GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 TUẦN 22 CHUẨN

Dặn dò: 1’ - Đọc kỹ truyện, nắm được những sự việc chính của truyện, kể tóm tắt được truyện - Nắm được nội dung nghệ thuật của truyện - Chuẩn bị bài: Luyện nói về quan sát tưởng tượng, s

Trang 1

Tuần: 22

Tiết:79

Ngày soạn: …/ … / …

Lớp 6A1 Tiết(TKB): … Ngày dạy: … / … / …

Văn bản: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Tình cảm của người em đối với người anh

- Những nét đặc sắc nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kể chuyện

- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khô khan, giáo huấn mà tự nhiện, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính

2 Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lí nhân vật

- Đọc- hiểu nd vb truyện hiện đại có kết hợp yếu tố tự sự kết hợp miêu tả tâm lí nhân vật

- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn

3 Thái độ: biết quý trọng tình cảm gia đình, biết sửa chữa khi nhận ra sai lầm.

II CHUẨN BỊ:

1 GV: Soạn giảng, tham khảo tài liệu, bảng phụ

2 HS: Đọc trước câu chuyện và trả lời câu hỏi.

III PHƯƠNG PHÁP:

- Đọc diễn cảm, vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích - bình, nêu và giải quyết vấn đề…

IV HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp: 1’

2 Kiểm tra bài cũ: 5’

Câu hỏi:

1 Cảnh sông nước Cà Mau và chợ Năm Căn hiện lên như thế nào?

2 Còn học tập được gì về nghệ thuật tả cảnh từ bài “sông nước Cà Mau”?

3 Giảng bài mới:

a Giới thiệu bài: 2’

Trong cuộc sống không ai là không mắc phải lỗi lầm nào đó Điều quan trọng là ta sẽ hối lỗi và trưởng thành như thế nào từ những lầm lỗi ấy, để tâm hồn trong trẻo và lắng dịu hơn Câu chuyện về hai anh em bạn Kiều Phương mà chúng ta tìm hiểu hôm nay sẽ là bài học bổ ích, thiết thực và thấm thía

TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cần đạt

15’ Hoạt động 1: Hướng dẫn

tìm hiểu chung

HS đọc phần tiểu dẫn( chú

thích) SGK/33

-Em hãy nêu những hiểu biết

của em về tác giả, tác phẩm?

- Tìm hiểu từ khó

GV hướng dẫn giọng đọc:

phân biệt lời kể, đối thoại,

Tạ Duy Anh sinh năm

1959, quê ở Hà Tây

.“Bức tranh của em gái tôi”

đoạt giải cao nhất trong cuộc thi víêt “ Tương lai vẫy gọi” của báo thiếu niên tiền phong

- HS thực hiện theo HD GV

I Giới thiệu văn bản:

1.Tác giả: Tạ Duy Anh

sinh năm 1959, quê ở Hà Tây

2.Tác phẩm: “Bức tranh

của em gái tôi” đoạt giải cao nhất trong cuộc thi víêt “ Tương lai vẫy gọi” của báo thiếu niên tiền phong

3 Từ khó 4.Đọc – tóm tắt

Trang 2

ngữ điệu các nhân vật

GV đọc một đoạn

HS đọc tiếp

GV: hãy kể tóm tắt văn bản

Bố cục:

GV: có thể chia bố cục như

thế nào?

GV: Ai là nhân vật chính?Ai

là nhân vật trung tâm? vì sao?

GV: Cả hai đều là nhân vật

chính vì mang chủ đề sâu sắc

của truyện: lòng nhân hậu và

thói đố kị, trong đó nhân vật

trung tâm là người anh vì sự

thức tỉnh của người anh là

chủ đề cơ bản của truyện.

