MỤC TIÊU HS hiểu được khái niệm số hữu tỉ, cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số và so sánh các số hữu tỉ.. HS biết biểu diễn số hữu tỉ trên trục số, biết so sánh hai số hữu tỉ.. Thư
Trang 1Tiết 1
soạn: 15/6/07
dạy:
§1 Tập Hợp Q Các Số Hữu Tỉ
A MỤC TIÊU
HS hiểu được khái niệm số hữu tỉ, cách biểu diễn số hữu tỉ trên trục số và so sánh các số hữu tỉ Bước đầu nhận biết mối quan hệ giữa các tập hợp số N Z Q
HS biết biểu diễn số hữu tỉ trên trục số, biết so sánh hai số hữu tỉ
B CHUẨN BỊ
GV : Bảng phụ ghi sơ đồ quan hệ giữa ba tập hợp số N, Z, Q và các bài tập Thước thẳng có chia khoảng, phấn màu
HS : ôn tập phân số bằng nhau, tính chất cơ bản của phân số, quy đồng mẫu, so sánh số nguyên, phân số, biểu diễn số nguyên trên trục số Thước thẳng chia khoảng
C CÁC HOẠT ĐỘNG
Ổn định:
Hoạt động1: Giới Thiệu (5phút)
- Nêu yêu cầu về sách, vở, dụng cụ
học tập, ý thức và phương pháp học
môn toán lớp 7
- Giới thiệu sơ lược về chương I I
Hoạt động2: Số Hữu Tỉ (12phút)
GV Giả sử có các số:
7
5 2
; 3
2
; 0
;
5
,
0
;
Em hãy viết mỗi số trên thành 3 phân
số bằng nó ?
- Có thể viết mỗi số trên thành bao
nhiêu phân số bằng nó ?
- Ở lớp 6 ta đã biết các phân số bằng
nhau là các cách viết khác nhau của
cùng một số, số đó được gọi là số hữu
tỉ
Vậy các số trên đều là số hữu tỉ
= 3
9
= 2
6
= 1
3
= 3
4
2 2
1 2
1 -5 ,
= 2
0
= 1
0
= 1
0
= 0
6
4
= 6
2
= 3
2
= 3 2
14
38 7
19 7
19 7
5
- vô số phân số bằng nó
I SỐ HỮU TỈ
Số hữu tỉ là số có thể viết được dưới dạng phân số a b với a, b Z; b ≠ 0
Tập hợp số hữu tỉ kí hiệu là Q
Vậy thế nào là số hữu tỉ ?
Tập hợp các số hữu tỉ được kí hiệu: Q
Cho HS làm ?1
- Số hữu tỉ là số viết được dưới dạng phân số
b
a
với a, b Z ,
b 0 TUẦN 01
Trang 2Cho HS làm ?2
-Số nguyên a có là số hữu tỉ không? vì
sao ?
- Số tự nhiên n có là số hữu tỉ không?
vì sao?
- Có nhận xét gì về mối quan hệ giữa
các tập hợp số N, Z, Q ?
- Giới thiệu sơ đồ trang 4 SGK
- Cho HS làm BT1/7 SGK.
GV treo Bảng phụ , yêu cầu HS lên
bảng điền vào ô trống
- Làm ?1
-Làm ?2 Lên bảng
-HS: N Z Q
- lên bảng làm BT
?1
5
3
= 10
6
= 6 , 0
4
5
-= 100
125
-= 25 , 1
-3
4
= 3
1 1 Các số trên đều là số hữu tỉ
?2
Với a Z thì
1
a
=
Với n N thì
1
n
=
º Bài 1/7SGK
-3 N; -3 Z; -3 Q 3
2
- Z;
3
2
- Q
N Z Q Hoạt động 3: Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số (12phút)
-Vẽ trục số
-Hãy biểu diễn các số nguyên:
-2; -1; 2 trên trục số
Tương tự như đối với số nguyên, ta có
thể biểu diễn mọi số hữu tỉ trên trục
số
Ví dụ1: biểu diễn số hữu tỉ
4
5
GV thực hành trên bảng và y/c HS
làm theo
Ví dụ2: biểu diễn số hữu tỉ
3 -2
lên bảng
Đọc SGK cách biểu diễn
II BIỂU DIỄN SỐ HỮU TỈ TRÊN TRỤC SỐ
Ví dụ1:
Ví dụ 2:
- Viết
3
-2 dưới dạng mẫu dương.
