Giáo án Ngữ văn9 ( T24 )

Kiến thức: Nắm được Mùa xuân nho nhỏ là bài thơ ghi lại cảm xúc chân thành mà sâu sắc của nhà thơ xứ Huế về thiên nhiên, đất nước và của con người.. - Cùng với sự vận động của tứ thơ , c

Trang 1

Tiết: 116

Tên bài dạy: MÙA XUÂN NHO NHỎ.

I.MỤC TIÊU BÀI DẠY.

a Kiến thức: Nắm được Mùa xuân nho nhỏ là bài thơ ghi lại cảm xúc chân thành mà sâu sắc của nhà thơ xứ Huế về thiên nhiên, đất nước và của con người Tâm niện sống cao đẹp của Thanh Hải và của cả thế hệ chúng ta

b Kĩ năng:Đọc diễn cảm phân tích tính đa nghĩa của ngôn ngữ thơ

c Thái độ:Tình cảm quê hương đất nước, biết cống hiến góp phần giữ mãi mùa xuân tươi đẹp của đất nước

II CHUẨN BỊ.

a Của giáo viên:GAĐT

b Của học sinh: Soạn bài

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.

a Ổn định tổ chức 1 phút

b Kiểm tra bài cũ:

Thời

Không kiểm tra

c Giảng bài mới,củng cố kiến thức, rèn kĩ năng

Thời

5

* Giới thiệu bài

*Hoạt động 1

- Hướng dẫn tìm hiểu tác giả tác

phẩm

- Nêu những điểm nổi bật về tác giả

Thanh Hải?

Thời chống Pháp công tác tại văn công tỉnh

Chống Mỹ làm tuyên huấn ở khu ủy Trị Thiên

Từ 1975 Tổng thư kí Hội VN BTT

đạt giải thưởng NĐC 1965

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm

1 Tác giả

- Thanh Hải (1930-1980), tên thật Phạm

Bá Ngoãn

- Là một trong những cây bút có công xây dựng văn học cách mạng ở Miênd Nam

Thơ ông chân thành, đon hậu, giản dị

Trang 2

25

- Mùa xuân nho nhỏ được sang tác

trong hoàn acnhr như thế nào?

*Hoạt động 2

- Hướng dẫn đọc, tìm hiểu bài thơ

- Bài thơ giàu tính hạc nê khi đọc

chú ý cách ngắt nhịp

- Đọc thầm và nêu nội dung chính?

- Từ cảm nhận chung về nội dung

hãy phân chia bố cục của bài thơ?

Vậy, nên phân tích bài thơ theo

hướng nào?

*Hoạt động 3

Hướng dẫn phân tích

Tìm từ ngữ, hình ảnh gợi mùa xuân,

sự sống trong hai câu thơ đầu?

Có gì đặc biệt trong cách diễn đạt ở

hai dòng thơ này?

Đặt từ mọc ngay đầu bài thơ gợi ấn

tượng gì?

Bức tranh không chỉ phát họa bằng

hình ảnh mà có cả âm thanh Đó là

âm thanh gì?

Đây là bức tranh Xuân xứ Huế em

bài thơ đặc sắc:

Những đồng chí trung kiên Cháu nhớ Bác Hồ

Mộ anh hoa nở…

Phát biểu về xuất xứ

Đọc diễn cảm

Nêu cảm nhận chung về nội dung bài thơ Cảm xúc của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước

Ba đoạn lớn: Khổ 1/ khổ 2,3/

khổ 4,5,6

- Theo mạch cảm xúc: cảm nhận

về thiên nhiên→Nghĩ về đất nước, dân tộc→thể hiện ước nguyện sống

Phát hiện trả lời

Đảo ngữ

Trổi dậy sự sống sinh sôi, nẩy

nở, sức sống mạnh mẽ cảu thiên nhiên tạo vật

Phát hiện trả lời

Trao đổi rút ra màu sắc, cách

2 Tác phẩm

- “ Mùa xuân nho nhỏ” được Thanh Hải sang tác tháng 11/1980, không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời

II Đọc , Tìm hiểu bài thơ

1 Đọc diễn cảm

2 Phân tích

a Mùa xuân của thiên nhiên

Mọc ….sông xanh Hoa tím biếc

→Đảo ngữ

Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà

→Ngôn ngữ giản dị, đậm chất Huế

Trang 3

có đồng ý không? Vì sao?

- Trước vẻ đẹp của đất trời nhân vật

tôi làm gì?

Giọt gì rơi?

+ Có thể là giọt sương, giọt nắng

lung linh, giọt mưa xuân Và cũng

có thể đó là giọt âm thanh trong trẻo

Dù giọt gì đi chăng nữa thì bài thơ

cũng cho thấy sự chưyển đổi cảm

giác Thấy, nghe, hứng thể hiện niềm

yêu mến, trân trọng đona nhận ân

tình của trời đất ban tặng

- Nhận xét về giọng điệu của khổ thơ

đầu?

