Lượng mưa cànggiảm 500 -1500mm GM2: Các đặc điểm khác của môi trường - Treo tranh, ảnh rừng nhiệt đới, xavan Châu Phi Quan sát - Y/c hs nhận xét sự # nhau giữa Xavan ở Kênia H6.3 và Xav
Trang 1tuÇn 1 - tiÕt 1: Ngày soạn: 19/08/2014
- Khái niệm dân số và tháp tuổi
- Tình hình và nguyên nhân của sự gia tăng dân số
- Hậu quả của sự gia tăng dân số ở các nước đang phát triển
2 Kỹ năng, thái độ:
- Đọc biểu đồ tháp tuổi và biểu đồ gia tăng dân số
- Biết xây dựng tháp tuổi
III/ Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Giới thiệu bài mới:
GM1: Dân số nguồn lao động
- Y/c HS đọc mục 1
+ Hãy cho biết kết quả điều tra dân số có tác dụng
gì? (Cho biết tình hình dân số và nguồn lao động
của 1 địa phương, 1 nước)
- Nhận xét-chốt ý-ghi bảng
- Treo tranh 1.1 / SGK /4 và đánh số thư’ tự
1,2,3,4 trên hình 1.1
+ Dựa vào kênh hình 1.1 SGK /4 hãy cho biết tên,
vị trí mang số 1,2,3,4 trên 2 tháp tuổi? (1: độ
tuổi-cột dọc, 2: Nam- trái 3: Nữ-phải, 4: số dân (triệu
người)-chiều ngang)
- Nhận xét, chốt ý
+ Tháp tuổi được chia thành mấy màu? ý nghĩa
của các màu nêu cụ thể (Có 3 màu , mỗi màu có
độ tuổi khác nhau: Đáy tháp (xanh lá); Thân
(xanh dương): 15 –59; Đỉnh (cam): 60-100t:)
- Y/c HS đọc câu hỏi SGK /13, và chia 4 nhóm
thảo luận
N1: trong tổng số các em từ khi mới sinh ra đến
4tuổi 100t ở tháp A ước tính bao nhiêu bé trai
1 Dân số nguồn lao động:
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tìnhhình dân số, nguồn lao động của 1 địaphương hay 1 quốc gia
-Tháp tuổi cho ta biết đặc điểm cụ thểcủa dân số, giới tính độ tuổi, nguồn lựclao động hiện tại và tương lai của 1 địaphương
Trang 2và gái ?
N2 : Tương tự ở tháp B
N3 : Hình dạng 2 tháp tuổi khác nhau như thế
nào ?
N4 : tháp tuổi có hình dạng như thế nào thì tỉ lệ
người trong độ tuổi LĐ cao (Thảo luận-đại diện
trình bày-nhận xét, bổ sung)
+ Như vậy tháp tuổi giúp cho ta hiểu được đặc
điểm gì của DS? (Tháp tuổi cho biết các độ tuổi
của DS, số nam, nữ, số người …)
- Nhận xét-chốt ý-ghi bảng
GM2: Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ
XIX và đầu thế kỉ XX
- Y/c đọc mục 2 ; quan sát hình 1, 2
+ Cho biết tình hình tăng dân số thế giới từ đầu
thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX? (Dân số tăng quá
- Y/c thảo luận theo cặp
+ Bùng nổ DS TG xảy ra ở các nứơc thuộc châu
lục nào? Nêu nguyên nhân
+ Cho biềt tỉ lệ gia tăng bình quân hàng năm của
DS TG nơi có bùng nổ DS? (Thảo luận-đại diện
trình bày-nhận xét, bổ sung)
- Nhận xét-ghi bảng
+ Nêu hậu quả của sự gia tăng dân số? (Hậu quả
K/tế-XH phát triển chậm)
+ Theo em làm thế nào để giảm tỉ lệ gia tăng dân
số ở các nước đang phát triển? (chính sách dân số
hợp lí để khắc phục bùng nổ dân số)
- Nhận xét-ghi bảng-liên hệ vấn đề gia tăng dân
số của Việt Nam hiện nay và những chính sách về
- Nguyên nhân: đo cuộc cách mạngKHKT phát triển trong nông nghiệp,công nghiệp y tế
- Hậu quả: K/tế-XH phát triển chậm
- Các nước đang phát triển cần có chínhsách dân số hợp lí để khắc phục bùng
nổ dân số
IV/ Củng cố bài học:
Trang 3+ Tháp tuổi cho ta biết điều gì về dân số?
+ Bùng nổ dân số thế giới xảy ra khi nào? Nêu nguyên nhân? Hậu quả? Cách khắc phục
V/ Dặn dò:
1 Học bài và trả lời các câu hỏi SGK
2 Làm bài tập 2 SGK
3 Chuẩn bị: “Sự phân bố dân cư các chủng tộc trên thế giới”
VI/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
Ngày soạn: 20/08/2014
tiÕt 2 - bµi 2 : SỰ PHÂN BỐ DÂN CƯ CÁC CHỦNG TỘC TRÊN THẾ GIỚI
I/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S cần nắm
1 Kiến thức:
- Biết được sự phân bố dân cư không đều và những vùng đông dân trên Thế giới
- Nhận biết sự khác nhau và sự phân bố của 3 chủng tộc chính trên Thế giới
2 Kỹ năng, thái độ:
- Rèn luyện KN đọc B/đồ phân bố D/cư
- Nhận biết được 3 chủng tộc chính trên TG qua ảnh và qua thực tế
- Các chủng tộc đều bình đẳng như nhau
II/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- BĐ tự nhiên (ĐH) Tg giúp cho HS đối chiếu với BĐ 2.1 nhằm giải thích vùng đông dân, vùng thưa dân trên TG
- Tranh ảnh các chủng tộc trên TG
III/ Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Tháp tuổi cho chúng ta biết những đặc điểm gì của DS
- BNDS xảy ra khi nào ? Nêu nguyên nhân, hậu quả và hướng giải quyết?
2 Giới thiệu bài mới:
GM1: Sự phân bố dân cư
- Yêu cầu HS quan sát lược đồ 2.1
+ Những khu vực tập trung đông dân? (Đông
CT Bắc, ĐN Braxin, ĐB Hoa Kì, Tây và Tây
Âu, Trung Đông, Tây Phi, Nam Á, ĐNÁ)
+ 2 khu vực có MĐDS cao nhất? (Nam Á và
1 Sự phân bố dân cư:
a Dân cư: phân bố không đồng đều
- Những nôi đông dân: nơi có điều kiện sống và GT thuận lợi như đồng bằng, khí hậu ấm áp
Trang 4Đông Nam Á)
+ Qua phân tích biểu đồ các em có nhận xét
gì về sự phân bố DC trên TG? (Phân bố
không đồng đều)
+ Nguyên nhân của sự phân bố DC không
đều? (Nơi có điều kiện sống và giao thông
- Hướng dẫn HS tra cứu bảng thuật ngữ:
“chủng tộc” (Tra cứu, giải thích)
+ Trên TG có mấy chủng tộc chính? (Có 3
chủng tộc chính)
+ Căn cứ vào đâu người ta chia dân cư TG
thành 3 chủng tộc chính? (Căn cứ vào hình
thái bên ngoài: da, tóc, mắt…)
- Quan sát hình 2.2 cho biết :
+ Dựa vào hình vẽ mô tả hình dạng bên
ngoài của từng chủng tộc? (Quan sát – mô tả
– nhận xét bổ sung)
- Chốt ý-ghi bảng:
- Mở rộng: Trước kia có sự phân biệt chủng
tộc gay gắt giữa chủng tộc da trắng và da đen
Ngày nay 3 chủng tộc đã chung sống và làm
việc bình đẳng như nhau
2 Các chủng tộc:
- Dựa vào hình thái bên ngoài (màu da, tóc,mắt, mũi) dân cư thế giới chia thành 3chủng tộc chính là Mongoloit (Châu Á),Nêgroit (Châu Phi ) Ơropeoit ( Châu Âu)
IV/ Củng cố bài học:
- DS trên TG thường sinh sống chủ yếu ở những khu vực nào? Tại sao?
- Căn cứ vào đâu người ta chia DC trên TG ra thành các chủng tộc? Các chủng tộc nàysinh sống chủ yếu ở đâu?