- Chia đoạn thẳng đơn vị thành mấy
phần ?
- Điểm biểu diễn số
3
-2 xác định như thế nào ?
GV gọi 1 HS lên bảng biểu diễn
- Trên trục số điển biểu diễn số hữu
tỉ x được gọi là điểm x
3
-2 =
3
2
Thành 3 phần bằng nhau
- Lấy về bên trái điểm 0 một đoạn bằng 2 ĐV mới
º BT 2 trang7 SGK
4 5
3
2
-1 N
1
Trang 30 1 2 -1
GV gọi 2 HS lên bảng, mỗi em làm
một phần
Lên bảng làm bài tập
a) 10
15
- ;
32
-24 ;
36
27
-b)
4
3
-= 4 -3
Hoạt động 4: So sánh hai số hữu tỉ (10 phút)
- GV ?4 So sánh hai phân số
3
2
và 45
Muốn so sánh hai phân số ta làm thế
nào ?
Để so sánh hai số hữu tỉ ta làm thế
nào?
(treo bảng phụ ghi câu trả lời)
GV cho HS đọc SGK
YC lên bảng làm lại hai ví dụ
Giới thiệu số hữu tỉ dương, âm
Cho làm ?5
GV rút ra nhận xét
b
a
> 0 nếu a, b cùng dấu; b a <0 nếu a, b khác dấu
- Làm ?4 vào tập
HS Quy đồng mẫu và so sánh các tử (như đã học ở các lớp dưới)
HS: Ta viết chúng dưới dạng phân số rồi so sánh hai phân số đó
- Đọc SGK -Lên bảng thực hiện lại hai ví dụ
-Làm ?5
III SO SÁNH HAI SỐ HỮU TỈ
?4
3
2
= 1510 ; 45 1512
Vì -10 > -12 nên 1510 >1512 Hay
3
2
>
5
4
?5 Số hữu tỉ dương
5
3 , 3
2
5
1 , 7
3
Số ht không dương cũng không âm 02
Hoạt động 5: Luyện Tập – Củng cố (5phút)
- Thế nào là số hữu tỉ ? Cho ví dụ
- Để so sánh hai số hữu tỉ ta làm thế nào
?
* Cho HS hoạt động nhóm:
Cho hai số hữu tỉ 35 và -0,75
a) So sánh hai số đó
b) Biểu diễn chúng trên trục số
Nhận xét về vị trí của đối với
nhau và số 0
GV nếu x < y thì trên trục số , điểm x ở
bên trái điểm y (giống như đối với số
nguyên)
* Hoạt động nhóm:
a) 3
5 = 12
20
; -0,75 =
4
3
= 12
9
Vì 20 > -9 nên 1220 > 129 Hay 35 > -0,75 ( có thể so sánh bắc cầu qua số 0 )
b)
4
3
ở bên trái
3
5 trên trục số ,
4
3
ở bên trái điểm 0 ,
3
5
ở bên phải điểm 0
Hoạt động 6: Hướng dẫn về nhà (1phút)
4
3
Trang 4 Nắm vững định nghĩa số hữu tỉ, cách biểu diễn số ht trên trục số, so sánh hai số ht.
BT 3, 4 trang 8 SGK và 1, 3, 4, 8 trang 3, 4 SBT
Ôn quy tắc công, trừ phân số, quy tắc dấu ngoặc, quy tắc chuyển vế (lớp 6)
Rút kinh nghiệm
Trang 5