Ngữ văn 6 ( Tuần 9 chuẩn)

- Khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, tức là kể theo ngôi thứ ba, ngời kể có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật.. * Vì sao trong các

Ngày soạn:6/10/2011 Ngày giảng: 6A: /10/2011

6B: /10/2011

6C: /10/2011

Tiết 33 Tập làm văn.

NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

1 MỤC TIÊU BÀI DẠY: Giúp học sinh:

a Kiến thức

- Nắm được đặc điểm và ý nghĩa của ngôi kể trong văn tự sự (ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba).

b Kĩ năng

- Biết lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong tự sự.

- Sơ bộ phân biệt được tính chất khác nhau của ngôi kể thứ ba và ngôi kể thứ nhất

c Thái độ:

- Học sinh có ý thức khi làm bài văn sử dụng ngôi kể cho phù hợp

2 CHUẨN BỊ:

a Giáo viên: Nghiên cứu kĩ nội dung SGK, SGV soạn giáo án.

b Học sinh: Học bài, chuẩn bị bài ở nhà theo yêu cầu của giáo viên

3 TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

a Kiểm tra bài cũ: (3 phút)

- Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh.

b Dạy bài mới:

* Giới thiệu bài: (1phút)

Các em đã được học và đọc nhiều văn bản tự sự, có những văn bản người kể chuyện xưng tôi, nhưng có những văn bản người kể chuyện lại giấu mình Đó chính là dụng ý của người kể (chọn ngôi kể cho câu chuyện của mình) liên quan đến sắc thái biểu hiện của bài văn Vậy ngôi kể là gì? Ngôi kể liên quan đến lời kể như thế nào? Ta tìm hiểu bài học ngày hôm nay.

- Đọc hai đoạn văn trong sách giáo khoa

(T.88)

- Bằng những kiến thức đã học ở cấp tiểu

học hãy trả lời các câu hỏi sau:

* Đoạn văn 1 được kể theo ngôi nào?

dựa vào dấu hiệu nào để nhận ra điều

đó?

* b) Đoạn 2 được kể theo ngôi nào? Làm

sao nhận ra điều đó?

* Người xưng tôi trong đoạn văn 2 là

nhân vật (Dế Mèn) hay là tác giả (Tô

Hoài)?

- Đoạn văn 1 được kể theo ngôi thứ ba

- Dấu hiệu nhận biết: Người kể giấu mình, không biết ai kể, nhưng người kể có mặt khắp nơi, kể như ngời ta kể

- Đoạn văn 2 được kể theo ngôi thứ nhất

- Người xưng tôi trong đoạn văn 2 là nhân vật Dế Mèn không phải là tác giả (Tô Hoài)

- Trong hai ngôi kể trên, ngôi kể thứ ba cho

I Ngôi kể và vai trò của

ngôi kể trong văn tự sự (23

phút)

1 Ví dụ:

* d) Trong hai ngôi kể trên ngôi kể nào

có thể kể tự do, không bị hạn chế, còn

ngôi kể nào chỉ được kể những gì mình

biết và trải qua?

* Hãy thử đổi ngôi kể trong đoạn văn 2

thành ngôi kể thứ 3, thay tôi bằng Dế

Mèn Lúc đó em sẽ có một đoạn văn như

thế nào?

* Có thể đổi ngôi kể thứ ba trong đoạn 1

thành ngôi kể thứ nhất, xưng tôi được

không? Vì sao?

 Trong đoạn văn này nếu đổi ngôi kể

thì phải cấu tạo lại hầu như cả đoạn văn,

phá vỡ cách kể ban đầu và nội dung

chuyện cũng phải thêm bớt mới phù hợp

với cách kể mới

* Tìm một số văn bản được kể theo ngôi

thứ ba?

* Qua phân tích, tìm hiểu ví dụ, theo em,

ngôi kể là gì?

* Cho biết đặc điểm và vai trò của ngôi

kể thứ ba và thứ nhất?

