của van hoá Ấn Độ,tiếp thu đạo Phật,

đạo Bà La môn,kiến trúc,điêu khắc Ấn Độ,lúc đầu họ

sử dụng tiếng Phạn sau đó sáng tạo ra chữ viết riêng

của mình- chữ Khơme cổ )

GV(H): Người Khơ me xây dựng vương quốc riêng

của mình vào thời gian nào? tên gọi là gì?

GV: Trình bày sự phát triển của Chân Lạp đến khi bị

Gia va xâm chiếm năm 774 và thống trị đến năm 802

GV(H): Thời Ăng-co tồn tại khoảng thời gian nào?

( 802 trở đi lịch sử Cam pu chia bước sang thời kì mới

- Thời Ăng co và đây là giai đoạn phát triển)

GV(H): Tại sao thời kì phát triển thịnh vượng của

Cam pu chia còn gọi là thời kì Ăng co?

(vì kinh đô của vương quốc là Ăng-co,ở đây người

Khơme xây dựng nhiều công trình kiến trúc đồ sộ,độc

đáo,điển hình là khu đền tháp Ăng-co Vát và Ăng-co

Thom)

III/ Vương quốc Cam pu chia:

* Từ TK I – TK VI :nước Phù Nam

* Từ TK VI – TK IX: nước Chân Lạp

→ tiếp xúc với văn hoá Ấn Độ như

tiếp thu đạo Phật, đạo Bà La môn,kiến trúc,điêu khắc,sử dụng tiếng Phạn sáng tạo ra chữ viết riêng của mình- chữ Khơme cổ

* TK IX – TK XV thời kì Ăng co:

- sản xuất nông nghiệp phát triển

- xây dựng được nhiều công trình kiến trúc độc đáo

HS Tìm hiểu kênh hình H 10 SGK GV: Giới thiệu

thêm đây là một trong nhiều công trình kiến trúc nổi

tiếng của Cam pu chia

N thảo luận: ? Sự thịnh vượng của Cam pu chia thời

Ăng co được biểu hiện như thế nào?

( Thời Ăng-co tồn tại từ thế kỉ IX đến thế kỉ

XV,Ăng-co là tên thủ đô của vương quốc,một địa điểm của

vùng Xiêm Riệp ngày nay,ở đây kinh tế phát triển nhất

là nông nghiệp, có nhiều công trình kiến trúc độc đáo,

sản xuất phát triển )

GV(H): Chế độ phong kiến Cam pu chia bước vào

suy yếu vào thời gian nào?

(đầu thế kỉ XV,Campuchia bắt đầu bước vào thời kì

suy thoái,năm 1432 kinh đô chuyển về vùng Phnôm

Pênh ngày nay→ thời Ăng-co chấm dứt.1862

Nô-rô-đôm chính thức thừa nhận sự bảo hộ của người Pháp)

* Hoạt động 2

GV(H): Chủ nhân cổ nhất trên đất Lào ngày nay là ai?

Họ đã để lại những gì?

GV: Nguời Lào thơng trước đó gọi là người Khạ họ là

chủ nhân của nền văn minh đồ đá, đồng, sắt, họ đã để

lại hàng trăm chiếc chum đá khổng lồ to nhỏ khác

nhau.Người ta đã tìm thấy hàng trăm chiếc chum đá tại

cánh đồng Chum-Xiêng Khoảng,họ dùng các chum đá

để đựng tro xương người chết sau khi được hoả thiêu

GV(H): Người Lào Lùm xuất hiện như thế nào?

( TK XIII người Thái di cư đến gọi là người Lào

lùm,cuộc thiên di này mang tính chất hoà hợp,không

có xung đột xảy ra,sự liên kết các bộ tộc Lào là nhân

tố chủ yếu dẫn đến sự thành lập nước Lạn Xạng )

GV(H): Em biết gì về pha Ngừm?

( là cháu Phía Khăm Phòng) theo cha là Phi pha sang

Cam pu chia Ông được vua Cam pu chia giúp đỡ,

nuôi dạy và gã con gái cho.Khi trưởng thành ông về

nước và trở thành một tộc trưởng, tập hợp, liên kết

giữa các bộ lạc → nước Lạn xạng (Triệu Voi)

GV:Vương quốc Lạn xạng phát triển thịnh vượng vào

khoảng thời gian thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII nhất

là đướ triều vua Xu-li-nha Vông-xa thời kì này quân

dân Lào đã đánh bại 3 lần xâm lược của quân Miến

*Từ TK XV – 1863 thời kì suy yếu

IV/ Vương quốc Lào :

- Trước TK III người Lào thơng

- Từ TK XIII người Thái di cư → Lào lùm

- Năm 1353: nước Lạn xạng được thành lập

- TK XV-TK XVII thời kì phát triển thịnh vượng của vương quốc Lạn xạng:

+ Đối nội: chia đất nước thành các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội

+ Đối ngoại: giữ quan hệ hoà hiếu với Cam pu chia và Đại Việt, chống quân

trình kiến trúc nổi tiếng như Thạc luổng → chứng

minh cho sự phát triển

GV: khai thác kênh hình Thạc luổng: có nghĩa là tháp

lớn,xây dựng vào năm 1566 dưới triều vua Xệt tha thi

lạt.Đây là công trình đồ sộ gồm một tháp lớn hình nậm

rượu,đặt trên cái đế hình hoa sen,phô ra các cánh

sen,dưới là một bệ hình bán cầu,nhưng tạo thành 4

múi có đáy vuông,xung quanh tháp chính là 30 ngọn

? Chứng minh Ăng co là thời kì phát triển cao của chế độ phong kiến Cam pu chia?