Hoạt động 2: Hướng dẫn

đọc tìm hiểu văn bản:

HS: kể tóm tắt khoảng 10 câu

- Chuyện kể về 2 anh em Kiều Phương- Mèo- KP có tài hội hoạ Người anh bực

vì thấy người em hay nghịch bẩn

-Chú Tiến Lê - hoạ sĩ - đã phát hiện và giới thiệu KP tham gia kì thi vẽ quốc tế

-Anh thấy mình bị hắt hủi nên hay gắt gỏng với em

- Người anh lén xem tranh

và thầm cảm phục tài năng của em

-Khi bức tranh “ anh trai tôi” của Kiều Phương đoạt giải tôi cảm thấy ngỡ ngàng, hãnh diện và cả xấu hổ

HS: chia 4 phần

HS: cả hai Người anh, vì truyện không nhằm ca ngợi tài năng ở cô em gái mà chú yếu thức tính người anh vượt lên được hạn chế của mình

5 Bố cục: 4 phần

- Phần 1: Từ đầu…là được giới thiệu về nhân vật người em

- Phần 2: Tiếp theo tài năngNgười em bí mật

vẽ, tài năng được phát hiện - Phần 3: Tiếp theo chọc tức tôiTâm trạng thái độ của người anh

- Phần 4: Còn lạĐi thi đoạt giải, người anh hối hận

II Đọc - hiểu văn bản:

GV: Nhân vật người anh

được miêu tả chủ yếu ở đời

sống tâm trạng theo dõi

truyện, em thấy tâm trạng

người anh diễn biến qua các

thời điểm nào?

-Qua đoạn truyện vừa đọc

Khi thấy mặt em gái hãy bị

HS 5 thời điểm: Khi phát hiện em chế thuốc vẽ; Khi tài năng hội hoạ của em được phát hiện; Khi lén xem những bức tranh; Khi tranh của em đoạt giải; Khi đứng trước bức tranh của

em trong phòng trưng bày

-Gọi em là Mèo khi thấy

1 Nhân vật người anh:

a Khi tài năng của người em chưa được phát hiện:

- Coi thường, gọi em là bé Mèo

Trang 3

bôi bẩn, người anh đã làm gì?

- Thái độ người anh được thể

hiện qua chi tiết nào khi thấy

em hay lục lọi đồ vật?

- Khi biết em tự chế thuốc vẽ,

người anh đã làm gì? Tâm

trạng người anh thế nào?

- Nhận xét gì về thái độ của

người anh đối với em gái

mình?

mặt em bị bôi bẩn -Khó chịu khi thấy em lục lọi đồ vật

-Bí mật theo dõi em gái khi thấy em tự pha chế thuốc vẽ

 Nhìn em bằng con mắt kể

cả, không chú ý, quan tâm

-Khó chịu khi thấy em lục lọi đồ vật

- Ngạc nhiên, bí mật theo dõi những việc làm của

em

 Thái độ tò mò, kể cả của đứa anh trai hơn tuổi, coi việc làm của em là trò trẻ con

- Tìm chi tiết trong truyện thể

hiện tâm trạng người anh khi

em gái có tài năng hội hoạ?

- Theo em đó là tâm trạng gì?

- Từ tâm trang đó, người anh

đối xử với người em như thế

nào? Nhận xét của em về tâm

trang ấy?

- Vì sao người anh không thân

với em nữa?

- Trước tài năng của em gái,

người anh đã hành động như

thế nào? Tâm trạng của người

anh khi đó ra sao?

- Vẻ mặt ngộ nghĩnh của em

gái trước kia nay người anh

thấy thế nào?

- Đó là tâm trạng gì? (Ghen tị)

- Thái độ của người anh như

thế nào khi nghe tin em gái sẽ

tham dự trại thi vẽ quốc tế?

- Trong niềm vui đạt giải nhất

khi em gái lao vào ôm anh,

người anh có hành động gì?

