HỌC KÌ IIKết quả cần đạt: - Hiểu được nội dung ý nghĩa của văn bản “Bài học đường đời đầu tiênđối với Dế Mèn trong bài văn và những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả kể chuyện và cách
Trang 1HỌC KÌ II
Kết quả cần đạt:
- Hiểu được nội dung ý nghĩa của văn bản “Bài học đường đời đầu
tiênđối với Dế Mèn trong bài văn và những nét đặc sắc trong nghệ
thuật miêu tả kể chuyện và cách sử dụng từ ngữ
- Nắm được ý nghĩa và công dụng của phó từ
Ngày soạn : 22/12/2010 Ngày dạy: ………… Lớp :6B
a)Kiến thức: Giúp HS hiểu được ý nghĩa, nội dung của văn bản,
hiểu được vài nét về tác giả, tác phẩm, thấy được vẻ đạp của DM
b) Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng đọc diễn cảm theo từng vai trong
truyện, biết phân tích nghệ thuật miêu tả trong văn bản
c) Thái độ: Giáo dục các em thái độ yêu quí, và có ý thức rèn
luyện thân thể để có thân hình cường tráng như dế Mèn
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của thầy: Đọc , nghiên cứu tài liệu, soạn bài theo hệ thống
Câu hỏi trong SGK cẩn thận, chu đáo
b Chuẩn bị của HS: học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới, trả lời các
câu hỏi trong SGK
3 Tiến trình bài dạy.
a Kiểm tra bài cũ: ( 3p)
GV kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của HS
* Đặt vấn đề (1 phút):Dế Mèn phưu lưu kí là một tác phẩm đặc sắc của
nhà văn Tô Hoài viết về loài vật dành cho các em thếu nhi trong đó nhân vật
Trang 2chính là nhân vật Dế Mèn Dế Mèn có cuộc phưu lưu mở rộng tầm hiểu biết của mình Vật mà đã rút ra cho mình bài học gì tiết này ta cùng tìm hiểu.
b Dạy nội dung bài mới
HĐ của GV
?Cho biết vài nét về tác
giả:?
Tên khai sinh là
Nguyễn Sen – sinh năm
- Đọc,
Ghi bảng
I - Đọc và tìm hiểu chung (17 phút):
1 Tác giả, tác phẩm.
- Tác giả: 1920.
- Tác phẩm:
+ Gồm 10 chương + Đoạn trích thuộc chương I
2 Đọc và kể,
- Đọc,
Trang 3làm nấy đoạn? Nội
dung của từng đoạn?
?Truyện được kể theo
ngôi kể nào Kể bằng
lời kể của ai? Tác dụng
của ngôi kể ấy?
- kể,
H giải thích theo SGK
-Đoạn 1: từ đầu -> thiên
hạ rồi: miêu tả vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn
-Đoạn 2: còn lại: Bài học đường đời
-đầu tiên đối với Dế Mèn
-Truyện được kể theo lời kể của nhân vật Dế Mèn
-Được kể theo ngôi thứ nhất
-Tạo nên sự thân mật, gần gũi gữa người kể và bạn đọc, đồng thời biểu hiện tâm trạng, ý nghĩ của nhân vật đối với
Trang 4?Truyện bao gồm
những nhân vật nào? Ai
là nhân vật chính?
GV:Nhân vật DM trong
truyện là nhân vật như
thế nào tiết này ta cùng
-Truyện có nhiều nhân vật,
- DM là nhân vật chính
-Càng mẫm bóng,-Những cái vuốt ở chân,
-người rung rinh một mầu nâu bống mỡ
-Co cẳng đạp phành phạch trên các ngọn cỏ,-Mỗi khi vũ lên nghe tiếng phành phạch giòn giã
-Lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy
-Đưa hai chân lên vuốt râu
1 Nhân vật Dế Mèn.
Trang 5tả ngoại hình , vừa miêu
tả cử chỉ, hành động để làm nổi bật vẻ đẹp của nhân vật DM đó là một
vẻ đẹp thật là cường tráng, trẻ chung và đầy sức sống
- DM có vẻ đẹp cường tráng, trẻ trung, đầy sức sống.
cường tráng, mẫm bóng, cứng, nhọn hoắt, phanh phách, ngắn hủm hoẳn, dài, giòn giã, nâu bóng, bướng, den nhánh, ngoàm ngoạp, cong, hùng dũng, trịnh trọng, khoan thai
-Những tính từ này dường như không thể thay đổi được
-Vì: nếu thay đi hiệu
quả nghệ thuật sẽ giảm
đi rất nhiều
- DM có vẻ đẹp cường tráng, trẻ trung, đầy sức sống.
Trang 6nên đã coi thường và
đối sử không tốt với bà
con láng giềng.Với việc
khà khịa với xóm giềng,
quát chị cào cào, đá anh
được những điểm chưa
tốt của nhân vật qua
- Quát mấy chi cào cào
- Ngứa chân đá anh gọng vó
-Tính cách: kiêu căng,
tự phụ, xem thường người khác, hung hăng, xốc nổi.
-Tính cách: kiêu căng,
tự phụ, xem thường người khác, hung hăng, xốc nổi.