? Tại sao nói ở các thế kỉ XV-XVII vương quốc Lạn xạng bước vào giai đoạn thịnh vượng?

* Làm bài tập: lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Cam pu chia đến giữa TK XIX

Thế kỉ I- IV

Thế kỉ VI-IX

Thế kỉ IX-XV

THế kỉ XV- 1863

b Dặn dò: học bài cũ - Chuẩn bị bài sau( soạn bài Những nét chung về xã hội phong kiến)

Kiểm tra giáo án đầu tuần

1 Kiến thức : HS nắm được một số ý bản sau:

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến

- Nền tản kinh tế và các giai cấp trong xã hội phong kiến

- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến

2 Tư tưởng: Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu về kinh

tế, văn hoá mà các dân tộc đã đạt được trong thời kì phong kiến

3 Kỉ năng: Làm quen với phương pháp tổng hợp, khái quát hoá các sự kiện, biến cố lịch sử, từ

đó rút ra nhận xét, kết luận cần thiết

II/ Chuẩn bị bài giảng :

*GV: - Phiếu thảo luận, bảng phụ, bảng tóm tắt những nét chung về xã hội phong kiến

- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á

* HS: nghiên cứu bài,chuẩn bị bảng thống kê những nét chính của xã hội phong kiến

III/ Tiến trình tổ chức dạy học:

1 Ổn định tổ chức: bcs lớp báo cáo tình hình chuẩn bị bài ở nhà của các bạn.

2 Kiểm tra bài cũ:

? Trình bày sự phát triển thịnh vượng của Cam pu chia thời phong kiến?

* Bài tập: Hoàn thành bảng niên biểu các giai đoạn lịch sử chính của Lào

- Nước Lạn xạng thành lập

- Thời kì thịnh vượng của Lạn xạng

- TK XIII – TK XIX

3 Bài mới

Qua các bài học trước chúng ta đã được biết sự hình thành, phát triển của chế độ phong kiến

ở cả phương Đông và phương Tây → tìm những nét chung

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

*Hoạt động 1

GV giới thiệu: Xã hội phòn kiến là chế độ xã hội

tiếp sau xã hội cổ đại,nó đượic hình thành trên cơ sở

tan rã của xã hội cổ đại.Nhưng quá trình suy vong

của xã hội cổ đại phương Đông và phương Tây

không giống nhau vì thế sự hình thành xã hội phong

kiến ở hai khu vực này cũng có những điểm khác

GV(H): Thời kì thình vượng của xã hội phong kiến

phương Đông?(X – XV) ? XHPK châu Âu(XI –

XIV )

GV(H): Thời kì khủng hoảng và suy vong của của

XH PK phương Đông? Châu Âu ( phương Đông:

XVI- XIX) Châu Âu ( XV – XVI)

N thảo luận: Em có nhận xét gì về quá trình hình

1 Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến :

- XH PK phương Đông : hình thành sớm, phát triển chậm, quá trình khủng hoảng và suy vong kéo dài

- XH PK châu Âu: hình thành muộn và cũng kết thúc sớm hơn, nhường chỗ cho CNTB

thành, phát triển và suy vong của XHPK châu Âu và

phương Đông

HS thảo luận và suy nghĩ trả lời câu hỏi

GVchốt ý: Như vậy xã hội phong kiến phương Đông

được hình thành sớm nhưng phát triển chậm và suy

vong kéo dài, còn xã hội phong kiến châu Âu hình

thành muộn hơn,kết thúc sớm hơn,nhường chổ cho

chủ nghĩa tư bản

* Hoạt động 2

N thảo luận: Cơ sở kinh tế của XHPK châu Âu và

phương Đông có gì giống và khác nhau?

( giống: đều sống nhờ vào nông nghiệp là chủ yếu

nhưng ở phương Đông sản xuất nông nghiẹp đóng

kín trong công xã nông thôn, còn ở châu Âu là trong

các lãnh địa phong kiến, bước vào giai đoạn hậu kì

kinh tế công thương nghiệp ngày càng phát triển)

GV(H): Nêu các giai cấp cơ bản trong xã hội phong

kiến châu Âu và phương Đông?

