Giáo án Ngữ văn9 ( T25 ) Mới

Trong đó có một nhà thơ đã cảm nhận được sự chuyển đổi đó và thể hiện trong một bài thơ mà hôm nay thầy trò chúng ta tiến hành tìm hiểu, đó là bài Sang thu.. Sự cảm nhận về mùa thu thể h

Trang 1

Tiết: 121

Tên bài dạy: SANG THU.

I.MỤC TIÊU BÀI DẠY.

a Kiến thức: Hiểu được tâm hồn rung động tinh tế với những hình ảnh giàu sức biểu cảm trước sự chuyển biến của đất trời cuối hạ sang thu

b Kĩ năng:phân tích thơ

c Thái độ:Yêu thiên nhiên

II CHUẨN BỊ.

a Của giáo viên:GAĐT

b Của học sinh: Soạn bài

III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.

a Ổn định tổ chức 1 phút

b Kiểm tra bài cũ:

Thời

Không kiểm tra (lồng ghép trong giờ học)

c Giảng bài mới,củng cố kiến thức, rèn kĩ năng

Thời

2

* Giới thiệu bài.

Sự chuyển đổi của đất trời, của thiên

nhiên từ mùa này sang mùa khác,

nhất là cuối hạ sang thu được nhiều

người cảm nhận khác nhau Trong

đó có một nhà thơ đã cảm nhận được

sự chuyển đổi đó và thể hiện trong

một bài thơ mà hôm nay thầy trò

chúng ta tiến hành tìm hiểu, đó là bài

Sang thu

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Hữu Thỉnh (1942) Trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ

Phong cách thơ thiết tha, sâu lắng

Đề tài trong và sau chiến tranh

Là nhà thơ được nhận nhiều giải thưởng

Trang 2

20-23

*Hoạt động 1.

Hướng dẫn tìm hiểu chung

HS đọc phần chú thích SGK

Hãy nêu tóm tắt một số thông tin về

tác giả?

GV giới thiệu các tập thơ của ông

Nhấn mạnh một số ý về tác giả, về

chủ đề thiên nhiên

Cho biết năm sáng tác, thể thơ và

phương thức biểu đạt của bài thơ?

Hướng dẫn đọc và gọi HS đọc(2 em)

*Hoạt động 2.

Phân tích bài thơ

* Phân tích khổ 1

Gọi HS đọc khổ thơ

- Ở khổ thơ này tác giả nói về điều

gì?

- Tín hiệu báo thu về thể hiện qua

các chi tiết nào?

- Đó là những cảm nhận bằng các cơ

quan nào?

- Từ ngữ nào trong khổ thơ gợi cảm

xúc của nhà thơ?

- Những từ ngữ đó gợi cảm xúc gì?

- Từ láy chùng chình trong câu thơ

thứ ba diễn tả điều gì?

- Ở đây tác giả sử dụng nghệ thuật

gì?

Đó là những gì thể hiện trong khổ

thơ này, ngoài ra chúng ta nhận thấy

từ ngõ trong câu thơ này không đơn

giản là ngõ thực mà còn là ngõ thời

Đọc chú thích SGK

- Tóm tắt thông tin về tác giả và tác phẩm theo sách giáo khoa

Năm 1977, thể thơ 5 chữ, phương thức biểu cảm và miêu tả

- Đọc khổ 1

- Tín hiệu báo thu về

- Hương ổi, gió se, sương

- Khứu giác, xúc giác, thị giác

- Bổng và Hình như

- Ngỡ ngàng, ngạc nhiên, bất ngờ trước sự chuyển đổi đó

- Bước đi chậm chạp của mây

- Nhân hóa

2 Tác phẩm

Sáng tác năm 1977 Thể thơ 5 chữ, phương thức biểu cảm, miêu tả

3 Đọc bài thơ

II Tìm hiểu bài thơ

1 Tín hiệu báo thu về

Hương ổi Khứu giac, Gió se xúc giác, Sương chùng chình vị giác Nghệ thuật: Từ láy, nhân hóa