Trang 7của tuổi trưởng thành
* Luyện tập: ( 3 p)
- Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật DM?
c Củng cố và luyện tập (1p)
Bài học hôm nay cần ghi nhớ mấy nội dung? Đó là nội dung nào?
d - Hướng dẫn học ở nhà (1 phút).
Học nội dung bài cũ
Đọc và chuẩn bị phần còn lại của bài
a)Kiến thức: Giúp HS biết được nội dung của bài học đường đời
đầu tiên, nắm được ý nghĩa của bài học và nghệ thụât đặc sắc của tác giả
b) Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích, cảm thụ nội dung của
văn bản, biết rút ra ý nghĩa của văn bản
c) Thái độ: Giáo dục các em thái độ kiên nhường không nên
kiêu căng coi thường người khác như như dế Mèn
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của thầy: Đọc , nghiên cứu tài liệu, soạn bài theo hệ thống
Câu hỏi trong SGK cẩn thận, chu đáo
Trang 8b Chuẩn bị của HS: học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới, trả lời các
câu hỏi trong SGK
3 Tiến trình bài dạy.
a) Kiểm tra bài cũ: (15 phút)
Câu hỏi: Phân tích vẻ đẹp cường tráng và tính cách của DM?
Đáp án: -DM có vẻ đẹp cường tráng, trẻ trung, đầy sức sống.
-Tính cách kiêu căng, tự phụ, coi thường người khác, hung hăng, xốc nổi
*Đặt vấn đề (1 phút):Tiết trước các em đã tìm hiểu về vẻ đẹp và tính cách
của DM Với tính cách ấy DM đã mắc phải sai lầm gì? từ sai lầm đó DM có rút ra bài học gì cho bản thân mình tiết này ta tìm hiểu tiếp
b Dạy nội dung bài mới:
Đọc lại đoạn 2
?DC được giới thiệu
như thế nào? Tìm chi
tiết miêu tả DC?
?Qua chi tiết này em
thấy DC là con dế như
thế nào?
Nhấn mạnh : Với
thân hình và sức khoẻ
như trên của DC ta thấy
DC hoàn toàn trái
ngược với DM DM to,
- Người gầy gò, dài lêu đêu như gã nghiện thuốc phiện
- Đã thanh niên rồi mà cánh ngắn củn đến giữa lưng
- Càng bè bè, nặng nề
- Râu gì mà cụt chỉ có một mẩu
Trang 9khoẻ, cường tráng bao
nhiêu thì DC gầy còm
ốm yếu bấy nhiêu
Với sự ốm yếu như
vậy đáng lẽ DM phải
thương và hiểu cho
hoàn cảnh của DC vậy
mà DM có thái độ như
thế nào với DC ta tìm
hiểu tiếp
?Tìm chi tiết nói lên
thái độ của DM đối vơi
- Thái độ: nghe chưa nói hết câu đã hếch răng lên sì một hơi rõ dài, với giọng điệu khinh khỉnh… Tôi về mà không chút bận tâm
- Có thái độ trịnh thượng, khinh thường , không giúp đỡ kẻ yếu.
- DM đã trêu chị Cốc
- Dẫn đến cái chết thương tâm của DC
- Có thái độ trịnh thượng, khinh thường , không giúp đỡ kẻ yếu.
Trang 10? Tìm chi tiết nói lên
diễn biến của DM từ
?Bài học đường đời
đầu tiên của DM được
thể hiện qua câu nói
nào?
Nhấn mạnh:
Câu nói này được nói ra
từ miệng một kể ốm
yếu, gầy còm, câu nói
đó đã để lại cho DM bài
- Sau đó chui tọt vào hang yên trí với nơi ẩn nấp kiên cố của mình,
- Khi DC bị chi Cốc
mổ, DM im thin thít, sợ hãi
- Sau khi biết chị Cốc đi rồi mới dám mon men
ra khỏi hang
- Trước cái chết thảm thương của DC DM đã
ân hận về lỗi lầm của mình và thấm thía bài học đầu tiên
- Hung hăng, khoác lác trước kẻ yếu Hèn nhát trước kẻ mạnh.
( HS thảo luận theo bàn trong vòng 1p)
“ Ở đời có thói hung hăng, bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ sớm muộn cũng mang vạ vào mình”
- DM đã gây ra cái chết của DC
- Hung hăng, khoác lác trước kẻ yếu Hèn nhát trước kẻ mạnh.
Trang 11
?Theo em DM có phải
là xấu không? Vì sao?
Liên hệ: Qua câu
chuyện của DM cô
cách viết về loài vật của
nhà văn Tô Hoài?
Nhấn mạnh: Tuy
chuyện có rút ra bài học
như trong truyện ngụ
ngôn nhưng câu chuyện
này lại không bị biến
thành những biểu tượng
thuần tuý nhằm nêu lên
bài học luân lí, đạo đức
như trong truyện ngụ
-DM ôm xác DC đi chôn và đứng lặng giờ lâu bên mộ DC và nghĩ
về bài học đầu tiên
- DM không hẳn là người xấu, kẻ ác
- Sau khi gây ra lỗi lầm
DM đã biết ăn năn vì thế khiến người đọc tin rằng bài học đường đời đầu tiên sẽ giúp cho
DM sống tốt hơn trong chặng đường sắp tới
- Hình ảnh con vật không giống với thực tế( loài vật ở đây biết nói, biết suy nghic, có tình cảm, có diễn biến tâm lí, có quan hệ như người.)