Trang 5
-KÝ duyÖt cña chuyªn m«n:
Ngµy d¹y
tiÕt 3 - bµi 3: QUẦN CƯ – ĐÔ THỊ HOÁ
I/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S cần nắm
1 Kiến thức:
- So sánh được sự khác nhau giữa quần cư nông thôn và quần cư đô thị về hoạt động kinh tế, mật độ dân số., lối sống
- Biết được vài nét về sự phát triển đô thị và sự hình thành các siêu đô thị
2 Kỹ năng, thái độ:
- Nhận biết QCNT hay QCĐT qua cảnh chụp hay qua thực tế
- Nhận biết được sự phân bố các siêu đô thị đông dân nhất trên TG
- Phân tích bảng số liệu
II/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Lược đồ phân bố dân cư trên thế giới
- Tranh, ảnh các quan cảnh nông thôn, đô thị, siêu đô thị
- Lược đồ H3.3 phóng lớn
III/ Tiến trình tổ chức bài mơi:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Dân cư trên thế giới phân bố như thế nào?
- Nêu đặc điểm các chủng tộc trên thế giới? Các chủng tộc phân bố ở đâu?
2 Giới thiệu bài mới:
Trang 6Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GM1: Quần cư nông thôn và quần cư đô
thị
- GV treo tranh ảnh quan cảnh nông thôn và
thành thị cho học sinh quan sát sau đó cho
học sinh so sánh về mật độ dân số, nhà của,
đường sá của hai kiểu quần cư
- Giáo viên nhận xét đánh giá bổ sung: Quần
cư nông thôn có mật độ dân số thấp, nhà cửa
thưa thớt,đường sá chủ yếu là đường đất
- Quần cư đô thị có mật độ dân số cao,nhà
cửa san sát cao tầng đường sá chủ yếu là
* Gồm 2 kiểu quần cư:
- Quần cư nông thôn có mật độ dân số thấp,hoạt động sản xuất kinh tế chủ yếu là nôngnghiệp, lâm nghiệp và ngư nghiệp
- Quần cư đô thị có mật độ dân số cao, hoạtđộng kinh tế chủ yếu là công nghiệp và dịch
vụ
GM2: Đô thị hóa - Các siêu đô thị
- Tại sao tỉ lệ người sống trong đô thị ngày
càng tăng trong khi ở nông thôn giảm? (Gia
tăng cơ giới)
- GV nhận xét đánh giá bổ sung (Gia tăng cơ
giới nông thôn giảm: do ở nông thôn thu
nhập thấp và các ngành phụ thuộc vào thiên
nhiên, cuộc sống không ổn định Còn ở đô
thị thu nhập cao, cuộc sống ổn định) –ghi
- Quan sát H3.3 cho biết:
+ Các siêu đô thị trên 8 triệu dân? Châu lục
nào chiếm nhiều nhất ?
- GV đánh giá kết quả làm việc của HS
2 Đô thị hóa - Các siêu đô thị:
- Đô thị hóa là xu thế phát triển ngày nay(Năm 2001 chiếm46 % dân số)
- Đô thị phát triển nó để lại các hậu quả nghiêm trọng về môi trường, sức khỏe, giao thông
Trang 7IV/ Củng cố bài học:
- Hoạt động kinh tế chủ yếu của quần cư nông thôn là gì? Quần cư đô thị là gì?
- Đô thị hóa phát triển nó để lại những hậu quả gì?
V/ Dặn dò:
- Về nhà làm bài tập bản đồ
- Chuẩn bị bài “Thực hành “
VI/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
-Ngày soạn: 22/8/2014 Ngµy d¹y: tiÕt 4 - bµi 4: THỰC HÀNH PHÂN TÍCH LƯỢC ĐỒ DÂN SỐ VÀ THÁP TUỔI I/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S cần củng cố 1 Kiến thức: - Ôn lại các kiến thức đã học ở bài 1, 2, 3: Dân số, Tháp tuổi, Sự phân bố dân cư,các siêu đô thị trên thế giới - Làm các bài tập thực hành ở "Tập Bản Đồ " 2 Kỹ năng, thái độ - Rèn luyện kỹ năng đọc, phân tích bản đồ phân bố dân cư, đô thị, siêu đô thị…làm bài tập tính mật độ dân số II/ Phương tiện dạy học cần thiết: - Lược đồ phân bố dân cư và đô thị trên thế giới - Tranh, ảnh các vùng có dân cư thưa thớt và có dân cư đông đúc - Hai tháp tuổi TP.HCM (H4.2 và H4.3 ) phóng lớn III/ Tiến trình tổ chức bài: 1 Kiểm tra bài cũ: - Trình bày đặc điểm của loại hình quần cư nông thôn và quần cư đô thị? Tại sao tỉ lệ gai tăng cơ giới vùng nông thôn giảm, vùng thành thị tăng ? - Đô thị hóa là gì? Khi nào thì gọi là siêu đô thị? Trong quá trình đô thị hóa nó để lại những hậu quả gì ? 2 Giới thiệu bài mới:
Trang 8Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GM1: BT1:
- GV cho hs lần lược trả lời các câu hỏi
SGK:
Câu 1: Quan sát H4.1 cho biết:
+ Nơi có mật độ dân số cao nhất? Mật độ
Câu 2: Quan sát tháp tuổi của TP.HCM
qua các cuộc tổng điều tra dân số năm
1989 và năm 1999, hãy cho biết sau 10
năm:
+ Hình dáng tháp tuổi có gì thay đổi ?
+ Nhóm tuổi nào tăng về tỉ lệ? Nhóm
tuổi nào giảm về tỉ lệ?
- HS nghiên cứu trả lời câu hỏi HS khác
- Nhóm tuổi lao động và ngoài lao động tăng Nhóm tuổi dưới lao động giảm
GM3: BT3
Câu 3:
+ Tìm trên lược đồ phân bố dân cư Châu
Á những khu vực tập trung đông dân?
Các đô thị lớn ở Châu Á thường phân bố
- Chuẩn bị bài mới với nội dung sau:
- Đới nóng có đặc điểm gì? Khí hậu xích đạo có đặc đặc điểm gì?
Trang 9VI/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
-KÝ duyÖt cña chuyªn m«n:
Trang 10tuÇn 3: Ngày soạn: 28/8/2014
Ngµy d¹y:
CHƯƠNG 1 : MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG – HĐ KT CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI NÓNG tiÕt 5 - bµi 5: ĐỚI NÓNG – MÔI TRƯỜNG XÍCH ĐẠO ẨM
I/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S cần nắm
1 Kiến thức:
- Xác định được vị trí đới nóng trên Thế Giới và các kiểu MT trong đới nóng
- Trình bày được đặc điểm của MT xích đạo ẩm
2 Kỹ năng, thái độ
- Đọc được biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của MTXĐ ẩm
- Nhận biết được MTXĐ ẩm qua 1 đoạn văn mô tả và qua ảnh chụp
- GD bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học (Mục: II)
II/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Bản đồ khí hậu TG
- Các hình 5.1, 5.2,5.3, 5.4, 5.5 SGK
- Tranh ảnh về động thực vật rừng xích đạo ẩm
III/ Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nhận xét hình dáng tháp tuổi hình 4.2 và 4.3 có gí thay đổi và nhóm tuổi nào tăng về
tỷ lệ và nhóm tuổi nào giảm về tỷ lệ
- Kể tên các KV đông dân, các đô thị lớn ở các KV Đông Nam Á
2 Giới thiệu bài mới:
GM1: Đới nóng
- Treo Bản đồ KH thế giới (Quan sát)
+ Trên Trái Đất người ta chia thành mấy
vành đai khí hậu? Đó là những vành đai nào?
(5 vành đai khí hậu: 1 đai môi trường đới
nóng, 2 đai môi trường đới ôn hòa, 2 đai môi
trường đới lạnh)
+ Nêu vị trí của môi trường đới nóng? (Đới
nóng trải dài giữa hai chí tuyến thành một
vành đai liên tục trên Trái đất
- Y/c quan sát lược đồ 5.1
+ Đới nóng có mấy kiểu môi trường? Kể tên
các kiểu môi trường ở đới nóng? (Quan
- Có 4 kiểu môi trường: MT xích đạo ẩm,
MT nhiệt đới, MT nhiệt đới gió mùa, MT hoang mạc
Trang 11GM2: Môi trường xích đạo ẩm
- Y/c quan sát lược đồ H5.1 và lược đồ trên
bảng cho biết
+ Môi trường xích đạo ẩm trải dài từ đâu đến
đâu? (Quan sát-trình bày-nhận xét)
- GV nhận xét-chốt ý-ghi bảng
- Y/c quan sát H/ 5.2
+ Đường biểu diễn nhiệt độ trung bình các
tháng trong năm của Sin-ga-po có đặc điểm
gì?
+ Lượng mưa cả năm khoảng bao nhiêu?