-Thấy em có tài năng hội hoạ, cảm thấy thất vọng, mình bất tài, muốn khóc

 Tự tị, mặc cảm -Không thân với em như trước nữa, chỉ một lỗi nhỏ cũng gắt um lên  Tự ái, xa lánh em

Xem trộm tranh của em gái Thấy tranh đẹp thì thở dài

 Thầm cảm phục em nhưng không công khai, biểu lộ

-Cảm thấy vẻ mặt em ngộ nghĩnh trước kia nay như chọc tức mình

-> Ghen tị -Không vui khi được tin em tham dự trại thi vẽ quốc tế

- Đẩy nhẹ em khi em ôm cổ mình trong niềm vui đạt giải

b Khi tài năng của em gái được phát hiện:

- Buồn thấy mình bất tài

- Lén xem tranh của em

- Gắt gỏng, xét nét với em một cách vô cớ

 Tự ái, mặc cảm, đố kị với tài năng của em gái

4 Củng cố: 3’

- GV hệ thống kiến thức lại cho HS nắm

* Dự kiến tình huống:

- Theo em, tài năng hay tấm lòng của cô em gái có cảm hoá được người anh không?

Chính tấm lòng độ lượng của người em đã cảm hóa được người anh trai của mình

5 Dặn dò: 1’

- Đọc kỹ truyện, nắm được những sự việc chính của truyện, kể tóm tắt được truyện

- Nắm được nội dung nghệ thuật của truyện

- Chuẩn bị bài: Luyện nói về quan sát tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Trang 4

D Rút kinh nghiệm:

***************************************** Tuần: 22 Tiết:80 Ngày soạn: …/ … / … Lớp 6A1 Tiết(TKB): … Ngày dạy: … / … / …

Tập làm văn: QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: 1 Kiến thức: - Nắm được 1 số thao tác cơ bản cần thiết cho việc viết văn miêu tả: Quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét - Thấy được vai trò, tác dụng và mối quan hệ trực tiếp của các thao tác

2 Kĩ năng:

- Quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét khi miêu tả

- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản trên trong đọc và viết văn miêu tả

3 Thái độ: Có ý thức vận dụng các thao tác khi viết văn miêu tả

- Thế nào là văn miêu tả?

- Yêu cầu đối với người víêt văn miêu tả?

Yêu cầu quan trọng đối với người viết văn miêu tả là phải quan sát kĩ để tìm ra những đặc điểm nổi bật của người cảnh…Song bên cạnh năng lực quan sát, người viết văn miêu tả cần phải biết tưởng tượng, so sánh và nhận xét

tìm hiểu phần I

G: treo bảng phụ

Đoạn văn 1

Đoạn văn 2

Đoạn văn 3

HS đọc các đoạn văn trong SGK/27

HS thảo luận , trình bày

I Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả:

1 Ví dụ

Đoạn văn 1 Đoạn văn 2 Đoạn văn 3

Trang 5

GV chia 3 nhóm thảo luận

-Đoạn văn 1 tả cảnh gì? miêu

tả như thế nào? được thể

hiện qua những từ ngữ hình

ảnh nào?

-Đoạn 2 tả cảnh gì? đặc điểm

nổi bật của đối tượng miêu tả

là gì? được thể hiện qua

những từ ngữ, hình ảnh nào?

-Đoạn 3 tả cảnh gì? thể hiện

qua những từ ngữ, hình ảnh

nào?

-Để tả được những đoạn văn

như trên, người viết cần thực

hiện những thao tác nào?

-Tìm những câu văn có sự

liên tưởng, tưởng tượng và so

sánh trong các đoạn văn trên?

các kĩ năng trên có gì đặc

biệt?

-So sánh đoạn văn của Đoàn

Giỏi (mục2) với đoạn văn 2

Tìm những từ ngữ bị lược bỏ,

có ảnh hưởng gì đến đoạn

văn?

GV đặt câu hỏi chốt lại vấn

đề

- Quan sát để làm gì?

-Tưởng tượng, so sánh có tác

dụng gì?