- Tô Hoài miêu tả chúng bằng nghệ thuật tuyệt vời, nhờ sự quan sát tinh tế và hiêủ biết tập tính của chúng
- Là loại truyện đồng thoại
III – Tổng kết (4
phút):
Trang 12- Truyện được viết theo lối đồng thoại
Học nội dung bài cũ
Bài tiếp baì tập 2 trong SGK
Chuẩn bị trước văn bản “ Sông nước Cà Mau”
ưu tầm thêm các tác phẩm của nhà văn Tô Hoài để đọc thêm
a)Kiến thức: Giúp HS hiểu được thế nào là phó từ, biết vận dụng
lấy ví dụ, nắm được các loại phó từ, biết cách vận dụng để làm bài tập
b) Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng nhận diện và phân loại phó từ,
biết đặt câu có phó từ
c) Thái độ: Giáo dục các em thái độ yêu quí trân trọng sự đa
dạng phong phú của TV, có ý thức giữ gìn sự trong sang của TV
Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1.
- Ân hận vì thói ngông cuồng dại dột của mình dẫn đến cái chết của DC
- Tự hứa thay đổi tính nết, tự bỏ thói hung hăng, ngỗ ngược, kiêu ngạo
Trang 13
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của thầy: Đọc , nghiên cứu tài liệu, soạn bài theo hệ thống
Câu hỏi trong SGK cẩn thận, chu đáo
b Chuẩn bị của HS: học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới, trả lời các
câu hỏi trong SGK
3 Tiến trình bài dạy.
a Kiểm tra bài cũ: ( 2p)
GV kiểm tra việc chủân bị bài ở nhà của HS
* Đặt vấn đề (1 phút):Ở học kì I các em đã được học nhiều từ loại thuộc
thực từ, bên cạnh thực từ còn có hư từ( những từ không có khả năng gọi tên
sự vật , hoạt động, tính chất, quan hệ) những từ này thường đi kèm với thực
từ ( thường là DT, ĐT, TT)để bổ sung ý nghĩa cho chúng Vậy phó từ là gì? Tiết này ta sẽ tìm hiểu
b Dạy nội dung bài mới:
b.soi gương được, rất
ưa nhìn, to ra, rất bướng,
-Bổ sung ý nghĩa cho
ĐT và TT
- Đứng trước,
- Đứng sau,
- Phó từ là những từ chuyên đi kèm với ĐT,
TT đeer bổ sung ý nghĩa cho ĐT, TT
I – Phó từ là gì(13p).
1 Ví dụ
2 Bài học.
-Phó từ là những từ chuyên đi kèm với ĐT,
TT để bổ sung ý nghĩa cho ĐT, TT.
Trang 14?Lấy ví dụ minh hoạ?
- Hoa đã làm song bài tập
a chóng lớn lắm,
b đừng trêu vào,
c không trông thấy,
Ý nghĩa. Đứng trước. Đứng sau.
Chỉ quan hệ thời gian,
Chỉ mức độ, chỉ sự tiếp diễn tương tự,
- chỉ sự phủ định,
- chỉ sự cầu khiến.
- Chỉ kết quả và hướng,
- Chỉ khả năng,
đã, đang thật, rất cũng, vẫn không, chưa đừng
lắm
vào, ra được
- Quan hệ TG: đã đang, từng, mới, sắp sẽ…
- Phó từ chỉ mức độ: rất lắm, quá,cực kì, hơi, khí
- PT chỉ sự tiếp diễn tương tự: cũng, đều, vẫn, cứ còn…
- PT chỉ sự phủ định:
không, chưa chẳng, có
* Ghi nhớ: SGK
II – Các loại phó từ (14
phút):
1 Ví dụ.
Trang 15VD: Cô ấy hay cáu lắm.
Gọi HS đọc yêu cầu bài
tập 1
Gọi HS thực hiện yêu
cầu của bài
- PT chỉ tần số: thường, năng, ít, hóm, luôn, luôn luôn, thường thường
- PT từ chỉ tình thái đánh giá: vụt, bỗng, chột, đột nhiên, thình lình, thoắt
- Phó từ gồm 2 laọi
lớn:
+ PT đứng trước ĐT, TT,
+ PT đứng sau ĐT, TT
1 Bài tập 1.
a đã đến ( đã PT chỉ quan hệ thời gian)
- không còn ( không:
chỉ sự phủ định)
- còn: PT chỉ sự tiếp diễn tương tự
- đã cởi bỏ( đã PT chỉ quan hệ thời gian)
- không còn ( không: chỉ sự phủ định)
- còn: PT chỉ sự tiếp diễn tương tự.