Phân bố lượng mưa ra sao? Sự chênh lệch
giữa lượng mưa tháng thấp nhất và cao nhất
là bao nhiêu? (Thảo luận-Đại diện trình
- Đặc điểm:
+ Nắng nóng và ẩm (Quanh năm nóng trên
250C, độ ẩm >80%) + Mưa nhiều quanh năm (Từ 1500-2500 mm/năm), + Biên độ nhiệt khoảng 30 C
GM3: Rừng rậm xanh quanh năm
- Y/c quan sát H5.3 và H5.4 (Quan sát)
+ Cho biết rừng có mấy tầng chính? Tại sao
rừng ở đây lại có nhiều tầng? (Nhiều
tầng:Tầng cây vượt tán, tầng cây gỗ cao,
tầng cây gỗ cao trung bình, tầng cây bụi và
day leo, tầng cỏ quyết; do độ ẩm và nhiệt độ
cao, mưa nhiều quanh năm
+ Nêu đặc điểm của rừng rậm xanh quanh
năm? (Rừng có nhiều tầng, rậm rạp, xanh
quanh năm và có nhiều loài chim thú sinh
sống.)
- GV nhận xét-chốt ý-ghi bảng
- GD bảo vệ môi trường
? Em cần làm gì để góp phần bảo về rừng và
động vật quý hiểm ở đia phương
2 Rừng rậm xanh quanh năm:
- MT xích đạo ẩm, nắng nóng và mưa nhiều quanh năm, tạo điều kiện thuận lợi cho rừng rậm xanh quanh năm phát triển
- Rừng có nhiều tầng, rậm rạp, xanh quanh năm và có nhiều loài chim thú sinh sống.
- Chúng ta cần bảo vệ rừng và động vật quý
hiểm
IV/ Củng cố bài hoc:
- Đới nóng nằm ở vị trí nào? Có mấy kiểu môi trường?
- Môi trường xích đậo ẩm nằm ở vĩ đọ bao nhiêu? Nêu đặc điểm của môi trường xích đạo ẩm
Trang 12- Cho HS làm bài tập 3-4 SGK /Trang 18-19 củng cố.
V/ Dặn dò:
- Sưu tầm tranh hoạt động ở môi trường nhiệt đới
- Chuẩn bị bài mới với nội dung sau:
- Xác định vị trí môi trường nhiệt đớ? Nêu đặc điểm của môi trường nhiệt đới?
VI/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
Ngµy d¹y:
tiÕt 6 - bµi 6: MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI
I/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S nắm được
1 Kiến thức:
- Trính bày được đặc điểm của MT nhiệt đới
- Nhận biết được cảnh quan đặc trưng của MT nhiệt đới đó là Xavan hay đồng cỏ cao nhiệt đới
2 Kỹ năng, thái độ:
- Củng cố và rèn luyện KN đọc BĐ nhiệt độ và lượng mưa cho HS
- Củng cố KN nhận biết MT Địa Lí cho HS qua ảnh chụp
- GD bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học (Mục:2)
II/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Bản đồ khí hậu thế giới
- Biểu đồ nhiệt độ, LM của MT nhiệt đới
- Tranh, ảnh rừng nhiệt đới, xavan, 1 số động thực vật quý hiếm Châu Phi
III/ Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Xác định vị trí của đới nóng? Đới nóng có đặc điểm gì và có mấy kiểu môi trường chính?
- Xác định vị trí của môi trường xích đạo ẩm? Nêu đặc điểm của môi trường?
- Rừng rậm xanh quanh năm là rừng như thế nào? Cho biết đặc điểm?
2 Giới thiệu bài mới:
GM1: Khí Hậu
- Treo Bản đồ khí hậu thế giới (quan sát)
+ Xác định MT đới nóng và chỉ ra các loại
MT ở đới nóng? (quan sát-xác định-chỉ)
+ Y/c chỉ vị trí của môi trường nhiệt đới?
Chỉ)
- Nhận xét chốt ý-ghi bảng
I Khí Hậu:
a) Vị trí:
- Từ 50 B đến chí tuyến Bắc và từ 50 N đến chí tuýên Nam
b) Đặc điểm:
Trang 13- Y/c quan sát Bản đồ nhiệt độ và LM của
Malanca và Giamena nhận xét về nhiệt độ
và LM của 2 biểu đồ theo gợi ý:
+ Nhiệt độ cao nhất? thấp nhất? nhận xét
hình dạng của đường biểu diễn nhiệt độ có gí
đặc biệt?
+ LM cao nhất? thấp nhất? Thời kỳ khô hạn
kéo dài mấy tháng? (Quan sát-nhận xét)
+ Nêu đặc điểm của khí hậu nhiệt đới?
(Nóng quanh năm, mưa tập trung một mùa,
càng gần chí tuyến thời kì khô hạn càng kéo
dài, biên độ nhiệt càng lớn )
+ So sánh đặc điểm của khí hậu nhiệt đới với
đặc điểm KH XĐ ẩm? (so sánh)
- Nóng quanh năm, và có thời kì khô hạn,càng gần chí tuyến thời kì khô hạn càng kéodài, biên độ nhiệt càng lớn Lượng mưa cànggiảm (500 -1500mm)
GM2: Các đặc điểm khác của môi trường
- Treo tranh, ảnh rừng nhiệt đới, xavan Châu
Phi (Quan sát)
- Y/c hs nhận xét sự # nhau giữa Xavan ở
Kênia (H6.3) và Xavan ở CH Trung Phi
(H6.4) vào mùa mưa? (Xava H6.3 có cây ít
hơn Xavan ở H6.4 )
+ Vì sao lại có sự khác nhau như vậy?
( Xavan Kênia ít mưa hơn và khô hạn hơn
nên cây cối ít hơn , cỏ cũng không xanh tốt
bằng)
- Nhận xét, chốt ý
- Chia 4 nhóm thảo luận nội dung sau:
? Thiên nhiên thay đổi theo mùa như thế nào
từ vĩ độ thấp đến chí tuyến (Cây cỏ, mực
nước sông, đất đai )? (Thảo luận-Đại diện
trình bày-Nhận xét, bổ sung)
- GV gợi ý
+ Cây cỏ biến đổi ntn trong năm? ( xanh tốt
vào mùa mưa, khô héo vào mùa khô hạn,
càng gần 2 chí tuyến đồng cỏ càng thấp và
càng thưa )
+ Mực nước sông thay đổi ntn nào trong 1
năm? ( có lũ vào mùa mưa, cạn vào mùa
khô)
+ Vì sao đất ở vùng có KH nhiệt đới lại có
màu vàng đỏ (do quá trình tụ Oxýt sắt, nhôm
lên trên bề mặt đất vào mùa khô)
II.Các đặc điểm khác của môi trường :
- Thiên nhiên thay đổi theo mùa, thảm thực vật cũng thay đổi về phía hai chí tuyến, từ rừng thưa chuyển sang đồng cỏ nhiệt đới (Xavan) và cuối cùng là vùng cỏ khô với cây bụi gai
- Phù hợp trồng cây lương thực và cây công nghiệp Đây cũng là nơi đông dân.
- Diện tích xa van và nửa hoang mạc ngày càng mở rộng do hiện tượng chặt phá rừng, chúng ta cần bảo vệ rừng
Trang 14- Nhận xét-chốt ý-ghi bảng
- GD bảo vệ môi trường
? Nêu những nguyên nhân, dẫn đến diện tích
xa van và nửa hoang mạc ngày càng mở
rộng (do phá rừng để làm nương rẫy…)
?Hậu quả của việc chặt phá rừng? Biện
pháp khắc phục
? Em làm gì để góp phần bảo vệ rừng
- Cùng hs nhận xét-chốt ý
IV/ Củng cố bài học:
- Xác định vị trí và nêu đặc điểm môi trường nhiệt đới?
- Cho HS làm bài tập 4 SGK củng cố
V/ Dặn dò:
- Làm câu 4 SGK / 22
- Chuẩn bị bài mới với nội dung sau:
- Xác định vị trí và nêu đặc điểm của môi trường nhiệt đới gió mùa?
VI/ Rót kinh nghÖm giê d¹y:
KÝ duyÖt cña chuyªn m«n:
Ngày soạn: 04/9/2014 Ngµy d¹y:
tiÕt 7 - bµi 7: MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA
I/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S
1 Kiến thức:
- Trính bày được vị trí, đặc điểm của MT nhiệt đới gió mùa
- Nắm được 2 đặc điểm cơ bản của MTNĐGM Đặc điểm này chi phối thiên nhiên và hoạt động của con người theo nhịp điệu của gió mùa
- Hiểu được MT NĐ GM là MT đặc sắc và đa dạng ở đới nóng
2 Kỹ năng, thái độ
- Rèn luyện cho HS kĩ năng đọc BĐ, ảnh ĐL, BĐ nhiệt độ và LM, nhận biết KHNĐGM qua BĐ
- Yêu thiên nhiên, yêu đất nước GD ý thức bảo vệ MT
II/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- BĐ KH VN
- BĐ KH Châu Á hoặc TG
Trang 15- Các tranh ảnh về các loại cảnh quan nhiệt đới gió mùa, rừng ngập mặn, rừng thông,
…
III/ Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Xác định vị trí môi trường nhiệt đới? Nêu đặc điểm khí hậu nhiệt đới?