( trong xã hội phong kiến đều có hai giai cấp cơ bản

nhưng tên gọi và quyền hạn khác nhau Thân phận

của tầng lớp bị trị cũng khác nhua,nông nô ở châu

Âu hoàn toàn phụ thuộc vào lãnh chúa,nông dân lĩnh

canh ở phương Đông được tự do hơn,song cả hai

đều bị bóc lột nặng nề bằng tô thuế)

GV(H): Hình thức bóc lột của CHPK? Em hãy giải

thích hình thức bóc lột này?

( địa tô –ruộng đất chủ yếu nằm trong tay địa chủ và

lãnh chúa,họ lại giao đất cho những người nông dân

lĩnh canh hoặc nông nô cày cấy và

thu tô thuế)

* Hoạt đông 3 :

GV(H): Nhà nước phong kiến được tổ chức như thế

nào? ( chế độ quân chủ)

N thảo luận: Chế độ quân chủ ở phương Đông và

châu Âu có điểm gì khác nhau cơ bản?

- Phương thức bóc lột: địa tô

III/ Nhà nước phong kiến:

- Thể chế nhà nước: chế độ quân chủ

*Chế độ quân chủ ở châu Âu và phương Đông có sự khác nhau về mức độ và thời gian

4 Sơ kết bài học

a Củng cố : Hãy so sánh những nét chính về xã hội phong kiến phương Đông và châu Âu theo

mẫu:(gọi 2 HS lên bảng, mỗi em 1 cột)

Thời kì hình thành

Thời kì phát triển

Thời kì khủng hoảng và suy

- Học bài cũ, lập lại bảng so sánh vào vở

- Chuẩn bị bài sau: Ôn lại các bài đã học để chuẩn bị bài tập lịch sử

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

*GV:- Lược đồ các cuộc phát kiến địa lí

- Bảng thống kê những đặc đỉêm về xã hội phong kiến phương Đông và châu Âu

*HS: chuẩn bị các nội dung đã học

III Tiến trình tổ chức dạy học:

1.Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Em hãy trình bày sự hình thành phát triển và suy vong của xã hội phong kiến phương Đông và châu Âu?

2 Dạy và học bài mới:

Hoạt động 1: Làm các dạng bài tập trắc nghiệm khách quan:

Bài tập 1 Hãy đánh dấu x vào ô vuông trong các câu sau mà em cho là đúng:

1.Cuối thế kỉ thứ V xã hội Tây Âu có những biến đổi to lớn là do:

 a) Dân số tăng

 b) Sự xâm nhập của người Giắc Man

 c) Công cụ sản xuất đuợc cải tiến

 d) Kinh tế hàng hoá phát triển

2 Phát kiến địa lí là :

 a) Quá trình tìm ra những con đường mới của người châu Âu

 b) Quá trình tìm ra những vùng đất mới

 c) Quá trình tìm ra những dân tộc mới

 d) Cả 3 câu trên đều đúng

3 Hãy ghép các chữ cái đứng trước các ý ở cột A với chữ cái đứng trướt ở cột B cho đúng:

a- eb- gc-ld-iđ-k

n ) Thạt Juổng

a-nb-ic-md-le-kg-h

5 Chọn ý đúng trong các câu sau:

Thực chất phong trào văn hoá phục hưng là:

A Đả phá xã hội phong kiến, con người phải được tự do và phát triển

B Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới khoa học tiến bộ

C Văn hoá phục hưng là cuộcCM văn hoá tiến bộ vĩ đại

D Cả 3 câu trên đều đúng

6 Lập bảng thống kê những thành tựư về mặt văn hoá của Ấn Độ

Hoạt động 2 Khai thác tranh ảnh ,lược đồ

-GV giới thiệu lược đồ các cuộc phát kiến địa lí

- Yêu cầu học sinh xác định được vị trí của các cuộc phát kiến địa lí trên lược đồ

- HS quan sát, nhận nhiệm vụ và thực hiện theo yêu cầu

Kiểm tra giáo án đầu tuần

TTCM:

Lê Thị Thanh

Ngày soạn:14/09/2010

Tiết 11

Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX

Chương I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ- ĐINH- TIỀN LÊ (THẾ KỈ X)

Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

I Mục tiêu bài học :

1.Kiến thức:

- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Nắm được quá trình thống nhất đất của Đinh Bộ Lĩnh

2 Tư tưởng :

Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc.Ghi nhớ công

ơn Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhất đất nước

3 Kĩ năng: Bồi dưỡng HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ sử dụng bản đồ khi học bài.

II Chuẩn bị bài giảng :

* GV: -Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước ( thời Ngô Quyền)

- Lược đồ 12 sứ quân

* HS: nghiên cứu và chuẩn bị bài

III Tiến trình tổ chức dạy học :

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ :

Câu hỏi: Trình bày những đặc điểm cơ bản của xã hội phong kiến châu Âu?

