Bài mới - Thế kỷ X đã mở đầu thời đại phong kiến độc lập của dân tộc Việt Nam từ thế kỷ X dến XV trên cơ sở một lãnh thổ thống nhất nhà nước quân chủ chuyên chếphong kiến được thành lập
Trang 1Ngày soạn Ngày giảng
CHƯƠNG II VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ X ĐẾN THẾ KỶ XV
Tiết 23 BÀI 17
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC
PHONG KIẾN (TỪ THẾ KỶ X ĐẾN THẾ KỶ XV)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Quá trình xây dựng và hoàn chỉnh nhà nước phong kiến Việt Nam diễn ratrong một thời gian lâu dài trên một lãnh thổ thống nhất Nhà nước phong kiếnViệt Nam được tổ chức theo chế độ quân chủ trung ương lập quyền, có phápluật, quân đội và có chính sách đối nội đối ngoại đầy đủ tự chủ và độc lập Trênbước đường phát triển, mặc dù tính giai cấp ngày càng gia tăng, nhà nước phongkiến Việt Nam vẫn giữ được mối quan hệ gần gũi với nhân dân
- Bồi dưỡng ý thức độc lập dân tộc, bảo vệ sự thống nhất nước nhà Bồi dưỡngniềm tự hào dân tộc
- Rèn luyện kĩ năng phân tích so sánh
II CHUẨN BỊ
- Bản đồ Việt Nam
- Một số tư liệu về nhà nước các triều đại Lý, Trần, Lê Sơ
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1 Ổn định tổ chức
10D10E10G10H
2 Kiểm tra bài cũ
Tóm tắt diễn biến, qua đó nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của chiếnthắng Bạch Đằng
3 Bài mới
- Thế kỷ X đã mở đầu thời đại phong kiến độc lập của dân tộc Việt Nam từ thế
kỷ X dến XV trên cơ sở một lãnh thổ thống nhất nhà nước quân chủ chuyên chếphong kiến được thành lập và từng bước phát triển, hoàn thiện đạt đến đỉnh cao
Để hiểu được quá trình hình thành và phát triển của nhà nước phong kiến ViệtNam, chúng ta cùng tìm hiểu bài 17
Trước hết GV nhắc lại ý nghĩa của
I BƯỚC ĐẦU TIÊN XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC ĐỘC LẬP THẾ KỶ X
Trang 2cuộc chiến thắng Bạch Đằng 938 mở
ra một thời kỳ độc lập tự chủ lâu dài
cho dân tộc
- GV tiếp tục trình bày: Ngô Quyền
xưng vương đã bỏ chức Tiết độ sứ,
xây dựng cung điện, triều đình, đặt
chiếu quan nghi lễ theo chế độ quân
chủ
? GV phát vấn HS: việc Ngô Quyền
xưng vương xây dựng một chính
quyền mới có ý nghĩa gì?
- GV tiếp tục giảng bài: Nhà Ngô suy
vong, loạn 12 sứ quân diễn ra, đất
nước bị chia cắt Năm 968 sau khi
dẹp loạn 12 sứ quân Đinh Bộ Lĩnh đã
xưng đé
GV có thể minh họa bằng sơ đồ
đơn giản:
? GV: Em có nhận xét gì về tổ chức
nhà nước thời Đinh, tiền Lê?
Gợi ý: So với Ngô Quyền
+ Thời Ngô chính quyền trung ương
chưa quản lý được các địa phương
Công Uẩn, trích đọc chiếu dời đô và
việc đổi quốc hiệu Đại Việt Sự tồn
tại của kinh đô Thăng Long, sự lớn
- Năm 939 Ngô Quyền xưng vương,thành lập chính quyền mới, đóng đô ởĐông Anh Hà Nội
Mở đầu xây dựng nhà nước độc lập
+ Tổ chức quân đội theo chế độ ngụbinh ngư nông
Trong thế kỷ X nhà nước độc lập tựchủ treo thiết chế quân chủ chuyên chế
đã được Còn sơ khai, song đã là nhànước độc lập tự chủ của nhân dân ta
II PHÁT TRIỂN VÀ HOÀN CHỈNH NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN Ở ĐẦU THẾKỶ XI XV
Trang 3mạnh trường tồn của nước Đại Việt
quyền trung ương thời Lý Trần
Hồ được tổ chức như thế nào
- HS theo dõi SGK trả lời câu hỏi
- GV nghe HS trả lời,bổ sung kết
luận kết hợp với sơ đồ đơn giản lên
bảng
- HS theo dõi, vẽ sơ đồ vào vở
- GV giảng tiếp
+ Vua: Có quyền ngày càng cao
+ Giúp vua trị nước có tể tướng và
các đại thần
+ Sảnh, viện, đài là các cơ quan trung
ương (Liên hệ với các cơ quan trung
ương ngày nay)
? GV: Em có nhận xét gì về tổ chức
bộ máy tổ chức thời Lý Trần
Hồ?