- So sanh môi trường xích đạo ẩm và môi trường nhiệt đới ?
- Nêu các đặc điểm khác của môi trường?
2 Giới thiệu bài mới:
Khí hậu nhiệt đới gió mùa có hai mùa gió: gió mùa mùa hạ và gió mùa mùa đông Nóảnh hưởng đến thiên nhiên và cuộc sống con người nơi đây Việt Nam cũng là nước có môi trường nhiệt đới gió mùa đó là nội dung các em sẽ tìm hiểu trong tiết học hôm nay:
GM1: Khí hậu
- Y/c xác định khu vực KHNĐGM trên hình 5.1
- Chia 4 nhóm thảo luận
N1: Quan sát hình 7.1 , 7.2 , nhận xét:
+ Hướng gió thổi vào mùa hạ và vào mùa đông ở
các khu vực Nam Á và Đông Nam Á?
N2: Quan sát hình 7.1 , 7.2 giải thích
+ Hãy giải thích tại sao ở KV này lại có LM # nhau
giữa mùa hạ và mùa đông?
+ Hãy liên hệ thời tiết mùa hạ, mùa đông ở VN?
N3: Đọc và phân tích BĐ KH hình 7.3, 7.4
+ Nhiệt độ tháng cao nhất, thấp nhất, biên độ nhiệt?
+ LM cao nhất, thấp nhất?
N4: So sánh sự # nhau, giống nhau về nhiệt độ, LM
của HN và MumBai (Ấn Độ) Rút ra đặc điểm
của KH nhiệt đới GM (Thảo luận theo nhóm-đại
diện trình bày-nhận xét, bổ sung)
- Nhận xét-chốt ý-mở rộng-ghi bảng: NĐ GM có
tính chất thất thường, thể hiện:
+ Mùa mưa có năm đến sớm, có năm đến muộn
+ LM tuy nhiều nhưng không đều giữa các năm
+ GM mùa đông có năm tới sớm, có năm tới
muộn, có năm rét nhiều, có năm rét ít
1 Khí hậu:
a) Vị trí:
-Nam Á và Đông Nam Á là các khuvực điển hình của môi trường nhiệtđới gió mùa
b) Đặc điểm:
- Nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theomùa gió, thời tiết diễn biến thấtthường Thảm thực vật phong phú đadạng
GM2: Các đặc điểm khác của môi trường
- Y/c quan sát hình 7.5 và 7.6
+ Qua hình 7.5 ; 7.6 em có nhận xét gì về màu sắc,
cảnh thiên nhiên qua 2 mùa ở địa điểm trên? ( Mùa
mưa: rừng cao su lá xanh tươi, mượt mà ; Mùa khô:
rừng cao su lá rụng, cây khô lá vàng
2 Các đặc điểm khác của môi trường:
- Gió mùa có ảnh hưởng tới cảnh sắcthiên nhiên và con người
- Nam Á và Đông Nam Á là nhữngkhu vực thích hợp cho việc trồng cây
Trang 16- Treo tranh, ảnh rừng MTNĐGM
+ Quan sát cảnh rừng ở MTNĐGM em có nhận xét
gí? (tính đa dạng)
+ Kể tên các kiểu rừng trong MTNĐG?
+ Tại sao có các kiểu rừng như vậy? (Do LM, sự
phân bố LM không đều trong năm)
+ Với đạc điểm KH NĐ GM đã tạo điều kiện cho
TV, cây trồng phát triển như thế nào? Con người
tập trung sinh sống ở đây như thế nào? tại sao DC
lại tập trung đông?
(thích hợp trồng nhiều loại cây LT và cây CN nhiệt
đới thu hút nhiều LĐ và nuôi sống được nhiều
người )
- Liên hệ tới Việt Nam: tính chất NĐ GM này đã
đem lại những thuận lợi và khó khăn gì đối với sx
NN
- Nhận xét, chốt ý-ghi bảng: MT đa dạng và phong
phú nhất của đới nóng, là nơi tập trung đông dân
nhất TG
lương thực và cây công nghiệp
- Đây là nơi sớm tập trung đông dân trên thế giới
IV/ Củng cố bài dạy:
- Cho HS so sánh khí hậu môi trường xích đạo ẩm, môi trường nhiệt đới và môi trường nhiệt đới gió mùa qua bảng sau:
Môi trường
Môi trường xíchđạo ẩm
Môi trường nhiệt đới
Môi trường nhiệt đới gió mùa
V/ Dặn dò:
-Về nhà làm bài tập 1, 2/25
- Sưu tầm tranh hoạt động nông nghiệp ở đới nóng ( Nương rẫy, làm lúa nước )
- Chuẩn bị bài mới với nội dung sau : - Ở đới nóng có các hình thức canh tác nào? Nêu ưu nhược điểm của từng hình thức canh tác? VI/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
Ngµy d¹y:
tiÕt 8 - bµi 8: CÁC HÌNH THỨC CANH TÁC TRONG NÔNG NGHIỆP
Ở ĐỚI NÓNG
I/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S
Trang 17- Nâng cao kĩ năng phân tích ảnh ĐL
- Rèn kĩ năng lập sơ đồ mối liên hê
- GD bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học (Mục: 1)
II/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- BĐDC và BĐNN Châu ¸ Các hình từ 8.1 8.7 SGK
III/ Tiến trình tổ chức bài mới:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Xác định vị trí môi trường nhiệt đới gió mùa? Nêu đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa?
- So sanh môi trường nhiệt đới gió mùa với môi trường xích đạo ẩm và môi trường nhiệt đới?
- Nêu các đặc điểm khác của môi trường?
2 Giới thiệu bài mới:
Trên thế giới trình độ dân trí, phương tiện kỷ thuật ở mỗi khu vực có sự khác nhau -> các hình thức canh tác cũng khác nhau, đó là nội dung các em sẽ tìm hiểu trong tiết học hôm nay
GM1: Làn nương rẫy
- Y/c đọc phần mở bài SGK trang 26
+ Làm nương rẫy phổ biến ở những vùng
nào?
+ Quan sát H8.1 và H8.2 hãy mô tả những
hoạt động của con người trong ảnh?
- Liên hệ vấn đề sản xuất theo hình thức đốt
rừng làm nương rẫy ở Việt Nam, địa phương
- GD bảo vệ môi trường
1 Làn nương rẫy:
- Là hình thức canh tác nông nghiệp lâu đới
nhất của xã hội loài người Rừng hay Xavan
bị đốt để làm nương rẫy, đất đai bị khai thác triệt để
- Hình thức canh tác này thường sử dụng công cụ thô sơ, ít chăm bón, nên nâng suất cây trồng thấp và ảnh hưởng tới môi trường.
- Cần thay đổi tập quán canh tác lạc hậu
GM2: Làm ruộng, thâm canh lúa nươc
- Y/c HS quan sát H 8.3 và H 8.4
2 Làm ruộng, thâm canh lúa nươc:
- Ở những nơi có nguồn lao động dồi dào,
Trang 18- Chia nhóm thảo luận
N1: Những điều kiện để phát triển trồng lúa
nước? (khí hậu gió mùa, vùng đồng băng,
chủ động tưới tiêu, có nguồn lao động dồi
dào…)
N2: Tại sao nói làm ruộng bậc thang và canh
tác theo đường đồng mức ở các vùng đồi núi
có hiệu quả góp phần bảo vệ môi trường?
(giữ nươc, chống xói mòn, góp phần tăng
năng suất cây trồng ) (thảo luận theo
bàn-đại diện trình bày-nhận xét bổ sung)
- Nhận xét, chốt ý– ghi bảng Ở những nơi có
nguồn lao động dồi dào, điều kiện thuận lợi,
chủ động nước tưới tiêu người ta làm ruộng
thâm canh lúa nước nhưng vẫn thiếu lương
sản xuất trong ảnh? (lớn, khoa học)
- Y/c thảo luận theo cặp
+ Sản xuất nông nghiệp hàng hoá theo quy
mô lớn cần phụ thuộc những yếu tố nào?