3 Giới thiệu bài mới:

Sau hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống lại ách đô hộ của phong kiến phương kiếnphương Bắc Cuối cùng nhân dân ta đã giành được nền độc lập với trận Bạch Đằng lịch sử( năm938) nước ta bước vào thời kì độc lập tự chủ

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cơ bản

* Hoạt động 1

GV yêu cầu HS đọc SGK

GV(H): Chiến thắng Bạch Đằng Năm 938 có ý nghiã

như thế nào?

HS: Đành lại âm mưu xâm lược của nhà Nam Hán,

chấm dứt hơn 10 thế kỉ thống trị của các triều đại

phong kiến phương Bắc

? Sau khi dẹp xong quân Nam Hán Ngô Quyền đã

làm gì?

(lên ngôi vua, đóng đô ở Hoa Lư,bãi bỏ chức tiết độ

sứ)

GV(H): Tại sao Ngô Quyền bãi bỏ bộ máy cai trị của

họ Khúc để thiếc lập triều đại mới?

HS: Họ Khúc mới chỉ dành được quyền tự chủ, trên

danh nghĩa vắn phụ thuộc nhà Hán => Ngô Quyền

quyết tâm xây dựng một quốc gia độc lập

? Việc lên ngôi vua xác định địa điểm xây dựng kinh

đô có ý nghĩa như thế nào(khẳng định quyết tâm của

nhân dân ta kiên quyết xây dựng lại giang sơn riêng

của người Việt với nền độc lập lâu dài)

1 Ngô Quyền dựng nền độc lập tự chủ:

- Năm 939 Ngô Quyền lên ngôi vua đóng đô ở Hoa Lư

- Bãi bỏ chức tiết độ sứ, thiết lập triều đình mới ở trung ương

Sơ đồ bộ máy nhà nước VUA

điểm nào (bỏ chức tiết độ sứ,lập triều đình theo chế

độ quân chủ)

GV : hướng dấn HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước

GV(H): Vua có vai tró gì trong bộ máy nhà nước?

HS: Đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc

chính trị, ngoại giao, quân sự

GV(H): Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời

Ngô?

HS: Còn đơn giản, sơ sài nhưng bước đầu đã thể hiện

ý thức độc lập tự chủ

* Hoạt động 2

GV(H): Sau khi trị vì đất nước được 5 năm, Ngô

quyền qua đời, Lúc đó tình hình đất ta như thế nào?

HS: Đắt nước rối loạn, các phe phái nhân cơ hôi này

nổi lên giành quyền lự Dương Tam Kha cướp ngôi?

GV (giảng) Năm 952 Ngô Xương văn giành được lại

ngôi vua song uy tín của nhà Ngô đã giảm sút =>Đất

nước không ổn định

GV(H): Sứ quân là gì?

HS: Là các thế lực phong kiến nổi dậy chiến lĩnh một

vùng đất

GV dùng lược đồ trong SGK lần lượt chỉ các vị trí

chiếm đóng của các sứ quân

GV(H): Việc chiếm đóng của các sứ quân ảnh hưởng

như thế nào đến đất nước?

HS: Các sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan

trọng trên khắp đất nước, liên tiếp đánh nhau => đắt

nước loạn lạc => là điều kiện thuận lợi cho giặc

ngoại xâm tấn công

GV(H): Tình hình trên đặt ra yêu cầu cấp thiết gì cho

đất nước ta ?

(đất nước mới giành được độc lập tự chủ chưa được

bao lâu lại đứng trước tình thế chia cắt đất nước làm

cho sức mạnh bảo vệ tổ quốc bị suy yếu việc thống

nhất đất nước cấp bách hơn bao giờ hết)

* Hoạt động 3

GV(giảng) Loạn12 sứ quân gây biết bao tan tóc cho

nhân dân Trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu

xâm lượt nước ta Do vậy việc thống nhất đất nước

trở nên cấp bách hơn bao giờ hết

2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô

- Năm 944 Ngô Quyền mất,Dương Tam Kha cướp ngôi→ triều đình lục đục

- Năm 950 Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha nhưng không quản lí được đất nước

- Năm 965 Ngô Xương Văn chết => loạn 12 sứ quân

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước

* Tình hình đất nước:

- Loạn 12 sứ quân => đất nước chia cắt

GV(H): Đinh Bộ Lĩnh là người như thế nào?

HS: Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh

Bình, có tài thống lĩnh quân đội

GV(H): Ông đã làm gì để dẹp loạn 12 sứ quân?

HS: Tổ chức lực lượng, rèn vũ khí Xây dựng căn cứ

ở Hoa Lư

GV(H): Vì sao Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn được 12 sứ

quân?

HS: Được nhân dân ủng hộ,có tài đánh đâu thắng đó

=> các sứ quân xin hàng hoặc lần lượt bị đánh bại

GV(H): Việc Đinh Bộ Lính dẹp loạn được 12 sứ

quân có ý nghĩa gì?