Bổng, hình như thể hiện sự ngỡ ngàng, ngạc nhiên

Trang 3

gian, ngõ trong tâm hồn nhà thơ nữa

Sự cảm nhận về mùa thu thể hiện

trong khổ thơ đầu bài thơ này là như

thế, còn trong chiều sông thương

thì:

Nắng thu đang trãi đầy

Đã trăng non núi bưởi

Bên cầu con nghé đợi

Cả chiều thu sang sông

Hay nhà thơ Xuân Diệu cảm nhận

mùa thu thể hiện bằng câu:

Đây mùa thu tới, mùa thu tới

Với áo mơ phai dệt lá vàng

Từ những tín hiệu chuyển đổi làm

tác giả cảm nhận sự thay đổi của

quang cảnh thể hiện trong khổ thứ

hai

Gọi HS đọc khổ 2

- Chi tiết nào cho thấy quang cảnh

đã ngả dần sang thu?

- Hai câu đầu tác giả sử dụng nghệ

thuật gì?

- Đám mây vắt nửa mình sang thu là

nghệ thuật gì?

- Khổ thơ gợi cảm xúc gì của nhà

thơ? Có còn ngỡ ngàng nữa không

hay là ngây ngất?

Từ sự ngây ngất đó tác giả nói như

thế nào về sự biến chuyển trong lòng

cảnh vật chúng ta tìm hiểu ở khổ thơ

cuối này

Gọi HS đọc khổ 3

Đọc khổ 2

- Sông - dềnh dàng Chim - vội vã Mây - vắt nửa mình sang thu

- Từ láy, đối lập tương phản

- Nhân hóa

- Đang ngây ngất trước sự chuyển mùa

- Đọc khổ 3

2 Quang cảnh đất trời ngả dần sang thu

Sông dềnh dàng Chim vội vã Từ láy, đối lập Mây vắt nửa mình nhân hóa

=> Ngây ngất trước sự vận động sang mùa

Trang 4

5

- Chi tiết nào trong khổ thơ thể hiện

sự biến chuyển của đất trời?

- Đú là những hiện tượng thiờn nhiờn

với sắc độ giảm dần hay tăng cao?

- Ở đay sử dụng nghệ thuật gỡ ta tỡm

hiểu trong bài tập sau

- Tỏc giả sử dụng nghệ thuật gỡ trong

cõu: Trờn hàng cõy đứng tuổi?

- Hỡnh ảnh ẩn dụ gợi liờn tưởng về

ai?

- Vậy nắng mưa sấm là hỡnh ảnh gỡ?

- Khổ thơ thể hiện cảm xỳc gỡ của

nhà thơ?

Để trả lời cõu hỏi ta đi vào bài tập

thảo luận sau

*Hoạt động 3

Hướng dẫn tổng kết

- Bài thơ sử dụng những nột ngệ

thuật gỡ?

- Nội dung chớnh của bài thơ?

*Hoạt động 4

Hướng dẫn luyện tập.Dặn dũ

Ghộp chữ tương ứng với tranh

- Cũm bao nhiờu nắng Vơi dần cơn mưa Sấm bớt bất ngờ

- Giảm dần

- làm bài tập

- Ẩn dụ

- Con người và cuộc sống

- Hỡnh ảnh thực

- Sõu lắng, suy tư

Thể thơ năm chữ, từ ngữ giàu hình

ảnh, gợi cảm

- Các phép tu từ nhân hoá, ẩn dụ

Hình ảnh đối lập

Từ láy gợi hình.

Bài thơ thể hiện cảm xúc tinh tế của nhà thơ khi đất trời chuyển mùa từ hạ sang thu Thể hiện sự – thiết tha trân trọng vẻ đẹp của quê hơng xứ sở

- Suy ngẫm sâu lắng về con ngời, cuộc đời.

3 Những biến chuyển õm thầm trong lũng cảnh vật

Nắng Hỡnh ảnh thật Mưa Hiện tượng thiờn nhiờn mựa Sấm hạ với sắc độ giảm dần Hàng cõy đứng tuổi là hỡnh ảnh ẩn dụ

=> Nột thu độc đỏo thể hiện cảm xỳc sõu lắng, suy tư

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

2 Nội dung

IV Luyện tập

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC: Học thuộc lòng, diễm cảm bài thơ Em thích nhất khổ thơ nào? Nêu

cảm nhận của em về khổ thơ ấy?

