Bài soạn Ngữ văn 6- tuần 9

Tiết 32: ngôi kể và lời kể trong văn tự sựI/ Mục tiêu cần đạt: - Giúp HS đợc đặc điểm và ý nghĩa của ngôi kể trong văn tự sự ngôi thứ nhất và ngôi trhứ ba - Biết lựa chọn và thây đổi n

Tiết 32: ngôi kể và lời kể trong văn tự sự

I/ Mục tiêu cần đạt:

- Giúp HS đợc đặc điểm và ý nghĩa của ngôi kể trong văn tự sự (ngôi thứ nhất và ngôi trhứ ba)

- Biết lựa chọn và thây đổi ngôi kể cho thích hợp trong văn bản tự sự

- Sơ bộ phân biệt đợc tính cách khác nhau của ngôi thứ nhất và ngôi thứ 3

II/ Chuẩn bị:

Thầy: Soạn bài

Trò: Đọc các đoạn văn SGK

III/ Nội dung:

A ổn định tổ chức lớp:

B Kiểm tra bài cũ:

C Bài mới:

Gọiu HS đọc đoạn 1

? Đoạn này đợc kể theo ngôi nào? Dựa

vào dấu hiệu nào để nhận ra điều đó

HS đọc đoạn 2

? Đoạn này đợc kể theo ngôi nào

? Ngời xng tôi ở đây là nhân vật hay

tác giả

? Trong 2 ngôi kể trên ngôi kể nào có

thể kể tự do còn ngôi kể nào chỉ đợc kể

những gì mà mình biết

? Có tjể đổi ngôi kể thứ 3 ( đoạn 1 )

thành ngôi kể tứ nhất xng tôi đợc

không

I Ngôi kể và vai rò của ngôi kể trong văn tự sự

- Kể theo ngôi thứ 3 : Dấu hiệu ngời kể giấy mình không iết ai kể nhng ngời kể

có mặt khăng nối

- Kể heo gôi 1 : Ngời kể xng tôi

- Là nhân vật dế mèn

- Ngôi thứ ba cho phépd ngời kể đợc tự

do hơn

- ngôi kể thứ nhấ chỉ đợc kể những gì

mà mình biết

- Khó vì rất khó tìm một ngôi có thể có mặt ở mọi nơi nh vậy

GV tóm tắt cho HS đọc ghi nhớ.

GV cho HS làm

+ Ghi nhớ : SGK

II Luyện tập : BT1 : Thay tôi bằng Dế Mèn ta có đoạn văn kể theo ngôi thứ ba có sắc thái khách quan

BT2 : Thay tôi vào các từ thanh chàng, ngôi kể tôi tô đậm thêm sắc thái tình cảm của đoạn văn

D Củng cố :

HS đọc ghi nhớ SGK

E Hớng dẫn :

Học kỹbài, làm bài tập còn lại

Tiết 34 : Ông lão đánh cá và con cá vàng

( Truyện cổ tích của A Pu - skin)

I/ Mục tiêu cần đạt :

Giúp học sinh :

- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa của truyện cổ tích : Ông lão đánh cá và con cá vàng - Nắm đợc biện pháp nghệ thuật chủ đạo và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu đặc sắc trong truyện

II/ Chuẩn bị :

* GV: - Nghiên cứu soạn bài, tranh ảnh có liên quan đến bài giảng

* Học sinh : Đọc bài, soạn bài

III/ Tiến trình lên lớp :

1/ ổn định tổ chức

2/ Kiểm tra bài cũ

? Nêu các chi tiết chính của truyện “ Cây bút thần”

3/ Bài mới

Ông lão đánh cá và con cá vàng là một

truyện cổ tích dân gian Nga, “ Mặt trời

của thi ca Nga” Viết lại = 205 câu thơ

tiếng Nga đợc Lê Trí Viễn, Vũ Đình

Liên địch qua văn bản tiếng Pháp Truyện

vừa giữ đợc nét chất phác ding dị với

những biện pháp nghệ thuật rất quen

thuộc của truyện cổ tích dân gian, vừa

điêu luyện tinh tế trong sự miêu tả và tổ

chức truyện

? GVđọc mẫu, nêu yêu cầu đọc, gọi học

sinh đọc và nhận xét

? Những chi tiết ấy ứng với đoạn văn nào

Đoạn 1 : Từ đầu -> chẩng cần già

Đoạn 2: Tiếp -> làm theo ý muốn

của mụ

Đoạn 3 : Còn lại

? Dựa vào các chi tiết trên em hãy kể thật

ngắn gọn câu truyện này

? Truyện có mấy nhân vật, nhân vật nào

là nhân vật chính, vì sao?

