Giáo án Ngữ Văn 6

- Hiểu nội dung ý nghĩa truyện Sọ Dừa và một số đặc điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật mang lốt xấu xí - Kể lại đợc truyện II/ Chuẩn bị: Thầy: Nghiên cứu soạn bài Trò: Đọc trớc văn bản III

Tuần 5

(Cổ tích)

I/ Mục tiêu cần đạt:

- Hiểu sơ lợc khái niệm truyện Sọ Dừa

- Hiểu nội dung ý nghĩa truyện Sọ Dừa và một số đặc điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật mang lốt xấu xí

- Kể lại đợc truyện

II/ Chuẩn bị:

Thầy: Nghiên cứu soạn bài

Trò: Đọc trớc văn bản

III/ Nội dung:

A ổn định tổ chức lớp:

B Kiểm tra bài cũ:

? Kể lại truyện sự tích Hồ Gơm và ý nghĩa của truyện?

C/ Bài mới:

Giới thiệu bài

? Thế nào là truyện cổ tích

? Kể tên 1 số kiểu nhân vật quen thuộc

trong cổ tích

? Truyện cổ tích và truyền thống có gì

giống và khác nhau

GV Hớng dẫn HS cách đọc

Cho HS tóm tắt văn bản

I/ Khái niệm truyện cổ tích

Giống: có yếu tố hoang đờng kỳ lạ

II/ Đọc, tìm hiểu chung

Tóm tắt:

Có đôi vợ chồng già hiếm con ngời vợ vào rừng uống nớc trong cái sọ dừa về

có mang đẻ ra cục thịt đặt tên là Sọ Dừa

- Sọ Dừa đi chăn bò cho nhà Phú ông rất

cừ, phú ông có 3 cô con gái , cô út hiền lành, nết na, biết Sọ Dừa là chàng trai tuấn tú nên yêu