V RÚT KINH NGHIỆM BỔ

Tiết: 122

Trang 5

Tên bài dạy: NÓI VỚI CON.

a Kiến thức: Cảm nhận được tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái Tình yêu quê hương sâu nặng cùng với niềm tự hào với sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của dân tộc

b Kĩ năng:nắm cách diễn tả độc đáo, giàu hình ảnh

c Thái độ:TC gia điình, quê hương, đất nước

a Của giáo viên:

Thời

15

25

* Giới thiệu bài

*Hoạt động 1

HD tìm hiểu chung

Giới thiệu chân dung tác giả

Hãy nêu những nét khái quát về tác

giả?

Nêu những đặc điểm chính của thơ

ông?

Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào?

Đại ý của bài thơ?

*Hoạt động 2

HD Phân tích văn bản

Nội dung cha nói với con gồm mấy

đọc chú thích Dân tộc Tày Nhập ngũ 1981 Thơ chân thật, mạnh mẽ, giàu tính cách

Thơ VN 1945-1975

lời nói của cha đối với con

- tình cảm của cha đối với co

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Dân tộc Tày Nhập ngũ 1981 Thơ chân thật, mạnh mẽ, giàu tính cách

2 Tác phẩm

Thơ VN 1945-1975

lời nói của cha đối với con

II Phân tích

1 Cha nói với con

.- Tình cảm cha mẹ dành cho con và

Trang 6

Người con trưởng thành trong vòng

tay cha mẹ như thế nào?

Câu thơ nào diễn tả không khí gia

đình, câu thơ nào diễn tả niềm vui

của cha mẹ khi dạy con nói cười?

Người con lớn lên trong sự đùm bọc

của quê hương Hãy tìm hình ảnh

thơ?

Người con được trưởng thành như

thế nào?

Hãy tìm những hình ảnh thơ nói về

đức tính cao đẹp của người đồng

mình?

Qua đó cho thấy người đồng mình

có những đức tính nào?

Người cha muốn con phải có thái độ

tình cảm như thế nào với quê

hương?

Em có nhận xét gì về tình cảm của

người cha dành cho con?

Hãy nhận xét về nghệ thuật của bài

thơ?

*Hoạt động 3

Hướng dẫn tổng kết

Nội dung nghệ thuật của bài thơ?

- truyền thống quê hương

Nâng từng bước chân Đón nhận tiếng cười

Một bước…

… Vách nhà…

Trong cuộc sống lao động và nghĩa tình của quê hương

mạnh mẽ, khoáng đạt, bền bỉ

mộc mạc giàu chí khí

Có tình nghĩa

tự tin

tình yêu thưiơng trìu mén thiết tha

Dung nhiều hình ảnh gợi cảm

truyền thống quê hương dân tộc

- Nâng từng bước chân con

- Đón nhận tiếng noie cười

* Tc ngọt ngào êm ái Con trưởng thành trong cuộc sống lao động và nghĩa tình của quê hương

* Thiên nhiên che chở, nuôi dưỡng con

2 Những đức tính cao đẹp của con người và lời dặn dò

- Mạnh mẽ, khoáng đạt, gắn bó với quê hương

Mộc mạc, giàu chí khí, niềm tin

Cần cù, nhẫn nại

- Con phải có tình nghĩa

tự tin vững bước trên đường đời

* Tình cảm yêu thương trìu mến với con

và niềm tin tưởng

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC: Hãy sưu tầm một vài bài thơ khác có cách nói riêng Vhuẩn bị bài nghĩa tường minh, nghĩa hàm ý.

V RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG:

Ngày25 tháng2 năm 2010.

