Giáo án sinh 7 HK I

Đặc điểm chung của động vật: Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của động vật.- Yêu cầu HS trả lời phần .. - Ngành Động có xương sống gồm các lớp: Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ lược phân ch

Trang 1

Tiết: 1 Ngày dạy:

MỞ ĐẦU Bài số: 1

I/ MỤC TIÊU:

- Chứng minh được sự đa dạng, phong phú của động vật thể hiện ở số loài và môi trường sống

- Giáo dục ý thức học tập yêu thích môn học, bảo vệ thực vật

II/ CHUẨN BỊ:

1) Giáo viên:

- Tranh ảnh động vật ở các môi trường sống khác nhau

2) Học sinh:

- Đọc trước bài 1

- Tranh ảnh động vật

III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1) Kiểm tra bài cũ:

2) Nội dung bài mới:

20 I Đa dạng loài và phong

phú về số lượng các thể:

Thế giới động vật xung

quanh chúng ta vô cùng đa

dạng, phong phú Chúng đa

dạng về số loài, kích thước

cơ thể, lối sống và môi

trường sống

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng loài & sự phong phú về số lượng cá thể

- Yêu cầu HS đọc phần 

- Yêu cầu HS quan sát hình 1.1, 1.2và trả lời câu hỏi:

+ Nhận xét hình 1.1, 1.2?

+ Sự đa dạng về loài thể hiện ởmấy yếu tố?

+ Trả lời phần SGK trang 6

- Yêu cầu HS đọc phần

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Sự đa dạng của động vật còn thểhiện ở yếu tố nào?

+ Cho ví dụ những loài có số lượngcá thể đông?

- Yêu cầu HS kết luận

Nhờ sự thích nghi cao với

điều kiện sống, động vật

phân bố ở khắp các môi

trường như: nước mặn, nước

ngọt, nước lợ, trên cạn, trên

không và ngay ở vùng cực

băng giá quanh năm

Hoạt động 2: Tìm hiểu sự đa dạng về môi trường sống

- Yêu cầu HS trả lời bài tập hình1.4

+ Động vật sống ở những môitrường nào?

+ Nhận xét về môi trường sống củađộng vật?

- Yêu cầu HS trả lời phần 

- HS thảo luận trả lời

THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG, PHONG PHÚ

Trang 2

+ Ngoài Bắc Cực vùng nào có khíhậu khắc nghiệt vẫn có động vậtsinh sống? Kể tên? Đặc điểm thíchnghi của động vật đó?

+ Tại sao động vật sống được ởnhiều loại môi trường khác nhau?

+ Có đặc điểm cơ thể thíchnghi với môi trường sống.+ Bảo vệ, duy trì, phát triển

- HS kết luận

IV/ HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ: 5

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 2 “Phân biệt động vật với thực vật Đặc điểm chung của động vật”

- Làm bài tập

- Sưu tầm hình ảnh động vật

2

Trang 3

Bài số : 2

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm cơ bản để phân biệt động vật với thực vật

- Nêu được đặc điểm chung cũa động vật

- Nắm được sơ lược cách phân chia giới động vật

- Nêu được vai trò của động vật

- Sưu tầm hình ảnh động vật

1) Kiểm tra bài cũ: 5

- Động vật sự đa dạng , phong phú như thế nào?

- Động vật phân bố ở đâu? Đặc điểm thích nghi với các loại môi trường đó? Ví dụ

- Làm thế nào thế giới động vật mãi đa dạng, phong phú?

9 I Phân biệt động vật với

thực vật:

Giống nhau:

- Cấu tạo từ tế bào

- Lớn lên và sinh sản

Khác nhau:

- Động vật:

+ Không có thành xenlulôzơ

+ Sử dụng chất hữu cơ có

sẵn

+ Có khả năng di chuyển

+ Có hệ thần kinh và giác

quan

- Thực vật:

+ Có thành xenlulôzơ

+ Tự tổng hợp chất hữu cơ

+ Không di chuyển

+ Không có hệ thần kinh và

giác quan

Hoạt động 1: Phân biệt động vật với thực vật

- Yêu cầu HS quan sát hình 2.1 vàhòan thành bảng 1

-Yêu cầu HS trả lời và cho ví dụgiải thích các đặc điểm có trongbảng 1

- Yêu cầu HS dựa vào bảng 1 trảlời câu hỏi SGK trang 10

- HS quan sát & thảo luậntrả lời

- HS trả lời và bổ sung

- HS trả lời

- HS kết luận

9 II Đặc điểm chung của động

vật: Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của động vật.- Yêu cầu HS trả lời phần  - HS trả lời.

PHÂN BIỆT ĐỘNG VẬT VỚI THỰC VẬT ĐẶC

ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT

Trang 4

- Có khả năng di chuyển.

- Dị dưỡng

- Có hệ thần kinh và giác

quan

+ Đặc điểm nào dễ phân biệt vớithực vật nhất?

+ Đặc điểm nào giúp động vật chủđộng phản ứng với kích thích bênngoài hơn so với thực vật?

- Yêu cầu HS nêu đặc điểm chungcủa động vật

Sinh học 7 đề cập đến 8

ngành chủ yếu:

- Ngành Động vật

nguyên sinh

- Ngành Ruột khoang

- Các ngành: Giun dẹp

Giun tròn, Giun đốt

- Ngành Thân mềm

- Ngành Chân khớp

- Ngành Động có xương

sống gồm các lớp:

Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ lược phân chia giới động vật

- Yêu cầu HS đọc phần 

+ Động vật có bao nhiêu ngành?