- Khổ thơ gợi tả bức tranh mùa xuân

thiên nhiên như thế nào?

- Cùng với sự vận động của tứ thơ ,

cảm xúc của nhà thơ cũng thay đổi

chuyển sang cảm nhận về đất nước ,

dân tộc

- Hình ảnh nào được nhắc đến trong

khổ thơ?

- Vì sao nhà thơ quan tâm đến hai

đối tượng đó?

- Hình ảnh lộc được hiểu theo nghĩa

thực hay tượng trưng?

- Ở đây sử dụng nghệ thuật gì?

Nghĩ về đất nước nhà thơ liên tưởng

đến hình ảnh gì?

- Đoạn thơ thể hiện niềm tin về

tương lai của đất nước dù rằng trong

hiện tại vẫn còn nhiều gian lao

dung từ Tôi hứng giọt long lanh rơi

Phát biểu sơ kết

đọc khổ 2.3 Người cầm sung/ người ra đồng

Tượng trưng cho hai nhiệm sản xuất và chiến đấu dù trong hoàn cảnh nào

Nghĩa tượng trưng Là sức sống mùa xuân

Điệp Đất nước như vì sao

Giọt long lanh rơi….tôi hứng

→Liên tưởng

- Giọng điệu vui tươi náo nức, yêu đời

- Bức tranh mùa xuân bình dị, tươi sang, đầy sức sống Tình cảm yêu mến trân trọng

b Mùa xuân của đất nước

Mùa xuân- Người cấm sung

- Người ra đồng

Lộc: Nghĩa tượng trưng

(Điệp ngữ)

Trang 4

Em hãy nhận xét về nhịp điệu khổ

thơ?

Cảm nhận về vẻ đẹp mùa xuân đất

nước?

- Từ càm nhận về thiên nhiên, đất

nước Nhà thơ thể hiện khat vọng

sống ở khôt thơ còn lại

Mạch cảm xúc thay đổi, cách xưng

hô cũng đổi theo, hãy chỉ ra sự thay

đổi đó?

Sự thay đổi đó có ý nghĩa gì?

* Từ “ta” chỉ một cá nhân như trong

thơ Bà Huyện Thanh Quan, nhưng ta

cũng đẩ chỉ số nhiều nên “ta” vừa

nói lên khát vọng của chính Thanh

Hải vừa thể hiện mong muốn chung

của mọi người

- Hãy tìm những động từ đứng sau

chủ thêt ta?

- Các động từ này được sắp xếp theo

trình tự như thế nào?

- Ta làm, nhập, dâng, xin điều gì?

- Động từ “làm” thể hiện ý thức của

con người.là trách nhiệm, bổn phận

- Nếu động từ làm biểu hiện ý thức

trách nhiệm thì các động từ còn lại

hiểu như thế nào?

Nhập: Hòa nhập vào cái chung chỉ

một nốt trầm nhỏ bé

Dâng: sự tự nguyện, một ước

nguyện dâng hiến đến tận cùng

Xin: Tâm hồn thanh thản tràn đầy

nhận xét phát biểu

Tôi → ta

Làm, nhập, dâng, xin

Từ thấp đến cao: NT tăng cấp

Con chim, cành hoa, nốt trầm Mùa xuân nho nhỏ; hát

- Nhịp điệu nhanh, dồn dập, thôi thúc

- Sức sống kì diệu củadân tộc trong quá trình dựng nước và giữ nước

c Mùa xuân trong tâm hồn nhà thơ Tôi → ta

Xin hát Dâng MXNN

Nhập nốt trầm

Ta – làm Con chim Cành hoa Tăng cấp, điệp ngữ., ẩn dụ

- Nhịp điệu láy quyện, tha thiết, tự tin

- Ước nguyện được dâng hiến đến tận cùng cho cuộc đời

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

Chất thơ bình dị, nhẹ nhàng, giàu nhạc điệu

Thành công trong sử dụng các biện pháp tu từ

Trang 5

niềm tin yêu cuộc sống

Trước lủca đi xin hát giai điệu quê

hương Thanh Hải ra đi nhưng tiếng

hát tiếng long vẫn còn lại mãi ngân

Khổ thơ cuối này nhịp điệu có gì

thay đổi?

Đoạn thơ bộc lộ tâm niệm sống của

tác giả như thế nào?

*Hoạt động 4

Hướng dẫn tổng kết

Bài thơ gợi em hiểu được gì về chất

thơ và tấm long nhà thơ xứ Huế

trước lúc đi xa?

