Giao an 11 co ban-co chinh sua

- Trình bày đợc khái niệm sơ lợc về điện trờng - Phát biểu đợc định nghĩa cờng độ điện trờng; viết đợc công thức tổng quát q F E  và nói rõ đợc ý nghĩa của các đại lợng Vật lý có trong

Trang 1

- Một số thí nghiệm đơn giản về sự nhiễm điện do cọ xát

- Một chiếc điện nghiệm

- Hình vẽ to cân xoắn Cu – lông

2 Học sinh

Xem lại kiến thức về phần này trong SGK Vật lí 7

III Tổ chức hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

3 Các hoạt động:

Hoạt động 1: Tìm hiểu sự nhiễm điện của các vật Điện tích Tơng tác điện

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

1 Sự nhiễm điện của các vật

- Trình bày cách nhiễm điện do cọ xát

và tiến hành thí nghiệm

- Trả lời câu hỏi của giáo viên

- Thảo luận + trả lời: ứng dụng để

chống bụi trong các nhà máy

- Hỏi: ở THCS ta đã biết có cáchnhiễm điện nào cho vật? Làm thế nàochứng tỏ 1 vật đã bị nhiễm điện?

- Hỏi: Hiện tợng nhiễm điện này đợcứng dụng gì trong thực tế?

2 Điện tích Điện tích điểm

- Đọc SGK + Thảo luận:

+ Điện tích là số đo độ lớn của thuộc

tính điện của vật

+ Điện tích điểm là một vật tích điện

- Yêu cầu HS đọc SGK và cho biết thếnào là điện tích? Điện tích điểm?

- GV có thể lấy ví dụ minh hoạ về điện1

Trang 2

có kích thớc rất nhỏ so với khoảng

cách tới điểm mà ta xét

tích điểm

3 Tơng tác điện Hai loại điện tích

- Đa ra khái niệm tơng tác điện

- Đa ra 2 loại điện tích và nêu sự tơng

tác giữa cácloại điện tích

- Hỏi: Tơng tác là gì? Thế nào là tơngtác điện?

- Yêu cầu HS trả lời C1

- Hỏi: Có mấy loại điện tích? Chúng

t-ơng tác với nhau nh thế nào?

Hoạt động2: Tìm hiểu định luật Cu-lông Hằng số điện môi

- Hỏi: r tăng lên 2 lần thì F giảm 4 lần

r tăng lên 3 lần thì F giảm 9 lần

r giảm đi 2 lần thì F tăng 4 lần

r giảm đi 3 lần thì F tăng 9 lần

NX mối quan hệ giữa r và F?

- Yêu cầu HS đa ra định luật Cu- lông

- Yêu cầu HS xác định đơn vị của các

đại lợng có trong công thức

2 Lực tơng tác giữa các điện tích điểm

đặt trong điện môi đồng tính Hằng số

điện môi

- Đa ra khái niệm điện môi và NX về

sự thay đổi lực tơng tác khi đặt các

điện tích điểm trong điện môi đồng

tính

- Thảo luận, đa ra biểu thức của định

luật Cu- lông

- Trả lời C3

- Hỏi: Điện môi là gì?

- Hỏi: Khi đặt các điện tích điểm trong

điện môi đồng tích thì lực tơng tác giữachúng thay đổi nh thế nào?

- Hỏi: Biểu thức của định luật Cu-lôngtrong trờng hợp này?

- Yêu cầu HS trả lời C3Hoạt động 3: Củng cố bài

Thảo luận +trả lời

Có giải thích

Yêu cầu HS làm bài tập 5, 6 SGK

IV Tự rút kinh nghiệm

1 Nội dung:

2 Phơng pháp:

3 Thời gian:

Trang 3

Ngày soạn:

Ngày lên lớp:

Tiết 2: Thuyết êlectron

Định Luật bảo toàn điện tích

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Trình bày đợc nội dung cơ bản của thuyết êlectron

- Trình bày đợc cấu tạo sơ lợc của nguyên tử về phơng diện điện

2 Kiểm tra bài cũ:

Thế nào là điện tích? Điện tích điểm?

Phát biểu nội dung và viết biểu thức của định luật Cu-lông?