(thảo luận theo cặp-đại diện trình bày-nhận
xét bổ sung: Đất rộng, vốn nhiều, nhiều máy
móc và canh tác kĩ thuật cao, phải có nguồn
tiêu thụ tương đối ổn định….)
- Nhận xét, chốt ý– ghi bảng: khẳng định
hình thức làm nương rẫy và làm ruộng thâm
canh là quy mô hộ gia đình nhỏ Còn sản
xuất nông sản hàng hoá theo quy mô lớn là
bằng trang trại, đồn điền Tuy nhiên cần vốn
lớn và phụ thuộc vào thị trường…
- Liên hệ sản xuất theo quy mô lớn ở Việt
IV/ Củng cố bài học:
- Cho HS so sánh các hình thức canh tác đã học (về ưu và nhược điểm)
- Cho HS làm bài tập 2-3 SGK /Trang 28-29 củng cố
V/ Dặn dò:
Trang 19- Sưu tầm tranh hoạt động nông nghiệp ở đới nóng Chuẩn bị bài mới với nội dung sau: + Nêu đặc điểm SX nông nghiệp ở đới nóng? Kể tên 1 số nông sản chính ở đới nóng
VI/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
KÝ duyÖt cña chuyªn m«n:
Trang 20Ngày soạn: 07/9/2014 Ngµy d¹y
tiÕt 8 - bµi 9: HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP
Ở ĐỚI NÓNG A/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S
1 Kiến thức:
- Biết được những thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên đối với sản xuất ở đớinóng
- Biết được 1 số cây trồng, vật nuôi ở các kiểu MT khác nhau của đới nóng
- Phân tích mối quan hệ giữa dân số và tài nguyên môi trường ở đới nóng
2 Kỹ năng, thái độ:
- Rèn luyện khái niệm phán đoán ĐL cho HS ở mức độ cao hơn về mối quan hệ giữa
KH với NN và đất trồng, giữa khai thác và bảo vệ đất trồng
- Luyện tập cách tả môi trường qua tranh
- GD bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học (Mục: 1)
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Ãnh về xói mòn, đất đai trên các sườn núi Các hình SGK hình 9.1, 9.2, BĐ TN TG
C/ Tiến trình tổ chức bài mới:
I Kiểm tra bài thức cũ:
- Làm nương rẫy thường phổ biến ở vùng nào? Nêu đặc điểm của hình thức làm nương rẫy?
- Làm ruộng, thâm canh lúa nước thường phổ biến ở vùng nào? Cho biết những điều kiệntiến hành làm ruộng ,thâm canh lúa nước?
- Mục đích của việc sản xuất hàng hoá theo quy mô lớn là gì? Khi sản xuất hàng hoá theoquy mô lớn cần chú ý vấn đề gì? Vì sao?
II Giới thiệu bài mới:
GM1: Đặc điểm sản xuất nơng nghiệp
+ Nêu các kiểu môi trường trong đới nóng?
+ Nêu đặc điểm khí hâu.của MT XĐ ẩm,
MT nhiệt đới , MT nhiệt đới gió mùa?
+ Nêu đặc điểm chung của đới nóng? (Nóng
quanh năm và mưa theo mùa)
- Y/c quan sát hình 9.1 và H9.2 trả lời các
câu hỏi:
+ Nêu nguyên nhân dẫn đến xói mòn đất ở
môi trường xích đạo ẩm?
+ Môi trường xích đạo ẩm có thuận lợi và
khó khăn gì trong sx nông nghiệp?
+ Môi trường nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa
có những thuận lợi và khó khăn gì trong
ngông nghiệp?
1 Đặc điểm sản xuất nông nghiệp:
- Ở đới nóng việc trồng trọt được tiến hành
quanh năm Có thể xen canh nhiều loại cây nếu chủ động nước tưới tiêu
- Trong điều kiện khí hậu nóng, mưa nhiều hoặc mưa tập trung vào một mùa làm đất dễ
bị rửa trôi, xói mòn Vì vậy cần bảo vệ rừng, trồng cây che phủ đất và làm thuỷ lợi
Trang 21đới gió mùa
+ Nêu các biên pháp khắc phục khó khăn?
(Bảo vệ rừng, làm thuỷ lợi, phòng trừ dich
bệnh, trồng cây gây rừng…)
- Nhận xét,bổ sung-ghi bảng
- Liên hệ Việt Nam
GM2: Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu
- GV cho HS đọc sách và thảo luận theo 4
nhóm ghi vào bảng sau:
2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu:
- Cây lương thực, cây công nghiệp nhiệt đới,chăn nuôi trâu, bò, dê, lợn
III/ Củng cố bài học:
- Đới nóng có những thuận lợi và khó khăn gì trong sản xuất nông nghiệp?
- Hãy kể tên một số nông sản chính ở các vùng trong đới nóng ?
- Cho HS làm bài tập 3 SGK /Trang 32 củng cố
IV/ Dặn dò:
- Về nhà học bài và trả lời các câu hỏi SGK/32
- Sưu tầm tranh hoạt động ở các đô thị lớn hoặc nhà ổ chuột ở đới nóng
- Chuẩn bị bài mới với nội dung sau:
D/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
Trang 22
KÝ duyÖt cña chuyªn m«n:
Trang 23Ngày soạn: 12/9/2014 Ngµy d¹y:
tiÕt 9 - bµi 10: DÂN SỐ VÀ SỨC ÉP DÂN SỐ
TỚI TÀI NGUYÊN – MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI NÓNG A/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S
1 Kiến thức:
- Phân tích được mối quan hệ giữa dân số với tài nguyên, môi trường ở đới nóng
- Biết được đới nóng vừa đông dân và có sự BNDS trong khi nền KT còn đang trongquá trình phát triể, chưa đáp ứng được nhu cầu cơ bản của người dân
- Biết được sức ép của DS lên đời sống và biệp pháp của các nước đang phát triển ápdụng để giảm sức ép DS, bảo vệ TN và MT
2 Kỹ năng, thái độ:
- Luyện tập cách đọc, phân tích BĐ về các mối liên hê
- Bước đầu luyện tập cách phân tích các số liệu thống kê
- GD bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học (mục: 2)
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Bản đồ dân số thế giới và sự phân bố dân cư trên thế giới
- Sơ đồ hình bài tập 1 SGK trang 35 phóng lớn
Môi
trường Nhiệt đới và nhiệt
đới gió mùa
Thuận lợi Cây phát triển quan năm,
xen canh cây trồng …
Cây phát triển,nếu chủ động nước trong mùa khô
Khó khăn -Đất bị xói mòn, sâu bệnh, nắm
mốc phát triển.
mùa khô thiếu nước, mùa mưa lũ lụt…
2 Bảo vệ rừng, làm thuỷ lợi, phòng trừ dich bệnh, trồng cây gây rừng…
II Giới thiệu bài mới:
- Đới nóng tập trung gần một nửa dân
số thế giới Dân số tăng nhanh đã dẫn tới bùng nổ dân số, tác động tiêu cực tớitài nguyên, môi trường
Trang 24+ Dân cư ở đới nóng thường phân bố ở khu vực
nào?
+ Dân số tăng nhanh trong thời gian nào?
+ Dân số tăng nhanh đã để lại những hậu quả gì
(kinh tế, đời sống con người, tài nguyên và môi
- Y/c phân tích H.10.1 để thấy mối quan hệ giữa
sự gia tăng DS TN quá nhanh với tình trạng thiếu
+ So sánh sự gia tăng của lương thực với gia tăng
dân số? (cả 2 đều tăng nhưng lương thực không
tăng kịp với đà gia tăng dân số)
+ Em có nhận xét gì về bình quân lương thực theo
đầu người? (giảm100% 50%)
+ Nguyên nhân làm cho bình quân sản lượng
lương thực giảm? (Do dân số tăng nhanh hơn
lương thực)
+ Tìm biện pháp nâng bình quân lương thực theo
đầu người lên? (Giảm tốc độ tăng dân số, tăng
+ Cho biết hậu quả của việc gia tăng dân số?
+ Nêu nguyên nhân khắc phục?
- Nhận xét đánh giá bổ sung và diễn giải, sau đó
cho HS xem tranh tăng dân số ở một số nơi
2 Sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường:
- Dân số đông, gia tăng dân số nhanh
đã đẩy nhanh tốc độ khai thác tài nguyên làm suy thoái môi trường, diện tích rừng ngày càng thu hẹp, đất bạc màu, khoáng sản bị cạn kiệt, thiếu nước sạch
- Vì vậy việc giảm tỉ lệ gia tăng dân số
để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống của người dân ở đới nóng sẽ có tác động tích cực tới tài nguyên và môi trường.