HS: Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả

nước => Tạo điều kiện để xây dựng đất nước vững

mạnh chống lại âm mưu của kẻ thù

loạn lạc

- Nhà Tống âm mưu xâm lược

* Quá trình thống nhất:

- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư

- Được nhân dân ủng hộ, liên kết với

sứ quân Trần Lãm tiến đánh các sứ quân khác

→ Năm 967 Đất nước thống nhất

4 Sơ kết bài học :

a Củng cố:

- Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô?

- Trình bày những biểu hiện về ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong việc dẹp yên 12 sứ quân?

b Dặn dò:

- Học thuộc bài và làm bài tập về nhà

- Chuẩn bị bài sau: " Nước Đại Cồ Việt thời Đinh - Tiền Lê"

- Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lược và bị quân ta đánh bại

2 Tư tưởng: bồi dưỡng lòng tự hào tự tôn dân tộc,biết ơn các vị anh hừng có công xây dựng và

bảo vệ đất nước

3 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, trong quá trình học bài.

II Chuẩn bị bài giảng :

*GV : - Lược đồ chống Tống lần thứ I

- Tranh ảnh di tích LS về đền thờ vưa Đinh vua Lê

*HS : nghiên cứu bài

III Tiến trình tổ chức dạy học :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

Sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nước được thanh bình thống nhất Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục công cuộc xây dựng một quốc gia vững mạnh mà Ngô Quyền đã đặt nền móng Nhưng sự nghiệp của nhà Đinh không kéo dài,nội bộ lục đục,ngoại xâm lăm le ngoài bờ cõi.Liệu nước ta có giữ vững được nền độc lập hay không ?Để tìm hiểu hôm nay chúng ta sẽ học bài 9

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

*Hoạt động 1

GV Yêu cầu HS đọc SGK muc 1

GV(H) : Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh

đã làm gì?

HS: Năm 968 lên ngôi hoàng đế, đặc tên nước là Đại

Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư.Năm 970 đặt niên hiệu là

Thái Bình, sai sứ sang giao hảo với nhà Tống

GV sử dụng lược đồ xác định vị trí Hoa Lư- Ninh

Bình và yêu cầu HS quan sát H19

GV(H) : Tại sao Đinh Tiên Hoàng đóng đô ở Hoa

Lư?

HS: Là quê hương Đinh Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều

đồi núi thuận lợi cho việc phòng thủ

GV(H)Việc nhà Đinh không dùng niên hiệu của

Trung Quốc để đặt tên nước nói lên điều gì?

HS: Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập,

ngang hàng với Trung Quốc chứ không phụ thuộc

vào Trung Quốc

GV giải thích: " Vương" là tước hiệu của vua ( dùng

cho nước nhỏ)," Đế" là tước hiệu của vua nước lớn

mạnh, có nhiều nước thần phục

GV(H): Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì

để xây dựng đất nước?

HS: Phong vương cho con ,cắt cư tướng lĩnh thân

cận giữ chức vụ chủ chốt ,dựng cung điện ,đúc tiền

,xử phạt nghiêm những kẻ có tội

GV giảng: Thời Đinh nước ta chưa có luật pháp cụ

thể, vua sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện

ren đe kẻ phản loạn

GV (H) Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý

nghĩa như thế nào?

HS: Ổn định đời sống VH , cơ sở xây dựng và phát

triển đất nước

*Hoạt động 2

GV(H) Nhà tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh

nào?

HS: Sau khi Đinh Bộ Lĩnh và Đinh Liễm bị ám hại,

nội bộ nhà Đinh lục đục, bên ngoài quân Tống chẩn

1 Nhà Đinh xây dựng đất nước

- 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư

- 970, đặt niên hiệu Thái Bình,giao hảo với nhà Tống

- Phong vương cho con, cắt cử quan lại

- Dựng cung điện ,đúc tiền ,xử phạt nghiêm những kẻ có tội

→ Ổn định đời sống xã hội, cơ sở xây

dựng và phát triển đất nước, khẳng định dân tộc ta có giang sơn bờ cõi riêng

2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

bị xâm lượt => Lê Hoàn được suy tôn làm vua.

GV(H) Vì sao Lê Hoàn được suy tôn làm vua?

HS: là người có tài ,có chí lớn , mưu lượt lại đang

giữ chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân

đội=> lòng người quy phục

GV(H) Việc Thái Hậu Dương Vân Nga trao áo

hoàng bào cho Lê Hoàn nói lên điều gì?

HS: Thể hiện sự thông minh, quyết đoán đặt lợi ích

quốc quốc gia lên trên lợi ích dòng họ Vượt lên quan

niệm phong kiến bảo vệ lợi ích dân tộc

GV phân biệt " Tiền Lê " và " Hậu Lê"

GV: Chính quyền nhà Lê được tổ chức như thế nào?

GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ

? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Tiền

Lê ( so với triều đình nhà Đinh nhà Tiền Lê đã tiến

thêm một bước trong việc xây diưng chính quyền độc

lập tự chủ,hoàn thiện hơn tổ chức bộ máy cai trị ở

trung ương)

GV(H) Quân đội thời Tiền Lê tổ chức như thế nào?

