GIÁO ÁN NGỮ VĂN 6 CHUẨN

_ Hiểu được quan niệm của người Việt cổ về nòi giống dân tộc qua truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên.. _ Nhân vật , sự kiện , cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạ

Tuần : 01 Ngày soạn :

Tiết : 1 Ngày dạy :

CON RỒNG CHÁU TIÊN

(Truyền thuyết)

I M

ục tiêu :

_ Có hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết

_ Hiểu được quan niệm của người Việt cổ về nòi giống dân tộc qua truyền thuyết Con Rồng

cháu Tiên

_ Hiểu được những nét chính về nghệ thuật của truyện

II KIẾN THỨC CHUẨN :

1 Kiến thức :

_ Khái niệm thể loại truyền thuyết

_ Nhân vật , sự kiện , cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạn đầu

_ Bóng dáng lịch sử thời kì dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn học dân gian

trong thời kì dựng nước

2 Kĩ năng :

_ Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết

_ Nhận ra những sự việc chính của truyện

_ Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kì ảo tiêu biểu trong truyện

III HƯỚNG DẪN – THỰC HIỆN :

Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung hoạt động

+ Hoạt động 1 : Khởi động

- ổn định lớp

- Kiểm tra sĩ số

- Giới thiệu sơ lược về chương trình

Ngữ Văn

+ Hoạt động 2: Giới thiệu

bài :

_ Truyện “Con rồng cháu tiên”

là (một truyền thuyết tiêu biểu mở

đầu cho chuỗi truyền thuyết về thời

đại các vua Hùng cũng như truyền

thuyết Việt Nam nói chung) Nội

dung ý nghĩa của truyện “Con rồng

cháu tiên” là gì ? Để thể hiện nội

dung ý nghĩa ấy , truyện đã dùng

những hình thức nghệ thuật độc

đáo nào ? Vì sao nhân dân ta , qua

_ Chú ý lắng nghe

bao đời , rất tự hào và yêu thích

câu chuyện này ? Tiết học sẽ giúp

trả lời những câu hỏi ấy

_ Ghi tên bài lên bảng

+ Hoạt động 3 : Hướng dẫn

HS tìm hiểu chung

- Gọi HS đọc chú thích dấu sao ở

SGK

Hỏi : Em hiểu như thề nào về thể

loại truyền thuyết ?

- Chốt :

+ Hoạt động 4: Hướng dẫn

HS Đọc – hiểu văn bản

(phân tích )

- Hướng dẫn HS đọc

- Đọc mẫu

- Cho HS đọc lại truyện

- HS đọc từ đầu … Long Trang

- Nhận xét HS đọc

- HS đọc tiếp đến lên đường

- Nhận xét HS đọc

- HS đọc phần còn lại

- Nhận xét HS đọc

- Cho HS tìm hiểu các chú thích (1)

(2) (3) (5) (7)

Hỏi : Em hãy tìm chi tiết trong

truyện thể hiện tính chất kì lạ, lớn

lao đẹp đẽ về nguồn gốc và hình

dạng của Lạc Long Quân và Âu

Cơ?

_ Chốt : Lạc Long Quân và và Aâu

Cơ đều là thần Long Quân là nòi

rồng , ở dưới nước , còn thần Long

Nữ Aâu Cơ dòng tiên , ở trên núi ,

Ghi tên bài vào vở

Đọc Dựa vào mục sao trả lời

TT kể về các nhân vật và sự việc có liên quan đến lịch sử thời quá khứ

- Chú ý theo dõi -Đọc

-Đọc -Đọc

- Thảo luận :

- Trình bày ý kiến + Lạc Long Quân và và Aâu

Cơ đều là thần + Lạc Long Quân sức khỏe vô địch , có nhiều phép lạ + Aâu Cơ xinh đẹp

I Tìm hiểu chung :

Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự việc có liên quan đến lịch sử thời quá khứ, thường mang yếu tố tưởng tượng kì ảo.Truyền thuyết thể hiện thái độvà cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật lịch sử được kể _ “Con rồng cháu tiên” thuộc nhóm các tác phẩm truyền thuyết thời đại Vương giai đoạn đầu

II Phân tích :

1 Nội dung:

a- Giải thích , ngợi ca nguồn gốc cao quý của dân tộc qua các chi tiết kể về :

_ Sự xuất thân và hình dáng đặc biệt của + Lạc Long Quân và và Aâu Cơ

thuộc dòng họ Thần Nông – vị thần

chủ từ nghề nông , dạy loài người

trồng trọt và cày cấy Lạc Long

Quân sức khỏe vô địch , có nhiều

phép lạ còn Aâu Cơ xinh đẹp tuyệt

trần …

Hỏi : Việc kết duyên của Lạc Long

Quân và Âu Cơ và chuyện Âu Cơ

sinh nở có gì kì lạ?

- Chốt : … Aâu cơ sinh ra một cái

bọc … như thần sự sinh nở đặc biệt

Hỏi : Lạc Long Quân và Âu Cơ

chia con như thế nào ?