Nhịp điệu láy quyện, tha thiết,

tự tin

Ước nguyện được dâng hiến đến tận cùng cho cuộc đời

2 Nội dung

Bài thơ bừng sang khát vọng sống cao đẹp Hiến dâng trọn vẹn cho quê hương, đất nước với trái tim nồng nhiệt, yêu đời

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC:Nắm ND, NT của bài thơ Suy nghĩ của em về cuộc đời.Chuẩn bị bài mới.

V RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG:

Tiết: 117

Tên bài dạy: VIẾNG LĂNG BÁC.

Trang 6

a Kiến thức: Cảm nhận được niềm xúc động thiêng liêng, tấm long tha thiết, thành kính, vừa tự hào, vừa đau xót khi tác giả ra thăm lăng Bác.Đặc sắc nghệ thuật

b Kĩ năng:phân tích thơ

c Thái độ:Tự hào, kính trọng Bác Hồ

a Của giáo viên:tranh

Thời

10

25

*Hoạt động 1

Hướng dẫn tìm hiểu tác giả tác

phẩm

HS đọc chú thích

Nêu những hiểu biết khái quát về tác

giả?

Giới thiệu chân dung một số tác

phẩm của nhà thơ

Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm có gì

đáng chú ý?

*Hoạt động 2

Hướng dẫn phân tích bài thơ

Cảm xúc của nhà thơ được thể hiện

Đọc chú thích

Nhà thơ Miền Nam hoạt động trong hai cuộc kháng chiến

Sáng tác trong chuyến ra thăm lăng Bác khi vừa mới khánh thành

Con Bác Gần gủi thân thương

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Nhà thơ Miền Nam hoạt động trong hai cuộc kháng chiến

2 Tác phẩm

Sáng tác trong chuyến ra thăm lăng Bác khi vừa mới khánh thành

II Tìm hiểu bài thơ

1 Hình ảnh lăng Bác qua cảm xúc của nhà thơ

Con- Bác: Gần gủi thân thương

Trang 7

trong cách xưng hô như thế nào?

Cách xưng hô như vậy với Bác có

phải là mới mẻ không?

Nét mới trong cách xưng hô là gì?

Ấn tượng đầu tiên là những hang tre,

cách tả tre có gì đáng chú ý?

Ngoài hình ảnh hang tre tác giả còn

cảm nhận được điều gì?

Ở đây tác giả sử dụng nghẹ thuật gì?

Em cảm nhận được tình cảm của tác

giả đối với Bác như thế nào?

Ở đây tác giả sử dụng nghẹ thuật gì?

Nỗi đau xót thể hiện ở câu thơ nào?

Tâm trạng của tác giả thể hiện trong

khổ thơ cuối như thế nào?

Ước muốn hóa thân của nhà thơ thể

hiện tình cảm gì của nhà thơ?

*Hoạt động 3

Trình bày nội dung và nghệ thuật

đặc sắc của bài thơ

Không Nỗi khát khao được gặp Bác Rộng mênh mông

Dòng người

Ẩn dụ

thể hiện lòng thành kính, thật giản dị, tinh tế

Nhân hóa: Bác vĩ đại

Mà sao nghe nhói ở trong tim

Lưu luyến muốn ở mãi bên Người

tỏ long thành kính thiêng liêng

trả lời

Hàng tre mênh mông: quen thuộc Dòng người: Tràng hoa dâng Bác Lòng thành kính giản dị qua hình ảnh ẩn dụ

2 Cảm xúc của nhà thơ

Bác vĩ đại Tâm hồn đẹp đẽ

Bác trường tồn

*Đau xót trước bác

3 Tâm trạng khi rời lăng Bác

Lưư luyến muốn được ở mãi bên Người

để tỏ lòng thành kính thiêng liêng

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC:Suy nghĩ và tình cảm của em về bài thơ.

Tiết: 118

Tên bài dạy: NGHị LUậN Về TÁC PHẩM TRUYệN, ĐOạN TRÍCH

a Kiến thức: Hiểu rõ yêu cầu của một bài nghị luận về tác phẩm truyện, đoạn trích

Trang 8

b Kĩ năng:Làm văn nghị luận

c Thái độ:

a Của giáo viên:bảng phụ

Thời

25

*Hoạt động 1

Tìm hiểu nghị luận về tác phẩm

đoạn trích

HS đọc văn bản viết về truyện ngắn

LLSP

Vấn đề nghị luận của văn bản này là

gì?

Hãy đặt một nhan đề thích hợp cho

văn bản?

Vấn đề nghị luận được triển khai

qua những luận điểm nào?

Tìm những câu nêu lên hoặc cô đúc

luận điểm của bài văn?

Những luận điển này được làm sang

tỏ bằng những luận cứ nàop?