- Khái quát và chốt nội dung bài học

- Để củng cố thêm cho nội dung bài học,

chúng ta cùng luyện tập

YC học sinh đọc bài tập 1, hướng dẫn

các em thảo luận heo nhóm

phép người kể được tự do hơn Ngôi kể thứ nhất “tôi” chỉ được kể những gì “tôi” biết

mà thôi

- Nếu thay đổi ngôi kể trong đoạn văn 2

thành ngôi kể thứ 3, thay tôi bằng Dế Mèn,

đoạn văn không thay đổi nhiều, chỉ làm cho ngời kể giấu mình

- Khó có thể đổi ngôi kể thứ ba trong đoạn

1 thành ngôi kể thứ nhất, xưng tôi được, vì khó tìm được một người có thể có mặt ở nhiều nơi như vậy

- Ví dụ: + Con Rồng, cháu Tiên

+ Thánh Gióng

+ Cây Bút thần,

- Trình bày

- Đọc Ghi nhớ (SGK,T.89).

- Thảo luận nhóm (2 nhóm - 3 phút), giải

bài tập 1, 2 (T.89).

 Trình bày kết quả thảo luận nhóm (có

2 Nhận xét:

- Ngôi kể là vị trí giao tiếp

mà người kể sử dụng để kể chuyện

- Khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể

tự giấu mình đi, tức là kể theo ngôi thứ ba, ngời kể có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn

ra với nhân vật

- Khi tự xưng là “tôi” kể theo ngôi thứ nhất, người kể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra cảm tưởng, ý nghĩ của mình

- Để kể chuyện cho linh hoạt, thú vị, người kể có thể lựa chọn ngôi kể thích hợp

- Người kể xưng tôi trong tác phẩm không nhất thiết là chính tác giả

* Ghi nhớ.

(SGK,T.89)

II Luyện tập.

(15 phút) 1 Bài

tập 1:

(SGK,T.89)

YC học sinh trả lời BT 2 theo kết quả

của nhóm thảo luận

* Truyện Cây bút thần được kể theo ngôi

nào? Vì sao như vậy?

- Nhận xét, bổ sung

* Vì sao trong các truyện cổ tích, truyền

thuyết người ta hay kể chuyện theo ngôi

thứ ba mà không kể theo ngôi thứ nhất?

* Khi viết thư, em sử dụng ngôi kể nào?

nhận xét bổ sung):

Thay đổi ngôi kể thứ nhất thành ngôi

kể thứ ba (tôi = Dế Mèn hoặc nó Ta thấy:

- Các hành động cụ thể của công việc đào hang được kể như khách quan; từ bên ngoài nhìn vào để kể

- Những ý nghĩ (như rồi cũng lo xa như các

cụ già ) mang tính phỏng đoán không chắc

chắn

- Để ở ngôi thứ nhất thì những việc được kể

thật hơn Bởi chỉ có tôi mới am hiểu tường

tận việc mình làm và tại sao làm như vậy

- Thay từ Thanh = tôi, ta thấy cái nhìn,

hành động của mèo, suy nghĩ của Thanh đều xuất phát từ cái nhìn của Thanh

- Trong nguyên văn, ta thấy đây là cái kể nhìn từ bên ngoài Sự vật trở nên khách quan và ta thấy mối quan hệ giữa mèo và nhân vật Thanh trở nên thật dịu dàng

- Suy nghĩ cá nhân  Trình bày

Trong các truyện cổ tích, truyền thuyết người ta hay kể chuyện theo ngôi thứ ba mà không kể theo ngôi thứ nhất vì người kể là tập thể nhân dân sáng tác truyền từ đời này sang đời khác Ngôi thứ ba đảm bảo cho tính bền vững của các sự kiện, lược bỏ những cảm giác riêng lẻ cá nhân - một yếu

tố khó tồn tại trong truyện dân gian

TL

Thay đổi ngôi kể thứ nhất

thành ngôi kể thứ ba (tôi = Dế

Mèn hoặc nó Ta thấy:

- Đoạn văn mang tính khách quan hơn

- Để ở ngôi thứ nhất thì những việc được kể nghe thật hơn

2 Bài tập 2

(SGK,T.89)

- Thay từ Thanh = tôi, ta thấy

cái nhìn, hành động của mèo, suy nghĩ của Thanh đều xuất phát từ cái nhìn của Thanh

3 Bài tập 3:

(SGK,T.90)