Tiết: 123

Trang 7

Tên bài dạy: NGHĨA TƯỜNG MINH, NGHĨA HÀM Ý.

a Kiến thức: HS bước đầu phân biệt được nghĩa tường minh, nghĩa hàm ý trong cách diễn đạt

b Kĩ năng:phân biệt nghĩa

c Thái độ:diễn đạt đúng mục đích

a Của giáo viên:bảng phụ

Thời

5 Em nhận ra được điều gì từ nội dung hai câu hội thoại

A: Rét qua

B: Đóng lại thì tối

Thời

15

*Hoạt động 1

Hướng dẫn phân biệt nghĩa tường

minh nghĩa hàm ý

Gọi HS đọc ví dụ sách giáo khoa

Treo bảng phụ

- Ở câu nói đầu của anh thanh niên

chúng ta nhận được thông tin gì?

- Ngoài ra chúng ta còn nhận được

thong gì nữa không?

Câu nói thứ hai của anh thanh niên

Đọc các ví dụ ở bảng phụ

Thời gian chỉ còn 5 phút

Thời gian đi nhanh quá, gần hết rồi

Níu giữ cô gái lại tí nữa

I Phân biệt nghĩa tường minh, nghĩa hàm ý

1 Ví dụ:

- Câu nói của anh thanh niên với hàm ý thời gian đi nhanh quá, gần hết rồi

- Câu 2 với ẩn ý níu cô gái

2 Kết luận

- Nghĩa tường minh là phần thong báo

Trang 8

có ẩn ý gì?

Theo em ở đây nghĩa nào là nghĩa

tường minh nghĩa nào là nghĩa hàm

ý?

Thế nào là nghĩa tường minh?

Thế nào là nghĩa hàm ý?

*Hoạt động 2

Hướng dẫn luyện tập

HS đọc yêu cầu bài tập 1 và làm

theo yêu cầu

Câu a

Câu b

theo hướng dẫn

theo phiếu học tập

Câu 4 hướng dẫn làm theo SGK

Ẩn ý của câu nói là nghĩa hàm ý

Nội dung câu nói là nghĩa tường minh

Nghĩa hàm ý là phần thong báo nhiều hơn những gì được nói ra

Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy

Tặc lưỡi

Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi

- Cố tình để lại chiếc khăn mùi xoa

Bác Họa sĩ già chưa uống nước chè

Làm theo phiếu học tập

diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu

- Nghĩa hàm ý là phần thong báo suy ra

từ những từ ngữ ấy

II Luyện tập Bài 1

Bài 2 Bài 3 (phiếu.) Bài 4

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC: Nắm lại nghĩa tường minh, nghĩa hàm ý, hoàn thành các bài tập, chuẩn

bị bài mới, xem trước bài nghĩa tường minh, nghĩa hàm ý tiếp theo.

V RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG:.

Tiết: 124

Tên bài dạy: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ.

a Kiến thức: Hiểu rõ yêu cầu đối với bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

b Kĩ năng: Nói, viết bài nghị luận

c Thái độ:

a Của giáo viên:Bảng phụ

Trang 9

b Của học sinh: Soạn bài.

Thời

20

25

*Hoạt động 1

Hướng ãnn tìm hiểu bài nghị luận về

một đoạn thơ, bài thơ

Cho HS đọc bài khát vọng hòa nhập,

dâng hiến cho đời

Vấn đề nghị luận được đưa ra ở văn

bản này là gì?

Hãy tìm ra các luận điểm của bài

nghị luận này?

Hãy chỉ ra bố cục và nội dung của

từng phần?

Cách diễn đạt bài nghị luận trên như

thế nào?

Qua đó ta rút ra được kết luận gì đối

với bài nghị luận về một đoạn thơ,

bài thơ?

HS đọc ghi nhớ SGK

*Hoạt động 2

Hướng dẫn luyện tập

đọc bài SGK

Khát vọng hòa nhập, dâng hiến cho đời

Mùa xuân mang nhiều tầng ý nghĩa

Khát vọng

MB: GT TB: khát vọng

KB : Đánh giá bài thơ

Có vấn đề nghị luận, có bố cục

rõ ràng

Có các luận điểm chính

Diễn đạt trong sáng, loi cuốn

I Tìm hiểu bài nghị luận về một đoạn trhơ, bài thơ

Vấn đề: Khát vọng được hòa nhập và dâng hiến

Luận điểm:

- Mùa xuân mang nhiều tầng ý nghĩa

- Khát vọng

Bố cục:

MB: Giới thiệu TB: Mùa xuân Khát vọng

KB: Đánh giá

- Diễn ađạt trong sáng, thiết tha, lôi cuốn

Trang 10

Gọi HS đọc yêu cầu bài tập.