- Đoạn 1: Tả chàng dế choắt gầy gò, ốm yếu, đáng thương; các từ: gầy gò, lêu nghêu, bè bè, nặng nề, ngẩn ngẩn ngơ ngơ

- Đoạn 2: Tả cảnh đẹp, thơ mộng và hùng vĩ của Sông nước Cà mau: Giăng chi chít như màng nhện, trời xanh, nước xanh, rừng xanh, rì rào bất tận, mênh mông, ầm ầm như thác…

- Đoạn 3: Tả cảnh mùa xuân đẹp vui náo nức như ngày hội, chim ríu rít, Cây gạo như tháp đèn khổng lồ, ngàn hoa lửa, ngàn búp nến, nến trong xanh

-Để viết được những đoạn văn trên, người viết cần có năng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét sâu sắc dồi dào, tinh tế

- Như gã nghiện thuốc phiện, như người cởi trần mặc áo ghilê, như mạng nhện, như thác, như người bơi ếch, như dãy trường thành vô tận; như tháp đèn, như ngọn lửa, như nến xanh

- Các hình ảnh so sánh tượng liên tưởng đều đặc sắc vì nó thể hiện đúng, rõ cụ thể về đối tượng, gây bất ngờ thú vị

- Tất cả những từ bị lược bỏ

là những động từ, tính từ những so sánh liên tưởng và tưởng tượng

-> Đoạn văn trở nên chung chung khô khan

- Giúp chọn được những chi tiết nổi bật của đối tượng được miêu tả

- Giúp người đọc hình dung được đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động, hấp

2.Nhận xét.

- Đoạn 1: Tả chàng dế choắt gầy

gò, ốm yếu, đáng thương; các từ: gầy gò, lêu nghêu, bè bè, nặng

nề, ngẩn ngẩn ngơ ngơ

- Đoạn 2: Tả cảnh đẹp, thơ mộng

và hùng vĩ của Sông nước Cà mau: Giăng chi chít như màng nhện, trời xanh, nước xanh, rừng xanh, rì rào bất tận, mênh mông,

ầm ầm như thác…

- Đoạn 3: Tả cảnh mùa xuân đẹp vui náo nức như ngày hội, chim ríu rít, Cây gạo như tháp đèn khổng lồ, ngàn hoa lửa, ngàn búp nến, nến trong xanh

* Để viết được những đoạn văn trên, người viết cần có năng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh

và nhận xét sâu sắc dồi dào, tinh tế

- Các hình ảnh so sánh tưởng tượng, liên tưởng đều đặc sắc vì

nó thể hiện đúng, rõ cụ thể về đối tượng, gây bất ngờ thú vị

- Giúp người đọc hình dung được đối tượng miêu tả một cách

cụ thể, sinh động, hấp dẫn

Trang 6

-Nhận xét giúp chúng ta hiểu

được điều gì?

-Muốn miêu tả được ta phải

làm gì?

dẫn

- Hiểu được tình cảm của người viết

Muốn miêu tả, ta phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh…để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật

*Muốn miêu tả được ta phải làm gì?

Muốn miêu tả, ta phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật

4 Củng cố:

- GV hệ thống kiến thức lại cho HS nắm

* Dự kiến tình huống:

- Quan sát để làm gì?Tưởng tượng, so sánh có tác dụng gì?Nhận xét giúp chúng ta hiểu được điều gì?

- Giúp người đọc hình dung được đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động, hấp dẫn

D Rút kinh nghiệm:

Trang 7

Tuần: 22

Tiết:81

Ngày soạn: …/ … / …

Tập làm văn: QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH

VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ (TT)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Nắm được 1 số thao tác cơ bản cần thiết cho việc viết văn miêu tả: Quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét

- Thấy được vai trò, tác dụng và mối quan hệ trực tiếp của các thao tác

2 Kĩ năng:

- Quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét khi miêu tả

- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản trên trong đọc và viết văn miêu tả

3 Thái độ: Biết cách vận dụng các yếu tố này trong khi viết bài văn miêu tả.

- Muốn miêu tả được ta phải làm gì?