- Uûng hộ chính sách dân số của nhà nước
IV/ Củng cố bài học:
Trang 25- Dân số đã tác động như thế nào tới tài nguyên và môi trường? (tài nguyên cạn kiệt, môi trường bị ô nhiễm )
- Cho HS làm bài tập 1, 2 SGK
V/ Dặn dò:
- Về nhà học bài
- Sưu tầm tranh hoạt động di dân ở một số nơi trên thế giới
- Chuẩn bị bài mới với nội dung sau:
D/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
Ngày soạn: 15/9/2014 Ngµy d¹y:
tiÕt 10 - bµi 11: DI DÂN VÀ SỰ BÙNG NỔ ĐÔ THỊ Ở ĐỚI NÓNG
A/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S
- Củng cố khác khái niệm đọc và phân tích ảnh ĐL, lược đồ ĐL, BĐ hình cột
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- BĐ phân bố DC và đô thị trên TG
- Các hình 11.1, 11.2
C/ Tiến trình tổ chức bài mới:
I Kiểm tra bài cũ:
- Hãy cho biết sức ép của dân số tới tài nguyên môi trường ở đới nóng?
- Nêu những biện pháp khắc phục?
II Giới thiệu bài mới:
GM1: Sự di dân
- Yêu cầu HS đọc phần thuật ngữ di dân,
- Y/c thảo luận theo cặp
+ Tìm và nêu nguyên nhân di dân của đới
Trang 26rất đa dạng và phức tạp?
- Đại diện trình bày, nhận xét bổ sung
- Nhận xét chốt ý – ghi bảng
+ Đa dạng: có nhiều nguyên nhân khác nhau
Tiêu cực: Thiên tai, chiến
2000, và dự kiến trong tương lai?
+ Quan sát hình 3 3 kể tên các siêu ĐT có
trên 8T dân ở đới nóng?
- Giới thiệu nội dung hình 11.1 và 11.2
+ So sánh sự khác nhau giữa đô thị tự phát
và đô thị quy hoach có kế hoạch?
+ Nêu nguyên nhân tác động xấu tới MT ở
đô thị thiếu quy hoach? (thiếu nước, thiếu
điện Thiếu tiện nghi sinh hoạt, chăm sóc y
tế…)
+ Hãy nêu các giải pháp khắc phục? (Giảm
bớt số dân ở các đô thị và siêu đô thị quy
hoạch lại các đô thị…)
* liên hệ quá trình ô nhiễm môi trường hiện
- Đọc SGK bài 12 làm BT bài 12 câu 1, 2
D/ Rót kinh nghiÖm giê d¹y:
Trang 27
-Ký duyÖt cña chuyªn m«n:
Ngày soạn: 15/9/2012 Ngµy d¹y:
tiÕt 11 - bµi 12: THỰC HÀNH
NHẬN BIẾT ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG A/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S nắm được
1 Kiến thức:
- Về các khí hậu XĐ ẩm, nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa
- Về đặc điểm của các kiểu MT ở đới nóng
2 Kỹ năng, thái độ:
- Rèn luyện các khái niệm đã học, củng cố và nâng cao thêm 1 bước các khái nệm sauđây:
+ KN nhận biết các MT của đới nóng qua ảnh ĐL, qua BĐ nhiệt độ, LM
+ KN phân tích mối quan hệ giữa chế độ mưa với chế độ sông ngòi, giữa khí hậu vớiMT.:
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Lược đồ nhiệt độ và lượng mưa của các môi trường
- Tranh ,ảnh các môi trường đặc trưng ở đới nóng
C/ Tiến trình tổ chức bài mới:
I Kiểm tra bài cũ:
Trang 28- Cho biết nguyên nhân dẫn đến sự di dân ở đới nĩng? Di dân tự do cĩ tác động như thế nàođến các đơ thị ở đới nĩng?
- Cho biết thực trạng các đơ thị ở đới nĩng như thế nào?
II Giới thiệu bài mới:
GM1: Bài tập 1
- Y/c HS nhắc lại đặc điểm của 3 kiểu mơi trường
đã học?
- Y/c hs lần lược trả lời các câu hỏi SGK
Câu 1: Cĩ 3 ảnh về các kiểu mơi trường ở đới nĩng,
xác định từng ảnh thuộc kiểu mơi trường nào?
XĐ ẩm
GM2: Bài tập 2
- Y/c quan sát lược đồ A, B, C GSK/40 và trả lời
câu hỏi
+ Trong 3 biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa dưới
đây, hãy chọn biểu đồ phù hợp ảnh kèm theo?
(A: lượng mưa quanh năm, biên độ nhiệt ít biền đổi
→ Khơng phải ;
B: Mưa theo mùa, lượng mưa từ 500 - 1500 mm
/năm, biên độ nhiệt từ 5 – 8 0 C → mơi trường
nhiệt đới
C: Mưa theo mùa, lượng mưa dưới 200mm, biên độ
nhiệt giao động lớn → hoang mạc Vậy B phù hợp
với ảnh kèm theo).
2 Bài tập 2:
A: nĩng quanh năm, mưa quanh năm-> khơng đúng MT nhiệt đới
B: nĩng quanh năm và cĩ 2 lần nhiệt
độ lên cao, mưa theo mùa và cĩ 1 thới
kì khơ hạn 3 tháng -> đây là MT nhiệtđới
C: nĩng quanh năm và cĩ 2 lần nhiệt
độ tăng cao mưa theo mùa, cĩ thời kìkhơ hạn tới 6 tháng -> MT hoangmạc
GM3: Bài tập 3
- Y/c quan sát các lược đồ A, B, C, X, Y
- Y/c thảo luận theo bàn
+ Cĩ 3 biểu đồ lượng mưa (A, B, C) và 2 biểu đồ
lưu lượng nước của sơng (X, Y) hãy chọn và sắp
xếp thành 2 cặp sao cho phù hợp? (Đại diện trình
C: mưa theo mùa, mưa nhiều(59), mưa ít(104)
X: có nước quanh năm Y: có mùa lũ, mùa cạn nhưng
ko có tháng nào khô hạn ko cónước
Chọn : A – X
C – Y Loại B vì có thời kì khô hạn kéo dài không phù hợp với Y
Trang 29GM4: Bài tập 4
- Y/c quan sát các lược đồ A, B, C, D, E - SGK/41,
thảo luận theo 4 nhóm
+ Quan sát các biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa dưới
đây để chọn ra 1 biểu đồ thuộc đới nóng? (Dựa vào
đường biểu diễn nhiệt độ ở đới nóng)
- Đại diện trình bày, nhận xét, bổ sung
- Nhận xét, đánh giá và phân tích: B thuộc đới
nóng, vì nhiệt độ trên 200 C, lượng mưa nhiều và
mưa quanh năm
4 Bài tập 4:
A: có nhiều tháng nhiệt độ xuốngthấp < 150C vào mùa ha-> không phảiđới nóng
(loại bỏ)B: nóng quanh năm > 200 C và có 2lần nhiệt độ lên cao trong năm, mưanhiều mùa hạ-> đúng là đới nóng.C: có tháng cao nhất, mùa hạ khôngquá 200C , mùa đôngg ấm áp khôngxuống < 50C, mưa quanh năm-
>không phải đới nóng ( loại bỏ)D: có mùa đông lạnh < 150C: khôngphải đới nóng (loại bỏ)
E: có mùa hạ nóng > 250C , mùa đôngmát < 150C, mưa ít vào mùa đông-
>không phải đới nóng (loại bỏ)
Trang 30
-Ngày soạn: 28/9/2014 Ngµy d¹y: 30/9/2014
- Làm các bài tập," Bản Đồ"
2 Kỹ năng, thái độ:
- Rèn luyện kỹ năng đọc, phân tích bản đồ,tranh ảnh, để nhận biết đặc điểm của các môi trường, dân số
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Lược đồ phân bố dân cư thế giới
- Lược đồ các đới khí hậu trên thế giới
- Lược đồ nhiệt độ và lượng mưa của các môi trường
- Tranh, ảnh các môi trường đặc trưng ở đới nóng
C/ Tiến trình tổ chức bài mới:
I Kiểm tra bài cũ:
- Cho HS làm các bài tập 1, 2, 3, 4 SGK/39
II Giới thiệu bài mới:
- GV nêu mục đích, yêu cầu của bài ôn tập, sau đó cho HS làm ôn tập
GM1: Hướng dẫn ôn thành phần nhân
văn của môi trường
- Y/c trả lời các câu hỏi sau:
+ Dân só là gì? Dân số được biểu hiện bằng
gì?
