Giáo án văn 8 chuẩn kiến thức tuần 9-10

Giáo án Văn 8 chuẩn kiến thức kỹ năng soạn rất kỹ I. Mục tiêu: 1. Kiến thức: Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích. Sự gắn bó của họa sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lòng biết ơn thầy Đuy-sen. Cách xây dựng mạch kể; cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc. 2. Kỹ năng: Đọc – hiểu một văn bản có giá trị văn chương, phát hiện phân tích những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong một đoạn trích tự sự. Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đoạn trích. 3. Thái độ: Yêu thích văn chương. Học hỏi ở tác giả tình yêu quê hương, yêu thiên nhiên và lòng biết ơn thầy cô. II. Chuẩn bị: 1. GV: Ảnh chân dung Ai-ma-tốp. Tư liệu tham khảo. Chuẩn kiến thức kỹ năng. 2. HS: Chuẩn bị trước bài.

Văn bản:

(Trích Người thầy đầu tiên).

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích Sự gắn bó của họa sĩ

với quê hương, với thiên nhiên và lòng biết ơn thầy Đuy-sen Cách xây dựng mạch kể; cách miêu tảgiàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc

2 Kỹ năng: Đọc – hiểu một văn bản có giá trị văn chương, phát hiện phân tích những đặc sắc

về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong một đoạn trích tự sự Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểucảm của các hình ảnh trong đoạn trích

3 Thái độ: Yêu thích văn chương Học hỏi ở tác giả tình yêu quê hương, yêu thiên nhiên và

lòng biết ơn thầy cô

II Chuẩn bị:

1 GV: Ảnh chân dung Ai-ma-tốp Tư liệu tham khảo Chuẩn kiến thức kỹ năng.

2 HS: Chuẩn bị trước bài.

III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Hoạt động 1: Khởi động (5’).

- Ổn định lớp.

- Kiểm tra bài cũ:

- Giới thiệu bài mới:

(?) Hình tượng người nghệ sĩ

giàu tình yêu thương hiện lênntn?

(?) Tại sao nói bức tranh “chiếc

lá cuối cùng” lại là một kiệttác?

(?) Trình bày nghệ thuật và ý

nghĩa văn bản?

Đối với mỗi người Việt Nam, kíức tuổi thơ thường gắn liền vớinhững cây đa, bến nước, sânđình ở những làng quê mờ xatrong không gian và thời gian xathẳm: cây đa cũ, bến đò xưa,nhặt lá bàng mỗi chiều cuốiđông Còn đối với nhân vật họa

sĩ trong truyện vừa Người thầyđầu tiên của nhà văn Ai-ma-tốplà nhớ tới làng quê Mỗi lần

thăm quê, ông không thể khôngđến thăm hai cây phong trênđỉnh đồi đầu làng Vì sao?

Chúng ta sẽ tìm hiểu điều đóqua đoạn trích “Hai cây phong”

2 Hoạt động 2: Đọc – Tìm hiểu

văn bản (80’).

TIẾT 1

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả: Ai-ma-tốp

(1928-2008) là nhà văn nước

Cư-rơ-gư-xtan, trước đây là một

nước thuộc Cộng hòa Xã hội

chủ nghĩa Xô Viết

- Các tác phẩm quen thuộc: Cây

phong non trùm khăn đỏ, Người

thầy đầu tiên, Con tàu trắng…

2 Tác phẩm: Đoạn trích

Hai cây phong thuộc phần đầu

truyện Người thầy đầu tiên

- Yêu cầu HS đọc chú thích * SGK.

(?) Nêu vài nét về tiểu sử

Ai-ma-tốp?

(?) Hãy nêu vài sáng tác của

ông mà em biết?

(?) Cho biết xuất xứ đoạn trích

Hai cây phong?

- Hướng dẫn HS đọc văn bản:

giọng chậm rãi, hơi buồn buồn, gợi nhớ nhung và nghĩ suy của người kể chuyện; thay đổi giọng đọc giữa đoạn người kể chuyện xưng tôi và xưng chúng tôi.

(?) Văn bản này có thể chia làm

mấy đoạn?

(?) Trong câu chuyện này có

mấy ngôi kể?