3

Trang 4

Hoạt động 1: Tìm hiểu về thuyết êlectron, cấu tạo nguyên tử về phơng diện điện,

điện tích nguyên tố

1 Cấu tạo nguyên tử về phơng diện

điện Điện tích nguyên tố

- Đa ra mẫu hành tinh nguyên tử của

Rơ- dơ- fo và trình bày cấu tạo nguyên

tử về phơng diện điện

- Đa ra khái niệm điện tích nguyên tố ,

phân loại điện tích nguyên tố dơng và

2 Thuyết êlectron

- Thảo luận và đa ra định nghĩa thuyết

êlectron

- Trình bày nội dung của thuyết

êlectron trên cơ sở các câu hỏi gợi mở

của GV

- Hỏi: Thế nào là thuyết êlectron?

- Hỏi: Thế nào là ion dơng, ion âm?

- Hỏi: Thế nào là vật nhiễm điện dơng,nhiễm điện âm?

- Thảo luận và trả lời C2, C3

- Yêu cầu HS đọc SGK và cho biết thếnào là vật (chất) dẫn điện và vật (chất)cách điện?

- Yêu cầu HS trả lời C2,C3

2 Sự nhiễm điện do tiếp xúc

- Quan sát thí nghiệm, giải thích hiện

- Quan sát TN và giải thích hiện tợng,

trả lời câu hỏi C5

- Vận dụng giải thích khi quả cầu A

nhiễm điện âm

- Làm TN về sự nhiễm điện do hởngứng

- Yêu cầu HS giải thích sự nhiễm điện

- Thảo luận + Giải thích kế quả thí dụ

- GV đa ra định luật bảo toàn điện tích

- Đa ra một số tình huống cụ thể để họcsinh phân tích +áp dụng

+ Cho một quả cầu tích điện dơng tiếpxúc với một quả cầu tích điện âm, ngời

Trang 5

ta thấy sau đó cả 2 quả cầu đều tích

điện âm Hiện tợng này có mâu thuẫngì với định luật bảo toàn điện tíchkhông? giải thích

- Trình bày đợc khái niệm sơ lợc về điện trờng

- Phát biểu đợc định nghĩa cờng độ điện trờng; viết đợc công thức tổng quát

q

F

E  và nói rõ đợc ý nghĩa của các đại lợng Vật lý có trong công thức đó Nêu

đợc đơn vị cờng độ điện trờng

5

Trang 6

- Nêu đợc các đặc điểm về phơng, chiều, độ lớn của vectơ cờng độ điện trờng.

2 Kĩ năng:

- Tính đợc cờng độ điện trờng của một điện tích điểm tại một điểm bất kì

- Vẽ đợc vectơ cờng độ điện trờng của một điện tích điểm

II Chuẩn bị

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị một số thí nghiệm minh hoạ về sự mạnh, yếu của lực tác dụng củamột quả cầu mang điện lên một điện tích thử

2 Học sinh: ôn lại kiến thức về định luật Cu- lông

2 Kiểm tra bài cũ: Trình bày nội dung của thuyết electron? Phát niểu nội dung

định luật Cu – lông?

Hoạt động 1: Tìm hiểu về điện trờng

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

1 Môi trờng truyền tơng tác điện

- Đa ra các phơng án và rút ra kết luận:

cần có môi trờng truyền tơng tác

-Trả lời câu hỏi và Rút ra kết luận: cần

có môi trờng truyền tơng tác giữa 2

điện tích đó là điện trờng

- ĐVĐ: Làm thế nào để không dùngtay tác dụng trực tiếp vào vật mà vẫn

- Đa ra khái niệm điện trờng?

- Vận dụng khái niệm điện trờng để

giải thích

- Hỏi: Điện trờng là gì?

- Yêu cầu HS vận dụng khái niệm điệntrờng để giải thích sự tơng tác giữa 2

điện tích ở hình 3.2Hoạt động 2: Tìm hiểu về cờng độ điện trờng

1 Khái niệm cờng độ điện trờng

- HS vẽ hình 3.2

- Thảo luận và trả lời: càng xa Q thì

điện trờng càng yếu

- Đa ra phơng án trả lời

- ĐVĐ về cờng độ điện trờng

- Hỏi: Nếu q càng xa Q thì F thay đổintn? Điều đó chứng tỏ gì?

- Mục đích của việc đa ra khái niệm ờng độ điện trờng là gì?

c-2 Định nghĩa:

- Chú ý theo dõi SGK, lắng nghe và ghi

chép

- Hớng đãn HS đi đến định nghĩa cờng

độ điện trờng Chú ý nhấn mạnh: cờng

độ điện trờng tại một điểm

3 Vectơ cờng độ điện trờng

- Đa ra câu trả lời và niết biểu thức

t Hỏi: Từ công thức (3.1), cờng độ điệntrờng là đại lợng ntn?