+ Tại sao nói đân số là nguồn lao động? Khi
dân số tăng nhanh không kiểm soát được
diễn ra hiện tượng gì?
+ Có mấy kiểu quần cư? Nêu đặc điểm của
Trang 31GM2: Hướng dẫn ôn về môi trường đới
nóng Hoạt động kinh tế của con người ở
đới nóng
- Y/c trả lời các câu hỏi sau:
+ Dựa vào bản đồ xác định vị trí của đới
nóng? Đới nóng có đặc điểm gì? Có mấy
kiểu môi trường?
+ Nêu đặc điểm của môi trường xích đạo
ẩm?
+ Nêu đặc điểm của môi trường nhiệt đới?
+ Nêu đặc điểm của môi trường nhiệt đới gió
mùa?
+ Ở đới nóng có có mấy hình thức canh tác?
Nêu đặc điểm của các hình thức canh tác?
+ Trình bày những khó khăn trong nông
nghiệp của đới nóng do khí hậu gây ra?
+Những nguyên nhân chính dẫn đến sự di
dân? Sự di dân tự do ảnh hưởng như thế nào
đến các đô thị ở đới nóng? Nêu biện pháp
khắc phục?
- HS nối tiếp nhau trình bày-nhận xét, bổ
sung
- Nhận xét đánh giá, bổ sung
II Môi trường đới nóng Hoạt động kinh
tế của con người ở đới nóng:
1 Đới nóng Môi trường xích đạo ẩm
2 Môi trường nhiệt đới
3 Môi trường nhiệt đới gió mùa
4 Các hình thức canh tác trong nôngnghiệp ở đới nóng
5 Hoạt động sản xuất trong nông nghiệp
Trang 32
Ngày ra đề: 28/9/2014 Ngày kiểm tra: 2/9/2014
tiết 13: KIỂM TRA 1 TIẾT
A/ Mục tiờu bài dạy: Sau bài học H/S cần nắm
1 Kiến thức:
- Nhằm đỏnh giỏ lại quỏ trỡnh dạy và học của giỏo viờn và học sinh trong quỏ trỡnh dạy
và học kiến thức địa lớ, để từ đú tỡm ra cỏc biện phỏp phự hợp với đặc thự bộ mụn vàđối tượng học sinh dõn tộc
2 Kỹ năng, thỏi độ:
- Rốn luyện kỹ năng độc lập làm bài ,học bài tư duy giải quyết vấn đề đó học
- Tập cho HS tớnh cẩn thận, tự giỏc, trung thực trong khi kiểm tra
- Giỏo dục cho cỏc em ý thức tư duy địa lớ để làm bài trờn lớp một cỏch tự lập, cú sỏngtạo
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Ra đề và đỏp ỏn, đỏnh mỏy, in ấn, gửi tổ trưởng xột duyệt
C/ Tiến trỡnh tổ chức bài mới:
1 Ổn định lớp:
- GV kiểm tra sỉ số HS
- HS thu gom sỏch, vở, cỏc tài liệu liờn quan bộ mụn về đầu bàn
2 Tiến hành kiểm tra:
- GV phỏt đề
- Nhắc nhở HS trong quỏ trỡnh kiểm tra
Ký duyệt của chuyên môn:
Trang 33Trần Thị Diệu Hương
Ngày soạn: 4-10-2014
Ngµy d¹y: 7-10-2014
tiÕt 14: CHƯƠNG II.
MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HÒA.
HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ÔN HÒA bµi 13: MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ
A/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S cần
1 Kiến thức:
- Biết vị trí của đới ôn hòa trên bản đồ thế giới
Trang 34- Trình bày và giải thích ở mức độ đơn giản 2 đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trườngđới ôn hòa
- Tính chất trung gian của KH
2 Kỹ năng, thái độ:
- Đọc, phân tích ảnh và BĐĐL, bồi dưỡng kĩ năng nhận biết các kiểu KH ôn đới qua
BĐ và qua ảnh
- Giáo dục ý thức bảo vệ MT
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- BĐ cảnh quan TG, ảnh 4 mùa ở đới ôn hoà
- Lược đồ và tranh ảnh SGK
C/ Tiến trình tổ chức bài mới:
I Kiểm tra bài cũ:
II Giới thiệu bài mới:
Trên thế giới sự phân bố nhiệt độ và lượng mưa không như nhau: có nơi mưa nhiều
có nơi mưa ít Ở đới nóng nhiệt độ và lượng mưa phong phú Có nơi mưa ít nhiệt độ thấp hoặc cao nhưng ở đới ôn hoà thì nó laị mang tính chất trung gian của các đới khác Các
em sẽ tìm hiểu trong tiết học hôm nay
- Chia 4 nhóm thảo luận
+ Em có nhận xét gì về nhiệt độ và lượng mưa ở
đới ôn hoà?
+ Quan sát hình 13 1 Nêu những yếu tố gây nên
sự biến động của thời tiết ở đới ôn hoà?
+ Nêu đặc điểm khí hậu đới ôn hòa?
(Đại diện trình bày, nhận xét bổ sung)
b) Đặc điểm: Đới ôn hòa mang tính
chất trung gian giữa đới nóng và đớilạnh.Thời tiết thay đổi thất thường
GM2: Sự phân hóa của môi trường
- Treo bảng đồ cảnh quan TG
(HSTB)? Đới ôn hòa gồm có các kiểu môi
trường nào? Em hãy xác định trên bản đồ?
- Nhận xét-ghi bảng
- Y/c thảo luận theo cặp
(HSKG)? Tại sao nhiên nhiên của đới ôn hòa
2 Sự phân hoá của môi trường:
- Gồm các kiểu môi trường: Môitrường ôn đới hải dương, Môi trường
ôn đới lục địa, Môi trường Địa TrungHải, Môi trường cận nhiệt đới giómùa và Môi trường hoang mạc
- Có 4 mùa rõ rệt: Xuân, hạ, hạ, thu,đông Thiên nhiên thay đổi rõ rệt từ
Trang 35thay đổi theo thời gian và không gian? (Đại diện
Nắng nóng, mưa nhiều
Trời mát mẽ
ra hoa
Qủa chín
Lá khô vàng và rơi rụng
Tây sang Đông, Bắc xuống Nam
IV/ Củng cố bài học:
- Đới ôn hòa nằm ở vị trí nào? Có mấy kiểu môi trường? Khí hậu có nét gì nổi bậc?
V/ Dặn Dò:
- Về nhà làm bài tập bản đồ
- Sưu tầm tranh hoạt động sản xuất ở môi trường đới
e) Chuẩn bị bài mới
- Trình bày được đặc điểm của ngành kinh tế nông nghiệp ở đới ôn hoà ?
-Trình bày nền NN đới ôn hoà đã tạo ra được 1 khối lượng lớn nông sản và hàng hoá cóchất lượng cao đáp ứng cho tiêu dùng, cho CN chế biến và cho xuất khẩu, khắc phụcnhững bất lợi về thời tiết, KH gây ra cho CN?
-So sánh 2 hình thức tổ chức SX NN chính theo hộ gia đình và trang trại ở đới ôn hoà ?
Trang 36Ngày soạn: 5-10-2014
Ngµy d¹y: 9-10-2014
tiÕt 15 - bµi 14: HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ
A/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S cần
1 Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được đặc điểm của ngành kinh tế nông nghiệp ở đới ôn hoà
- Biết được nền NN đới ôn hoà đã tạo ra được 1 khối lượng lớn nông sản và hàng hoá
có chất lượng cao đáp ứng cho tiêu dùng, cho CN chế biến và cho xuất khẩu, khắcphục những bất lợi về thời tiết, KH gây ra cho CN
- Biết 2 hình thức tổ chức SX NN chính theo hộ gia đình và trang trại ở đới ôn hoà
2 Kỹ năng, thái độ:
- Củng cố bài học kĩ năng phân tích thông tin từ ảnh ĐL
- Rèn luyện tư duy tổng hợp ĐL - Có ý thức bảo vệ môi trường
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- BĐ NN của Hoa Kỳ, các hình 14.1 14.5 trong SGK
C/ Tiến trình tổ chức bài mới:
I Kiểm tra bài cũ:
- Xác định vị trí của đới ôn hòa? Nêu đặc điểm khí hậu và sự phân hóa môi trường của đới
ôn hòa?
II Giới thiệu bài mới:
Khí hâụ đới ôn hoà thay đổi thất thường nhưng nền nông nghiệp của đới ôn hòa rất phát triển Nguyên nhân do đâu các em sẽ tìm hiểu trong tiết học hôm nay
GM1: Nền nông nghiệp tiên tiến
- Cho HS đọc SGK đoạn từ “ tổ chức sản xuất …
dịch vụ NN “và trả lời câu hỏi
(HSTB)? Ở đới ôn hoà có những hình thức tổ
chức sx NN phổ biến nào?