+ Sinh học 7 đề cập những ngànhnào?

+ Quan sát hình 2.2 nhận dạng cácngành?

+ Phân chia các loại động vật emsưu tầm vào các ngành?

+ Có thể chia các ngành ra làm mấynhóm lớn? Dựa vào đặc điểm nào?

8 IV Vai trò của động vật:

- Có lợi:

+ Cung cấp nguyên liệu cho

con người: thực phẩm, lông

da

+ Dùng làm thí nghiệm cho:

học tập nghiên cứu khoa

học, thử nghiệm thuốc

+ Hỗ trợ con người trong: lao

động, giải trí, thể thao, bảo

vệ an ninh

- Có hại: Truyền bệnh sang

người

Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của động vật

- Yêu cầu HS hoàn thành bảng 2dựa vào hình ảnh các đại diện độngvật em sưu tầm

- Yêu cầu HS trả lời và nêu cụ thểtác dụng của động vật ở từng vai tròqua hình ảnh em sưu tầm

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 3 “Thực hành: Quan sát một số động vật nguyên sinh”.

- Làm bài tập

- Chuẩn bị thực hành: Rơm rạ khô cắt nhỏ 2 – 3cm cho vào 2/3 bình đựng đầy nước mưa(nước ao,

nước cống rãnh), để ngoài sáng 5 – 7 ngày Khăn lau

4

Trang 5

CHƯƠNG I: NGÀNH ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH Bài số : 3

I/ MỤC TIÊU:

- Thấy được ít nhất 2 đại diện điển hình của ngành động vật nguyên sinh là trùng roi & trùng đế

giày

- Phân biệt được hình dạng, cách di chuyển của 2 đại diện

- Có thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ, cận thận khi thực hành

1) Giáo viên:

- Dụng cụ thực hành

- Tranh trùng roi & trùng đế giày

2) Học sinh:

- Mẫu vật

- Khăn

- Phân biệt động vật với thực vật?

- Đặc điểm chung của động vật?

- Vai trò của động vật?

8 I Vật liệu và dụng cụ cần thiết: Hoạt động 1: Kiểm tra dụng cụ, mẫu vật của học sinh

- GV kiểm tra dụng cụ , mẫu vật vàđánh giá sự chuẩn bị của học sinh

- GV phân công việc cho học sinh,sau khi GV làm mẫu thì mỗi họcsinh sẽ tự thực hành

- Yêu cầu HS nhận dụng cụ thựchành

- HS để mẫu vật trên bàncho GV kiểm tra

Hoạt động 2: Hướng dẫn quy trình thực hành

- GV hướng dẫn lại cách sử dụngkính hiển vi

1) Quan sát trùng giày:

- GV hướng dẫn thao tác thựchành:

+ Dùng ống nhỏ giọt lấy 1 giọtnước ngâm rơm ở thành bình

+ Nhỏ lên lam, đậy lamen, lấybông thấm bớt nước

+ Đặt lam lên kính hiển vi, điều

- HS quan sát & lắngnghe

- HS quan sát, ghi nhớ

QUAN SÁT MỘT SỐ ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

Trang 6

Tên ĐV Đặëc điểm

chỉnh nhìn cho rõ

2) Quan sát trùng roi:

Tiến hành như quan sát trùng đếgiày

15 III Thực hành : Hoạt động 3: HS làm thực hành

- GV theo dõi, chỉnh sửa chỗ saicủa học sinh

- Làm phiếu thực hành

- HS tiến hành thực hành

- Trả lời câu hỏi và ghikết quả thực hành vàophiếu thực hành

4 IV Đánh giá kết quả : Hoạt động 4: Đánh giá kết quả

- Cho HS báo cáo kết quả theo nhóm và mô tả cáu tạo dựa theotranh

- GV đánh giá lại cho điểm

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 4 “Trùng roi”.

- Kẻ phiếu học tập vào vở bài học:

TRÙNG ROI XANH

Trang 7

Bài số : 4

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng, sinh sản của trung roi xanh

- Thấy được bước chuyển quan trọng từ động vật đơn bào sang động vật đa bào ở tập đoàn trùng roi

- Kẻ bảng đã dặn vào vở

- Cách lấy mẫu trùng giày &ø trùng roi?

- Đặc điểm nhận dạng trùng giày & trùng roi?

- Cách di chuyển của trùng giày & trùng roi?