Gợi ý: So với thời Đinh Tiền Lê cả
chính quyền trung ương rút ra nhận
xét
? PV: Em có nhận xét gì về cuộc cải
cách của Lê Thánh Tông và bộ máy
nhà nước thời Lê sơ?
Hoa Lư về Thăng Long (thủ đô Hà Nộinay)
- Năm 1045 Lý Thánh Tông đặt quốchiệu là Đại Việt
Mở ra một thời kỳ phát triển mớicủa dân tộc
* Bộ máy nhà nước Lý Trần Hồ
Bộ máy nhà nước quân chủ chuyên chếđược cải tiến hoàn chỉnh hơn
* Bộ máy nhà nước thời Lê sơ
- Năm 1428 sau khi chiến thắng nhàMinh Lê Lợi lên ngôi hoàng đế để lậpnhà Lê (Lê sơ)
- Những năm 60 của thế kỷ XV, LêThánh Tông tiến hành một cuộc cảicách hành chính lớn
- Chính quyền trung ương:
- Chính quyền địa phương:
+ Cả nước chia thành 13 đạo thừatuyên mỗi đạo có 3 ti (Đô ti, thừa ti,
Vua
Tể tướng Đại thần
Mônhạsảnh
Thượngthưsảnh
Hànlâmviện
Quốcsửviện
Ngựsửđài
Vua
đài
Hàn lâm viện
Trang 4- GV giúp HS nắm được sự ra đời
của các bộ luật thời phong kiến
thấy được chính sách đối nội, đối
ngoại cơ bản của các triều đại phong
kiến
- HS theo dõi SGK phát biểu những
chính sách đối nội, đối ngoại của nhà
nước
- GV nhận xét, bổ sung, kết luận GV
cụ thể hóa một số chính sách đối nội
của nhà nước: Chăm lo đê điều,
khuyến khích sản xuất nông nghiệp,
gả con gái cho các tù trưởng miền
núi
hiến ti)
+ Dưới đạo là: Phủ, Huyện, Châu, Xã
Dưới thời Lê bộ máy nhà nước quânchủ chuyên chế đạt mức độ cao, hoangchỉnh
2 Luật pháp và quân đội
* Quân đội: được tổ chức quy củ
3 Hoạt động đối nội và đối ngoại
* Đối nội:
- Quan tâm đến đời sống nhân dân
- Chú ý đoàn kết đến các dân tộc ítngười
* Đối ngoại: với nước lớn phương Bắc:+ Quan hệ hòa hiếu
+ Đồng thời sẵn sàng chiến đấu bảo vệ
+ Sự hoàn chỉnh của nhà nước phong kiến Việt Nam thời Lê sơ
5 HDVN: HS học bài và trả lời các câu hỏi trong SGK.
Trang 5Ngày soạn Ngày giảng
- Tự hào về những thành tựu kinh tế dân tộc đã đạt được Thấy được sự hạn chếtrong nền kinh tế phong kiến ngay trong giai đoạn phát triển của nó, từ đó liên
hệ với thực tế hiện nay
- Rèn kĩ năng phân tích, nhận xét Rèn kĩ năng liên hệ thực tế
II CHUẨN BỊ
- Tranh ảnh, lược đồ có liên quan
- Những câu ca dao về kinh tế, một số nhận xét của người nước ngoài
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1 Ổn định tổ chức
10D10E10G10H
2 Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nêu các giai đoạn hình thành, phát triển, hoàn thiện của nhà nước phongkiến Việt Nam
Câu 2: Vẽ sơ đồ nhà nước thời Lý - Trần - Hồ, nhận xét
3 Bài mới
Với niềm tự hào chân chính và ý thức vươn lên, từ thế kỷ X cho đến thế kỷ
XV nhân dân ta đã nhiệt tình lao động xây dựng và phát triển mốt số nền kinh tế
tự chủ toàn diện Để hiểu được công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế củanhân dân Đại Việt trong thế kỷ X -XV chúng ta cùng tìm hiểu bài 18
Trang 6? GV phát vấn: Bối cảnh lịch sử Đại
Việt từ thế kỷ X - XV, bối cảnh đó có
tác động như thế nào đến sự phát triển
kinh tế?