Trang 7

- Nêu câu hỏi C1

4 Đơn vị đo cờng độ điện trờng

- Đa ra đơn vị cờng độ điện trờng

- Ghi chép

- Yêu cầu HS xác định đơn vị cờng độ

điện trờng

- NX và đa ra đơn vị chính xác của ờng độ điện trờng

c-5 Cờng độ điện trờng của một điện

tích điểm

- Đa ra công thức (3.3) và nhận xét sự

phụ thuộc của E vào q

- Thảo luận và đa ra các đặc điểm của

M

E

- Yêu cầu HS từ (1.1) và (3.1) rút racông thức tính cờng độ điện trờng củamột điện tích điểm Q khi đặt trongchân không?

- Từ việc trả lời C1, yêu cầu HS xác

định véc tơ cờng độ điện trờng do 1

điện tích điểm Q gây ra tại điểm M?Gợi ý HS thông qua C1

- Trình bày đợc khái niệm của điện trờng đều

2 Kĩ năng: Vận dụng đợc các công thức về điện trờng và nguyên lý chồng chấtcủa điện trờng để giải một số bài tập đơn giản về điện trờng tĩnh

II Chuẩn bị

1 Giáo viên: Chuẩn bị hình vẽ các đờng sức điện trên giấy khổ lớn

2 Học sinh: Ôn lại kiến thức đã học

Trang 8

2 Kiểm tra bài cũ: Cờng độ điện trờng là gì? Nó đợc xác định nh thế nào? Nêunhững đặc điểm của vectơ cờng độ điện trờng tại một điểm?

Hoạt động 1: Tìm hiểu về nguyên lý chồng chất điện trờng

- Xác định EM thông qua việc xác

định E1 và E2và vẽ hình

- Hỏi: Xác định EM do hai điện tích

điểm Q1 và Q 2 gây ra tại M?

- Quan sát hình ảnh các đờng sức điện

và chú ý đặc điểm của một số đờng sức

- GV đa ra hình ảnh một số đờng sức

điện (hình3.6, 3.7, 3.8, 3.9) và yêu cầu

HS nhận xét

4 Các đặc điểm của đờng sức điện

- Trình bày các đặc điểm của đờng sức

điện và giải thích một số đặc điểm

- Trả lời C2

- Yêu cầu HS đọc SGK và trình bày các

đặc điểm của đờng sức điện

5 Điện trờng đều

- Thảo luận và trả lời

- Đa ra định nghĩa điện trờng đều và vẽ

hình 3.10

- Hỏi: Đặc điểm của vectơ cờng độ

điện trờng tại các điểm trên đờng sức

Trang 9

E  và nói rõ đợc ý nghĩa của các đại lợng Vật

lý có trong công thức đó Nêu đợc đơn vị cờng độ điện trờng

- Nêu đợc các đặc điểm về phơng, chiều, độ lớn của vectơ cờng độ điện trờng

2 Kĩ năng:

- Vận dụng đợc định luật Cu – lông để giải đợc những bài tập đơn giản về cânbằng của hệ điện tích

- Tính đợc cờng độ điện trờng của một điện tích điểm tại một điểm bất kì

- Vẽ đợc vectơ cờng độ điện trờng của một điện tích điểm

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Chuẩn bị bài tập phù hợp với trình độ HS

2 Kiểm tra bài cũ: Định nghĩa cờng độ điện trờng?

Các đặc điểm của đờng sức điện?

3 Các họat động

Hoạt động 1: Ôn lại lý thuyết

- Phát biểu nội dung và viết biểu thức

của định luật Cu - lông

- Nêu khái niệm điện trờng, tính chất

của điện trờng

- Nêu khái niệm cờng độ điện trờng tại

1 điểm Đặc điểm của vectơ cờng độ

điện trờng do điện tích Q gây ra tại

điểm M

- Phát biểu và viết biểu thức của

nguyên lý chồng chất điện trờng

- Yêu cầu HS phát biểu nội dung vàviết biểu thức của định luật Cu - lông?

- Yêu cầu HS nêu khái niệm điện ờng? Tính chất của điện trờng?

tr Yêu cầu HS nêu khái niệm cờng độ

điện trờng tại 1 điểm? Đặc điểm củavectơ cờng độ điện trờng do điện tích Qgây ra tại điểm M?