18 I Trùng roi xanh:

- Cấu tạo: gồm nhân, chất

nguyên sinh chứa hạt diệp lục,

hạt dự trữ, roi và điểm mắt

- Di chuyển: roi xoáy vào nước

giúp cơ thể di chuyển về phía

trước

- Dinh dưỡng: tự dưỡng và dị

dưỡng

- Hô hấp: trao đổi khí qua

màng tế bào

- Bài tiết: không bào co bóp tập

trung nước thừa thải ra ngoài

- Sinh sản: vô tính bằng phân

đôi theo chiều dọc cơ thể

- Tính hướng sáng: nhờ roi và

điểm mắt

Hoạt động 1: Tìm hiểu trùng roi xanh

Treo tranh trùng roi xanh

- Yêu cầu HS thuyết trình nộidung được phân công

- GV nhận xét & đặt câu hỏi bổsung

- Yêu cầu HS tổng kết hoànthành bảng đã kẻ trong tập

- HS thuyết trình, lắng nghevà đặt câu hỏi chất vấn

- HS ghi bảng và chép vàotập

17 II Tập đoàn trùng roi:

Tập đoàn trùng roi gồm

nhiều tế bào có roi, liên kết lại

với nhau tạo thành Chúng gợi

ra mối quan hệ về nguồn gốc

giữa động vật đơn bào và động

Hoạt động 2: Tìm hiểu tập đoàn trùng roi

- Yêu cầu HS thuyết trình

- GV nhận xét và đặt câu hỏi:

+ Cách dinh dưỡng?

+ Cách sinh sản?

- HS thuyết trình và đặt câuhỏi

- HS trả lời:

+ Các tế bào ở ngoài làmnhiệm vụ di chuyển, bắt

TRÙNG ROI

Trang 8

vật đa bào.

+ Ưu điểm của tập đoàn trùngroi so với trùng roi?

+ Mối quan hệ giữa động đơnbào và đa bào như thế nào?

mồi

+ Khi sinh sản vào bêntrong, phân chia tế bào mới.+ Dinh dưỡng nhiều, đượcbảo vệ tốt hơn

+ Bắt đầu có sự phân chiachức năng cho 1 số tế bào

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 5 “ Trùng biến hình và trùng giày”.

- Chia nhóm thuyết trình

- Kẻ phiếu học tập vào vở bài học

Trang 9

Bài số : 5

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được các đặc điểm của trùng biến hình và trùng giày

- Thấy được sự phân hóa chức năng trong tế bào của trùng giày -> mầm mống của động vật đa bào

- Chuẩn bị nội dung thuyết trình

1 Kiểm tra bài cũ: 5

- Nêu các đặc điểm của trùng roi?

- Trùng roi giống và khác thực vật như thế nào?

- Thế nào là tập đoàn trùng roi? Ưu điểm của tập đoàn trùng roi?

18 I Trùng biến hình:

1) Cấu tạo:

Cơ thể đơn bào gồm nhân,

chất nguyên sinh, chân giả,

không bào tiêu hóa, không

bào co bóp

2) Di chuyển: chân giả

3) Dinh dưỡng:

- Tiêu hóa nội bào

- Hô hấp: trao đổi khí qua bề

mặt cơ thể

- Bài tiết: không bào co bóp

4) Sinh sản: vô tính phân đôi

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm trùng biến hình

- Yêu cầu HS thuyết trình theonhóm đã phân công

- GV nhận xét và đặt câu hỏi bổsung:

+ Quan sát hình 5.2 thấy khôngbào tiêu hóa hình thành khi nào?

- HS HS thuyết trình và chấtvấn

Cơ thể đơn bào gồm: 2

nhân, lông bơi, lỗ miệng, hầu,

không bào co bóp, không bào

tiêu hóa, lỗ thoát thải bã

2) Di chuyển: lông bơi

3) Dinh dưỡng:

- Dị dưỡng

- Hô hấp: qua màng tế bào

- Bài tiết: không bào co bóp

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm trùng giày.

- GV nhận xét và đặt câu hỏi:

+ Sinh sản hữu tính ở trùng giàyxảy ra khi nào?

+ Enzim là chất gì? Do bộ phậnnào tiết ra?

+ So sánh trùng biến hình và

- HS thuyết trình và chất vấn

- HS trả lời:

+ Khi trùng giày già xảy ra sinhsản hữu tính nhằm tăng cườngsức sống cho cơ thể (2 cơ thểtiếp hợp thành 1 cơ thể) -> hiệntượng “cải lão hoàn đồng”+ Là chất tiêu hóa chất dinhdưỡng do không bào tiêu hóatiết ra

TRÙNG BIẾN HÌNH VÀ TRÙNG GIÀY

Trang 10

theo chiều ngang hoặc sinh

sản hữu tính tiếp hợp

trùng giày?

+ Trùng giày là mầm mống củađộng vật nào?

+ Động vật đa bào

- HS kết luận

- Đọc trước bài 6 “Trùng kiết lị và trùng sốt rét”

- Học bài cũ

- Kẻ phiếu học tập vào vở

Trang 11

Bài số : 6

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm của trùng kiết lị và trùng sốt rét thích nghi lối sống kí sinh

- Chỉ rõ tác hại của 2 loại trùng và biện pháp phòng bệnh

- Giáo dục ý thức vệ sinh, bảo vệ môi trường và cơ thể

- Nêu đặc điểm của trùng biến hình?

- Nêu đặc điểm của trùng giày?

- So sánh trùng biến hình và trùnh giày?

- Nêu đặc điểm tiến hóa hơn của trùng giày so với trùng biến hình?

18 I Trùng kiết lị:

1) Cấu tạo:

- Chân giả ngắn

- Không có không bào

2) Di chuyển: chân giả

3) Dinh dưỡng:

- Qua màng tế bào

- Nuốt hồng cầu

5) Phát triển:

Trong môi trường -> kết

bào xác -> vào ruột người ->

ra khỏi bào xác -> bám vào

thành ruột

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm trùng kiết lị.