?Truyện đợc kể theo ngôi thứ mấy, cách

kể về thời gian ra sao

- Ngôi thứ 3, thời gian “ ngày xa”

? Em có nhận xét gì về lời văn dẫn dắt

giới thiệu nhân vật : Giản dị , nhẹ nhàng,

đa ngời đọc chú ý tìm hiểu nội dung câu

truyện

I/ Đọc kể

- Yêu cầu đọc : Vốn là truyện thơ, đợc dịch qua bản tiếng Pháp, bản thân bản dịch có hơng vị thơ vì vậy cần đọc để thởng thức cái hay của bản dịch

- ông lão đánh cá bắt đợc cá vàng

- Mụ vợ đòi trả ơn khi ông lão thả cá vàng

- Sự trả giá của lòng tham vô độ của

mụ vợ ông lão

- ông lão đánh cá, kéo lới lần thứ 3 bắt

đợc con cá vàng và thả xuống biển, ông không đòi hỏi gì cả

- Nghe ông lão kể lại, mụ vợ lập tức đòi trả ơn

+ Đòi máng mới : biển gợn sóng

êm ả

+ Đòi ngôi nhà : Biển xanh nổi sóng

+ Đòi làm nhất phẩm phu nhân : Biển nổi sóng giữ dội

+ Đòi làm nữ hoàng : Biển nổi sóng mù mịt

+ Đòi làm Long Vơng : biển giông tố

? Mở đầu câu truyện, cảnh sống của hai

vợ chồng ông lão đợc giới thiệu nh thế

nào?

- Nghèo khó, đơn giản, tạm bợ, họ

sống = nghề Chân chính : Thả lới kéo

sợi

? Ngày lại ngày trôi qua ông lão vẫn thả

lới kiếm sống, 1 hôm ông bắt gặp điều

gì?

? Khi bắt đợc cá vàng ông lão làm gì?

- Thả về biển

? Về nhà ông đem truyện kể cho vợ nghe,

mụ vợ có thái độ ra sao?

? Mụ có đòi hỏi gi? cá vàng có đáp ứng

không?

? Biển xanh có biến đổi gì

? Khi đã có máng lợn, mụ vợ lại đòi gì?

mụ đối xử với chồng nh thế nào

? Biển nh thế nào?

? Vẫn cha thoả mãn , mụ đòi tiếp thứ gì?

thái độ của mụ đối với chồng nh thế nào?

? Biển có thay đổi gì?

? Đợc làm bà nhất phẩm phu nhân mụ

còn đòi hỏi gì nữa? mụ đối xử với chồng

của mụ nh thế nào

? Cá vàng có đáp ứng sự đòi hỏi đó

không? biển lúc này nh thế nào?

? Cuối cùng mụ đòi gì? thái độ nh thế

nào so với lần trớc

? Việc đòi hỏi của mụ có thực tế không

và cá vàng có đáp ứng nữa hay không?

- Bốn lần yêu cầu cá vàng đều đáp ứng, đến lần cuối cùng cá vàng không trả ơn và cớp đi tất cả

II/ Tìm hiểu truyện

1 Mụ vợ với lòng tham và sự phản bội

- Nổi giận mắng chồng

- Đồ ngốc : 1 cái máng lợn : biển gợn sóng êm ả

- Quát to hơn : đồ ngu 1 ngôi nhà rộng

- Biển xanh nổi sóng

- Mắng nh tát nớc vào mặt : đồ ngu ngốc, sao ngốc thế, đòi làm nhất phẩm phu nhân-> biển xanh nổi sóng dữ dội

- Mắng một thôi, bắt quét dọn chuống ngựa, giận dữ đòi làm nữ Hoàng -> biển nổi sóng mù mịt