HS: Gồm 10 đạo, chia thành 2 bộ phận: cấm quân

(quân triều đình) và quân địa phương

* Hoạt động 3

GV(H) Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn

cảnh nào?

HS: Cuối năm 979 nôi bộ nhà Đinh Lục đục vì tranh

quyền lợi=> Quân Tống xâm lượt

GV tường thuật lại cuộc kháng chiến theo lược đồ

GV: Yêu cầu HS tường thuật lại cuộc kháng chiến

GV(H) Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống là

gì?

HS: Khẳng định quyền làm chủ đất nước đánh bại

âm mưu xâm lượt của nhà Tống=> Củng cố nền độc

lập của nước nhà

→ Lê Hoàn được suy tôn làm vua,tự

xưng hoàng đế Lê Đại Hành gọi là triều Tiền Lê (980-1009)

* Lê Hoàn xây dựng đất nước :

- Sơ đồ bộ máy nhà nước :

VUA

THÁI SƯ - ĐẠI SƯ

QUAN VĂN

QUANVÕ

TĂNGQUAN

* Quân đội:

- Cấm quân

- Quân địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của

* Địch : Tiến theo 2 đường thuỷ và bộ

do Hầu Nhân Bảo chỉ huy

* Ta: Chặn quân thuỷ ở sông Bạch Đằng

- Diệt cánh quân bộ ở biên giới thắng lợi

c)Ý nghĩa:

Khẳng định quyền làm chủ đất nước.Đánh bại âm mưu xâm lượt của kẻ thù, củng cố nền độc lập

4 Sơ kết bài học :

a Củng cố:

-Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê? Việc nhân dân ta lập đền thờ vua Đinh chứng tổ điều gì?

* Trả lời câu đố:

- Vua gì lúc nhỏ,cùng bạn chăn trâu, chọn lấy cờ lau, làm cờ tập trận?

- Vua Đinh Bộ Lĩnh, đặt nước tên gì, những năm trị vì, đóng đô ở đâu?

- Tướng giặc đem quân xâm lược thành trì Hoa Lư

- Bạch Đằng mổi sáng trận đầu Phá tan Nam Hán công lao vua gì?

- Bạch Đằng mỗi sáng trận Nhì Phá tan nhà Tống Vua gì Đố em?

b Dặn dò:

- Học bài chuẩn bị bài sau" Sự phát triển về xã hội và phát triển về kinh tế"

Kiểm tra giáo án đầu tuần

BÀI 9 : NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ

II Sự phát triển kinh tế- văn hoá

I.Mục tiêu bài học :

1.Kiến thức:

- Các vua nhà Đinh - Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng sự phát triểnnông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp

-Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hoá,xã hội cũng có nhiều thay đổi

2.Tư tưởng: Giáo dục HS ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng đất nước biết quý trọng các

truyền thống VH của ông cha

3.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế, văn hoá thời Đinh –

Tiền Lê

II.Chuẩn bị bài giảng :

* GV :- Tranh ảnh các di tích các công trình văn hoá, kiế trúc thời Đinh - thời Tiền Lê

- Tư liệu thành văn của các triều đại Đinh- Tiền Lê

* HS :nghiên cứu bài học

III Tiến trình tổ chức dạy học:

1.Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi :

a.Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích?

b Tường thuật lại cuộc kháng chiến chống Tống ( năm 981)

3 Bài mới:

Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lượccủa kẻ thù,

khẳng định quyền làm chủ đất nước của nhân dân ta và củng cố nền độc lập thống nhất đất nướcĐại Cồ Việt đó là cơ sở xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập.Vậy nhân dân ta đã xâydựng kinh tế văn hoá xã hội như thế nào chúng ta tìm hiểu nội dung bài học hôm nay

Hoạt động giữa thầy và trò

* Hoạt động 1

GV(H): Em có suy nghĩ gì về tình hình nông nghiệp

thời Đinh Tiền Lê?

HS: Nông nghiệp được coi trọng vì đây là nền tảng

kinh tế của đất nước Nhà nước chú ý đến việc khai

khẩn đất hoang, đào vét kênh ngoài, nhân dân được

chia ruộng tạo điều kiện cho sản xuất nông

nghiệp ổn định

GV(H): Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền để

làm gì?

HS: Vua quan tân đến sản xuất => khuyến kích nông

dân làm nông nghiệp

GV(H): Sự phát triển của thủ công nghiệp thể hiện ở

những mặt nào?

HS: Các xưởng thủ công như đúc tiền, rèn vũ khí,

may mặc, xây dựng, được thành lập

GV(giảng)Vì đất nước đã được độc lập Các nghề đã

được tự do phát triển không bị kìm hãm như trước

đây Mặt khác các thợ khéo cũng không bị cống nộp

cho Trung Quốc

GV yêu cầu HS quan sát H19 và đoạn văn viết về

kinh đô Hoa Lư,miêu tả lại cung điện Hoa Lư để thất

được sự phát triển của nước ta lúc đó

GV(H): Thương nghiệp có gì đáng chú ý?