- Truyện Cây bút thần được

kể theo ngôi thứ ba Vì như vậy mới có thể kể tự do thoải mái, không hạn định thời gian địa điểm và nới rộng được các quan hệ giữa Mã Lương với các sự kiện

4 Bài tập 4:

(SGK,T.90)

Trong các truyện cổ tích, truyền thuyết người ta hay kể chuyện theo ngôi thứ ba vì kể theo ngôi thứ ba đảm bảo cho tính bền vững của các sự kiện, lược bỏ những cảm giác riêng

lẻ cá nhân - một yếu tố khó tồn tại trong truyện dân gian

5 Bài tập 5:

(SGK,T.90)

Khi viết thư thường sử dụng

ngôi kể thứ nhất (xưng tôi,

mình, con, ).

c Củng cố- Luyện tập: ( 2 phút)

Gv hệ thống lại bài

d Hướng dẫn học bài ở nhà (2 phút).

- Về nhà ôn kĩ bài, học thuộc nội dung ghi nhớ trong sách giáo khoa (T.89).

- Làm bài tập 6 (SGK,T.90)

- Đọc và chuẩn cho tiết sau: Hướng dẫn đọc thêm Ông lão đánh cá và con cá vàng Tóm tắt các sự việc chính trong truyện; trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa, đọc kĩ

phần chú thích (SGK,T.95, 96); Tìm tài liệu, tham khảo thêm những thông tin cơ bản

nhất về tác giả Pu-skin - Nhà thơ vĩ đại của nền thơ ca Nga (có thể tìm, mượn tài liệu tham khảo tại thư viện tỉnh)

=======================

Ngày soạn:30/9/2011 Ngày giảng: 6A: /10/2011

6B: /10/2011

6C: /10/2011

Tiết 34 Hướng dẫn đọc thêm.

Văn bản:

ÔNG LÃO ĐÁNH CÁ VÀ CON CÁ VÀNG

(Truyện cổ tích của A Pu-skin))

1 MỤC TIÊU BÀI DẠY:

a Kiến thức

- Hiểu được nội dung ý nghĩa của truyện cổ tích Ông lão đánh cá và con cá vàng

- Nắm được một số biện pháp chủ đạo và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, đặc sắc của truyện.

b Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng đọc và kể chuyện diễn cảm.

c Thái độ:

- Biết ơn những người nhân hậu, giúp đỡ mình, ghét thói tham lam bội bạc.

2 CHUẨN BỊ:

a Giáo viên: Nghiên cứu kĩ nội dung SGK, SGV - soạn giáo án.

b Học sinh: Học bài và chuẩn bị bài theo yêu cầu của giáo viên, trả lời các câu

hỏi trong sách giáo khoa

3 TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

a Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

* Câu hỏi:

Kể tóm tắt truyện Cây bút thần và cho biết ý nghĩa của truyện?

* Đáp án - Biểu điểm:

- Học sinh kể theo yêu cầu (5 điểm)

- Ý nghĩa của truyện: Thể hiện quan niệm của nhân dân về công lí xã hội, về mục đích của tài năng nghệ thuật, đồng thời thể hiện ước mơ về những khả năng kỳ diệu của

con người (5 điểm)

* Giới thiệu bài: (1phút)

Triết lí dân gian “Tham thì thâm” không phải chỉ được thể hiện trong truyện cổ

tích Việt Nam Đó là một triết lí, một quy luật của nhân loại Truyện Ông lão đánh cá và

con cá vàng của Pu-skin - nhà thơ Nga vĩ đại cho ta thấy lòng tham vô độ của người đời như thế nào và hậu quả của nó ra sao? Mời các em cùng tìm hiểu câu chuyện này qua 2 tiết đọc thêm có hướng dẫn.

II Dạy bài mới:

* Qua việc tìm hiểu và chuẩn bị bài ở nhà,

em hãy trình bày những nét chính về tác

giả Pu-skin?

Nhận xét và bổ sung thêm những thông

tin cơ bản về tác giả:

- Pu-skin (1799 - 1837) là một nhà thơ

Nga vĩ đại, người đặt nền móng cho nền

thơ cac Nga

- Pu-skin viét thơ và viết cả truyện Những

truyện nổi tiếng được dịch sang tiếng Việt

như Người con gái viên đại úy,

Đubrốpxki, Con đầm pich.