- Yêu cầu Phát biểu và viết biểu thứccủa nguyên lý chồng chất điện trờngHoạt động 2: Ra bài tập cho HS

Trang 10

- Xác định vị trí theo yêu cầu bài toán

- Từ yêu cầu bài toán, phân tích bàitoán

- Yêu cầu HS đọc bài và tóm tắt

- Yêu cầu HS xác định cờng độ điên ờng tổng hợp tại điểm C

tr Yêu cầu HS căn cứ vào biểu thức đa

ra cách tính EC

Hoạt động 3: Củng cố bài

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Những sự chuẩn bị cho bài sau

- Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

IV Tự rút kinh nghiệm

:

Tiết 6: Công của lực điện

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- Trình bày đợc công thức tính công của lực điện trong sự di chuyển của một

điện tích trong điện trờng đều

- Nêu đặc điểm của công của lực điện

- Nêu đợc mối liên hệ giữa công của lực điện và thế năng của điện tích trong

2 Học sinh: Ôn lại cách tính công của trọng lực và đặc điểm công của trọng lực

Điện trờng đều là gì? Đặc điểm của đờng sức điện?

3 Các họat động

Hoạt động 1: Tìm hiểu về công của lực điện

Trang 11

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của gaío viên

1 Đặc điểm của lực điện tác dụng lên

một điện tích đặt trong điện trờng đều

- Trả lời và chứng minh lực điện F

không đổi

- Vẽ hình 4.1

- Hỏi: Tính công của lực trong điều kệnnào?

- Yêu cầu HS nêu các đặc điểm của F

- Hỏi: Dới tác dụng của lực F thì điệntích dơng sẽ dịch chuyển nh thế nào?

Điện tích âm sẽ dịch chuyển nh thế nàotrong điện trờng?

2 Công của lực điện trong điện trờng

đều

- Vẽ hình 4.2

- Tính công khi điện tích q di chuyển

theo đờng MN

- Thảo luận + trả lời

- Tính công của lực điện làm di chuyển

điện tích theo đờng MNP

- Yêu cầu HS xác định lực F, hớngcủa s và đa ra biểu thức tính côngtrong trờng hợp tổng quát

- Yêu cầu HS đa ra quy ớc về dấu củad?

- Yêu cầu HS tính công của lực điệnkhi điện tích di chuyển theo đờngMNP?

- Yêu cầu HS so sánh công trong 2 ờng hợp và khái quát công của lực điệnlamg điện tích di chuyển theo đờng bấtkì?

tr Yêu cầu HS trả lời C1

3 Công của lực điện trong sự di

chuyển của điện tích trong điện trờng

1 Khái niệm về thế năng của một điện

tích trong điện truờng

- Đa ra đặc điểm thế năng của điện tích

q trong điện trờng

+ Xác định thế năng của điện tích q đặttại điểm M trong điện trờng đều và 11

Trang 12

trong điện trờng bất kì?

2 Sự phụ thuộc của thế năng WM vào

điện tích q

- Thảo luận và đa ra công thức xác định

sự phụ thuộc của thế năng WM phụ

thuộc vào điện tích q

- Hỏi: Thế năng WM phụ thuộc vào

điện tích q?

3 Công của lực điện và độ giảm thế

năng của điện tích trong điện trờng

- yêu cầu Hs làm bài tập 4, 5 ,6

Trang 13

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

Các dụng cụ minh hoạ cách đo hiệu điện thế tĩnh điện, gồm:

- Một tĩnh điện kế

- Một tụ điện có điện dung vài chục microfara

- Một acquy để tích điện cho tụ điện

2 Học sinh: ôn kĩ lý thuyết đã học

- Nêu đặc điểm cảu công của lực điện tác dụng lên điện tích thử q khi cho q di chuyển trong điện trờng?

- Thế năng của điện tích q trong điện trờng phụ thuộc vào q nh thế nào?

3 Các hoạt động

Hoạt động 1: Tìm hiểu điện thế

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của thầy

1 Khái niệm điện thế

- Nêu sự phụ thuộc và viết biểu thức

- Trả lời: VM phụ thuộc vào điện trờng

tại M

- Đa ra công thức tính điện thế

- Hỏi: - Thế năng của điện tích q trong

điện trờng phụ thuộc vào q nh thế nào? Viết biểu thức?

- Hỏi: VM phụ thuộc vào yếu tố nào?

- Hỏi: Điện thế tại M đặc trng cho cái gì và đợc xác định nh thế nào?

2 Định nghĩa

- Trình bày định nghĩa và biểu thức

-Hỏi: Định nghĩa điện thế và đa ra biểuthức?

3 Đơn vị điện thế

- Lắng nghe + ghi chép

- Nêu đơn vị của điện thế

4 Đặc điểm của điện thế

- Từ biểu thức suy ra điện thế là đại

- Quan sát hình 5.1 và đa ra biểu thức

xác định hiệu điện thế giữa hai điểm M

và N

- Hỏi hiệu điện thế giữa hai điểm M và

N đợc xác định nh thế nào?