- đã cởi bỏ( đã PT chỉ quan hệ thời gian)
- Đều lấm tấm (đều: chỉ
sự tiếp diễn tương tự)
- đương trổ lá, sắp
Trang 16Gọi HS đọc yêu cầu của
bài tập 2
Gọi HS thực hiện yêu
cầu của bài tập
- lại: PT chỉ sự tiếp diễn tương tự
- ra: PT chỉ hướng
2 Bài tập 2:
Một hôm thấy chị Cốc đang kiếm mồi Dế Mèn cất giọng đọc một câu thơ cạnh khoé rồi chui tọt vào hang.Chi Cốc rất bực đi tìm kẻ giám trêu mình Không thấy DM nhưng chị Cốc lại thấy
DC đang loay hoay trước cửa hang Chị Cốc trút cơn giận lên đầu DC
buông toả( đương, sắp
PT chỉ quan hệ thời gian)
- lại: PT chỉ sự tiếp diễn tương tự.
- ra: PT chỉ hướng
2 Bài tập 2:
Một hôm thấy chị Cốc đang kiếm mồi Dế Mèn cất giọng đọc một câu thơ cạnh khoé rồi chui tọt vào hang.Chi Cốc rất bực đi tìm kẻ giám trêu mình Không thấy
DM nhưng chị Cốc lại thấy DC đang loay hoay trước cửa hang Chị Cốc trút cơn giận lên đầu DC.
c Củng cố, luyện tập( 1p)
Bài học hôm nay cần ghi nhớ mấy nội dung? Đó là nội dung nào?
d - Hướng dẫn học ở nhà (1 phút).
Học nội dung bài cũ
Làm tiếp các ý còn lại của bài tập 1 và 3 trong SGK
Chuẩn bị trước bài “So sánh”
Sưu tầm thêm một số đoạn văn có sử dụng phó từ và phân tích
Trang 17TUẦN 21
Kết quả cần đạt:
- HS hiểu được thế nào là miêu tả, biêt vận dụng để làm văn miêu tả
- Hiểu được nội dung và cảm nhận được vẻ đẹp phong phú của sông nước Cà Mau, nắm được nghệ thuật miêu tả của tác giả
- Nắm được thế nào là so sánh, biết vận dụng biện pháp so sánh trong việc tạo lập văn bản tập làm văn
Ngày soạn : 2/1/2011 Ngày dạy: ………… Lớp : 6C
a)Kiến thức: Giúp HS hiểu được những hiếu biét chung về văn
miêu tả Biết nhận diện bài văn, đoạn văn có sử dụng yếu tố miêu tả
b) Kĩ năng: Rèn luyện kĩ biết nhận diện đoạn văn có sử dụng yếu
tố miêu tả Biết vận dụng để làm bài TLV
c) Thái độ: Giáo dục các em thái độ yêu quí, và có ý thức bảo vệ
vể đẹp phong phú của nước ta
2 Chuẩn bị của GV và HS
A Chuẩn bị của thầy: Đọc , nghiên cứu tài liệu, soạn bài theo hệ thống
Câu hỏi trong SGK cẩn thận, chu đáo
b Chuẩn bị của HS: học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới, trả lời các
câu hỏi trong SGK
3 Tiến trình bài dạy.
a Kiểm tra bài cũ: ( 3p)
GV kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của HS
Trang 18
* Đặt vấn đề (1 phút) : Từ đầu năm đến giờ các em tìm hiểu khá kĩ về văn
tự sự Trong khi viết văn tự sự người ta thường kết hợp yếu tố miêu tả Vậy miêu tả là gì? Miêu tả được sử dụng như thế nào tiết này ta cùng tìm hiểu
b Dạy nội dung bài mới:
?Gọi HS đọc các tình
huống trong SGK và
suy nghĩ
Gọi đại diện các nhóm
trả lời kết quả thảo luận
- Nhóm 2: Em phải tả được chiếc áo đó mầu gì? cổ áo có gì đặc biệt?
thân áo ra sao? Trên vị trí nào?
- Nhóm 3: Em phải tả
về hình dáng, cơ bắp, thể lực của người hiệp sĩ
-Giúp người nghe , người đọc hình dung đặc điểm, tính chất của
sự vật, sự việc con người hoạc phong cảnh
để người đọc người nghe hiểu và hình dung được sự vật, sự việc, con người, hoạc phong
I - Thế nào là văn miêutả (24 phút):
1 Ví dụ:
a Bài tập 1( 9p)
Trang 19?Hãy nêu vài tình
?Qua những chi tiết
miêu tả trên em biết
được điều gì về DM và
DC?
?Văn miêu tả có quan
hệ thế nào với người
nói, người viết? Vì sao?
cảnh đó
-Tả một vụ tai nạn giao thông
-đầu to, nổi từng tảng,-răng đen nhánh,
-râu dàivà uốn cong,
-gầy gò, dài lêu đêu,-cánh ngắn,
-càng bè bè,-râu ria có một mẩu
-lúc nào cũng ngẩn ngẩn, ngơ ngơ
-DM khoẻ mạnh, cường
tráng,-DC gầy gò, ốm yếu,
- Có quan hệ mật thiết với người viết
-Vì:Vì người nói, người viết có óc quan sát và
có khả năng miêu tả tốt thì bài văn miâu tả mới hay, mới sống động
b Bài tập 2(9p)
Trang 20?Qua tìm hiểu em hiểu
thế nào là văn miêu tả?
Gọi hS đọc yêu cầu của
bài tập 1
?Đoạn văn trên miêu
tả, tái hiện lại điều gì?