- HS theo dõi đoạn đầu tiên của mục I
trong SGK, dựa vào kiến thức đã học
của bài trước để trả lời
GV nhận xét, bổ sung, kết luận
? GV yêu cầu HS đọc SGK trả lời câu
hỏi: Những biểu hiện của sự mở rộng và
phát triển nông nghiệp từ thế kỷ X
-XV
- GV gợi ý: Ở thời kỳ đầu phong kiến
độc lập sự mở rộng và phát triển được
biểu hiện qua các lĩnh vực:
? Phát triển sức kéo và gia tăng các loại
cây công nghiệp , các lĩnh vực đó được
biểu hiện như thế nào?
- GV: Minh họa bằng đoạn trích trong
chiếu của Lý Nhân Tông (trang 83) và
sự phong phú của các giốn cây nông
nghiệp ngoài lúa nước
? Phát vấn: Em có nhận xét gì về sự
phát triển nông nghiệp X - XV? Do đâu
nông nghiệp phát triển?
Tác dụng của sự phát triển đó? Vai trò
của nhà nước?
1 Mở rộng, phát triển nông nghiệp
* Bối cảnh lịch sử thế kỷ X - XV:
- Thế kỷ X - XV là thời kỳ tồn tạicủa các triều đại Ngô, Đinh, Tiền
Lê, Lý, Trần, Hồ, Lê sơ
- Đây là giai đoạn đầu của thế kỷphong kiến độc lập, đồng thời cũng
là thời kỳ đất nước thống nhất
Bối cảnh này rất thuận lợi tạođiều kiện để phát triển kinh tế
- Diện tích đất ngày càng mở rộngnhò:
+ Nhân dân tích cực khai hoangvùng châu thổ sông lớn và ven biển.+ Các vua Trần khuyến khích cácvương hầu quý tộc khai hoang lậpđiền trang
+ Vua Lê cấp ruộng đất cho quý tộc,quan lại đặt phép quân điền
- Thủy lợi được nhà nước quan tâm
mở mang
+ Nhà Lý đã cho xây đắp những con
đê đầu tiên
+ 1248 Nhà Trần cho đắp đê quaivạc dọc các sông lớn từ đầu nguồnđến cửa biển Đặt cơ quan: Hà đê sứtrông nom đê điều:
- Các nhà nước Lý - Trần - Lê đềuquan tâm bảo vệ sức kéo, phát triểncủa giống cây nông nghiệp
Trang 7- HS suy nghĩ và trả lời.
- GV kết luận
- GV minh họa bằng những câu thơ
- GV yêu cầu HS đọc SGK để thấy
được sự phát triển của thủ công nghiệp
trong nhân dân
+ Biểu hiện sự phát triển
+ Yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển
thủ công nghiệp đương thời
- HS theo dõi SGK phát biểu
những nhân tố thúc đẩy sự phát triển
của thủ công nghiệp là
- GV yêu cầu HS tiếp tục theo dõi SGK
để thấy được sự phát triển thủ công
nghiệp nhà nước
- HS theo dõi SGK, phát triển ý kiến
- GV: bổ sung, kết luận về sự phát triển
của thủ công nghiệp nhà nước
? GV: Em đánh giá như thế nào về sự
phát triển của thủ công nghiệp nước ta
2 Phát triển thủ công nghiệp
* Thủ công nghiệp trong nhân dân:
- Các nghề thủ công cổ truyền như:Đúc đồng, rèn sắt, làm gốm, dệtngày càng phát triển chất lượng sảnphẩm ngày càng được nâng cao
- Các ngành nghề thủ công ra đờinhư; Thổ Hà, Bát Tràng
* Thủ công nghiệp nhà nước
- Nhà nước được thành lập các quanxưởng (Cục bách tác) Tập trung thợgiỏi trong nước sản xuất: Tiền, vũkhí, áo mũ cho vua quan, thuyềnchiến
- Sản xuất được một số sản phẩm kỹthuật cao như: Đại bác, thuyền chiến
có lầu
- Nhận xét: Các ngành nghề thủcông phong phú Bên cạnh các nghềthủ công cổ truyền đã phát triểnnhững nghề mới yêu cầu kỹ thuậtcao: Đúc súng, đóng thuyền
- Mục đích: Phục vụ nhu cầu trong
Trang 8- GV có thể minh họa thêm để HS thấy
kỹ thuật một số ngành đạt trình độ cao
như dệt, gốm khiến người Trung Quốc
phải khâm phục (Trích đọc chữ nhỏ
SGK trang 84)
- GV yêu cầu HS theo dõi SGK để thấy
được sự phát triển nội thương và ngoại
thương đương thời
- HS theo dõi SGK và phát biểu
- GV bổ sung, kết luận về sự phát triển
mở rộng nội, ngoại thương
+ GV minh họa bằng lời nhận xét của
sứ giả nhà Nguyễn (SGK - trang 84)
- GV dùng tư liệu SGK để minh họa,
kết hợp một số tranh ảnh sưu tầm về sự
sầm uất của bến cảng đương thời
? Phát vấn: Em đánh giá như thế nào về
thương nghiệp nước ta đương thời?
+ Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển?
+ Phát triển như thế nào?
- HS dựa vào phần đã học để trả lời:
- GV bổ sung, kết luận
- GV trình bày để hs thấy được những
yếu tố thúc đẩy sự phân hóa xã hội
(phân hóa giai cấp) và hệ quả của xã hội
phát triển kinh tế trong hoàn cảnh của
chế độ phong kiến thúc đẩy sự phân hóa
xã hội
+ Ruộng đất ngày càng tập trung vào
tay địa chủ, quí tộc, quan lại
+ Giai cấp thống trị ngày càng ăn chơi,
- Kinh đô Thăng Long trở thành đôthị lớn (36 phố phường) - Trung tâmbuôn bán và làm nghề thủ công
* Ngoại thươngThời Lý - Trần ngoại thương kháphát triển, nhà nước cho xây dựngnhiều bến cảng để buôn bán vớinước ngoài
- vùng biên giới Việt Trung cũnghình thành các đặc điểm buôn bán
- Thời Lê: Ngoại thương bị thu hẹp
- Nguyên nhân sự phát triển:+ Nông nghiệp thủ công phát triểnthúc đẩy thương nghiệp phát triển.+ Do thống nhất tiền tệ, đo lường
- Thương nghiệp mở rộng song chủyếu phát triển nội thương, còn ngoạithương mới chỉ buôn bán với cácnước Trung Quốc và các nước ĐôngNam Á
4 Tình hình phân hóa xã hội và cuộc đấu tranh của nông dân
Sự phát triển kinh tế trong hoàncảnh chế độ phong kiến thúc đẩy sựphân hóa xã hội
+ Ruộng đất ngày càng tập trungvào tay địa chủ, quý tộc, quan lại.+ Giai cấp thống trị ngày càng ănchơi, xa xỉ không còn chăm lo đếnsản xuất và đời sống nhân dân
Trang 9xa xỉ không còn chăm lo đến sản xuất
và đời sống nhân dân
+ Thiên tai, mất mùa đói kém làm đời
- Gần 6 thế kỷ đầu thời kỳ độc lập, nhân dân Việt Nam phải liên tiếp tổ chức
những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc Với tinh thần dũngcảm, truyền thống yêu nước ngày càng sâu đậm, nhân dân ta đã chủ động sángtạo, vượt qua mọi thách thức khó khăn đánh lại các cuộc xâm lược Trong sựnghiệp chống ngoại xâm vĩ đại đó, không chỉ nổi lên những trận quyết chiến đầysáng tạo mà còn xuất hiện một loạt các nhà chỉ huy quân sự tài năng
- Giáo dục lòng yêu nước, ý thức bảo vệ nền độc lập và thống nhất của Tổ
quốc Bồi dưỡng ý thức đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc Bồi dưỡngniềm tự hào dân tộc vai trò lòng biết ơn với các thế hệ tổ tiên, các anh hùng dântộc đã chiến đấu quên mình vì Tổ quốc
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ trong học tập, tích cực bồi dưỡng kĩ năng
phân tích, tổng hợp
II CHUẨN BỊ
- Bản đồ lịch sử Việt Nam có ghi các địa danh liên quan
- Một số tranh ảnh về chiến trận hay về các anh hùng dân tộc Một số đoạn trích,thơ văn
III TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
Trang 101 Ổn định tổ chức
10D10E10G10H
2 Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Nguyên nhân tạo nên sự phát triển nông nghiệp ở thế kỷ XI - XV?Câu hỏi 2: Sự phát triển của thủ công nghiệp thời Lý - Trần - Lê?