2 Định nghĩa

- Tìm mối liên hệ giữa UMN và AMN ,

viết biểu thức và phát biểu định nghĩa

- Hỏi: Giữa UMN và AMN có mối liên hệ gì không? Hãy tìm mối liên hệ đó?

13

Trang 14

- Nêu cấu tạo và cách đo hiệu điện thế

- Hỏi: Để xác định hiệu điện thế tĩnh

điện thì sử dụng đụng cụ nào?

- Trình bày về cấu tạo của tụ điện

4 Hệ thức giữa hiệu điện thế và cờng

- Yêu cầu HS quan sát hình 5.3

- Hỏi: Viết biểu tính công của lực điện làm dịch chuyển điện tích q từ M đến N?

- Yêu cầu HS xác định UMN thông qua

AMN?

- Hỏi: Giải thích đơn vị của E là V/m?

- Nhấn mạnh: công thức biểu diễn mối quan hệ giữa U và E còn đúng cho tr-ờng hợp điện trờng không đều

Thảo luận và làm bài tập 5, 6 SGK Yêu cầu HS làm bài tập 5, 6 SGK

VI Tự rút kinh nghiệm

1 Nội dung

2 Phơng pháp

3 Thời gian

Trang 15

- Công thức tính công của lực điện trong sự di chuyển của một điện tích trong

điện trờng đều, đặc điểm của công của lực điện, mối liên hệ giữa công của lực

điện và thế năng của điện tích trong điện trờng

- Định nghĩa và viết đợc công thức tính điện thế tại một điểm trong điện trờng,

định nghĩa hiệu điện thế và viết đợc công thức liên hệ giữa hiệu điện thế với công của lực điện và cờng độ điện trờng của một điện trờng đều

2 Kĩ năng: HS vận dụng kiến thức đã học vào giải bài tập có liên quan

- Viết công thức tính công của lực điện

trong sự di chuyển của một điện tích

trong điện trờng đều và nêu đặc điểm

công của lực điện tác dụng lên điện

tích thử q khi cho q di chuyển trong

điện trờng

- Nêu sự phụ thuộc của thế năng của

điện tích q trong một điện trờng vào q

- Nêu khái niệm Điện thế tại một điểm

trong điện trờng

- Yêu cầu HS viết công thức tính côngcủa lực điện trong sự di chuyển củamột điện tích trong điện trờng đều vànêu đặc điểm công của lực điện tácdụng lên điện tích thử q khi cho q dichuyển trong điện trờng - Yêu cầu HSnêu khái niệm điện trờng? Tính chấtcủa điện trờng?

- Thế năng của điện tích q trong một

điện trờng phụ thuộc vào q ntn?

- Điện thế tại một điểm trong điện ờng là gì? Nó đợc xác định nh thế nào?

tr Hiệu điện thế giữa 2 điểm trong điện15

Trang 16

- Nêu định nghĩa hiệu điện thế

- Viết hệ thức liên hệ hiệu điện thế giữa

2 điểm với công của lực địên sinh ra

khi di chuyển đện tích q giữa 2 điểm

đó

- Viết hệ thức giữa hiệu điện thế và

c-ờng độ điện trc-ờng

trờng là gì?

- Viết hệ thức liên hệ hiệu điện thế giữa

2 điểm với công của lực địên sinh rakhi di chuyển đện tích q giữa 2 điểm

đó?

- Viết hệ thức giữa hiệu điện thế và ờng độ điện trờng, nói rõ điều kiện ápdụng hệ thức?

c-Hoạt động 2: Ra bài tập cho HS

- Yêu cầu HS xác định cờng độ điên ờng tổng hợp tại điểm C

tr Yêu cầu HS căn cứ vào biểu thức đa

ra cách tính EC

1 Nội dung

2 Phơng pháp

3 Thời gian

Trang 17

- Phát biểu đợc định nghĩa điện dung của tụ điện

- Nêu đợc điện trờng trong tụ điện có dự trữ năng lợng

2 Kĩ năng: Giải một số bài tập đơn giản về tụ điện

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Một tụ điện giấy đã đợc bóc vỏ

- Một số laọi tụ điện trong đó có cả tụ xoay

2 Ôn lại kiến thức về tụ điện

Trang 18

1 Tụ điện là gì?

- Nêu định nghĩa tụ điện

- Đọc SGK và nêu:

+ Nhiệm vụ của tụ điện

+ Cấu tạo của tụ điện phẳng

- Chú ý lắng nghe và quan sát thực tế

- Kí hiệu tụ điện trong mạch điện

- GV cho HS xem một tụ giấy đã đợcbóc lớp vỏ để lộ 2 lớp giấy thiếc, xengiữa là một lớp giấy tẩm parafin GVphân tích thêm cho HS

- Hỏi: Định nghĩa tụ điện?

Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câuhỏi:

- Hỏi: Tụ điện có tác dụng gì?

- Hỏi: Nêu cấu tạo của tụ điện phẳng?

- GV mở rộng khái niệm tụ điện chocác trờng hợp khác

Cho HS quan sát một số tụ điện trong

kĩ thuật

- Đa ra kí hiệu tụ điện trong mạch điện

2 Cách tích điện cho tụ điện

- Vẽ hình 6.4

- Thảo luận và đa ra kết luận

- Nêu cách tích điện cho tụ diện

- Hỏi: So sánh độ lớn điện tích trên cácbản tụ?

Hoạt động 2: Tìm hiểu điện dung của tụ điện

1 Định nghĩa

- Nhận xét về khả năng tích điện của tụ

điện ở cùng một hiệu điện thế là khác

- Cho HS thừa nhận : điện tích mà tụtích đợc tỉ lệ thuận với hiệu điện thếgiữa hai bản của nó Hệ số tỉ lệ này phụthuộc vào cấu tạo của tụ điện

- Đa ra định nghĩa tụ điện và biểu thức

- GV nhấn mạnh: C không phụ thuộcvào Q và U

2 Đơn vị điện dung

- Đa ra đơn vị điện dung

- Định nghĩa Fara

- Ghi chép lại các ớc của Fara

- Hỏi: Theo công thức tính điện dung,

điện dung của tụ điện có đơn vị gì?

- Yêu cầu HS định nghĩa Fara

- Đa ra các ớc của Fara để HS làm bàitập

4 Năng lợng của điện trờng trong tụ

điện

- Đọc SGK

- Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời 1 sốcâu hỏi

Trang 19

- Đa ra sự tồn tại của điện trờng

- Nhận xét rằng: toàn bộ công của điện

trờng sinh ra làm tăng nội năng của

dây dẫn và năng lợng này do điện trờng

cung cấp Tụ điện có năng lợng diện

- Đa ra biểu thức tính năng lợng điệntrờng

Thảo luận và làm bài 5,6 SGK Yêu cầu HS làm bài 5,6 SGK

- Định nghĩa điện dung của tụ điện

- Nêu đợc điện trờng trong tụ điện có dự trữ năng lợng

2 Kĩ năng: HS vận dụng kiến thức đã học vào giải bài tập có liên quan

19

Trang 20

- Nêu khái niệm tụ điện, cấu tạo của tụ

điện

- Trình bày cách tích điện cho tụ điện

- Nêu khái niệm điện dung của tụ điện

- Năng lợng của một tụ điện tích điện

- Tụ điện là gì? Tụ điện phẳng có cấutạo nh thế nào?

- Làm thế nào để tích điện cho tụ điện?Ngời ta gọi điện tích của tụ điện là điệntích của bản nào?

- Điện dung của tụ điện là gì?

- Năng lợng của một tụ điện tích điện

là dạng năng lợng nào?

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số bài tập

Bài 5,6 (SGK33)

- Thảo luận và đa ra đáp án

-Yêu cầu HS đọc bài và đa ra đáp ánBài 7(SGK33)

- Tóm tắt

- Phân tích bài toán ở:

- Viết biểu thức tính điện tích của tụ

điện

- Viết biểu thức tính điện tích của tụ

điện: qmax khi Umax Tính điện tích tối

đa mà tụ điện tích đợc

- Yêu cầu HS tóm tắt bài toán

- Từ yêu cầu bài toán, phân tích bàitoán

- Yêu cầu HS đa ra biểu thức tính điệntích của tụ điện?

- Yêu cầu HS đa ra biểu thức tính điệntích tối đa mà tụ điện tích đợc?

Bài 8 (SGK33)

-Tóm tắt

- Đa ra biểu thức tính q

- Tính công mà điện trờng trong tụ

điện sinh ra khi phóng diện tích  q từ

bản dơng sang bản âm

- Xác định U' sTính công mà điện

tr-ờng trong tụ điện sinh ra khi phóng

diện tích  q từ bản dơng sang bản âm

- Yêu cầu HS xác định điện tích q củatụ?

- Yêu cầu HS tính công mà điện trờngtrong tụ điện sinh ra khi phóng diệntích  q từ bản dơng sang bản âm?