HS: Nhiều khu chợ được hình thành buôn bán với

nước ngoài phát triển,

GV(H): Việc thiết lập bàn giao với nhà Tống có ý

- Vua,quan văn , quan võ và các nhà sư

- Nông dân, thợ thủ công người buôn bán và địa chủ,

nô tì

GV(H) Vì sao trong thời kì này nhà sư được trọng

Nội dung kiến thức cần đạt

1 Bước đầu xây dựng nền KT tự chủ:

* Nông nghiệp:

- Ruộng đất chia cho nông dân

- Khai khẩn đất hoang, chú trọng thuỷ lợi

→ Kinh tế nông nghiệp ổn định và phát

-Trung tân buôn bán,chợ hình thành

- Buôn bán với nước ngoài

2 Đời sống XH và văn hoá

a Xã hội:

VUA

HS: Do đạo phật được truyền bá rộng rãi Các nhà sư

có học, giởi chữ Hán=> nhà sư trực tiếp dạy học, làm

cố vấn trong ngoại giao => rất được trọng dụng

GV kể thêm chuyện đón tiếp sứ thần nước Tống của

nhà sư Đỗ Thuận (SGK)

? Giáo dục thời kì này như thế nào(chưa phát triển)

? Vì sao (đây là hậu quả của hơn 1000 năm bị Bắc

thuộc thống trị đô hộ, khắc phục hậu quả này cũng

cần có thời gian)

GV(H) Đời sống sinh hoạt của người dândiễn ra như

thế nào?

HS: Rất bình dị, nhiều loại hình văn hoá dân gian

như ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đánh đu, đấu võ,

đấu vật, diễn ra trong các lễ hội

GV nhấn mạnh thêm: Vào những ngày vui Vua cũng

đi chân đất,cầm xiên lội ao đâm cá,chứng tỏ sự phân

bịêt giàu nghèo chưa sâu sắc,quan hệ vua tôi chưa có

khoảng cách lớn…

QUANVĂN

QUANVÕ

NHÀSƯ

NÔNGDÂN

THỢTHỦCÔNG

THƯƠNGNHÂN

ĐỊACHỦ

sư được coi trọng

- Các loại hình VH dân gian khá phát triển

⇒bước đầu tạo dựng nét riêng của văn

hoá người Việt

4 Sơ kết bài học:

a Củng cố:

*HS làm bài tập củng cố

Câu 1: Thời nhà Lê các nhà sư được trọng dụng là vì:

a/ Đạo Phật được truyền bá rộng rãi hơn trước .

b/Phần lớn người có học là các nhà sư Họ được nhân dân và nhà nước quý trọng 

c/ Giáo dục chưa phát triển 

d/ Các câu trên đều đúng 

Câu 2 Lập bảng thống kê về tình hình kinh tế văn hoá xã hội thòi Đinh –Tiền Lê

1 Kiến thức : Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nước: Dời đô về Thăng Long, đặt tên

nước là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hành chính Tổ chức lại bộ máy chính quyền trung ương và địa phương, xây dựng pháp luật chặc chẽ,quân đội vững mạnh

2 Tư tưởng: giáo dục cho các em lòng tự hào và yêu nước, yêu nhân dân GD học sinh bước đầu

hiểu rằng: Pháp luật nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệ đất nước

3 Kĩ năng: Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đấtnước của nhà Lý.

Rèn kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu( thời Lý)

II Chuẩn bị bài giảng:

* GV:- Bản đồ hành chính Việt Nam

- Khung sơ đồ tổ chức hành chính nhà nước

*HS: nghiên cứu chuẩn bị bài

III Tiến trình tổ chức dạy học:

1.Ổn định:

2.Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh ,thời Tiền Lê

3.Bài mới:

Vào đầu thế kỉ XI nội bộ nhà Tiền Lê lục đục Vua Lê không cai quản được đất nước.Nhà

Lý thay thế ,đất nước ta thay đổi như thế nào? (giáo viên ghi đề lên bảng )

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

HS dựa vào nội dung trong SGK trình bày câu hỏi

GV:(giảng) Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ không

thể ngồi được phải nằm để coi chầu gọi là Lê Ngoạ

Triều.Long Đĩnh là ông vua rất tàn bạo,nhân dân ai

cũng căm ghét việc làm của ông,ông cho người vào

củi thả sông,róc mía trên đầu nhà sư,dùng dao cùn

xẻo thịt người…

GV(H):Tại sao Lý Công Uẩn được tôn lên làm vua?

Hiện tượng này giống hiện tượng nào cuối thời nhà

Đinh?Hai hiện tượng có gì đặc sắc?

HS: Sau khi Lê Long Đĩnh chết ,Lý Công Uẩn được

tôn lên làm vua vì ông là người vừa có đức vừa có uy

tín nên được triều thần nhà Lê quý trọng

GV(H):Công việc lớn đầu tiên khi Lí Công Uẩn lên

ngôi vua là gì?

