KIỂM TRA HỌC KÌ I
BÀI 27: CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN NHÀ NGUYỄN (tiếp theo)
1.Kiến thức: giúp học sinh nắm được những nội dung sau:
- Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền. Các chính sách về chính trị kinh tế của nhà Nguyễn và tác động cảu nó tới tình hình chính trị kinh tế cảu xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX.
- Các cuộc nổi dậy của nhân dân: khởi nghĩa Phan BÁ Vành, Nông Văn Vân, Cao Bá Quát:
những nét chính như mục tiêu, người lãnh đạo, thành phần tham gia, kết quả…
2. Tư tưởng:
- Chính sách kinh tế của triều Nguyễn không phù hợp với yêu cầu lịch sử, nên kinh tế-xã hội không có điều kiện phát triển.
- Truyền thống chống áp bức boc lột của nhân dân ta dưới thời phong kiến
3. Kĩ năng:nhận xét nội dung các hình trong SGK, làm quen với việc sư tầm tranh ảnh liên quan đến thời kì lịch sử, phân tích nguyên nhân các hiện trạng chính trị-kinh tế thời Nguyễn…
II. CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên:
- Lược đồ các cuộc khởi nghĩa nông dân dưới thời Nguyễn 2. Học sinh: nghiên cứu và chuẩn bị bài đầy đủ.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: TÌnh hình kinh tế nông nghiệp dưới triều Nguyễn?
2. Dạy bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI BẢNG
* Hoạt động 1
GV(H): Vì sao mà tầng lớp nhân dân dưới triều Nguyễn sống khổ cực ?
HS: Vì địa chủ cường hào chiếm đoạt ruộng đất ,quan lại tham nhũng ,tô thuế nặng nề .Nạn dịch bệnh ,nạn đói hoành hành khắp nơi.
GV(Nhấn mạnh)
-Năm 1842 bảo lớn ở Nghệ An làm đổ trên 4 vạn nóc nhà, hơn 5000 người chết.
-Năm 1849-1850 nạn dịch bệnh lớn xãy ra trên cả
II/ Các cuộc nổi dậy của nhân dân.
1) Đời sống nhân dân dưới triều Nguyễn .
- Địa chủ cường hào chiếm đoạt ruộng đất
--- nước làm cho 60 vạn người chết.
GV đọc một số bài vè để HS thấy được đời sống cực khổ của người dân dưới triều Nguyễn
Yêu cầu HS đọc đoạn chữ nhỏ trích trong SGK
GV(H): Qua đoạn in nghiêng em hãy cho biết quan hệ giữa quan và dân như thế nào?
HS: (Theo SGK)
GV(H): Nguyễn Công Trứ là một vị quan lớn trong triều đình nhà Nguyễn ông đã có công lớn về mở mang đất đai vùng ven biển cho nhà Nguyễn ,ông đã dâng tờ tố cáo điều gì ?
HS: trả lời theo chữ in nghiêng trong SGK
GV(H): Thái độ của nhân dân ta lúc đó đối với chính quyền nhà Nguyễn như thế nào ?
HS: Căm phẩn ,oán ghét ,họ vùng dậy đấu tranh.
* Hoạt động 2:
GV: Dùng lược đồ các cuộc khởi nghĩa để giảng.
(Điền tên các cuộc khởi nghĩa theo số trên lược đồ -Kết hợp đính tên các cuộc khởi nghĩa lên lược đồ) GV(H): Trình bày hiểu biết của em về Phan Bá Vành?
HS: Ông là người làng Minh Giám (Thái Bình ).Xuất thân từ nhà nghèo.
GV (giảng ) Trong dân gian lúc bây giờ có câu : Trên trời có ông sao Tua.
Ba làng Trà Lũ có vua Ba Vành.
GV tiếp tục tường thuật cuộc khởi nghĩa .
- Năm 1821 Ông kêu gọi nông dân trong vùng nổi dậy khởi nghĩa .
Lập căn cứ ở Trà Lũ (Nam Định)
- Cuộc khởi nghĩa lan rộng nhanh chóng ra khắp các tỉnh Nam Định , Thái Bình ,Hải Dương ,Quảng Yên.
Đầu năm 1827 Quân triều đình các ngã về bao vây Trà Lũ . Trong lúc tình thế nguy khốn Phan Bá Vành trì hoãn cuộc đối phó . Tháng 3 năm ấy ,quân triều đình tấn công.Vào một đêm ông cho quân đào một con sông dài khoảng 800 m để chạy ra biển nhưng súng bắn dữ dội ông bị thương và bị bắt ông đã cắn lưởi tự vẫn.Đây là cuộc khởi nghĩa điển hình nhất nửa đầu thế kỉ XIX dưới thời Nguyễn.
GV(H): Nông Văn Vân là người như thế nào?
HS: Trả lời theo sách giáo khoa.
GV Tường thuật:
- Khởi nghĩa lan rộng khắp vùng núi Việt Bắc và số làng người Mường ,người Việt ở trung du.
- Quan lại tham nhũng ,tô thuế nặng nề .
- Nạn dịch bệnh ,nạn đói hoành hành khắp nơi.
⇒căm gét, phẫn nộ nên nổi dậy đấu tranh
2) Các cuộc nổi dậy:
a) Khởi nghĩa Phan Bá Vành (1821- 1827).
- Lập căn cứ ở Trà Lũ (Nam Định) - Cuộc khởi nghĩa lan rộng nhanh chóng ra khắp các tỉnh Nam Định , Thái Bình ,Hải Dương ,Quảng Yên.
- Năm 1827 ,quân triều đình bao vây , Khởi nghĩa bị đàn áp .
b) Khởi nghĩa Nông Văn Vân (1833- 1835).
- Địa bàn : Miền núi Việt Bắc.