- Hỏi: khi q' = q/2 thì U' = ?

Trang 21

Chơng II: Dòng điện không đổi

Tiết 11: Dòng điện không đổi

Hoạt động 1: Tìm hiều về dòng điện

- Đọc SGK, thảo luận và trả lời 1 số

khái niệm

+ Dòng điện

+ Dòng điện trong kim loại

+ Quy ớc chiều dòng điện

- Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câuhỏi trong bài

- Nhận xét câu trả lời của các nhóm21

Trang 22

+Tác dụng của dòng điện

+ Cờng độ dòng điện, dụng cụ đo, đơn

vị

Hoạt động 2: Tìm hiểu về cờng độ dòng điện Dòng điện không đổi

1 Cờng độ dòng điện

- Quan sát hình 7.1

- Thảo luận và đa ra câu trả lời về sự

phụ thuộc của cờng độ dòng điện vào

vào lợng điện tích dịch chuỷen qua tiết

diện thẳng của dây dẫn trong 1 đơn vị

thời gian

- Đa ra biểu thức

- Thảo luận và đa ra định nghĩa cờng

độ dòng điện

- Thảo luận và đa ra câu trả lời

- Lu ý HS: Cả điện tích dơng hay điện tích âm dịch chuyển đều tạo thành dòng điện

- Yêu cầu HS quan sát hình 7.1

- Hỏi: Dòng điện có cờng độ lớn hay nhỏ phụ thuộc vào yếu tố nào?

- Hỏi: Nếu có 1 lợng điện tích  q dịchchyển qua tiết diện thẳng của vật dẫn trong khoảng thời gian  t thì cờng độ dòng điện đựoc xác định nh thế nào?

- Yêu cầu HS căn cứ cvào biểu thức đa

ra định nghĩa cờng độ dòng điện

- Nêu định nghĩa dòng điện không đổi

- Yêu cầu HS so sánh dòng điện không

đổi với dòng điện xoay chiều

- Yêu cầu HS trả lời C1-Yêu cầu HS căn cứ vào biểu thức 1, đa

ra biểu thức tính cờng độ dòng điện không đổi

- Hỏi: Dòng điện không đổi có là dòng

điện 1 chiều hay không và ngợc lại?

3 Đơn vị của cờng độ dòng điện và

của điện lợng

- Đọc SGK và trả lời C3, C4

- Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi C3, C4

Hoạt động 3: Tìm hiểu về nguồn điện

1 Điều kiện để có dòng điện

- Trả lời C5, C6

- Nêu điều kiện để có dòng điện

- Ghi chép

- Yêu cầu HS trả lời C5, C6

- Hỏi: Điều kiện để có dòng điện là gì?

- Nhận xét câu trả lời và kết luận

2 Nguồn điện

- Trả lời C7, C8, C9 - Yêu cầu HS trả lời C7, C8, C9

Trang 23

- Trả lời về vai trò của nguồn điện

- Chú ý lắng nghe và trả lời về vai trò

- Mô tả đợc cấu tạo chung của các pin điện hoá và cấu tạo của pin Vôn-ta

- Mô tả đợc cấu tạo của acquy chì

2 Kĩ năng

- Giải thích đợc vì sao nguồn điện có thể duy trì đợc hiệu điện thế giữa 2 cực của

nó và nguồn điện là nguồn năng lợng

- Vận dụng đợc các hệ thức  Aq vào làm bài tập

- Giải thích đợc sự tạo ra và duy trì hiệu điện thế giữa 2 cực của pin Vôn- ta

23

Trang 24

- Giải thích đợc vì sao acquy là một pin điện hoá nhng lại có thể đợc sử dụng nhiều lần

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Tiến hành thí nghiệm mô tả trong hình 7.5 SGK với nửa quả chanh đã đợc bóp nhũn hoặc khía rách màng ngăn giữa các múi và vôn kế có giới hạn đo 1V, độ chia nhỏ nhất là 0,1V Nếu có điều kiện , GV nên chuẩn bị thêm các mảnh

nhôm, mảnh kẽm, mảnh thiếc để dùng làm các cực của pin này

- Giáo viên nên chuẩn bị thí nghiệm về pin Vôn –ta nh mô tả ở hình 7.6, 7.7 SGK

- Một pin tròn Lơ-clan-sê đã đợc bóc vỏ để HS quan sát cấu tạo bên trongcủa nó

- Một acquy còn mới cha đổ dung dịch axít, một acquy cùng loại đang dùng và một acquy cùng loại đã dùng hết

- Hai mảnh kim loại khác loại (đồng, tôn, nhôm, kẽm )

- Một vôn kế có giới hạn đo 1V và có độ chia nhỏ nhất 0,1V

- Định nghĩa cờng độ dòng điện? Dòng điện không đổi và biểu thức?