- Sọ Dừa bảo mẹ đến hỏi cô út cới về

Ngời thực hiện: Bùi Xuân Thắng

? Truyện có thể chia làm mấy đoạn, nội

dung từng đoạn

? Nhân vật chính của truyện

? Sọ Dừa ra đời trong hoàn cảnh nào

Hình dáng ra sao

? Sự ra đời và hình dáng của Sọ Dừa có

gì đáng chú ý

? Sọ Dừa thuộc kiểu nhân vật nào

? Sọ Dừa có tài năng gì

? Em có nhận xét gì về hình dáng và tài

năng của Sọ Dừa

? Sự thay đổi đó thể hiện ớc mơ gì của

nhân dân lao động xa

? Khác với 2 cô chị, cô út đợc giới thiệu

làm vợ

- Sọ Dừa trở thành chàng trai tuấn tú thi

đỗ trạng nguyên rồi đi xứ, chàng đa cho

vợ đã lửa con dao và 2 quả trứng dặn luôn mang theo bên ngời

- Hai cô chị lập mu hại em, vợ Sọ Dừa

bị đẩy xuống biển, cá nuốt vào bụng, cô

đem cá chết khoét bụng chui ra

- Vợ chồng Sọ dừa gặp nhau mở tiệc, hai cô chị bị lộ xấu hổ bỏ đi biệt xứ

Đoạn 1: Từ đầu đến dùng đến

Đoạn 2 còn lại

II/ Phân tích

1 Chàng Sọ Dừa

- Sự ra đời + Mẹ uống nớc trong sọ dừa ở rừng sinh

ra con + Cục thịt

=> Có tính chất khác thờng, kỳ lạ

Nhân vật bất hạnh có hình dáng xấu xí

- Tài năng + Chăn bò theo cách riêng rất cừ + Thổi sáo giỏi

+ Nhánh chóng đáp ứng lời thách cới của phú ông

+ Thi đỗ trạng nguyên + Tài dự đoán, lo xa => chính xác

=> Đối lập giữa bề ngoài dị dạng nhng

có phẩm chất tốt đẹp tài năng tuyệt vời

=> Ước mơ mãnh liệt về sự ra đời

2/ Câu chuyện về cô út

- Hiền lành, tính hay thơng ngời

thấy đợc bên trong của Sọ Dừa là một

trai khôi ngô tài giỏi

? Cô út có xứng đáng đợc nhận phần

th-ởng là bà trạng không vì sao

? Truyện Sọ Dừa thể hiện ớc mơ gì của

ngời xa

? Câu truyện có ý nghĩa gì

? Nhận xét các chi tiết trong truyện

? Nghệ thuật đặc sắc ấy thể hiện ND gì

=> Phần thởng xứng cho ngời nhân hậu

3 Ước mơ của ngời xa

- Ước mơ đổi đời từ thân phận thấp hèn , từ một con ngời xấu xí tởng nh vô

dụng trở thành ngời thông minh hạnh phúc

- Ước mơ sự công bằng

4 ý nghĩa của truyện

- Đề cao giá trị đích thực vẻ đẹp bên trong của con ngời, khuyên ta muốn

đánh giá đúng bản chất con ngời đứng dừng lại ở việc xem xét bề ngoài

- Đề cao lòng nhân ái đối với ngời bất hạnh

III/ Tổng kết

a, NT: Bất ngờ lý thú

b, ND

*Ghi nhớ : SGK

D Củng cố: GV khắc sâu kiến thức

HS kể lại truyện

Đọc phần ghi nhớ

E Hớng dẫn : Học kĩ bài Soạn Thạch Sanh

IV/ Rút kinh nghiệm:

………

………

………

Ngời thực hiện: Bùi Xuân Thắng

Tiết 19: Từ nhiều nghĩa

và hiện tợng chuyển nghiã của

từ

I/ Mục tiêu cần đạt:

- HS nắm đợc : + Khái niệm từ nhiều nghĩa

+ Hiện tợng chuyển nghĩa của từ

+ Nghĩa gốc và nghĩa chuyển của từ

II/ Chuẩn bị:

- Thầy: Nghiên cứu nghĩa

- Trò: Đọc trớc ví dụ SGK

III/ Nội dung:

A ổn định tổ chức lớp:

B Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là nghĩa của từ, có mấy cách giải nghĩa từ

C/ Bài mới:

? Em hãy tìm các nghĩa khác nhau của

từ “ chân”

Đặt câu có từ “chân” ở mọi nét nghĩa

tiêu biểu

Tìm thêm một số từ khác có nhiều

nghĩa nh từ chân

I/ Từ nhiều nghĩa

- Từ chân: 1 bộ phận dới cùng của cơ

thể ngời hay động vật

VD Chị ấy có đôi chân thon thả

+ Bộ phận cuối cùng của đồ vật có tác dụng đỡ các bộ phận khác

+ Chân giờng

+ Bộ phận dới cùng của một số đồ vật tiếp giáp và bám chặt vào mặt nền chân tờng, chân răng

VD: Tay : 7 nghĩa + Bộ phận phía trên của cơ thể con ngời

từ vai đến ngón dùng để cầm nắm , lao

Cho HS tìm tiếp từ đó

? Cho HS tìm 1 số từ chỉ có 1 nghĩa

? Tìm mối liên hệ giữa các nghĩa của từ

chân

? Trong 1 câu cụ thể 1 từ thờng đợc

dùng vói mấy nghĩa

? Trong bài những cái chân, từ chân đợc

dùng với nghĩa nào

HS đọc yêu cầu và tự làm

HS đọc yêu cầu, gọi 2 HS lên bảng

HS đọc yêu cầu

Gọi HS lên bảng làm

nghiệp : tay nghề

+ Chỉ con ngời có khả năng , hiện tờng nào đó : tay chi

+ Ngời giỏi về một lĩnh vực nào đó

VD Tay súng cừ khôi + Bộ phận của vật có chức năng nh tay: tay ghế, tay vịn cầu thang

- Từ chỉ có một nghĩa

Gà, vịt, ổ điện, bàn là

II/ Hiện t ợng chuyển nghĩa

- Bộ phận dới cùng dùng để đỡ các bộ phận khác

- 1 nghĩa: Nhng tác phẩm văn học ngời viết có khi cố ý dùng từ với vài nghĩa khác