- Chốt : Lạc Long Quân đưa năm

mươi con xuống biển , Aâu Cơ đưa

năm mươi con lên núi Họ chia

nhau cai quản các phương Lạc

Long Quân giúp dân diệt trừ Ngư

Tinh , Hổ Tinh , Mộc Tinh … những

loài yêu quái làm hại dân lành ở

vùng biển , đồng bằng , rừng núi ,

tức những nơi dân ta thuở ấy khai

phá , ổn định cuộc sống Thần còn

dạy dân cách trồng trọt , chăn nuôi

và cách ăn ở

Hỏi : Em hiểu thế nào là chi tiết

tưởng tượng kỳ ảo

- Chốt : - Là chi tiết không có thật,

được tác giả dân gian sáng tạo

nhằm mục đích nhất định Để chỉ

các chi tiết này , có khi người ta

dùng những khái niệm như chi tiết

(hoặc yếu tố ) thần kỳ lạ thường hư

cấu , hoang đường Những chi tiết

này tôn vinh nguồn gốc giống nòi ,

cộng đồng người Việt có cùng

chung cội nguồn là con Rồng , cháu

Tiên

Trong truyền thuyết Con Rồng ,

cháu Tiên các chi tiết tưởng tượng ,

ký ảo có ý nghĩa tô đậm tính chất

kỳ ảo , lớn lao , đẹp đẽ của nhân

vật sự kiện Thần kỳ hóa , linh

thiêng hóa nguồn gốc giống nòi ,

dân tộc , để chúng ta thêm tự hào ,

Thảo luận Trả lời Sinh ra một cái bọc … nở trăm con …

_ Nghiên cứu văn bản _ Thảo luận

_ Trình bày ý kiến

- Thảo luận

- Trình bày ý kiến Không có thật , tác giả dân gian sáng tạo

- Sự sinh nở đặc biệt và quan niệm người Việt có chung một nguồn gốc tổ tiên

b- Ngơi ca công lao của Lạc Long Quân và Âu Cơ

_ Mở mang bờ cõi ( Xuống biển , lên rừng )

_ Giúp dân diệt trừ yêu quái , dạy dân cách trồng trọt , chăn nuôi dạy dân phong tục lễ nghi

2 Nghệ thuật : _ Sử dụng các yếu tưởng tượng kỳ ảo kể về nguồn gốc và hình dạng của Lạc Long Quân và Âu Cơ về việc sinh nở của Aâu cơ

_ Xây dựng hình tượng nhân vật mang dáng dấp thần linh

tin yêu , tôn kính tổ tiên , dân tộc

mình …

Hỏi : Em hãy cho biết ý nghĩa của

văn bản

- Chốt :

_ Cho HS xem tranh

_ Gọi HS đọc ghi nhớ SGK

+ Hoạt động 5 : Hướng dẫn

HS luyện tập

- Gọi HS đọc bài tập 1 SGK

- Cho HS thảo luận nhóm

- Gọi HS trả lời

- Nhận xét – Bổ sung …

Hãy kể diễn cảm truyện Con Rồng

cháu Tiên

+ Hoạt động 6 : Củng cố

Hỏi : Em hãy nêu ý nghĩa của

truyện Con Rồng cháu Tiên

- Nhận xét

+ Hoạt động 7 : Hướng dẫn tự

học

- Đọc kỹ để nhớ một số chi tiết , sự

việc chính trong truyện

- Kể lại truyện

- Liên hệ một câu chuyện có nội

dung giải thích nguồn gốc người

Việt

- Đọc thêm P : 8-9 SGK

- Chuẩn bị bài Bánh chưng , bánh

giầy

- Đọc kỹ truyện

- Vì sao trong các con vua chỉ có

- Thảo luận

- Trình bày ý kiến + Kể về nguồn gốc dân tộc , ca ngợi nguồn gốc , ý nguyện đoàn kết

- Đọc

- Thảo luận nhóm

- Trả lời

- HS: sinh ra

- Kể

- Trả lời

- Lắng nghe

3 Ý nghĩa văn bản : Truyện kể về nguồn gốc dân tộc con Rồng , cháu Tiên , ngợi ca nguồn gốc cao quý của dân tộc và ý nguyện đoàn kết gắn bó của dân tộc ta

II Luyện tập :

1 Truyện giải thích nguồn gốc dân tộc tương tự như truyền thuyết Con Rồng , cháu Tiên :

- Quả bầu mẹ

- Quả trứng nở ra con người … Sự giống nhau ấy khẳng định sự gần gũi về cội nguồn và sự giao lưu văn hóa giữa các tộc người trên đất nước ta

2 Kể diễn cảm truyện + Yêu cầu HS kể

_ Đúng cốt truyện , chi tiết cơ bản

_ Dùng lời văn (nói) của cá nhân để kể

_ Kể diễn cảm truyện Con Rồng cháu Tiên

IV Hướng dẫn tự học : _ Đọc kỹ để nhớ một số chi tiết , sự việc chính trong truyện

_ Kể lại truyện _ Liên hệ một câu chuyện có nội dung giải thích nguồn gốc người Việt

Lang Liêu được thần giúp đỡ

- Vì sao hai thứ bánh của Lang

Liêu được vua cha chọn để tế Trời ,

Đất , Tiên Vương