- Điều kiện để có dòng điện? Vai trò của nguồn điện trong mạch điện?

Hoạt động 1: Tìm hiểu suất điện động của nguồn điện

1 Công của nguồn điện

- Thảo luận và đa ra câu trả lời

- Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câuhỏi:

+ Nguồn điện có tác dụng gì trongmạch điện?

+ Dới tác dụng của lực điện, các điệntích dơng dịch chuyển nh thế nào ởmạch ngoài? các điện tích âm dịchchuyển nh thế nào ở mạch ngoài?

+ Nguồn điện đã duy trì hiệu điện thế

Trang 25

- Trả lời về công của nguồn điện

- Giải thích tại sao nguồn điện là một

nguồn năng lợng

giữa hai cực nh thế nào?

- Hỏi: Công của nguồn điện là gì?

- Hỏi: Tại sao nguồn điện là một ngồnnăng lợng?

2 Suất điện động của nguồn điện

- Lắng nghe và ghi chép, đa ra biểu

thức của suất điện động

- Nêu đơn vị của suất điện động

- Đa ra một số lu ý về số ghi trên

nguồn điện, mối liên hệ giữa suất điện

động và hiệu điện thế khi mạch ngoài

hở, đặc trng của nguồn điện

- Nêu định nghĩa suất điện động củanguồn điện?

- Hỏi: đơn vị của suất điện động?

- Hỏi: Số vôn ghi trên mỗi nguồn điệncho biết điều gì?

- Hỏi: Các đặc trng của nguồn điện?Hoạt động 2: Tìm hiểu pin và acquy

1 Pin điện hoá

- Làm TN với pin điện hoá tự tạo

- Nêu cấu tạo chung của pin điện hoá

- Nêu cấu tạo của pin điện hóa

- Lắng nghe và ghi chép

- Nêu vai trò của tác dụng hoá học

- Yêu cầu HS làm TN với pin điện hoá

tự tạo ở C10 trong đó mỗi nhóm HSlàm việc với các cặp cực khác nhau

- Yêu cầu HS nêu cấu tạo chung củapin điện hoá

- Yêu cầu HS đọc SGK về Pin Vôn ta

và trả lời câu hỏi: Các cực của pin làgì? dung dịch điện phân là dung dịchnào?

- Giải thích quá trình tạo ra và duy trì

sự nhiễm điện ở 2 cực và hiệu điện thếgiữa chúng (nên giảng dạy bằng phơngpháp giảng giải kèm theo minh hoạbằng tranh vẽ)

- Hỏi: Khi pin Vôn - ta cha phát điệnthì quá trình ion Zn2+ đi vào dung dịch

điện phân có kéo dài mãi không? Tạisao?

- Hỏi : vai trò của tác dụng hoá học?

- Yêu cầu HS đọc về pin Lơ- clan- sê ởnhà

2 Acquy

- Nêu cấu tạo và hoạt động của acquy

- Nêu vai trò của tác dụng hoá học khi

- Yêu cầu HS đọc SGK nêu cấu tạo vàhoạt động của acquy

- Hỏi: Khi acquy phát điện, tác dụng25

Trang 26

- Nêu đợc điều kiện để có dòng điện

- Phát biểu đợc định nghĩa suất điện động của nguồn điện và viết đợc công thứcthể hiện định nghĩa này

Trang 27

2 Kĩ năng:

- Vận dụng đợc các hệ thức

t

q I

- Phát biểu định nghĩa và viết biểu thức của: cờng độ dòng điện, dòng điệnkhông đổi, suất điện động của nguồn điện

- Nêu cấu tạo của pin điện hoá

Hoạt động 1: Tìm hiểu 1 số bài tập trắc nghiệm

- Thảo luận và đa ra đáp án:

- Yêu cầu HS vận dụng công thức vàogiải bài toán

* Yêu cầu HS đọc bài và tóm tắt bàitoán 14

- Hỏi: Để tìm  q, sử dụng công thứcnào?

- Yêu cầu HS vận dụng công thức vàogiải bài toán

* Yêu cầu HS đọc bài và tóm tắt bài27

Tiêu đề	Điện Học. Điện Từ Học
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Vật Lý
Thể loại	Giáo Án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	54
Dung lượng	437 KB

Giao an 11 co ban-co chinh sua

Tổ chức hoạt động dạy và học