- Nhà thơ còn viết nhiều truyện thơ, nổi

tiếng nhất là tiểu thuyết bằng thơ

Epghênhi Ônhêghin, và một loạt các

truyện thơ khác như “Ông lão đánh cá và

con cá vàng”, “Truyện cổ tích về con gà

trống vàng”

* Em biết gì về tác phẩm Ông lão đánh

cá và con cá Vàng?

- Hướng dẫn đọc: Đọc to, rõ ràng, có kịch

tính; phân biệt rõ các tình huống truyện,

lời của các nhân vật: Mụ vợ, Ông lão, cá

Vàng (Thể hiện rõ sự tăng tiến của

những tình huống cốt truyện)

- Đọc mẫu một đoạn

Gọi HS đọc tiếp

- Nhận xét uốn nắn cách đọc

* Văn bản gồm những sự việc chính nào?

- Đọc chú thích * (SGK T.95).

- Trình bày theo sự chuẩn bị

- Truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng

được kể bằng 205 câu thơ trên cơ sở truyện dân gian Nga Đức Truyện do Vũ Đình Liên và Lê Trí Viễn dịch qua bản tiếng Pháp

- Nối nhau đọc  hết truyện

- Văn bản gồm những sự việc chính sau:

1 Có hai vợ chồng ông lão đánh cá nghèo

2 Một lần, ông lão bắt được con cá vàng,

cá xin tha và hứa sẽ đền ơn

3 Mụ vợ biết được, bắt ông lão đòi cá

I Đọc và tìm hiểu chung

(15 phút)

1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

- Pu-skin (1799 - 1837) là một nhà thơ Nga vĩ đại, người đặt nền móng cho nền thơ cac Nga

- Truyện Ông lão đánh cá và

con cá vàng được kể bằng

205 câu thơ trên cơ sở truyện dân gian Nga Đức

2 Đọc và kể tóm tắt

* Căn cứ vào những sự việc chính, hãy kể

lại câu chuyện Ông lão đánh cá và con cá

vàng ?( kể theo tranh)

- Nhận xét, uốn nắn cách kể

* Giải thích từ khó trong phần chú thích:

Sinh phúc, nhất phẩm phu nhân, lóc cốc,

nữ hàng, trận lôi đình, cơn thịnh nộ

* Văn bản chia làm mấy phần?Nội dung

chính của các phần như thế nào?

* Có mấy nhân vật xuất hiện trong truyện

cổ tích này? Đó là những nhân vật nào?

Nhân vật chính là ai? Vì sao đó là nhân

vật chính?

- Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu câu chuyện

theo từng nhân vật trên

- Truyện kể rằng ông lão đi đánh cá tới lần

thứ ba mới bắt được một con cá vàng biết

nói tiếng người, nó xin được tha và hứa sẽ

trả ơn thật xứng đáng Ông lão đã thả cá

xuống biển và không đòi hỏi gì

- Nêu câu hỏi để học sinh thảo luận (2

nhóm - 5 phút) và viết ra giấy kết quả thảo

luận  lên trình bày trên bảng

* Ông lão đem câu chuyện cá vàng và nhà

kể cho mụ vợ nghe, mụ vợ đã đòi hỏi

những gì? Mỗi lần đòi hỏi thái độ của mụ

đối với chồng như thế nào? Hành động

của ông lão ra sao? Biển có thái độ gì?

Thái độ của cá vàng như thế nào?

- Hướng dẫn HS lập bảng và điền những

nội dung tương ứng theo mỗi lần đòi hỏi

của mụ vợ:

* Tác giả đã sử dụng những biện pháp

nghệ thuật gì?

* Qua biện pháp nghệ thuật đó, em có

nhận xét gì về những đòi hỏi của mụ vợ?