- GV nhận xét và đặt câu hỏibổ sung:

+ Tại sao phân người bệnh liết

lị có lẫn máu và chất nhày?

+ Vai trò của bào xác?

+ Vai trò chân giả?

+ Cách phòng bệnh sốt rét?

- HS trả lời:

+ Ruột bị loét

+ Bảo vệ trùng khi sống ở môitrường ngoài

+ Bám vào thành ruột

+ Ăn chín uống sôi, rửa tay trướckhi ăn, giữ vệ sinh thân thể vàmôi trường

- Không có không bào

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của trùng sốt rét.

+ Cách phân biệt muỗi thườngvà muỗi anophen?

- HS thuyết trình và chất vần

Trang 12

2) Di chuyển: không di

chuyển

3) Dinh dưỡng:

- Qua màng tế bào

- Lấy chất dinh dưỡng của

hồng cầu

4) Sinh sản: vô tính phân

nhiều

5) Phát triển:

Trong tuyến nước bọt của

muỗi anophen -> vào máu

người -> chui vào hồng cầu

sống, sinh sản và phá hủy

+ So sánh cách dinh dưỡng củatrùng sốt rét và trùng kiết lị?

+ Tại sao bệnh sốt rét thườngxảy ra ở miền núi?

+ Cách phòng bệnh sốt rét?

xuống chổng vó lên trên

+ Muỗi miễn nhiễm

+ Mất hồng cầu

+ Diệt muỗi và vệ sinh môitrường

+ Ngủ có màn

+ Dùng thuốc diệt muỗi và vệsinh màn

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 7 “ Đặc điểm chung và vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh”

12

Trang 13

Bài số : 7

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm chung của động vật nguyên sinh

- Chỉ ra được vai trò tích cực và tác hại của động vật nguyên sinh

- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường

- Sưu tầm hình một số động vật nguyên sinh

1) Kiểm tra bài cũ:

- Nêu đặc điểm của trùng kiết lị?

- Nêu đặc điểm của trùng sốt rét?

- Cách phòng bệnh sốt rét và kiết lị?

- So sánh cách dinh dưỡng của trùng sốt rét và trùng kiết lị?

18 I Đặc điểm chung:

- Kích thước hiển vi

- Cấu tạo từ 1 tế bào

- Phần lớn dị dưỡng

- Di chuyển bằng roi, lông

bơi, chân giả hoặc chân giả

- Sinh sản vô tính và hữu

- Yêu cầu HS trả lời

- HS kết luận

17 II Vai trò thực tiễn:

- Lợi:

+ Làm thức ăn cho động vật

lớn hơn trong nước

+ Làm sách môi trường

- HS đọc và trả lời

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 8 “ Thủy tức”

ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN CỦA

ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

Trang 14

- Chia nhóm thuyết trình.

14

Trang 15

CHƯƠNG II: NGÀNH RUỘT KHOANG Bài số : 8

- Đặc điểm chung của động vật nguyên sinh?

- Vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh?

- Nêu điểm khác nhau của động vật nguyên sinh sống tự do và sống ký sinh?

8 I Hình dạng ngoài và di

- Kiểu sâu đo

- Kiểu lộn đầu

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài và cách di chuyển của thủy tức

- GV nhận xét

- YÊu cầu HS kết luận

- HS lắng nghe

- HS kết luận

10 II Cấu tạo trong:

- Lớp ngoài:

+ Tế bào mô bì cơ: che chở và

cảm nhận môi trường xung

quanh

+ Tế bào gai: tự vệ và bắt

mồi

+ Tế bào thần kinh: điều khiển

hoạt động sống

+ Tế bào sinh sản: sinh sản

- Lớp trong:

+ Tế bào mô cơ tiêu hóa: tiêu

hóa thức ăn

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo trong của thủy tức.

- GV nhận xét

- HS lắng nghe

- HS kết luận

THỦY TỨC

Trang 16

- Ở giữa có tầng keo mỏng

9 III Dinh dưỡng:

- Lấy thức ăn bằng tua miệng

- Tiêu hóa thức ăn bằng tế bào

mô cơ tiêu hóa trong ruột túi

- Thải thức ăn ra ngoài bằng lỗ

miệng

- Hô hấp: qua thành cơ thể

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách dinh dưỡng của thủy tức.

- GV nhận xét

- HS lắng nghe

- HS kết luận

8 IV Sinh sản :

- Sinh sản vô tính: mọc chồi

- Sinh sản hữu tính: xảy ra ở

mùa lạnh, ít thức ăn

- Tái sinh: từ 1 phần cơ thể tạo

ra 1 cơ thể mới

Hoạt động 4: Tìm hiểu cách sinh sản của thủy tức.

- GV nhận xét

- HS lắng nghe

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Chuẩn bị KT 15’

- Đọc trước bài 9 “ Đa dạng của ngành Ruột khoang”

- Sưu tầm tranh ảnh về nhành Ruột khoang

16

Trang 17

- Đọc trước bài 9.

- Sưu tầm tranh ảnh về ngành Ruột khoang

- Chuẩn bị thuyết trình

- Trình bày cấu tạo của thủy tức?

- Cách di chuyển và dinh dưỡngc ủa thủy tức?

- Cách sinh sản của thủy tức?