đọc đoạn văn bản

Vẻ đẹp cuộc sống mới ở Miền bắc

Vẻ đẹp của Lối sống và tình người

Câu 1 Trước tiên…

Câu 2 nhưng anh

Dựa vào văn bản triển khai luận cứ

I Tìm hiểu bài nghị luận

1 VD:

VĐ: Vẻ đẹp của cuộc sống mới

LĐ:

Trước tiên…

Nhưng anh…

2 KL: ghi nhớ

II.Luyện tập

Trang 9

Để khẳng định các luận điểm người

viết đã lập luận dẫn dắt như thế nào?

Những luận điểm đưa ra được rút ra

từ đâu?

Những suy nghĩ nhận xét phải bắt

nguồn từ đâu?

Em có nhận xét gì về các luận cứ

đưa ra ở văn bản?

Phần kết bài tác giả làm gì?

Em có nhận xét gì về bố cục và lời

văn?

*Hoạt động 2

Luyện tập

Đọc văn bản viết về nhân vật Lão

Hạc

Tìm vấn đề nghị luận của văn bản?

Hệ thống luận điểm luận cứ

nhận xét, suy nghĩ

Bắt nguồn từ cốt truyện

kết bài đánh giá truyện

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC: Nắm yêu cầu của thể loại nghị luận này Xây dựng dàn ý về nhân vật Ông Hai.

V RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG

Tiết: 119

Tên bài dạy: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM, ĐOẠN TRÍCH

a Kiến thức: vận dụng những hiểu biết về văn nghị luận về tác phẩm điạn trích Nắm các bước làm bài

b Kĩ năng:làm bài nghị luận

c Thái độ:

a Của giáo viên:

Trang 10

Thời

15

25

*Hoạt động 1

Hướng dẫn tìm hiểu đề bài nghị

luận

Các đề bài trên nêu ra những vấn đề

nghị luận nào về tác phẩm truyện?

Các từ suy nghĩ, phân tích trong đề

đòi hỏi chúng ta làm gì?

Đây có phải là hai dạng kiểu bài cơ

bản của văn nghị luận không?

*Hoạt động 2

Tìm hiểu các bước làm văn nghị

luận về tác phẩm, đoạn trích

Tìm hiểu đề chúng ta cần tìm hiểu

những gì?

Khi tìm ý cho bài văn chunga ta cần

đặt ra các câu hỏi:

Nét nổi bật của vấn đề là gì?

Hãy tìm ý cho Y/c về nhân vật ông

Hai?

Lập dàn ý chúng ta xây dựng như

thế nào?

Phần mở bài xây dựng như thế nào?

Thân phận phụ nữ

Diễn biến cốt truyện

Thân phận Thúy Kiều Tình cảm gia đình Suy nghĩ trình bày ý kiến Phân tích làm rõ truyện chỉ là các khía cạnh của đề bài nghị luận

tìm hiểu đề tìm ý lập dàn ý viết sửa yêu cầu của đề vấn đề đưa ra

Tình yêu làng, nước Hoàn cảnh của tình yêu làng Nghệ thuệt nổi bật

MB: Giới thiệu về truyện

TB: Trình bày theo luận điểm

I đề bài nghị luận

Vấn đề:

- Thân phận phụ nữ

- Tình cảm gia đình

- Nhân vật

- cốt truyện

II Các bước làm bài

Tìm hiểu đề Tìm ý Lập dàn ý Viết sửa

*Dàn bài

MB: Giới thiệu về truyện

TB: Trình bày theo luận điểm

KB: Nhận xét đánh giá về vấn đề

Trang 11

Phần thân bài xây dựng như thế nào?

Phần kết bài xây dựng như thế nào?

Các bước viết bài chúng ta vận dụng

liên kết, cấu trúc hợp lí, không trình

bày dài dòng

KB: Nhận xét đánh giá về vấn đề

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC: Nắm lại các bước làm bài, nắm dàn bài,l xây dựng luận điểm.

.

Tiết: 120

Tên bài dạy: LUYỆN TẬP LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN.

a Kiến thức: Rèn luyện các thao tác tìm bài

b Kĩ năng:nắm các thao tác làm bài và làm văn nghị luận

c Thái độ:

a Của giáo viên:đề bài

Trang 12

Thời

5

35

*Hoạt động 1

Tổ chức ôn tập lí thuyết

*Hoạt động 2

Hướng dẫn luyện tập

Cho HS đọc yêu cầu bài tập do GV

chẩn bị

Tổ chứ cho Hs tự xây dựng dàn bài

Dùng bảng phụ trình bày dàn bài đó

*Hoạt động 5

Ôn lại kiến thức

thực hiện luyện tập

ưcSuy nghĩ của em về tình cha con

trong truyện ngắn,chiếc lược ngà?

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC: Viết hoàn chỉnh bài văn nộp lấy điểm.

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	181 KB