* Em có nhận xét gì về cách đối sử của

mụ đối với cá vàng và với chồng?

vàng đền ơn: Một cái máng mới, một ngôi nhà đẹp, thành nhất phẩm phu nhân, nữ hoàng

4 Đến khi mụ vợ đòi thành Long Vương bắt cá vàng hầu hạ, mụ liền trở về với thân phận cũ bên cái máng lợn sứt mẻ

- Kể theo yêu cầu (có nhận xét, bổ sung)

- Giải thích theo nội dung SGK (T.95,96)

3 phần:

+ Phần 1: Từ đầu->Trên bờ biển

+ Phần 2: Tiếp->

+ Phần 3: Còn lại

- 4 nhân vật: Mụ vợ, ông lão, cá vàng, biển cả

- Mụ vợ là nhân vật chính Vì Mụ vợ là nhân vật được kể nhiều nhất, bộc lộ tư tưởng chính của truyện, đó là vấn đề lòng tham và sự bội bạc

- Trình bày kết quả (có nhận xét, bổ sung)

- Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật tăng tiến (từ thấp đến cao)

- Những đòi hỏi của mụ vợ ngày càng tăng, từ thấp đến cao, từ nhỏ đến lớn, từ của cải vật chất đến địa vị, từ địa vị có thật

3 Chú thích.

4 Bố cục:

II Phân tích văn bản (17

phút)

1 Nhân vật mụ vợ ông lão

đánh cá:

* Sau đòi hỏi lần thứ 5, mụ vợ lại quay trở

về với thân phận ban đầu - Nghèo bên túp

lều nát và cái máng lợn xứt mẻ Em có

suuy nghĩ gì về chi tiết này?

* Ở nhân vật mụ vợ, lòng tham càng tăng

thì tình nghĩa càng giảm Theo em, qua

nhân vật này, nhân dân muốn thể hiện

thái độ gì đối với lòng tham và sự bội

bạc?

* Qua những đòi hỏi và những thái độ

trên, em thấy mụ vợ đã thể hiện bản chất

gì?

* Nhân vật mụ vợ trong truyện cổ tích này

gợi cho em cảm xúc gì? Vì sao?

- Nhận xét, đánh giá

đến địa vị tưởng tượng

 Mụ đã lợi dụng lòng tốt của cá vàng để đòi hỏi vô lối, trắng trợn những gì mụ muốn

- Với chồng: Chua ngoa, thô tục, kẻ cả, đày đoạ chồng, tác oai tác quái, mất hết tính người Cùng với mỗi lần đòi hỏi là một lần thay đổi cách đối xử với chồng, ngày càng tồi tệ hơn

- Với cá vàng: Mụ thật là tệ bạc Cá vàng giúp mụ rất nhiều lần, làm thay đổi cuộc đời mụ, thế mà mụ lại bắt cá vàng phải đáp ứng vô điều kiện cả những ý thích quái gở của mụ

- Đây là sự trả giá xứng đáng, thể hiện triết

lí dân gian: Tham thì thâm.

- Phê phán, lên án lòng tham và sự bội bạc

- Khuyên răn mọi người: Hãy coi chừng lòng tham vì lòng tham có thể biến con người thành bạc ác, nhất định sẽ bị trừng phạt

- Mụ vợ đã thể hiện đầy đủ bản chất tham lam vô độ, bội bạc và bất nghĩa

- Ghét, kinh, ghê tởm, bất bình

Mụ vợ - Một kẻ tham lam

vô độ, bội bạc và bất nghĩa,

c Củng cố-Luyện tập: (3 phút)

GV hệ thống bài, yêu cầu học sinh kể lại diễn cảm câu chuyện.

d Hướng dẫn học bài ở nhà (1 phút).

- Tập kể diễn cảm câu chuyện, phân tích lại nhân vật mụ vợ, nắm chắc nội dung bài học.

- Đọc và chuẩn bị tiếp phàn còn lại (Nhân vật ông lão và biển cả), tiết sau tìm hiểu tiếp.

=======================================

Ngày soạn:30/9/2011 Ngày giảng: 6A: /10/2011

6B: /10/2011

6C: /10/2011

Tiết 35 Hướng dẫn đọc thêm:

Văn bản:

ÔNG LÃO ĐÁNH CÁ VÀ CON CÁ VÀNG (tiếp theo)

(Truyện cổ của A Pu-skin)

1 MỤC TIÊU BÀI DẠY:

a Kiến thức

- Hiểu được nội dung ý nghĩa của truyện cổ tích Ông lão đánh cá và con cá vàng

- Nắm được một số biện pháp chủ đạo và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, đặc sắc của truyện.

b Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng đọc và kể chuyện diễn cảm.

c Thái độ:

- Biết ơn những người nhân hậu, giúp đỡ mình, ghét thói tham lam bội bạc.