Gọi HS thực hiện yêu
cầu của bài tập
1 Bài tập 1:
Đ1:
-Đặc tả về DM vào đọ tuổi “ thanh niên, cường tráng”
-Đặc điểm nổi bật: to khoẻ, mạnh mẽ
Đ3:
-Miêu tả một vùng bãi ven hồ ngập nước sau mưa
-Đặc điểm nổi bật: một thế giới đông vật sinh động, ồn ào, huyên náo
II.Luyện tập (15’)
1 Bài tập 1:
Đ1:
-Đặc tả về DM vào đọ tuổi “ thanh niên, cường tráng”
-Đặc điểm nổi bật: to khoẻ, mạnh mẽ.
Đ3:
-Miêu tả một vùng bãi ven hồ ngập nước sau mưa.
-Đặc điểm nổi bật: một thế giới đông vật sinh động, ồn ào, huyên
Trang 21?Gọi HS đọc yêu cầu
của bài tập 2.
Gọi HS thực hiện yêu
cầu của bài tập
- Bầu trời luôn âm u, như thấp xuống, ít trăng sao, nhiềù mây, sương
mù, cây cối trơ trọi, khẳng khiu
náo.
2 Bài tập 2:
- Lạnh lẽo, ẩm ướt, gió bấc, mưa phùn, đêm dài, ngày ngắn.
- Bầu trời luôn âm u, như thấp xuống, ít trăng sao, nhiềù mây, sương
mù, cây cối trơ trọi, khẳng khiu.
c Củng cố, luyện tập: (1p)
Bài học hôm nay cần ghi nhớ mấy nội dung? Đó là nội dung nào?
d - Hướng dẫn học ở nhà (1 phút).
Học nội dung bài cũ
Đọc và chuẩn bị phần cò lại của bài tập 2
Đoàn Giỏi
-1.Mục tiêu
a-Kiến thức: Giúp HS biết được sự phong phú, độc đáo của thiên
nhiển trong văn bản, nắm được nghệ thuật của văn bản
b- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích, cảm thụ nội dung của văn
bản, biết cảm nhận về kĩ năng tả cảnh
c Thái độ: Giáo dục các em tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương
đất nước, có ý thức bảo vệ thiên nhiên
Trang 222 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của thầy: Đọc , nghiên cứu tài liệu, soạn bài theo hệ thống
Câu hỏi trong SGK cẩn thận, chu đáo
b Chuẩn bị của HS: học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới, trả lời các
câu hỏi trong SGK
3 Tiến trình bài dạy.
a Kiểm tra bài cũ: ( 3p)
1 Câu hỏi: Cho biết giá trị nội dung của văn bản;: “ Bài học đường đời đầu tiên”
2 Đáp án: Bài văn miêu tả vẻ đẹp của DM có vẻ đẹp cường tráng của tuổi trẻ, tính nét kiêu căng, xốc nổi Do bày trò trêu chị Cốc nên đã gây ra cái chết thảm khốc cho DC DM hối hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên cho mình
*Đặt vấn đề (1 phút) : Đất nước ta được thiên nhiên ban tặng nhiều phong
cảnh đẹp Đi đâu ta cũng thấy vẻ đẹp đó của thiên nhiên Vậy vẻ đẹp của vùng Cà Mau được tác giả Đoàn Giỏi miêu tả như thế nào tiết này ta cùng tìm hiểu
b Dạy nội dung bài mới:
?Qua chuẩn bị bài em
có hiểu biết gì về Đoàn
- Quê ở Tiền Giang,
- Viết văn từ thời kì kháng chiến chống Pháp
- Thường viết về vẻ đẹp thiên nhiên và con người Nam Bộ
Tác phẩm: Trích từ
chương 18,
I-Đọc và tìm hiểu chung ( 15p).
1.Tác giả- Tác phẩm
a Tác giả: ( 1925- 1989)
- Quê ở Tiền Giang,
- Viết văn từ thời kì kháng chiến chống Pháp.
- Thường viết về vẻ đẹp thiên nhiên và con người Nam Bộ.
b Tác phẩm:
Trang 23- Bài văn được miêu tả theo trình tự đi từ bao quát đến cụ thể: từ những ấn tượng chung
về thiên nhiên vùng đất
Cà Mau -> đến miêu tả giới thiệu về kênh rạch, sông ngòi và cảnh hai bên bờ của chúng Cuối cùng là chợ Năm Căn trên dòng sông
Đ1: Từ đầu - >? Đon điệu: ấn tượng ban đàu
về thiên nhiên Cà Mau
Đ2: Tiếp -> ban mai:
nói về kênh, rạch Cà Mau
- Trích từ chương 18,
- Truyện “ Đất rừng phương Nam”.
2.Đọc -Hiểu chú thích.