(HSKG)? Giữa các hình thức này có những đặc
điểm gì khác nhau
và giống nhau? (# quy mô; giống nhau: trình độ sản
xuất tiên tiến và sử dụng nhiều dịch vụ nông
nghiệp)
- Cho HS quan sát hình 14.1 , 14.2
Hình 14.1 canh tác theo kiểu hộ gia đình với
những mảnh ruộng lớn nhỏ khác nhau
Hình 14.2 cho thấy cảnh trang trại ở Hoa Kỳ
mỗi gia đình thâm canh trên mảnh đất rộng cho
HS thấy được trình độ cơ giới hoá NN ở các trang
trại thường cao hơn ở các hộ gia đình cả về trồng
1 Nền nông nghiệp tiên tiến :
- Trình độ kĩ thuật tiên tiến, tổ chức theo kiểu công nghiệp
- sản xuất chuyên môn hóa với quy
mô lớn
Trang 37trọt lẫn chăn nuôi
- Y/c thảo luận theo bàn
(HSKG)? + Tại sao để phát triển NN ở đới ôn hoà
con người phải khắc phục khó khăn do thời tiết,
KH gây ra? (biến đổi thất thường, ít mưa, mùa
đông lạnh, có đợt nóng đợt lạnh đột ngột)
(HSTB)? + Nêu 1 số biện pháp khắc phục những
khó khăn đó?
KP do thời tiết: do sương muối, mưa đá, khí
nóng, lạnh: dùng tấm ni long phủ lên các luống rau,
hệ thống tưới phun sương tự động, trồng cây chắn
gió
KH mùa đông lạnh trồng cây trông nhà kính…
- Cho HS quan sát hình 14 3 , 14.4 và 14.5
(HSKG)? + Để tạo ra nông sản lớn, có chất
lượng cao và phụ hợp với thị trường các nông hộ đã
dùng biên pháp gì? (Tuyển chọn giống cây trồng,
vật nuôi, áp dụng công nghiệp hoá vào nông nghiệp
Từ đây liên hệ thực tế ở VN để thấy nền NN
nước ta đang từng bước phát triển
GM2: Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu
- Cho HS đọc SGK đoạn từ “Ở vùng cận nhiệt đới
Gió mùa … và chăn nuôi hươu ở Bắc Cực”.
- Y/c thảo luận nhóm
Sản phẩm nông nghiệp
chủ yếu (Trồng và nuôi)
(1: ôn đới hải dương, 2: ôn đới lục địa, 3: Địa
Trung Hải, 4: cận nhiệt đới gió mùa, 5: hoang mạc
ôn đới, 6: Các vùng vĩ độ cao)
- Đại diện trìh bày, nhận xét, bổ sung
- Nhận xét , chốt ý chi bảng
2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu
- Các môi trường khác nhau các sảnphẩm nông nghiệp cũng khác nhau
- Sản phẩm nông nghiệp rất đa dạng
và phong phú
IV/ Củng cố bài học:
Cho HS so sánh với đới nóng
1)Khó khăn
2)Biện pháp khắc phục
3)Sản phẩm nông nghiệp chủ yếu
1)Khó khăn 2)Biện pháp khắc phục 3)Sản phẩm nông nghiệp chủ yếu
Trang 38V/ Dặn Dò:
- Về nhà làm bài tập
- Chuẩn bị bài mới: Sưu tầm tranh hoạt động công nghiệp ở đới ôn hòa
e) Chuẩn bị bài mới
- Trình bày được đặc điểm ngành công nghiệp ở đới ôn hòa?
- Phân biệt các cảnh quan CN, khu CN, TTCN, vùng CN.?
Trang 39-Ngày soạn: 26/9/2012 Ngµy d¹y:
tiÕt 16 - bµi 15: HOẠT ĐỘNG CÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ
A/ Mục tiêu bài dạy: Sau bài học H/S cần nắm
1 Kiến thức:
- Hiểu và trình bày được đặc điểm ngành công nghiệp ở đới ôn hòa
- Biết và phân biệt các cảnh quan CN, khu CN, TTCN, vùng CN
2 Kỹ năng, thái độ:
- Quan sát tranh ảnh và nhận xét hoạt động công nghiệp - Giáo dục bảo vệ môi trường
B/ Phương tiện dạy học cần thiết:
- Bản đồ công nghiệp thế giới
- Tranh ảnh các cảnh quan công nghiệp, bến cảng ở đới ôn hòa
C/ Tiến trình tổ chức bài mới:
I Kiểm tra bài cũ:
- Nông nghiệp ở đới ôn hòa có những khó khăn nào? Họ đã khắc phục những khó khănbằng cách nào?
- Ở đới ôn hòa thực hiện những biện pháp nào để nền nông nghiệp trở nên tiên tiến? Nêu vài sản phẩm nông nghiệp chủ yếu?
II Giới thiệu bài mới:
Ở đới ôn hoà có nền nông nghiệp tiên tiến nhờ vào những biện pháp tích cực và khắc phục những khó khăn Vậy nền công nghiệp ở đới ôn hoà như thế nào?cơ cấu ra sao? … Đó
lá nội dung các em cần tìm hiểu trong tiết học hôm nay
GM1: Nền công nghiệp có cơ cấu đa dạng
+ Đới ôn hòa có những ngành công nghiệp
nào? (CN khai thác và CN chế biến)
+ Ngành CN khai thác là ngành như thế nào?
Ngành CN này phát triển ở những nơi nào?
- Treo Bản đồ thế giới chỉ những vùng có
nhiều tài nguyên thiên nhiên: U-ran ; Xi-bia…
+ Ngành CN chế biến là ngành như thế nào?
(CN có vai trò biến đổi các nguyên liệu, nhiên
liệu thành các sản phẩm cung cấp cho thị
trường)
- Y/c thảo luận theo bàn
+ Vì sao lại nói ngành CN chế biến ở đới ôn
hoà hết sức đa dạng?
- Đại diện trình bày, nhận xét, bổ sung (có
nhiều ngành sản xuất từ các ngành truyền
1 Nền công nghiệp có cơ cấu đa dạng
- Đời ôn hoà có 2 ngành CN chính : CN khai thác và CN chế biến
a) Đặc điểm:
- Đa dạng có nhiều ngành sản xuất khác nhau từ sản xuất ra nguyên vật liệu (luyện kim, lọc dầu…) đến các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày và các loại máy móc đơn giản đến tinh vi, tự động hoá
b) Vai trò:
- ¾ sản phẩm công nghiệp của thế giới là
do đới ôn hòa cung cấp
- Các nước CN hàng đầu là Hoa kỳ, NhậtBản , Đức, LBN
Trang 40thống (luyện kim, cơ khí…) đến các ngành có
hàm lượng trí tuệ cao (điện tử, viễn thông,
+ Kể tên 1 số nước có nền CN phát triển?
- Treo bản đồ thế giới chỉ các nước có nền CN
phát triển
GM2: Cảnh quan công nghiệp
- Y/c hs đọc thuật ngữ cảnh quan CN hoá
- Y/c thảo luận theo 4 nhóm
+ Nêu cảnh quan CN ở đới ôn hoà được biểu
hiện như thế nào?
+ HS quan sát hình 15.3 để phân biệt thế nào
là TT CN, thế nào là Vùng CN
+ HS quan sát hình 15.1, 15.2 Cho biết trong
2 khu CN này, khu nào có khả năng gây ô
nhiễm MT nhiều hơn, vì sao?
- Đại diện trình bày, nhận xét bổ sung
- Nhận xét, kết luận: CN là thế mạnh , là niềm
tự hào của các Quốc Gia ở đới ôn hoà nhưng
khó khăn là chất thải CN gây ô nhiễm MT
- Liên hệ CN việt Nam
2 Cảnh quan công nghiệp:
- Cảnh quan công nghệp phổ biến khắpmọi nơi đây cũng là nơi tập trung nhiềunguồn gay ô nhiễm môi trường
- Cần xây dựng vùng công nghiệp kiểumới để giảm bớt ô nhiễm môi trường
IV/ Củng cố bài học:
- Cho HS làm bài tập 3 SGK /Trang 52 (tàu neo đậu cảng sửa chửa để xuất nhập khẩu hàng Dân cư xa hướng gió ,hướng chảy của sông Tránh khí thải, chất thải công nghiệp, dầu tàu
Khu CN + kho hàng + đường sông giảm chi phí giao thông)