2 CHUẨN BỊ:

a Giáo viên: Nghiên cứu kĩ nội dung SGK, SGV - soạn giáo án.

b Học sinh: Học bài và chuẩn bị bài theo yêu cầu của giáo viên, trả lời các câu

hỏi trong sách giáo khoa

3 TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

a Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

* Câu hỏi:

Kể tóm tắt truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng ? Trong truyện, mụ vợ

ông lão được miêu tả là người như thế nào?

* Đáp án - biểu điểm:

(5 điểm) - Học sinh kể rheo yêu cầu, đảm bảo những sự việc chính sau:

1 Có hai vợ chồng ông lão đánh cá nghèo.

2 Một lần, ông lão bắt được con cá vàng, cá xin tha và hứa sẽ đền ơn.

3 Mụ vợ biết được, bắt ông lão đòi cá vàng đền ơn: Một cái máng mới, một ngôi nhà đẹp, thành nhất phẩm phu nhân, nữ hoàng

4 Đến khi mụ vợ đòi thành Long Vương bắt cá vàng hầu hạ, mụ liền trở về với thân phận cũ bên cái máng lợn sứt mẻ.

(5 điểm) - Trong truyện, mụ vợ ông lão được miêu tả là một kẻ tham lam vô độ, bội bạc và bất nghĩa

b Dạy bài mới:

* Giới thiệu bài: (1phút)

Trong tiết học trước, chúng ta đã phần thấy được ý nghĩa triết lý dân gian Tham

thì thâm qua việc phân tích hính ảnh mụ vợ ông lão đánh cá Tiết học này chúng ta cùng

tìmm hiểu tiếp ý nghĩa câu chuyện qua việc phân tích, tìm hiểu những chi tiết còn lại của câu chuyện.

- Ghi các đề mục đã tìm hiểu lên bảng

(2 phút)

- Đọc (phân vai) toàn bộ văn bản (7

phút)

- Nhận xét cách đọc

* Trong truyện cổ tích này, đối lập với

nhân vật mụ vợ là những nhan vật nào?

- Ông lão, cá vàng, biển cả

- Đọc lại phần đầu câu chuyện, từ đầu

đến “ta cũng chẳng cần gì”.

* Phần đầu câu chuyện kể về sự việc gì?

- Kể việc ông lão đánh cá kéo lưới đến

lần thứ ba mới bắt được con cá vàng, cá

cầu xin được tha và hứa sẽ đền ơn Ông

lão đã thả cá xuống biển mà không đòi

hỏi gì

* Qua sự việc trên, em thấy ông lão là

người như thế nào?

- Ông lão là một người thật thà, tốt bụng

không tham lam

 Ông là một con người thật thà, tốt

bụng, vô tư đến thành thiện, không hề

đòi hỏi một chút gì cho dù ông rất

nghèo, ông nói với cá: “Ta không cần gì

cả, ta cũng chẳng cần gì”.

* Trước những đòi hỏi của mụ vợ, ông

đã làm gì? Tại sao ông lại làm như vậy?

- phát hiện chi tiết  trình bày

- Dùng bảng đã kê các sự việc ở tiết

trước để giảng:

 Ông đã phục tùng những yêu cầu của

vợ một cách vô điều kiện Mụ đòi điều

gì ông cũng thực hiện ngay Duy có một

lần ông định can ngăn khi mụ vợ đòi làm

Nữ hoàng: “- Mụ nói gì vậy? Mụ có lẫn

không? mụ đi chẳng biết đường đi, nói

chẳng biết đường nói mà đòi làm Nữ

hoàng? Thiên hạ họ biết, họ sẽ cười

cho” Nhưng kết quả là ông bị ăn một

cái tát vì đã dám cãi một bà nhất phẩm

phu nhân Sự can ngăn của ông qua

muộn khi mụ vợ đã có quyền lực chức

tước Bởi vậy mà trước điều phi lí hơn

- Ghi các đề mục đã tìm hiểu lên bảng (2

phút)

- Đọc (phân vai) toàn bộ văn bản (7 phút)

- Nhận xét cách đọc

* Trong truyện cổ tích này, đối lập với nhân vật mụ vợ là những nhan vật nào?