18 I Sứa:

- Hình dạng: hình dù

- Có tầng keo dày

- Miệng ở phía dưới cơ

thể

- Di chuyển bằng cách

co bóp dù

- Bắt mồi và tự vệ nhờ

tế bào gai

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của sứa

- GV nhận xét và đặt câu hỏi bổsung :

+ Trình bày cách di chuyển của sứa?

+ Tầng keo dày giúp gì cho sứa ?+ Tại sao miệng ở phía dưới cơ thể ?

+ So sánh với thủy tức ?

- HS trả lời

+ Co bóp dù hút và đẩy nướcgiúp sứa di chuyển

+ Giúp sứa nổi

+ Giúp hút và đẩy nước giúpsứa di chuyển

- HS kết luận

17 II Hải quỳ và san hô:

- Hình trụ, sống bám, có

nhiều màu sắc sặc sỡ

- San hô có khung xương

đá vôi và sống thành tập

đoàn

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo của hải quỳ và san hô.

- GV nhận xét và đặt câu hỏi bổsung :

+ So sánh hải quỳ và san hô ?+ So sánh cách sinh sản của san hô vàthủy tức ?

+ Vai trò của khung xương đá vôi ởsan hô ?

+ Ruột của tập đoàn san hô có gì đặc

- HS trả lời:

+ Tạo hình dáng nhất định vàcho các cá thể san hô bám.+ Thông nhau

ĐA DẠNG CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG

Trang 18

biệt ?+ Tại sao sứa, hải quỳ, san hô đượcxếp vào ngành Ruột khoang ?

+ Tại sao cấu tạo mỗi loài có sự khácnhau ?

+ Nhận xét về sự đa dạng của ngànhRuột khoang ?

+ Có ruột túi( ruột khoang).+ Thích nghi với lối sống.+ Rất đa dạng

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 10 “ Đặc điểm chung và đa dạng của ngành Ruột khoang”.

- Sưu tầm 1 số vai trò của ngành Ruột khoang

18

Trang 19

Bài số : 10

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm chung nhất của ngành Ruột khoang

- Chỉ rõ được vai trò của ngành ruột khoang trong tự nhiên và đời sống con người

- Có ý thức bảo vệ động vật quý có giá trị

- Sưu tầm hình ảnh vai trò của ngành ruột khoang

- Nêu cấu tạo của sứa? So sánh với thủy tức?

- So sánh hải quỳ và san hô?

- So sánh san hô với sứa?

17 I Đặc điểm chung:

- Cơ thể đối xứng tỏa tròn

- Dinh dưỡng: dị dưỡng

- Thành cơ thể có hai lớp tế

bào

- Tự vệ và tấn công nhờ tế

bào gai

- Ruột túi

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành ruột khoang.

- Yêu cầu HS quan sát hình 10.1,thảo luận trả lời phần  SGKtrang 37

- HS quan sát và thảo luận

* Tạo vẻ đẹp thiên nhiên:

biển san hô, đảo san hô

* Tạo hê sinh thái biển

+ Trong đời sống:

* Làm đồ trang trí, trang

sức: san hô đỏ, đen,…

* Nguyên liệu cho xây

dựng: san hô đá

* Làm thực phẩm: sứa

Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của ngành ruột khoang.

- GV nhận xét

- HS lắng nghe

- HS kết luận

ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA

NGÀNH RUỘT KHOANG

Trang 20

sen, sứa rô.

* Hóa thạch san hô giúp

nghiên cứu địa chất

- Hại:

+ Sứa gây ngứa, độc cho

người

+ Đảo ngầm san hô gây cản

trở giao thông đường biển

- Học bài cũ

- Đọc trước bài “ Sán lá gan”.

- Kẻ bảng vào tập

Trang 21

CHƯƠNG III: CÁC NGÀNH GIUN

NGÀNH GIUN DẸP

Bài số : 11

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm nổi bật của ngành giun dẹp

- Chỉ rõ đặc diểm của sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh

- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng chống giun sán kí sinh cho vật nuôi

- Đặc điểm chung của ngành ruột khoang?

- Vai trò của ngành ruột khoang?

17 I Sán lông:

1) Cấu tạo:

- Mắt: 2 mắt ở đầu

- Cơ quan tiêu hóa:

Hoạt động 1: Tìm hiểu sán lông

+ Trứng được bao bọc trong kénnhằm mục đích gì?

+ Thùy khứu giác có chức nănggì?

+ Cách sinh sản của sán lông?

- HS thuyết trình và chấtvấn

- Mắt: tiêu giảm

- Cơ quan tiêu hóa:

+ Nhánh ruột phát triển

+ Chưa có hậu môn

2) Di chuyển:

- Tiêu giảm

Hoạt động 2: Tìm hiểu sán lá gan

+ Tại sao mắt và lông bơi sán lágan tiêu giảm, giác bám pháttriển?

+ Tại sao nhánh ruột sán lá gan

- HS thuyết trình và chấtvấn

Trang 22

- Giác bám phát triển.

- Thành cơ thể chun dãn

- Bám vào gan mật

- Luồn lách trong môi

trường kí sinh

 Vòng đời:

Sán trưởng thành( trong

gan, mật trâu, bò) -> trứng

-> ấu trùng có lông -> ấu

trùng trong ốc -> ấu trùng

có đuôi -> kén sán -> sán

trưởng thành

phát triển hơn sán lông?