- Đợc dùng với nghĩa chuyển nhng vẫn

đợc hiểu theo nghĩa gốc nên mới có liên tởng thú vị nh kiềng 3 chân

III/ Luyện tập

BT 1:

BT 2: Lá : Lá phổi, lá lách , lá gan Quả: quả tim, quả thận

Thân : Thân hình

BT 3

- Chỉ sự vật chuyển thành hành động + cái cày : cày ruộng

+ cái cuốc : cuốc đất Hộp sơn : Sơn nhà

D Củng cố: GV khắc sâu kiến thức

Đọc phần ghi nhớ

E Hớng dẫn : Học kĩ bài làm bài tập

IV/ Rút kinh nghiệm:

Ngời thực hiện: Bùi Xuân Thắng

………

………

Tiết 20: Lời văn đoạn văn tự sự

I/ Mục tiêu cần đạt:

- HS nắm đợc hình thức lời văn kể chuyện, kể việc, chủ đề và liên kết trong đoạn văn

- Xây dựng đợc đoạn văn giới thiệu và kể chuyện sinh hoạt hàng ngày

- Nhận ra các hình thức thờng dùng trong việc giới thiệu nhân vật, sự việc

II/ Chuẩn bị:

- Thầy: Nghiên cứu nghĩa

- Trò: Đọc trớc đoạn văn SGK

III/ Nội dung:

A ổn định tổ chức lớp:

B Kiểm tra bài cũ:

? Trình bày các bớc tìm hiểu đề làm bài văn tự sự

C/ Bài mới:

? Đoạn 1 gồm nhân vật nào

? Giới thiệu điều gì nhằm mục đích gì

? Thứ tự các câu vì sao không đảo lộn

đợc

Đoạn 2: giới thiệu nhân vật nào Cả

đoạn văn biểu đạt ý gì

? Họ là ngời NTN

? Vì sao lại giới thiệu tài của họ trớc khi

giao tranh

? Các câu văn giới thiệu trên đây thờng

I/ Lời văn đoạn văn tự sự

- Đoạn 1 + Hùng Vơng, Mị Nơng + Vua Hùng kén rể

Đoạn 2: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh + Có 2 ngời đều có tài lạ đều xứng đáng làm con rể vua Hùng

+ Có tài nhng không giống nhau

-> Nh thế mới hợp lý mạch lạc, nếu không giới thiệu nh thế mà sau này tử cuộc chiến đấu long trời lở đất thì ngời

ta thấy khó hiểu

- Dùng kiểu câu tự sự với từ có, từ là

? Đoạn 3 biểu đạt ý gì

? Tác giả sử dụng nhiều từ loại gì

? Các hành động đợc kể theo thứ tự nào

Cho HS đọc lại 3 đoạn văn

? Mỗi đoạn văn biểu đạt ý chính nào

? Tại sao ngời ta gọi đó là câu chủ đề

? Các câu còn lại trong đoạn văn có

nhiệm vụ gì

GV tóm tắt cho HS đọc ghi nhớ

HS đọc yêu cầu của bài gọi 3 HS làm

+ Đoạn văn có nhiều động từ gây ấn t-ợng mau lẹ

- Thứ tự trớc sau, nguyên nhân , trận

đánh

* Đoạn văn

- Mỗi đoạn văn thờng có 1 ý chính, diễn đạt thành câu gọi là câu chủ đề

=> Diễn đạt các ý phụ dẫn đến ý chính

* Ghi nhớ

II/ Luyện tập

BT 1

a ý của đoạn thể hiện ở câu : cậu chăn

bò rất giỏi

b ý chính nói 2 cô chị ác, cô út hiền lành đối xử tử tế với Sọ Dừa

c ý chính của đoạn này là : tính cô còn trẻ con lắm

Các câu sau nói rõ tính trẻ con ấy

D củng cố: GV khắc sâu kiến thức

Đọc phần ghi nhớ

E Hớng dẫn : Học kĩ bài làm bài tập 2 - 3 - 4

IV/ Rút kinh nghiệm:

………

………

………

Ngời thực hiện: Bùi Xuân Thắng