--- - Bọn quan tỉnh bị bắt đã bị nghĩa quân thích vào
mặt các chữ " Quan tỉnh hay ăn hối lộ" rồi đuổi về.
Hai lần nhà Nguyễn đem quân đàn áp bị thất bại Đến lần thứ 3 ông bị bao vây và bị chết cháy trong rừng.
GV(H): Em cho biết vài nét về Lê Văn Khôi ? HS:Là một thổ hào ở Cao Bằng nhưng lại vào Nam khởi nghĩa. Ông là con nuôi của Lê Văn Duyệt ,em vợ của Nông Văn Vân .
GV(giải thích): Thổ hào là người có thế lực ở địa phương (miền núi ) thời phong kiến .
GV tường thuật: Năm 1833 khởi binh chiếm thành Phiên An tự xưng là Bình Nam Đại Nguyên soái,giết tên quan Bạch Xuân Nguyên .Cuộc khởi nghĩa được nhân 6 tỉnh Nam Kì tham gia.Viên tướng Thái Công Triều làm phản đầu hàng, Lê Văn Khôi bị cô lập.
GV(H): Cho biết một vài nét về Cao Bá Quát ? HS: Là một nhà nho nghèo ,một nhà thơ lỗi lạc ,ở huyện Gia Lâm Hà Nội.
GV giảng thêm: Cao Bá Quát là anh em song sinh với Cao Bá Đạt ,tính nết nghịch ngợm ,cao ngạo nên rất nhiều người bất bình với ông .Ông thường nói :"Trong thiên hạ có 4 bồ chữ ..." đặc biệt ông có tài ứng đáp lanh lợi.Cao Bá Quát đổ cử nhân nhưng sau đó bị bộ xét lại không cho đổ thủ khoa nữa nên từ Cao Bá Quát bất mãn .Mãi về sau nhờ bạn bè bổ dụng ông mới được làm một chức quan nhỏ ở bộ lễ trong thời Tự ĐứcÔng thông cảm ,đau xót nổi thống khổ của nhân dân ,căm ghét chế độ nhà Nguyễn.
GV tường thuật tiếp : Cao Bá Quát đưa một người chắt của vua Lê là Lê Duy Cự làm minh chủ gương cao lá cờ "Phù Lê "đứng dậy kêu gọi nhân khởi nghĩa . Đầu năm 1855 Cao Bá quát bị hy sinh ,cuối năm 1856 cuộc khởi nghĩa bị dập tắt.
GV(H): Thông qua 4 cuộc khởi nghĩa em có rút ra nhận xét gì?
- Thành phần lãnh đạo: đa dạng phong phú…
- Kết quả đùe bị thất bại vì phong trào tuy nổ ra rầm rộ rộng khắp nhưng rất phân tán thiếu sự liên kết lực lượng, triều đình đàn áp dã man các cụoc khởi nghĩa...
GV(H): Phong trào đấu tranh của nông dân và nhân dân của các dân tộc ít người dưới triều Nguyễn có ý nghĩa gì?
HS: Kế thừa truyền thống chống áp bức và cường quyền ở các thế kỉ trước, thể hiện tinh thần đấu tranh
- Hai lần nhà Nguyễn đem quân đàn áp bị thất bại Đến lần thứ 3 ông bị bao vây và bị chết ( 1835) .Khởi nghĩa bị dập tắt.
c) Khởi nghĩa Lê Văn Khôi (1833- 1835).
- Năm 1833 khởi binh chiếm thành Phiên An tự xưng là Bình Nam Đại Nguyên soái.
- Năm 1834 Lê Văn Khôi qua đời,con trai ông lên thay .
- Năm 1835 cuộc khởi nghĩa bị đàn áp.
d) Khởi nghĩa Cao Bá Quát (1854- 1856).
- Năm 1854 ,Cao Bá Quát đưa một người chắt của vua Lê là Lê Duy Cự làm minh chủ gương cao lá cờ "Phù Lê "đứng dậy kêu gọi nhân khởi nghĩa
- Đầu năm 1855 Cao Bá quát bị hy sinh ,cuối năm 1856 cuộc khởi nghĩa bị dập tắt.
--- của nhân dân ta
3. Củng cố, luyện tập :
GV tổ chức cho HS làm bài tập sau:
a/ Em hãy điền chữ Đ (đúng) chữ S (sai) vào ô trống Đời sống nhân dân dưới triều Nguyễn là:
Đời sống ổn định, đất nước thái bình Đời sống vô cùng khổ cực
Con cái mồ côi, vợ thì goá bụa
Các vua quan tâm chăm sóc đến đời sống nhân dân Quan lại tham nhũng, nạn đói hoành hành khắp nơi
Địa chủ cường hào chiếm đoạt ruộng đất của nhân dân tô thuế nặng nề
b/ Em hãy nối cột A với cột B sao cho đúng tên cuộc khỡi nghĩa và điạ danh nổ ra cuộc khỡi nghĩa sao cho đúng:
CỘT A
(tên cuộc khỡi nghĩa)
CỘT B (địa danh nổ ra)
Phan Bá Vành Quảng Ngãi
Nông Văn Vân Ninh Bình
Lê Văn Khôi Gia Định
Cao Bá Quát Sơn Tây
Lê Duy Lương Cao Bằng
ND Đá Vách Nam Định
4. Hướng dẫn về nhà:
- Về nhà học bài và làm các bài tập.
- Chuẩn bị bài sau: " Sự phát triển của văn hoá dân tộc cuối TK XVIII- nửa đầu TK XIX"
IV. RÚT KINH NGHIỆM
………
………
Kiểm tra giáo án đầu tuần
TTCM:
Lê Thị Thanh
Ngày soạn: 16/04/2011 Tiết: 63