+ Tại sao cơ quan sinh sản sán lágan phát triển?

+ Sán lá gan đẻ nhiều nhằm mụcđích gì?

+ Vòng đời sán lá gan có kí sinhqua vật chủ trung gian có ý nghĩagì?

+ Sán lá gan chết trong ở nhiệtđộ nào?

+ Sán lá gan có kí sinh trong cơthể người không? Tác hại?

+ Cách phòng trừ bệnh sán lágan?

+ Chứa nhiều chất dinhdưỡng cho cơ thể duy trì sinhsản

+ Thực hiện sinh sản nhiều

+ Tăng tỷ lệ trứng tiếp cậnđược với vật chủ

+ Duy trì sức sống và nănglượng khi chưa gặp vật chủ,tăng khả năng gặp được vậtchủ

+ 60 – 700C

+ Có, gây lóet gan, phù mật

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 12 “ Một số giun dẹp khác và đặc điểm chung của ngành giun dẹp”.

- Sưu tầm 1 số hình ảnh đại diện của ngành giun dẹp

22

Trang 23

Bài số : 12

I/ MỤC TIÊU:

- Nắm được hình dạng, vòng đời 1 số giun dẹp kí sinh, từ đó biếtù cách phòng bệnh do giun dẹp kí sinh gây ra

- Thông qua các đại diện của ngành giun dẹp nêu được đặc điểm chung của ngành giun dẹp

- Giáo dục ý thức vệ sinh cơ thể và môi trường

1) Giáo viên:

- Hình 12.1, 12.2, 12.3

2) Học sinh:

- Sưu tầm hình ảnh 1 số loại giun dẹp khác

- Nêu đặc điểm của sán lá gan?

- So sánh với sán lông? Tại sao có sự khác nhau?

- Trình bày vòng đời của sán lá gan?

- Cách phòng trừ sán lá gan?

18 I Một số giun dẹp khác:

- Sán lá máu: phân tính, chui

qua da người, kí sinh trong

máu người

- Sán bã trầu: giống sán lá

gan, kí sinh trong ruột lợn

- Sán dây: dài, nhiều đốt,

trong mỗi đốt mang cơ quan

sinh sản lưỡng tính, đốt già

chứa trứng, kí sinh trong ruột

người và cơ bắp trâu, bò, lợn

Hoạt động 1: Tìm hiểu 1 số giun dẹp khác.

+ Tại sao sán lá máu phân tínhnhưng luôn ghép đôi?

+ Con đường lây nhiễm bệnh

do sán?

+ Tại sao sán kí sinh trongruột, máu, gan, cơ mà không ởnhững cơ quan khác?

+ Tại sao cơ quan tiêu hóa sándây tiêu giảm?

+ Cách phòng bệnh do sán gâyra?

- HS kết luận

17 II Đặc điểm chung:

- Cơ thể dẹp, đối xứng 2 bên

- Phân biệt đầu đuôi, lưng

bụng

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của ngành giun dẹp.

- Yêu cầu HS làm phần bảngSGK trang 45

- HS thảo luận

MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN DẸP

Trang 24

- Ruột phân nhánh, chưa có

hậu môn

- Cơ quan sinh sản phát triển

- Phát triển qua các giai đoạn

ấu trùng

- Yêu cầu HS kết luận - HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 13 “Giun đũa”

24

Trang 25

NGÀNH GIUN TRÒN Bài số : 13

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm cấu tạo của giun đũa thích nghi với đời sống kí sinh

- Nêu được tác hại của giun đũa và cách phòng tránh

- Giáo dục ý thức vệ sinh môi trường, vê sinh cá nhân

- Nêu đặc điểm 1 số đại diện ngành giun dẹp?

- Nêu đặc điểm chung của ngành giun dẹp?

- Nêu biện pháp phòng bệnh do giun dẹp gây ra?

18 I Cấu tạo ngoài:

- Dài bằng chiếc đũa

- Có lớp vỏ cuticun bọc

ngoài cơ thể luôn căng tròn

giúp không bị tiêu hủy bởi

dịch tiêu hóa

II Cấu tạo trong và di

chuyển:

- Hình ống

- Thành cơ thể gồm biểu bì

và cơ dọc phát triển

- Khoang cơ thể chưa chính

thức

- Ống tiêu hóa từ lỗ miệng

đến lỗ hậu môn

- Tuyến sinh dục dài, cuộn

khúc như búi chỉ trắng

* Di chuyển: cong duỗi cơ

thể để chui rúc trong môi

trường kí sinh

Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu tạo ngoài,cấu trong và di chuyển của giun đũa

- GV nhận xét đặt câu hỏi bổsung:

+ Phân biệt giun đũa đực và cái?

+ So sánh cấu tạo ngoài với sánlá gan?

+ So sánh cấu tạo trong với sánlá gan?

+ Chức năng 3 môi bé?

+ Đặc điểm phân biệt với ngànhgiun dẹp?

+ Ngành giun tròn tiến hóa hơngiun dẹp ở điểm nào?

Trang 26

- Hút chất dinh dưỡng.

IV Sinh sản:

1) Cơ quan sinh sản:

non -> máu, tim, gan, phổi

-> ruột non -> giun đũa ->

trứng

- GV nhận xét đặt câu hỏi bổsung:

+ Thụ tinh trong?