3 Bài mới
Trong những thế kỷ đầu độc lập, xây dựng đất nước, nhân dân ta vẫn phải tiếptục tiến hành các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm và đã làm nên biết baochiến thắng huy hoàng giữa vững nền độc lập dân tộc Chúng ta cùng nhau tìmhiểu bài 19 để cùng nhau ôn lại những chiến thắng huy hoàng ấy
- Trước hết GV gợi lại cho HS nhớ về
triều đại nhà Tống ở Trung Quốc thành
lập và sụp đổ ở thời gian nào
- HS nhớ lại kiến thức đã học ở phần
Trung Quốc phong kiến để trả lời
+ Thành lập: năm 960
+ Sụp đổ: năm 1271 (cuối thế kỷ XIII)
?GV yêu cầu HS theo dõi SGK để
thấy được nguyên nhân quân Tống xâm
lược nước ta, triều đình đã tổ chức ks
như thế nào và giành thắng lợi ra sao?
- GV cấp thêm tư liệu: Năm 979 Đinh
Tiên Hoàng và con trưởng bị ám sát…
+ Sự mưu lược của Lê Hoàn trong quá
trình chỉ huy kháng chiến, lúc thì khiêu
chiến, vờ thua để nhử giặc lúc thì trá
hàng và bất ngờ đánh úp
? PV: Em nhận xét gì về thắng lợi của
cuộc kháng chiến chống Tống và cho
biết nguyên nhân các cuộc thắng lợi
- GV nhận xét, bổ sung, kết luận:
+ Đây là thắng lợi rất nhanh, rất lớn đè
bẹp ý chí xâm lược của quân Tống
I CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐ
1 Kháng chiến chống Tống thời tiền Lê
- Năm 980 nhân lúc triều đình nhàĐinh gặp khó khăn, vua Tống cửquân sang xâm lược nước ta
- Trước tình hình đó Thái hậu họDương và triều đình nhà Đinh đãtôn Lê Hoàn làm vua để lãnh đạokháng chiến
- Thắng lợi lớn nhanh chóng thắngngay ở vùng Đông Bắc khiến vuaTống không dám nghĩ đến việc xâmlược Đại Việt, củng cố vững chắcnền độc lập
Trang 11Hàng trăm năm sau nhân dân ta được
sống trong cảnh yên bình Năm 1075
nhà Tống mới dám nghĩ đến xâm lược
Đại Việt
+ Nguyên nhân thắng lợi là do:
Triều đình nhà Đinh và Thái hậu họ
Dương sẵn sàng vì lợi ích dân tộc mà hi
sinh lợi ích dòng họ để tạo thuận lợi cho
cuộc kháng chiến chống Tống
Do ý chí quyết chiến bảo vệ độc lập của
quân dân Đại Việt
Do có sự chỉ huy mưu lược của Lê
nào qua 2 giai đoạn:
Giai đoạn 1: Chủ động đem quân đánh
- Kết hợp với dùng lược đồ trình bày
các giai đoạn của cuộc kháng chiến
? Phát vấn: kháng chiến chống Tống
thời Lý được coi là cuộc kháng chiến
rất đặc biệt trong lịch sử: Em cho biết
của đế quốc Mông - Nguyên, từ việc
quân Mông Cổ xâm lược Nam Tống và
làm chủ Trung Quốc rộng lớn, lập nên
nhà Nguyên là một thế lực hung bạo
2 Kháng chiến chống Tống thời
Lý (1075 - 1077)
- Thập kỷ 70 của thế kỷ XI nhàTống âm mưu xâm lược Đại Việt,đồng thời tích cực chuẩn bị chocuộc xâm lược
- Trước âm mưu xâm lược của quânTống, nhà Lý đã tổ chức khángchiến
+ Giai đoạn 1: Lý Thường Kiệt tổchức thực hiện chiến lược "tiên phátchế nhân" đem quân đánh trướcchặn thế mạnh của giặc
- Năm 1075 Quân triều đình cùngcác dân tộc miền núi đánh sang đấtTống, Châu Khâm, Châu Liên, UngChâu, sau đó rút về phòng thủ
+ Giai đoạn 2: Chủ động lui vềphòng thủ đợi giặc
- Năm 1077 ba mươi vạn quân Tốngkéo sang bờ bắc của sông NhưNguyệt ta chủ động giảng hòa vàkết thúc chiến tranh
II KHÁNG CHIẾN CHỐNG MÔNG - NGUYÊN THỜI TRẦN (THẾ KỶ XIII)
Trang 12chinh chiến khắp Á, Âu.
