KIỂM TRA HỌC KÌ I
BÀI 27: CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN NHÀ NGUYỄN(tiếp theo)
1.Kiến thức: giúp học sinh nắm được những nội dung sau:
- Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến tập quyền. Các chính sách về chính trị kinh tế của nhà Nguyễn và tác động cảu nó tới tình hình chính trị kinh tế cảu xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX.
- Các cuộc nổi dậy của nhân dân: khởi nghĩa Phan BÁ Vành, Nông Văn Vân, Cao Bá Quát:
những nét chính nư mục tiêu, người lãnh đạo, thành phần tham gia, kết quả…
2. Tư tưởng:
- Chính sách kinh tế của triều Nguyễn không phù hợp với yêu cầu lịch sử, nên kinh tế-xã hội không có điều kiện phát triển.
- Truyền thống chống áp bức boc lột của nhân dân ta dưới thời phong kiến
3. Kĩ năng:nhận xét nội dung các hình trong SGK, làm quen với việc sư tầm tranh ảnh liên quan đến thời kì lịch sử, phân tích nguyên nhân các hiện trạng chính trị-kinh tế thời Nguyễn…
II. CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên:
- Tư liệu về chính sách kinh thời Nguyễn
- Một só bài vè lưu hành dưới triều vua Tự Đức phản ánh đời sống cực khổ của người dân.
--- 2. Học sinh: nghiên cứu và chuẩn bị bài đầy đủ.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Nhà Nguyễn lập lại chế độ phong kiến đã củng cố xây dựng chính quyền như thế nào?
2. Dạy bài mới:
Chính quyền phong kiến nhà Nguyễn được thiết lập lại nhưng chưa quan tâm thật sự đến đời sống nhân dân .Nhà Nguyễn xoá bỏ những chính sách tiến bộ của triều Tây Sơn ,ban hành những chính sách mới nhằm thiết chặt ách thống trị ,duy trì nền kinh tế trong vòng bảo thủ ,lạc hậu cô lập với thế giới bên ngoài . Những chính sách bảo thủ đó là gì? Nó làm cho nền kinh tế nước ta dưới triều Nguyễn như thế nào? Qua bài học hôm nay ta sẽ nhìn nhận ra điều đó.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI BẢNG
* Hoạt động 1:
GV nói rõ cho HS thấy được sua những năm chiến tranh nền kinh tế nông nghiệp của nước ta đã sa sút nghiêm trọng.
GV(H): Nhà Nguyễn đã có những chính sách gì để phục hồi nền kinh tế nông nghiệp?
HS: Các vua Nguyễn chú trọng về việc khai hoang (Nguyễn Công Trứ chiêu mộ dân lưu vong khai phá mền ven biển),lập ấp, lập đồn điền
GV nói thêm về Nguyễn Công Trứ người đã có công tỏng việc khai hoang lập ấp vùng ven biển
GV(H): Công cuộc khai hoang của nhà Nguyễn có tác dụng như thế nào?
(tăng thêm diện tích canh tác…)
GV: Tuy một số huyện mới được thành lập (lấn biển) Tiền Hải(Thái Bình), Kim Sơn(Ninh BÌnh) và hành trăm đồn điền được thành lập ở Nam Kì nhưng không mang lại hiệu quỉa thiết thực cho người nông dân.
GV(H): Vì sao chính sách khai hoang của nhà Nguyễn lại không mang lại hiệu quả thiết thực?
- HS tiến hành thảo luận nhóm
- GV nhận xét và bổ sung thêm: Do tình trạng chiếm đoạt và tập trung ruộng đất của địa chủ diễn ra gay gắt, các vua Nguyễn thữc hiện nhiều biện pháp đế ngăn chặn tình trạng này nhưng vẫn không đem lại hiệu quả.
GV nói thêm về việc tu sửa đê điều, đắp đê dưới triều Nguyễn.
GV(H): Tại sao việc sửa đắp đê điều ở thời Nguyễn gặp nhiều khó khăn?
(vì nhà Nguyễn không chú trọng đến sửa đắp đê dẫn đến lụt lội, hạn hán xảy ra thường xuyên. Tài chính
2. Kinh tế dưới triều Nguyễn:
a. Nông nghiệp:
- Chú trọng khai hoang lập ấp, lập đồn điền.→ làm tăng diện tích canh tác nhưng không mang lại hiệu quả thiết thực.
- Đặt lại chế độ quân điền→ không còn tác dụng.
- Không quan tâm đến đê điều.
--- thiếu hụt, tham nhũng phổ biến…)
*Hoạt động 2:
GV(H): Thủ công nghiệp thời Nguyễn có những đặc điểm gì?
HS: Lập nhiều xưởng sản xuất-ngành khai mỏ mở rộng làng nghề thủ công phát triển nhưng thợ thủ công nộp thuế sản phẩm nặng nề.
GV: nhận xét: kinh tế công thương nghiệp có xu hướng phát triển mạnh mẽ, các nghề thủ công ở nông thonn và thành thị vẫn không ngừng phát triển.
GV yêu cầu HS đọc lời nhận xét (đoạn chữ nhỏ) trong SGK trang 137
GV(H): Qua đó em có suy nghĩ gì về tài năng cuả thợ thủ công nước ta thế kỉ XIX?
(thông minh, cần cù, sáng tạo, bước đầu làm quen với kĩ thuật khoa học mới của phương Tây)
GV(H): Mặc dù có tiềm lực nhưng vì sao công thương nghiệp nước ta không phát triển được?
(vì nhà Nguyễn hạn chế sự phát triển bằng việc tăng cường thu thuế hoặc bắt các phường hội, các làng chuyên môn phải sản xuất vật dụng cho vua quan làm kìm hãm sự phát triển của nhân dân)
GV(H):Em có nhận xét gì về hoạt động buôn bán trong nước?
HS: Buôn bán mở rộng ở các thành thị, thị từ.
Phố chợ động đúc, sầm uất, hàng hoá phong phú.
GV(H): Chính sách ngoại thương của nhà Nguyễn được thế hiện như thế nào?
HS: Mở rộng buôn bán với các nước trong khu vực nhất là Trung Quốc.Hạn chế buôn bán với người phương Tây.
GV nhấn mạnh: Mặc dù nền kinh tế có nhiều điều kiện để phát triển nhưng những chính sách phản động đó của nhà Nguyễn đã không đáp ứng được nhu cầu của lịch sử nền kinh tế - xã hội.
b. Thủ công nghiệp
- Lập nhiều xưởng đúc tiền, đúc súng…
- Ngành khai mỏ được mở rộng nhưng cách khai thác còn lạc hậu, các mỏ hoạt động thất thường, sa sút dần.
- Nghề thủ công ở nông thôn và thành thị phát triển, nhiều làng thủ công nổi tiến khắp cả nước.
c. Thương nghiệp.
- Nội thương: phát triển.
- Ngoại thương: hạn chế buôn bán với người phương Tây.
3. Củng cố, luyện tập:
GV hướng dẫn HS làm bài tập sau:
Mặt tích cực Mặt hạn chế
Nông nghiệp Thủ công nghiệp Thương nghiệp
--- 4. Hướng dẫn về nhà:
- Hoàn thành bài tập
- Chuẩn bị bài mới: mục 3 bài 27 IV. RÚT KINH NGHIỆM
………
………
Ngày soạn: 10/04/2011 Tiết: 62