- Nổi cơn thịnh nộ : đòi làm Long

V-? Em có nhận xét gì về mức độ yêu cầu

của mụ vợ qua các0 lần đòi hỏi

- Sự đòi hỏi ngày 1 tăng lên từ vật nhỏ ->

vật lớn : lânf 1 & 2 đòi hỏi về vật chất,

lần 3 : đòi hỏi về của cải và danh vọng,

lần 4 đòi hỏi của cải, danh vọng quyền

lực, lần 5 : đòi hỏi 1 địa vị đầy quyền uy

nhng không có thật và một quyền phép vô

hạn

? Nhận xét của em về thái độ của mụ vợ

đối với chống qua các lần đòi hỏi

? Giải thích về sự thay đổi của biển qua

các làn đòi hỏi của mụ vợ

- Lần đầu tiên : Biển gợn sóng êm

ả, đòi hỏi hợp lí các lần sau biển phản

ứng -> đòi hỏi quá mức vô lí

? Nói về sự phản ứng của biển cả nhằm

mục đích gì?

- Biển không những là thiên nhiên

mà biển còn tham gia vào diễn biến của

truyện Biển dờng nh là thái độ, sự phản

ứng của ngời dân, của cả đất trời trớc sự

thay đòi hỏi, thái độ của mụ vợ

?Qua truyện em hiểu nhân vật mụ vợ là

nhân vật nh thế nào

ơng ngự trên mặt biển, bắt cá vàng hầu hạ -> một cơn giông tố kinh khủng kéo

đến, mặt biển nổi sóng ầm ầm

- Thái độ : Thô lỗ, dữ dằn, bội bạc, tham lam quá độ Ông lão không chỉ là chống mà còn llà ân nhân Nhờ ông mà mục vợ có tất cả; nhng khi đã thoả mãn

đợc đòi hỏi bao nhiêu thì mụ vợ c xử với ông càng tệ bạc bấy nhiêu Cách c

xử giống nh một mụ chủ cay nghiệt nhất với một nô lệ, chỉ đợc phép nghe lệnh và tuân lệnh

-> Ngời tham lam hách dịch, vong ân lòng tham lớn lên cùng với sự vô ơn tăng mãi thành sự phản bội

4/ Củng cố : Hệ thống bài giảng.

5/ Hớng dẫn về nhà :Đọc và học tiếp bài.

Tiết 35 : Ông lão đánh cá và con cá vàng (t2)

(Truyện cổ tích của A Pu -skin)

I/ Mục tiêu cần đạt :

- Nh tiết 1

II/ Chuẩn bị :

* GV: - Soạn bài

- Tranh ảnh có liên quan đến bài học

* HS : - Học thuộc tác phẩm

III/ Tiến trình lên lớp

1/ ổn định tổ chức :

2/ Kiểm tra bài cũ

? Tóm tắt ngắn gọn truyện ông lão đánh cá và con cá vàng

3/ Bài mới

? Khi đánh đợc cá vàng ông thả nó về

biển Em có nhận xét gì về việc làm của

ông

- Tốt bụng, hiền lành

? Không chỉ thả cá ra mà ông còn dành

cho nó những lời nói nh thế nào? ông có

đòi hỏi gì không?

? Trớc những mệnh lệnh của mụ vợ, ông

đã c xử nh thế nào?

- ông làm theo sự đòi hỏi của mụ

vợ mà không đòi hỏi gì cả Dờng nh cơng

vị của một ngời chồng đối với ông đã bị

tớc bỏ

? Trớc những lần đòi hỏi của mụ vợ ông

làm gì?

? Trong 5 lần đòi hỏi của mụ vợ, có lần

nào ông can ngăn vợ không? vì sao ông

I/ Đọc, kể II/ Tìm hiểu truyện

1 Mụ vợ với lòng tham và sự phản bội

2 Ông lão đánh cá - ngời hiền lành nhu nhợc

- Đánh đợc cá vàng - thả về biển

- Ban cho nó những lời cầu chúc tốt

đẹp và sự vô t ở mức thánh thiện

- Phục tùng vô điều kiện

- Ông lão chỉ biết vâng lời, đòi gì ông thực hiện ngay

lại can ngăn.