+ Tác dụng của vỏ trứng khi ấutrùng ở môi trường ngoài?

+ Tại sao giun đũa không qua vậtchủ trung gian?

+ Tại sao giun đũa vào ruộtngười thì đi vào máu, tim, gan,phổi mới trở lại ruột?

+ Tại sao trẻ em hay mắc bệnhgiun đũa?

+ Cách phòng bệnh do giun đũa?

- HS trả lời:

+ Trứng thụ tinh trong cơ thểmẹ

+ Bảo vệ ấu trùng

+ Khả năng tiếp xúc trực tiếpvật chủ cao

+ Do giun thích chui rúc, quacác bộ phận để hấp thu chấtdinh dưỡng, ở ruột để sinh sản.+ Do chưa có ý thức vệ sinh

+ Ăn uống vệ sinh, không ănrau sống, uống nước lã, rửa taytrước khi ăn, che đậy thức ănchống ruồi nhặng

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 14 “ Một số giun tròn khác và đặc điểm chung của ngành giun tròn”.

26

Trang 27

Bài số : 14

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu rõ được 1 số giun tròn đặc biệt là nhóm giun kí sinh gây bệnh, từ đó có biện pháp phòng tránh

- Nêu được đặc điểm chung của ngành giun dẹp

- Giáo dục ý thức giữ vệ sinh môi trường, cá nhân và vệ sinh ăn uống

- Nêu cấu tạo của giun đũa?

- Nêu cách dinh dưỡng và sinh sản của giun đũa?

- Nêu cách phòng tránh bệnh giun đũa?

18 I Một số giun tròn khác:

- Giun kim: kí sinh trong ruột già gây

ngứa ngáy

- Giun móc câu: kí sinh ở tá tràng

làm xanh xao, vàng vọt

- Giun rễ lúa: kí sinh ở rễ lúa gây

thối rễ, lá úa vàng

Hoạt động 1:Tìm hiểu một số giun tròn khác.

- GV nhận xét đặt câu hỏibổ sung:

+ Ruột non và ruột già nơinào có nhiều chất dinhdưỡng hơn?

+ Tá tràng là phần nào củaruột?

+ Tại sao trẻ em hay mắcbệnh giun kim?

+ Cách phòng bệnh do giuntròn gây ra?

- HS thuyết trình vàchất vấn

- HS kết luận

- Cơ thể hình trụ,thuôn 2 đầu

- Đầu nhọn đuôi tù

- Có vỏ cuticun trong suốt

- Kí sinh ở 1 vật chủ

- Khoang cơ thể chưa chính thức

- Cơ quan tiêu hóa từ miệng đến hậu

- HS trả lời

- HS kết luận

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 15 “ Giun đất”.

MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM

CHUNG CỦA NGÀNH GIUN TRÒN

Trang 28

Tuần: 8 Ngày soạn:

NGÀNH GIUN ĐỐT

Bài số : 15

I/ MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm của giun đất

- Chỉ rõ được đặc điểm tiến hóa hơn của giun đất so với giun tròn

- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích

- Nêu đặc điểm 1 số đại diện ngành giun tròn và tác hại?

- Đặc điểm chung của ngành giun tròn?

- Nêu biện pháp phòng trừ bệnh do giun tròn gây ra?

18 I Cấu tạo ngoài:

- Hình trụ, thuôn hai đầu

- Cơ thể nhiều đốt, mỗi

đốt có vàng tơ

- Có đai sinh dục, mặt

bụng mang 1 lỗ sinh dục

cái và 2 lỗ sinh dục đực

- Có hậu môn

- Da trơn, có chất nhầy

II Di chuyển: nhờ sự

chun giãn cơ thể và các

vòng tơ

III Cấu tạo trong:

- Hệ tiêu hóa:miệng ->

hầu -> thực quản -> diều

-> dạ dày cơ -> ruột tịt ->

ruột

- Hệ tuần hoàn:

+ Tim đơn giản

+ Có mạch lưng và mạch

Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu tạo ngoài, cấu tạo trong và cách di chuyển của giun đất.

- GV nhận xét đặt câu hỏi bổ sung:

+ Cấu tạo giúp giun đất thích nghichui rúc?

+ Hệ cơ quan mới xuất hiện ở giunđất?

+ Đặc điểm tiến hóa hơn so với giuntròn?

- HS trả lời:

+ Thành cơ thể có cơ vòng và

cơ dọc, có các vòng tơ

+ Hệ tuần hoàn

+ Hệ tiêu hóa phân hóa rõ, hệthần kinh dạng chuỗi hạch,khoang cơ thể chính thức

- HS kết luận

28

GIUN ĐẤT

Trang 29

- Hệ thần kinh:

+ Hạch não

+ Chuỗi hạch thần kinh

bụng

17 IV Dinh dưỡng:

- Thức ăn: vụn thực vật

và mùn đất

- Hô hấp qua da

V Sinh sản:

- Lưỡng tính

- Ghép đôi trao đổi tinh

dịch

- Đai sinh dục trượt khỏi

cơ thể tạo kén chứa trứng

đã thụ tinh, trứng trong

kén nở thành giun con

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách dinh dưỡng và sinh sản của giun đất.