Thế kỷ XIII, 3 lần đem quân xâm lược
Đại Việt
- Sau đó GV yêu cầu HS theo dõi SGK
thấy được quyết tâm kháng chiến của
quân dân nhà Trần và những thắng lợi
tiêu biểu của cuộc kháng chiến
- HS theo dõi SGK theo yêu cầu của
GV, phát biểu
- GV nhận xét, bổ sung, kết luận:
GV: Có thể đàm thoại với HS về nhân
cách đạo đức, nghệ thuật quân sự của
Trần Quốc Tuấn được nhân dân phong
là Đức Thánh Trần, lập đền thờ ở nhiều
nơi về quyết tâm của vua tôi nhà Trần
GV dùng lược đồ chỉ những nơi diễn ra
những trận đánh tiêu biểu có ý nghĩa
quyết định đến thắng lợi của cuộc
kháng chiến lần 1, lần 2, lần 3
? GV phát vấn: Nguyên nhân nào đưa
đến thắng lợi trong 3 lần kháng chiến
chống Mông - Nguyên?
- HS suy nghĩ và trả lời:
GV nhận xét, bổ sung, kết luận:
- Trước hết GV cho HS thấy ở cuối thế
kỷ XIV nhà Trần suy vong Năm 1400
nhà Hồ thành lập Cuộc cải cách nhà Hồ
chưa đạt kết quả thì quân Minh sang
xâm lược nước ta
- Sau đó GV yêu cầu HS theo dõi SGK
để thấy được chính sách tàn bạo của
nhà Minh và hệ quả tất yếu của nó
- GV kết luận: Chính sách bạo ngược
của nhà Minh tất yếu làm bùng nổ các
cuộc đấu tranh của nhân dân ta tiêu
biểu là cuộc khởi nghĩa Lam Sơn của
Các vua Trần cùng nhà quân sựTrần Quốc Tuấn đã lãnh đạo nhândân cả nước quyết tâm đánh giặcgiữ nước
- Những thắng lợi tiêu biểu: Đông
Bộ Đầu, Hàm Tử, Chương Dương,Vạn Kiếp, Bạch Đằng
+ Lần 1: Đông Bộ Đầu (bên sôngHồng từ dốc Hàng Than đến dốcHóc Mai Ba Đình - Hà Nội)
+ Lần 2: Đẩy lùi quân xâm lượcnăm 1285
Tiêu biểu nhất là trận Bạch Đằngnăm 1288 đè bẹp ý chí xâm lược củaquân Mông - Nguyên bảo vệ vữngchắc độc lập dân tộc
nhân dân đoàn kết xung quanhtriều đình vâng mệnh kháng chiến
III PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MINH VÀ KHỞI NGHĨA LAM SƠN
Năm 1407 cuộc kháng chiến chốngquân Minh của nhà Hồ thất bại,nước ta rơi vào ách thống trị của nhàMinh
- Năm 1418: Khởi nghĩa Lam Sơnbùng nổ do Lê Lợi - Nguyễn Trãilãnh đạo
- Thắng lợi tiêu biểu:
+ Cuộc khởi nghĩa bắt đầu từ LamSơn (Thanh Hóa) được sự hưởng
Trang 13thắng lợi tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn
- HS theo dõi và ghi chép
- GV: Rút ra vài đặc điểm của khởi
nghĩa Lam Sơn
- HS suy nghĩ và trả lời
- GV bổ sung kết luận
ứng của nhân dân vùng giải phóngcành mở rộng từ Thanh Hóa vàoNam
+ Chiến thắng Tốt Động, đẩy quânMinh vào thế bị động
+ Chiến thắng Chi Lăng - XươngGiang đập tan 10 vạn quân cứu việnkhiến giặc cùng quẫn tháo chạy vềnước
- Đặc điểm:
+ Từ một cuộc chiến tranh ở địaphương phát triển thành cuộc đấutranh giải phóng dân tộc
+ Suốt từ đầu đến cuối cuộc khởinghĩa tư tưởng nhân nghĩa được đềcao
+ Có đại bản doanh, căn cứ địa
4 Củng cố
Đặc điểm của cuộc kháng chiến chống Tống và khởi nghĩa Lam Sơn Nguyênnhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mông - Nguyên Hướng dẫn HS lậpniên biểu cho cuộc kháng chiến XI - XV
Trận quyết chiến chiến lượt