- Khi mụ vợ đòi làm nữ hoàng ->

ông nhận thấy không hợp lý vì mụ vợ

của ông chỉ là một mụ nông dân quèn

? ông đã dùng lời lẽ ra sao để can ngăn

? Lời can ngăn của ông có tavs dụng gì

không? kết quả ra sao

- ăn 1 cái tát vì đã dám cãi 1 bà

nhất phẩm phu nhân -> lời khuyên can vô

hiệu quả

? Là chồng nhng ông còn phải chịu

những việc làm khổ nhục nào nữa?

? Em có nhận xét gì về nhân vật ông lão

trong truyện

? Sự nhu nhợc đã dẫn đến hậu quả nh

thế nào

- Tiếp Tay cho cái ac, cho quyền

lực của mụ vợ & cứ thé mụ gây ra những

Tai hoạ cho ông lã Ông quên mất cá

vàng là của ông, nó đền ơn ông chức

không đền ơn mụ vợ Ông không ớc lấy 1

điều để thay đổi tình thế -> nhân vật cần

phải phê phán chứ không đơn thuần là

nhân vật đệm làm nổi bật sự tham lam

của mụ vợ

? Truyện đợc kết thúc nh thế nào? có ý

nghĩa gì?

- Ông lão : chẳng mất gì cả mà chỉ

nh vừa chải qua cơn ác mộng Ông đã trở

lại cuộc sống bình yên ấy

- Mụ vợ : cá vàng đã lấy đi tất cả

thậm chí nhiều hơn thế nữa Mở đầu

truyện mụ vợ sống trong cảnh nghèo khó,

cha hề nếm trải sung sớng , giàu sang,

- “ Mụ nói gì vậy sẽ cời cho”

Bị đánh, bị phạt quét chuòngngựa, doạ chém

-> hiền lành, tốt bụng nhng nhu nhợc hết sức

Học sinh thảo luận

sau khi mục đã đợc sống qua sự tột đỉnh

giàu sang danh vọng lại phải trở về cảnh

nghèo khó ban đầu, rõ ràng là khổ hơn

lúc đầu rất nhiều Đó là sự trừng phạt

đích đáng

? tác giả : Dân gian khéo léo đa ra hình

t-ợng cá vàng để trừng trị kẻ tham lam bội

bạc, theo em cá vàng trừng trị mụ vợ tội

tham lam hay bội bạc

? Cá vàng còn tợng trng cho cái gì

- Sự biết ơn, tấm lòng vàng của ND

đối với nhngx ngời nhân hậu đã cứu giúp

ngời khi gặp hoạn nạn, khó khăn, đại

diện cho lòng tốt, cái thiện

? Thông qua nội dung câu truyện giúp em

hiểu gì về ý nghĩa( Truyện ca ngợi điều

gì , phê phán điều gì?)

? N êu những nét đặc sắc về nghệ thuật

- Cá vàng trừng trị mụ vợ vì cả 2 tội + Lòng tham quá lớn làm cho mụ mờ Mắt, hết lơng tri, không còn khả năng nhận biết phải trái

+ ở con ngời lòng tham ít hay nhiều không phải là xa lạ , đây là một căn nguyên dẫn con ngời đến nhiểu Tai hoạ

3

ý nghĩa :

- ca ngợi những con ngời tốt bụng, hiền lành nhân hậu

- Phê phán những kẻ có lòng tham, sự bội bạc Đây là bài học đích đáng cho những kẻ có t tởng bội bạc, lòng tham lam vô độ

III/ Tổng kết:

1- Nghệ thuật:

- Tăng - tiến

- Đối lập

- Yếu tố tởng tợng, hoang đờng

2- Nội dung :

- Ca ngợi những con ngời tốt vụng, nhân hậu, hiền lành

- Phê phán những kẻ tham lam, bội bạc

4/ Củng cố : Hệ thống bài giảng

5/ HDVN : Học bài cũ, đọc bài mới.