GV(giảng): Năm 1009 Lý Công Uẩn lên làm

vua,năm 1010 Lý Công Uẩn quyết định dời kinh đô

từ Hoa Lư về Đại La và đổi tên là Thăng Long

GV:Treo bản đồ Việt Nam và chỉ hai vùng đất Hoa

Lư và Thăng Long cho HS nắm

GV(H):Tại sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về

Đại La và đổi tên là Thăng Long?

HS: Địa thế thuận lợi ,là nơi hội tụ của bốn phương

1 Sự thành lập nhà Lý:

- Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất Triều

Lê chấm dứt→Lý Công Uẩn lên ngôi

- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Đại La đổi tên là Thăng Long

-Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt

+ Chính quyền trung ương:

GV(H):Việc dời đô về Thăng Long của vua Lý nói

lên điều ước nguyện gì của cha ông ta ?

HS: Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh và khẳng

định ý chí tự cường của dân tộc

GV giảng lướt qua việc xây dựng thành lũy, chùa

táp, kinh thành Thăng Long (phát hiện ra Hoàng

Thành và chuẩn bị được UNESCO công nhận là di

sản văn hoá thế giới)

GV(giảng ): Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại

Việt, xây dựng củng cố chính quyền từ Trung ương

đến địa phương

GV treo khung sơ đồ tổ chức hành chính của nhà Lý

Hướng dẫn HS điền vào sơ đồ bằng các câu hỏi sau:

- Ai là người đứng đầu nhà nước?

- Quyền hành của vua như thế nào?

- Có ai giúp vua lo việc nước?

- Bộ máy chính quyền địa phương được tổ chức như

thế nào?

- Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thòi Lí?

*Hoạt động 2

GV(H): Nhà Tiền Lê đã có luật pháp chưa? Nhà Lí

đã xây dựng luật pháp như thế nào?

(Năm 1042 nhà Lí ban hành bộ luật Hình thư là bộ

luật thành văn đầu tiên của nước ta đến nay bộ luật

này đã thất truyền)

GV(H): Bộ hình thư bảo vệ ai ? Cái gì?

HS: Bảo vệ vua, triều đình, bảo vệ trật tự XH và sản

xuất nông nghiệp

GV treo một số điều luật trong bộ hình thư yêu cầu

HS đọc

GV(H):Em hãy nêu sự cần thiết và tác dụng của bộ

luật hình thư thời Lí?

HS các nhóm tiến hành thảo luận và trình bày ý kiến

GV nhận xét và nhấn mạnh thêm

GV

GV(H): Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận? HS:

Gồm có cấm quân và quân địa phương(Yêu cầu HS

đọc SGK về bảng phân chia giữa cấm quân và quân

địa phương)

GV(H): Nhà Lí đã đưa ra chính sách gì để đảm bảo

lực lượng quốc phòng vững mạnh?Chính sách đó có

lợi như thế nào?

+ Chính quyền địa phương:

2.Luật pháp và quân đội

24 lộ

Phủ Huyện

GV: Chính sách này vẫn đảm bảo được sản xuất,đời

sống bình thườngvà đảm bảo tập luyện quân sự cho

mọi người khiến cho mọi người dân đều có khả năng

tham gia bảo vệ tổ quốc có hiệu quả nếu chiến tranh

xảy ra

GV(H): Quân đội được tổ chức như thế nào?

GV(H): Em có nhận xét gì về tổ chức quân đội của

nhà Lý?

HS: Tổ chức chặt chẽ, quy cũ

GV(H): Nhà Lý đã thi hành chủ trương gì để bảo vệ

khối đoàn kết dân tộc? Các chính sách đó có tác dụng

như thế nào?

HS: Gả công chúa, ban quan tước cho tù trưởng dân

tộc.Trấn áp những người có ý định tách khỏi Đại

Việt.→ thắt chặt khối đại đoàn kết dân tộc, bảo vệ tổ

quốc

GV giảng thêm về vấn đề này

GV(H): Trình bày các chính sách đối ngoại của nhà

Lý đối với các nước láng giềng? Vì sao lại đề ra

những chủ trương đó

HS:Giữ quan hệ với Trung Quốc và Chămpa kiên

quyết bảo vệ chủ quyền dân tộc

GV giảng thêm

GV(H): Nhận xét gì về chủ trương của nhà Lý?

HS: Các chủ trương chính sách của nhà Lý vừa mềm

dẻo vừ cương quyết

+ Điền vào những ô trống trong sơ đồ tổ chức bộ máy hành chính của nhà Lý?

+Nêu công lao của Lý Công Uẩn?

b Dặn dò :

-Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau : " Cuộc kháng chiến chống quân xâm lượt Tống (1075 - 1077)"

- Làm các bài tập trong vở bài tập

Kiểm tra giáo án đầu tuần

TTCM:

Lê Thị Thanh

-Ngày soạn:02/10/2010