3 Bố cục:
3 phần
Trang 24
?Em hãy hình dung ra
Gọi HS đọc lại đoạn 1
?Ấn tượng ban đầu về
sông nước Cà Mau
được TG diễn tả như
thế nào?( Sông ngòi,
kênh rạch, bầu trời)
Đ3: Còn lại: Tả cảnh chợ Năm Căn
-Điểm nhìn và quan sát của người miêu tả là trên một con thuyễn đi theo các kênh rạch vùng
Cà Mau đổ ra sông Năm Căn và dừng lại ở chợ Năm Căn
-Có thể miêu tả cảnh quan thiên nhiên rộng lớn theo một trình tự tự nhiên, hợp lí với nhiều góc độ khác nhau: Khi thì bao quát cụ thể, khi thì lùi xa, khi tả cận cảnh…=> Làm cho thiên nhiên sống động,
in dấu ấn riêng của vùng cực Nam
- Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện
- Trên trời xanh, dưới nước xanh, chạy quanh mình chỉ có mầu sắc xanh cây lá
II Đọc – Hiểu văn bản ( 19 phút):
1 Ấn tượng chung về thiên nhiên vùng Cà Mau: ( 6p)
Trang 25?Những chi tiết trên tác
giác quan nào? ( Cho
HS thảo luận theo bàn
quan thiên nhiên?
Gọi hS đọc lại đoạn 2
?Kênh rạch vùng Cà
Mau được kể lại qua
những tên gì?
?Qua cách đặt tên như
vậy em thấy thiên nhiên
ở đây như thế nào?
GV:Thiên nhiên ở đây
rất tự nhiên, hoang dã,
phong phú, con người
sống gần giũ với thiên
- NT: so sánh, điệp ngữ, miêu tả
- Được cảm nhận qua thi giác, thính giác, đặc biệt cảm giác về mầu xanh bao trùm và tiếng
rì rào bất tận của rừng cây, sông gió
Đã có sự phối hợp tả xen với kể, lối liệt kê dùng điệp từ, đặc biệt là những tính từ chỉ mầu sắc và trạng thái cảm giác
- Không gian rộng lớn mênh mông, sô ng rạch chằng chịt
- Không gian rộng lớn mênh mông, sô ng rạch chằng chịt.
- Bao trùm lên tất cả
là màu xanh.
2 Cảnh kênh rạch và dòng sông Năm Căn ( 7p).
- Thiên nhiên còn rất tự nhiên, hoang dã, phong phú.
Trang 26nhiên nên họ đã đặt tên
?Trong câu: Thuyền
chúng tôi chèo thoắt
?Tác giả tả mầu xanh
của rừng đước như thế
- Cá nước bơi hàng đàn
- Rừng đước dựng lên cao ngất như bức tường thành vô tận
ĐT : -Thoát qua: thuyền vượt qua một nơi khó khăn, nguy hiểm,
- Đổ ra: diễn tả con thuyền từ kênh nhỏ đổ
ra sông lớn
- Xuôi về: diễn tả thuyền nhẹ nhàng xuôi theo dòng nước êm ả
Mầu xanh: - xanh lá mạ,
Trang 27non đến già nối nhau từ
bao đời nay vẫn thế =>
điều đó chứng tỏ tác giả
quan sát tinh tế mà miêu
tả lại , đặc biệt tác giả
rất tài tình trong việc
của chợ Năm Căn
?Khu chợ Năm Căn có
gì đặc biệt?
GV:Qua những chi tiết
này chứng tỏ TG đã
quan sát kĩ lưỡng vừa
bao quát, vừa cụ thể, kết
- Chợ họp ngay trên dòng sông, nhiều nhà bè như một khu phố nổi, thuyền bán hàng len lỏi
- Sự đa dạng phong phú về màu sắc, trang phục, tiếng nói của người bán hàng
( HS thảo luận theo nhóm trong vòng 1p)
Trang 28Học nội dung bài cũ.
Bài tiếp baì tập 2 trong SGK
Chuẩn bị trước văn bản “ Bức tranh của em gái tôi”
Sưu tầm thêm các tác phẩm của nhà văn Tạ Duy Anh để đọc thêm
Trang 29Ngày soạn : 4/1/2011 Ngày dạy:………Lớp : 6C
Ngày dạy:………Lớp : 6B
Tiết 78 - Tiếng việt
SO SÁNH
1.Mục tiêu
a-Kiến thức: Giúp HS hiểu được thế nào là so sánh biết vận dụng lấy
ví dụ, nắm được các loạanhso sánh, biết cách vận dụng
để làm bài tập, và viết bài TLVb- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng nhận diện và biết phân loại so sánh,
biết đặt câu canhso sánh
c Thái độ: Giáo dục các em thái độ yêu quí trân trọng sự đa dạng
phong phú của TV, có ý thức giữ gìn sự trong sáng của TV
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của thầy: Đọc , nghiên cứu tài liệu, soạn bài theo hệ thống
Câu hỏi trong SGK cẩn thận, chu đáo
b Chuẩn bị của HS: học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới, trả lời các
câu hỏi trong SGK
3 Tiến trình bài dạy.
a Kiểm tra bài cũ: ( 5p)