Tiết 36 : Thứ tự kể trong văn tự sự

I/ Mục tiêu cần đạt

- Giúp học sinh thấy đợc trong văn tự sự có thể kể xuôi, kể ngợ tuỳ theo

nhu cầu thể hiện

- Tự nhận thấy sự khác biệt của cách kể xuôi và kể ngợc, biết đợc muốn

kể ngợc phải có điểu kiện

- Luyện tập kể theo hình thức nhớ lại

II/ Chuẩn bị

- GV: Nghiên cứu soạn bài

- HS : Đọc bài, soạn bài

III/ Tiến trình lên lớp

1/ ổn định tổ chức

2/ Kiểm tra bài cũ.

? Ngôi kể là gì? có mấy ngôi kể ? khi nào ta biết đợc ngôi kể thứ I và thứ

III

3/ Bài mới

* Ngôi kể trong văn tự sự là một kiểu văn

bản mà ngời viết có thể lựa chọn những

cách thức biểu đạt thích hợp để đạt hiệu

quả giao tiếp tốt nhất Cách kể ngợc gắn

liền với hồi tởng thờng dùng để kể những

kỷ niệm khó quên, tạo cảm giác Chân

thành, giàu sức truyền cảm

? Trong truyện ông lão đánh cá và con cá

vàng có mấy sự việc? là những sự việc

nào? hãy liệt kê các sự việc theo thứ tự của

truyện

I/ Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự

1) Truyện “ ông lão đánh cá và con cá vàng”

- Giới thiệu ông lão đánh cá

- Ông lã bắt đợc cá vàng và thả cá

? Nhìn vào thứ tự các sự việc, em cho biết

thứ tự ấy có ý nghĩa gì?

? Theo em nếu đảo lộn thức tự trong các sự

việc trên thì ý nghĩa của truyện có nổi bật

không? không

? Đọc bài văn và cho biết ở bài văn này,

thứ tự các sự việc nh thế nào?

? Thứ tự kể bắt đầu từ sự việc xấu rồi ngợc

lên kể nguyên nhân Cách kể này làm nổi

bật ý nghĩa trong một bài học

- Thứ tự thực tế của sự việc trong bài

văn kể sự việc hiện tại xảy ra kể trớc, sau

đó mới bổ sung các sự việc đã xảy ra trớc

đó-> cách kể ngợc

? Học sinh đọc phần ghi nhớ

- Kể theo thứ tự tự nhiên có tầm

quan trong không thể xem thờng Ngay

trong hồi tởng ngời ta vẫn kể theo thứ tự tự

nhiên, kể theo cách này có tác dụng tạo

nên sự hấp dẫn Tăng cờng kịch tính nh

truyện “ ông lão đánh cá và con cá vàng”

vàng, nhận lời hứa của cá vàng

- 5 lần ra biển và kết quả mỗi lần

-> đó là thứ tự gia tăng của lòng tham ngày càng táo tợn của mụ vợ ông lão, cuối cùng bị trả giá Thứ tự ở đây có ý nghĩa tố cáo và phê phán : Lúc đầu cá vàng trả nghĩa ông lão là có lý nhng mụ

vợ đòi hỏi quá nhiều -> sự lợi dụng, lạm dụng cuối cùng bị trả giá

2) Bài văn phụ -Ngố mồ côi cha mẹ, không có ngời rèn, cặp, trở nên lêu lổng, h hỏng , nị mọi ngời xa lánh

- Ngố tìm cách trêu chọc, đánh lừa mọi ngời, làm họ mất lòng tin

Khi Ngố bị chó dại cắn thật, kêu cứu thì không ai đến cứu

- Ngố bị chó cắn -> phải băng bó, tiêm thuốc trừ bệnh dại

• Ghi nhớ

III/ Luyện tập

Bài tập 1.

? Câu truyện đợc kể theo thứ tự nào

- Kể ngợc theo dòng hồi tởng

? Truyện đợc kể tho ngôi nào?

- Kể theo ngôi thứ I

? Yếu tố hồi tởng đóng vai trò gì

- Cơ sở cho việc kể ngợc

4/ Củng cố : Hệ thống bài giảng

- Thứ tự kể trong văn tự sự

5/ Hớng dẫn về nhà :

- Học bài

- Làm bài tập 2 SGK chuẩn bị viết bài tập làm văn số 2