Nhận xét, kết luận

Hoạt động theo nhĩm, trình bày

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC:Nắm vững yêu cầu bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ Chuâne bị các bước làm bài.

Tiết: 125

Tên bài dạy: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

a Kiến thức: - Biết cách viết bài nghị luận về đoạn thơ, bài thơ cho đúng với yêu cầu đã học ở tiết trước

b Kĩ năng:- Rèn kỹ năng thực hiện các bước khi làm bài nghị luận về 1 đoạn thơ, một bài thơ, cách tổ chức, triển khai các luận điểm.

c Thái độ:

a Của giáo viên: bảng phụ

Trang 11

b Của học sinh: Soạn bài.

Thời

10

15

Hoạt động 1: Tìm hiểu các dạng đề.

- Học sinh đọc các đề - thảo luận trả lời

các câu hỏi.

1 Các đề bài trên được cấu tạo như thế

nào?

Hoạt động 2: Tìm hiểu các bước làm bài

nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

1 Vấn đề nghị luận: Tình yêu quê

hương.

2 Phương pháp nghị luận: Phân tích.

3 Tư liệu chủ yếu: Bài thơ.

- Tìm ý?

b.Lập dàn ý:

1.Mở bài: Giới thiệu bài thơ quê hương

-> Vấn đề nghị luận: Tình yêu quê

hương.

2 Thân bài:

- Phân tích nội dung:

- Phân tích nghệ thuật:

* Giống nhau: Nghị luận về một

đoạn thơ, bài thơ.

* Khác nhau:

- Từ phân tích: Yêu cầu nghiêng về

phương pháp nghị luận.

- Cảm nhận: Yêu cầu nghị luận

trên cơ sở cảm thụ của người viết.

-Từ suy nghĩ: Yêu cầu nghị luận

nhấn mạnh tới nhận định đánh giá của người viết.

Cảnh dân chài bơi thuyền đi đánh cá.

Cảnh thuyền cá về bến

I Đề bài nghị luận về một đoạn thơ, đoạn văn:

- Đề không kèm theo những chỉ định cụ thể(Đề 4-7)

- Đề có kèm theo những chỉ định cụ thể(Đề.2.3.5.6.8).

II Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

1 Các bước làm bài:

a.Tìm hiểu đề, tìm ý:

- Tìm ý:

+ Nội dung: Nỗi nhớ quê hương thể hiện qua

các tâm trạng, hình ảnh, màu sắc, mùi vị.

+ Nghệ thuật: Cách miêu tả, chọn hình ảnh,

ngôn từ, nhịp điệu.

2 Cách tổ chức triển khai luận điểm:

- Bố cục chặt chẽ, mạch lạc.

- Tập trung trình bày, nhận xét, đánh giá đặc sắc, nổi bật nhất về nội dung, cảm xúc và nghệ thuật bài thơ.

Trang 12

3 Kết bài:

Hoạt động 3: Cách sắp xếp luận điểm

- Cho học sinh nhận xét, thảo luận chỉ ra

các nguyên nhân chính làm nên tính

thuyết phục của bài thơ.

- Gọi 2 học sinh đọc ghi nhớ

C Dặn dò: Về nhà học thuộc ghi nhớ.

- Làm bài tập /84

Nỗi nhớ làng quê biển.

Thể thơ tám chữ nhịp 2/3; 3/2; 3/5 vần chân.

- Cấu trúc ngôn từ, bút pháp, hình ảnh.

Thảo luận chỉ ra các nguyên nhân chính làm nên tính thuyết phục của bài thơ.

2 học sinh đọc ghi nhớ

* Ghi nhớ: SGK>

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC: Chuẩn bị bài

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	187 KB