1 Câu hỏi: Thế nào là phó từ? lấy ví dụ có phó từ?
* Đặt vấn đề (1 phút):Trong khi nói, viết, chúng ta thường hay gặp biện
pháp tư từ so sánh Vậy so sánh là gi? cấu tạo của phép so sánh như thế nào tiết này ta cùng đi tìm hiểu
Trang 30b Dạy nội dung bài mới:
c.Trẻ em được so sánh với búp trên cành
d.Rừng đước được so sánh với bức tường thành
- Các sự vật đó được so sánh với nhau vì giữa chúng có điểm giống nhau nhất định ( theo quan điểm của tác giả)
-So sánh như vậy làm nổi bật được cảm nhận qua người viết, người nói vềvề những sự vật được nói đến ( Trẻ em, rừng đước)
(Cho HS thảo luận 1p)
- Làm cho câu văn, câu thơ có hình ảnh gợi cảm
I – So sánh là gì? (12p)
1 Ví dụ
Trang 31búp trên cành là các sự
vật đang ở giai đoạn
đầu tiên của quá trình
phát triển Đây là cơ sở
- Còn so sánh ở ví dụ mục III lại có tính chất
đo lường, tính toán với mục đích định lượng
So sánh là sự đối chiếu
sự vật,sự việc này với
sự vật khác…
* Ghi nhớ: SGK VD: - Anh ấy đen như cục than
Trang 32VếA:
Sự vật được
so sánh
Phương diện
so sánh
Từ
so sánh
Vế B:
Sự vật dùng
để so sánh.
Trẻ em Rừng đước dựng lên cao
ngất
như như
búp trên cành hai dãy trường thành vô…
- Phép so sánh ở ví dụ b
có cấu tạo đầy đủ gồm 4 yếu tố
- Nhưng khi sử dụng có thể lược bỏ đi một yếu
tố nào đó như ví dụ a
- Các từ: như, tựa, y như, bằng, hơn, như là, giống như, tựa như, bao nhiêu
Trang 33?Qua tìm hiểu em hãy
cho biết cấu tạo của
phép SS?
?Lấy VD minh hoạ?
Gọi HS đọc yêu cầu bài
tập 1
Gọi HS thực hiện yêu
cầu của bài
+ Mô hình cấu tạo biến đổi: …
* Ghi nhớ: SGK
VD: Thương con: tấm lòng người mẹ
1 Bài tập 1.
a1 Bài tập 1
a So sánh đồng loại:
+ So sánh người với người
-Thầy thuốc như mẹ hiền
-Thuý cũng đẹp như hiền
+ Mô hình cấu tạo biến đổi: …
-Thầy thuốc như mẹ hiền.
-Thuý cũng đẹp như hiền.
+ So sánh vật với vật:
-Sông ngòi, kênh rạch
Trang 34GV nhận xét và chữa
bài tập
Gọi HS đọc yêu cầu của
bài tập 2
Gọi HS thực hiện yêu
cầu của bài tập
+Người với vật:
-Chị ấy sinh như hoa
C So sánh cái cụ thể với cái trìu tượng
- Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
- Trắng như tuyết, bông, cước, mây, bột…
- Cao như: cây sào
như núi, như sếu
bủa giăng chi chit như mạng nhện.
b So sánh khác loại + Vật với người:
- Cá nước bơi hành đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giưa những đầu sóng trắng.
+Người với vật:
-Chị ấy sinh như hoa.
C So sánh cái cụ thể với cái trìu tượng.
- Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng.
- Trắng như tuyết, bông, cước, mây, bột…
- Cao như: cây sào như núi, như sếu.
c Củng cố và luyện tập: 1p
Bài họchôm nay cần ghi nhớ mấy nội dung? Đó là nội dung nào?
d - Hướng dẫn học ở nhà (1 phút).
Học nội dung bài cũ
Làm tiếp các ý còn lại của bài tập 1 và 3 trong SGK
Chuẩn bị trước bài “So sánh” (Tiếp)
Sưu tầm thêm một số đoạn văn có sử dụng phép so sánh
Trang 35TUẦN 22
Kết quả cần đạt:
- HS hiểu được thế nào là quan sát, tưởng tượng so sánh, nhận xét
trong văn miêu tả, biêt vận dụng để làm văn miêu tả
- Hiểu được nội dung và cảm nhận được tình cảm trong sang của cô
em gái, và lòng vị tha của người em Nắm được nghệ thuật kể truyện
và miêu tả tâm lí nhân vật của tác giả
Ngày soạn : 5/1/2011 Ngày dạy:………Lớp : 6C
Ngày dạy:………Lớp : 6B
Tiết 79 -Tập làm văn
QUAN SÁT TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN
XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
1.Mục tiêu
a-Kiến thức: Giúp HS thấy được vai trò, tác dụng của quan sát tưởng
tượng và so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
b- Kĩ năng: Bắt đầu hình thành cho các em kĩ năng quan sát tưởng
tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
c Thái độ: Giáo dục các em thái độ yêu qúi các nhân vật sự việc và
thiên nhiên đất nước con người VN
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của thầy: Đọc , nghiên cứu tài liệu, soạn bài theo hệ thống
Câu hỏi trong SGK cẩn thận, chu đáo
b Chuẩn bị của HS: học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới, trả lời các
câu hỏi trong SGK
3 Tiến trình bài dạy.
a Kiểm tra bài cũ: ( 5p)
* Câu hỏi: Thế nào là văn miêu tả?
* Đáp án:Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe
hình dung được đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc và con
Trang 36người , phong cách… làm cho những cái đó hiện lên trước mắt người đọc, người nghe.