- Ông lão, cá vàng, biển cả

- Đọc lại phần đầu câu chuyện, từ đầu đến

“ta cũng chẳng cần gì”.

* Phần đầu câu chuyện kể về sự việc gì?

- Kể việc ông lão đánh cá kéo lưới đến lần thứ ba mới bắt được con cá vàng, cá cầu xin được tha và hứa sẽ đền ơn Ông lão đã thả

cá xuống biển mà không đòi hỏi gì

* Qua sự việc trên, em thấy ông lão là người như thế nào?

- Ông lão là một người thật thà, tốt bụng không tham lam

 Ông là một con người thật thà, tốt bụng,

vô tư đến thành thiện, không hề đòi hỏi một chút gì cho dù ông rất nghèo, ông nói với cá:

“Ta không cần gì cả, ta cũng chẳng cần gì”.

* Trước những đòi hỏi của mụ vợ, ông đã làm gì? Tại sao ông lại làm như vậy?

- phát hiện chi tiết  trình bày

- Dùng bảng đã kê các sự việc ở tiết trước để giảng:

 Ông đã phục tùng những yêu cầu của vợ một cách vô điều kiện Mụ đòi điều gì ông cũng thực hiện ngay Duy có một lần ông định can ngăn khi mụ vợ đòi làm Nữ hoàng:

“- Mụ nói gì vậy? Mụ có lẫn không? mụ đi chẳng biết đường đi, nói chẳng biết đường nói mà đòi làm Nữ hoàng? Thiên hạ họ biết,

họ sẽ cười cho” Nhưng kết quả là ông bị ăn

một cái tát vì đã dám cãi một bà nhất phẩm phu nhân Sự can ngăn của ông qua muộn khi mụ vợ đã có quyền lực chức tước Bởi vậy mà trước điều phi lí hơn cả việc làm Nữ hoàng - làm Long Vương - ông lão đã không dám cãi lời mụ Ông đã phải đi xin ơn huệ cho mụ vợ, bị mắng, bị đánh, bị phạt quét chuồng ngựa, bị doạ chém Ông bị đẩy vào

I Đọc và tìm hiểu chung

II Phân tích văn bản

1 Nhân vật mụ vợ ông lão đánh cá.

2 Nhân vật Ông lão, cá vàng, biển cả: (20 phút)

* Ông lão đánh cá:

Một người thật thà, tốt

cả việc làm Nữ hoàng - làm Long

Vương - ông lão đã không dám cãi lời

mụ Ông đã phải đi xin ơn huệ cho mụ

vợ, bị mắng, bị đánh, bị phạt quét

chuồng ngựa, bị doạ chém Ông bị đẩy

vào hoàn cảnh tiến thoái lưỡng nan

(không đi thì vợ chửi mắng, đi thì thất

hứa với cá vàng)

- Trong truyện cổ tích này, ông lão

không phải là nhân vật chính mà là nhân

vật phụ mang tính chức năng: Nhân vật

ông lão đóng vai chức năng là công cụ

để mụ vợ bộc lộ hết thói tham lam, bội

bạc của mụ Mặc dù thế, nhân vật này

vẫn thuộc về người tốt , thuộc về cái

thiện trong truyện cổ tích

* Em có suy nghĩ gì về ông lão đánh cá?

* Phần đầu câu chuyện, khi bị ông lão

bắt được, cá vàng van xin ông lão được

thả về với biển Em có suy nghĩ gì về chi

tiết này?

- Đây là một chi tiết kì lạ, thể hiện khát

vọng tự do

* Nhân vật cá vàng trong truyện có chức

năng đền ơn Vậy mấy lần cá vàng đền

ơn? Là những lần nào?

- 4 lần cá vàng đền ơn: Đền cái máng

mới, đền nhà đẹp, nhất phẩm phu nhân,

Nữ hoàng

* Theo em, cá vàng đền ơn cho ai, ông

lão hay mụ vợ? Vì sao?