Yêu cầu quan trọng đối với người viết văn miêu tả là phải quan sát kĩ để tìm ra những đặc điểm nổi bật của người cảnh…Song bên cạnh năng lực quan sát, người viết văn miêu tả cần phải biết tưởng tượng, so sánh và nhận xét

10’ HĐ 1: HD ôn lại kiến thức

-Quan sát để làm gì?Tưởng

tượng, so sánh có tác dụng

gì?Nhận xét giúp chúng ta

hiểu được điều gì?

Muốn miêu tả được ta phải

làm gì?

- HS thực hiện theo HD của GV

Muốn miêu tả, ta phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von, so sánh để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật

I Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả:

- Giúp người đọc hình dung được đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động, hấp dẫn

tìm hiểu phần luyện tập

Bài 1/28

Học sinh

-Tìm hình ảnh tiêu biểu của

Bài 1

+Mặt hồ +Cầu Thê Húc

II Luyện tập:

Bài 1 SGK/28.

-Hình ảnh đặc sắc, tiêu biểu: +Mặt hồ

+Cầu Thê Húc

Trang 8

Hồ Gươm.

-Điền từ thích hợp

Bài 2 SGK/29.

Bài 4 SGK/29.

-HS cần quan sát và liên

tưởng một cách hợp lý, đặc

sắc

Bài tập 5: Viết một đoạn văn

miêu tả trong đó nêu lên

được những đặc điểm nổi bật

của đối tượng: Đối tượng

miêu tả tự chọn

+Đền Ngọc Sơn

+tháp Rùa

- Điền từ: (1) gương bầu dục, (1) cong cong, (1) lấp ló, (1)

cổ kính,(1) xanh um

Bài 2

-Những hình ảnh tiêu biểu, đặc sắc:

+Thân hình: rung rinh, màu nâu bóng mỡ

+đầu: to, nổi từng tảng

+Răng: đen, ngoàm ngoạp

+Râu: uốn cong

Mặt trời: Như chiếc mâm lửa, quả cầu lửa

-Bầu trời: Lồng bàn khổng

lồ, nửa quả cầu, Chiếc mâm bạc

-Những hàng cây: Đội quân đứng trang nghiêm;(như) hàng ngàn chiếc ô xanh lớn,

bé đứng bên nhau

-Núi (đồi):(như) chiếc bát đất nung nằm úp xuống, cua kềnh

-Những ngôi nhà

-HS thực hiện trình bày

+Đền Ngọc Sơn

+tháp Rùa

- Điền từ: (1) gương bầu dục, (1) cong cong, (1) lấp ló, (1) cổ kính,(1) xanh um

Bài 2 SGK/29.

- Những hình ảnh tiêu biểu, đặc sắc:

+Thân hình: rung rinh, màu nâu bóng mỡ

+đầu: to, nổi từng tảng

+Răng: đen, ngoàm ngoạp

+Râu: uốn cong Bài 4 SGK/29. -Mặt trời: Như chiếc mâm lửa, quả cầu lửa -Bầu trời: Lồng bàn khổng lồ, nửa quả cầu, Chiếc mâm bạc -Những hàng cây: Đội quân đứng trang nghiêm;(như) hàng ngàn chiếc ô xanh lớn, bé đứng bên nhau -Núi (đồi):(như) chiếc bát đất nung nằm úp xuống, cua kềnh -Những ngôi nhà 4 Củng cố: 3’ - GV hệ thống kiến thức lại cho HS nắm 5 Dặn dò: 1’ - Học thuộc nội dung phần ghi nhớ - Chuẩn bị phần còn lại bài: “Bức tranh của em gái tôi” D Rút kinh nghiệm:

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	124 KB