* Đặt vấn đề (1 phút):Tiết trước các em đã được tìm hiểu thế nào là văn
miêu tả Để viết được một bài văn miêu tẩhy người viết phải có năng lực quan sát, tưởng tượng so sánh và nhận xét Vậy thế nào là quan sát so sánh tưởng tượng, nhận xét trong văn miêu tả tiết này ta cùng tìm hiểu
?Đoạn văn 1 miêu tả
cái gì?Đoạn văn đó
giúp em hình dung đặc
điểm nổi bật của vật
được miêu tả như thế
-Tả Dế Choắt
-Tái hiện lại hình ảnh
ôm yếu, tội nghiện của
DC
-Tả cảnh sông Năm Căn
và rừng đước
- Đặc tả phong cảnh vừa đẹp, thơ mộng, hùng vĩ của sông nước Cà Mau
I – Quan sát tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu
tả
( phút):
1 Ví dụ: (23p )
a Bài tập 1( 12p)
Trang 37?Đoạn văn thứ ba miêu
Đoạn 1:
- Người gày gò, dài lêu đêu,
- Cánh ngắn đến giữa lưng,
- Càng bè bè,
- Râu cụt có một mẩu,
- Mặt mũi thì ngẩn ngẩn, ngơ ngơ,
- Nước ầm ầm đổ xuống như thác,
- Hai bên bờ rừng đước…
Đoạn 3:
- Cây gạo sừng sững như 1 tháp đèn,
- Hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn nến,
- Hàng ngàn búp nõn
là ngàn ánh nến trong xanh,
Trang 38?Để viết được như trên
người viết phải có năng
muốn viết được một bài
căn miêu tả trước hết
người viết phải biết
quan sát rồi nhận xét sự
vật mà mình quan sát
được, liên tưởng, tưởng
tượng so sánh nó giống
cái gì thì bài văn miêu
tả mới hay, đặc điểm
của sự vật mới nổi bật
được
GV:Cho HS đọc lại
đoạn văn đã bị lược bỏ
đi một số từ
?Hãy so sánh đoạn văn
lược bỏ với đoạn văn
nguyên và cho biết
trong đoạn lược bỏ đã
lược bỏ những chữ gì?
- Trước hết phải có năng lực quan sát, rồi từ
đó nhận xét, liên tưởng,
so sánh ví von để làm nổi bật đặc điểm của sự vật
b Bài tập 2(13p)
-Đ1: Tô Hoài so sánh cái cánh của DC … Như người mặc áo gi lê,
= > Cách so sánh này thật là độc đáo và thú vị
vì có ai mà cởi trần mà mặc áo gilê bao giờ
Trang 39?Qua tìm hiểu em thấy
muốn làm văn miêu tả
so sánh, liên tưởng thú
vị Không có những hình ảnh so sánh ấy đoạn văn mất đi sự sinh động, không gợi trí tưởng tượng cho người đọc
2 Bài học (8p)
- Muốn miêu tả được trước hết ta phải biết quan sát…
*Ghi nhớ: SGK
* Luyện tập( 5p) Viết 1 đoạn văn từ 2 -
> 5 câu trong đó có sử rụng so sánh tưởng tượng
2 Bài học (8p)
- Muốn miêu tả được trước hết ta phải biết quan sát…
*Ghi nhớ: SGK
* Luyện tập( 5p) Viết 1 đoạn văn từ 2 -
> 5 câu trong đó có sử rụng so sánh tưởng tượng.
c Củng cố, luyện tập.( 1p)
- Qua bài học hôm nay ta cần nắm được mấy nội dung chính?
c - Hướng dẫn học ở nhà (1 phút).
- Học nội dung bài cũ
- Đọc và chuẩn bị phần còn lại của bài
- Xem trước phần bài tập để tiết sau học tiếp
Trang 40Ngày soạn : 8/1/2011 Ngày dạy:……….Lớp : 6C
Ngày dạy:……….Lớp : 6B
Tiết 80 - Tập làm văn
QUAN SÁT TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN
XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ. ( Tiếp)
1.Mục tiêu
a-Kiến thức: Giúp HS củng cố kiến thức về quan sát tưởng tượng và
so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
b- Kĩ năng: Bắt đầu hình thành cho các em kĩ năng quan sát tưởng
tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả Biết vận dụng các kĩ năng ấy để là văn miêu tả
c Thái độ: Giáo dục các em thái độ yêu qúi các nhân vật sự việc và
thiên nhiên đất nước con người VN
2 Chuẩn bị của GV và HS
a Chuẩn bị của thầy: Đọc , nghiên cứu tài liệu, soạn bài theo hệ thống
Câu hỏi trong SGK cẩn thận, chu đáo
b Chuẩn bị của HS: học nội dung bài cũ, đọc trước bài mới, trả lời các
câu hỏi trong SGK Chuẩn bị trước các bài tập
3 Tiến trình bài dạy.
a Kiểm tra bài cũ: ( 15p)
* Câu hỏi: Thế nào là quan sát tưởng tượng so sánh và nhận xét trong
văn miêu tả? Viết hai câu văn có sử dụng phép so sánh và miêu tả?
* Đáp án:
- Muốn tả được hay trước hết cần phải quan sát sau đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, so sánh…để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật
- Sân trường sạch bong không như vừa được tắm gội Ánh nắng vàng nhạt như màu mớ gà trải rộng khắp sân trường