- GV nhận xét đặc câu hỏi bổ sung:

+ Tại sao mưa nhiều, giun đất chuilên mặt đất?

+ Cuốc phải giun đất có chất lỏngchảy ra? Đó là chất gì, tại sao?

+ Tại sao giun đất lưỡng tính nhưngvẫn phải ghép đôi?

+ Chặt đứt cơ thể giun đất còn sốngkhông?

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 16 “ Thực hành:Mổ và quan sát giun đất”.

- Mỗi nhóm mang:

+ Phiếu thực hành

+ Khăn lau

+ 1 con giun đất

Trang 30

Bài số : 16

I/ MỤC TIÊU:

- Nhận biết loài giun đốt

- Chỉ rõ cấu tạo ngoài của giun đất

- Nhận biết được cấu tạo trong của giun đất qua mô hình hoặc tranh

- Giáo dục ý thức tự giác, kiên trì, tinh thần hợp tác khi thực hành

1) Giáo viên:

- Dụng cụ thực hành

- Tranh, mô hình giun đất

2) Học sinh:

- Chuẩn bị theo dặn dò của giáo viên

- Cấu tạo ngoài và cách di chuyển?

- Cấu tạo trong và dinh dưỡng?

- Cách sinh sản?

- Lợi ích của giun đất?

- Đặc điểm tiến hóa hơn so với giun tròn?

8 I Vật liệu và dụng cụ cần

thiết: - GV kiểm tra dụng cụ , mẫu vật vàHoạt động 1: Kiểm tra dụng cụ, mẫu vật của học sinh

đánh giá sự chuẩn bị của học sinh

- GV phân công việc cho học sinh

- Yêu cầu HS nhận dụng cụ thực hành

- HS để mẫu vật trên bàn cho

GV kiểm tra

- HS lắng nghe

- HS nhận dụng cụ thực hành

8 II Quy trình thực hành:

Hoạt động 2: Hướng dẫn quy trình thực hành

- GV hướng dẫn quy trình thựchành:

+ Quan sát cách di chuyển: để giunđất trong khay quan sát cách dichuyển

+ Quan sát cấu tạo trong: nhúnggiun vào cồn loãng, cố định trênkhay, trả lời phần SGK trang 57

+ Quan sát cấu tạo trong: quan sáttranh xác định các bộ phận bêntrong của giun đất

- HS quan sát & lắng nghe

30

THỰC HÀNH MỔ QUAN SÁT GIUN ĐẤT

Trang 31

học sinh.

- Làm phiếu thực hành - Trả lời câu hỏi và ghi kết

quả thực hành vào phiếu thựchành

4 IV Đánh giá kết quả : Hoạt động 4: Đánh giá kết quả

- Cho HS báo cáo kết quả theo nhóm và mô tả cấu tạo dựa theotranh

- GV đánh giá lại cho điểm

- Học bài cũ

- Đọc trước bài 17 “ Một số giun đốt khác và đặc điểm chung của ngành giun đốt”.

Trang 32

Bài số : 17

I/ MỤC TIÊU:

- Chỉ ra đặc điểm 1 số giun đốt khác phù hợp lối sống

- Nêu được đặc điểm chung và vai trò của ngành Giun đốt

- Giáo dục ý thức bảo vệ động vật

- Nêu cấu tạo ngoài của giun đất?

- Nêu cấu tạo của:

+ Hệ tiêu hóa?

+ Hệ thần kinh?

+ Hệ sinh dục?

18 I Một số giun đốt khác:

- Giun đỏ: sống thành búi

ở cống rãnh được khai

thác để nuôi cá cảnh

- Đỉa: kí sinh ngoài, hút

máu vật chủ

- Rươi: sống ở nước lợ, là

thức ăn cho cá và người

Hoạt động 1:Tìm hiểu một số loại giun đốt khác.

- GV nhận xét đặt câu hỏi bổ sung:

+ Tại sao giun đỏ đầu cắm xuốngbùn, thân uốn sóng để hô hấp?

+ Tên gọi khác của giun đỏ?

+ Cắt đôi đỉa có chết không? Vai tròcủa đỉa?

+ Tại sao giác quan của rươi pháttriển mạnh?

- HS trả lời:

+ Không bị nước cuốn trôi, lấythức ăn, uốn sóng để tănglượng oxi trong nước

+ Trùng chỉ

+ Không vì đỉa có khả năng táisinh mạnh Giúp chữa bệnh.+ Dễ bắt mồi

- HS kết luận

- Cơ thể phân đốt

- Có khoang cơ thể chính

thức

- Có hệ tuần hòan, máu

thường đỏ

- Di chuyển nhờ chi bên,

tơ hoặc thành cơ thể

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung và vai trò của ngành giun đốt.

- Yêu cầu HS thảo luận làm bảng 2SGK

- Yêu cầu HS làm phần bài tậpSGK trang 61

Trang 33

* Vai trò:

- Làm thức ăn cho người

và động vật khác

- Làm cho đất trồng xốp,

thoáng, màu mỡ

- Có hại cho động vật và

người

- Học bài chuẩn bị kiểm tra 1 tiết

- Nội dung ôn tập: chương 3: Các ngành giun

- Tư liệu: ghi nhớ trong SGK, hình vẽ và nội dung trong vở thực hành sinh 7

Định dạng
Số trang	69
Dung lượng	170,59 KB