- Bề ngoài : Đền ơn cho mụ vợ; bên

trong: Đền ơn cho ông lão - người đã

giúp mình

- Vì: Ông lão là người tốt bụng, thật thà,

đơn độc, bị áp bức

* Vì sao lần cuối, khi mụ vợ ông lão đòi

làm Long Vương, cá vàng không còn

đền ơn nữa?

- Vì mụ vợ không chỉ ham giàu sang mà

còn ham quyền lực; vì không thể thoả

mãn ý muốn của kẻ ham quyền lực

* Vậy theo em, nhân vật cá vàng tượng

trưng cho điều gì?

- Tượng trưng cho lòng tốt, lòng biết ơn

* Em có nhận xét gì về phẩm chất của

các vàng?

- Quan sát bảng về thái độ của biển

* Em có nhận xét gì về cách miêu tả thái

độ của biển trước những đòi hỏi của mụ

vợ?

- Sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân

hoàn cảnh tiến thoái lưỡng nan (không đi thì

vợ chửi mắng, đi thì thất hứa với cá vàng)

- Trong truyện cổ tích này, ông lão không phải là nhân vật chính mà là nhân vật phụ mang tính chức năng: Nhân vật ông lão đóng vai chức năng là công cụ để mụ vợ bộc

lộ hết thói tham lam, bội bạc của mụ Mặc

dù thế, nhân vật này vẫn thuộc về người tốt , thuộc về cái thiện trong truyện cổ tích

* Em có suy nghĩ gì về ông lão đánh cá?

* Phần đầu câu chuyện, khi bị ông lão bắt được, cá vàng van xin ông lão được thả về với biển Em có suy nghĩ gì về chi tiết này?

- Đây là một chi tiết kì lạ, thể hiện khát vọng

tự do

* Nhân vật cá vàng trong truyện có chức năng đền ơn Vậy mấy lần cá vàng đền ơn?

Là những lần nào?

- 4 lần cá vàng đền ơn: Đền cái máng mới, đền nhà đẹp, nhất phẩm phu nhân, Nữ hoàng

* Theo em, cá vàng đền ơn cho ai, ông lão hay mụ vợ? Vì sao?

- Bề ngoài : Đền ơn cho mụ vợ; bên trong:

Đền ơn cho ông lão - người đã giúp mình

- Vì: Ông lão là người tốt bụng, thật thà, đơn độc, bị áp bức

* Vì sao lần cuối, khi mụ vợ ông lão đòi làm Long Vương, cá vàng không còn đền ơn nữa?

- Vì mụ vợ không chỉ ham giàu sang mà còn ham quyền lực; vì không thể thoả mãn ý muốn của kẻ ham quyền lực

* Vậy theo em, nhân vật cá vàng tượng trưng cho điều gì?

- Tượng trưng cho lòng tốt, lòng biết ơn

* Em có nhận xét gì về phẩm chất của các vàng?

- Quan sát bảng về thái độ của biển

* Em có nhận xét gì về cách miêu tả thái độ của biển trước những đòi hỏi của mụ vợ?

- Sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hoá, lặp, tăng tiến để thể hiện cơn thịnh nộ của biển trước lòng tham và sự bội bạc của mụ vợ

* Qua đó em thấy thái độ của biển như thế nào?

- Phản ứng ngày càng tăng

* Theo em, trong truyện, thái độ của biển thay đổi như vậy có ý nghĩa gì?

- Thái độ của biển tượng trưng cho thái độ rành rẽ của nhân dân trước lòng tham giàu

bụng, đáng thương

* Cá vàng:

Nhân vật có tình có nghĩa, nhớ ơn người đã giúp

đỡ mình

* Biển cả:

Biển Phản ứng mạnh mẽ trước thói xấu của mụ vợ

III Tổng kết ghi nhớ (3

phút)

- Ông lão đánh cá và con cá vàng là truyện cổ tích dân gian do A pu-skin kể lại Truyện sử dụng nhiều biện pháp nghệ thuật tiêu biểu của truyện cổ tích như: sự lặp lại tăng tiến của các tình huống cốt truyện, sự đối lập giữa các nhân vật, sự xuất hiện của các yếu tổ tưởng tượng, hoang đường

- Truyện ca ngợi lòng biết ơn đối với những người nhân hậu