- Đọc, ghi nhận

- Ai-ma-tốp (1928-2008) là nhàvăn nước Cư-rơ-gư-xtan, trướcđây là một nước thuộc Cộng hòaXã hội chủ nghĩa Xô Viết

- Các tác phẩm quen thuộc: Câyphong non trùm khăn đỏ, Ngườithầy đầu tiên, Con tàu trắng…

- Đoạn trích Hai cây phongthuộc phần đầu truyện Ngườithầy đầu tiên

- Nghe, đọc theo hướng dẫn củaGV

- HS: Chia làm bốn đoạn:

+ “Làng Ku-ku-rêu” đến “…phíatây”: giới thiệu chung vị trí làngquê của nhân vật tôi

+ “Phía trên làng” đến “…chiếcgương thần xanh”: nhớ về hìnhảnh hai cây phong ở đầu làng vàcảm xúc của tôi

+ “Vào năm học cuối cùng” đến

“…biêng biếc kia”: nhớ về cảmxúc và tâm trạng của nhân vậttôi hồi trẻ thơ

+ Đoạn còn lại: nhớ đến ngườitrồng hai cây phong ấy gắn liềnvới trường Đuy-sen

- Hai ngôi kể tôi và chúng tôi.

II Tìm hiểu văn bản:

1 Hình ảnh hai cây phong:

- Hai cây phong như những ngọn

hải đăng đặt trên núi

- Hai cây phong đặc biệt với

nhân vật “tôi” vì:

+ Gắn liền với kỉ niệm thời thơ

ấu mà tôi lúc nào cũng trân

trọng, nâng niu

+ Liên quan đến nghề họa sĩ –

thích vẽ cảnh thiên nhiên

- Như sóng thủy triều, như tiếng

thì thầm thiết tha, như đốm lửa

vô tình, như tiếng thở dài thương

tiếc ai…

 Nghệ thuật miêu tả, so sánh,

nhân hóa, kết hợp miêu tả và

biểu cảm

Người họa sĩ cảm nhận hai

cây phong là biểu tượng của quê

hương

(?) Đại từ nhân xưng chúng tôi

và tôi ở các đoạn 1, 2, 3 chỉ ai, ở

thời điểm nào?

(?) Đại từ chúng tôi ở đoạn c chỉ

ai, vào thời điểm nào?

(?) Cách đan xen, lồng ghép hai

thời điểm hiện tại – quá khứ,trưởng thành – niên thiếu, mộtngười, nhiều người cùng tranglứa thông qua việc đổi ngôi kể

tôi - chúng tôi – chúng tôi – tôi,

làm cho câu chuyện trở nên ntn?

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn

1,2.

(?) Em hãy cho biết, hai cây

phong được trồng ở đâu?

(?) Tác giả đã so sánh hai cây

phong với vật gì?

(?) Tại sao hai cây phong lại trở

nên đặc biệt với nhân vật tôi?

(?) Mỗi lần về quê, việc đầu

tiên mà nhân vật tôi làm là gì?

- GV yêu cầu HS thảo luận theo bàn câu hỏi: (?) Hai cây phong

trong hồi ức của nhân vật tôi hiện ra cụ thể ntn?

(?) Ở đoạn văn đó, tác giả đã sử

dụng những biện pháp nghệthuật gì? Tác giả đã kết hợpnhững phương thức biểu cảmnào?

(?) Qua đó, ta thấy nhân vật tôi

cảm nhận về hai cây phong ntn?

- GV: Bằng những hình ảnh

- Đều chỉ người kể chuyện –một họa sĩ và chủ yếu ở hiện tạimà nhớ về quá khứ

- Chỉ nhân vật kể chuyện và bạnbè của anh ở thời quá khứ thơấu

- Câu chuyện trở nên sống động,thân mật, gần gũi, ấm áp, đángtin cậy và chân thật hơn vớingười đọc

- HS đọc thầm.

- Phía trên làng, giữa ngọn đồi

- So sánh hai cây phong nhưnhững ngọn hải đăng đặt trênnúi

- HS: Vì hai cây phong:

+ Gắn liền với kỉ niệm thời thơấu mà tôi lúc nào cũng trântrọng, nâng niu

+ Liên quan đến nghề họa sĩ –thích vẽ cảnh thiên nhiên

- Từ xa đưa mắt tìm hai câyphong thân thuộc ấy, lúc nàocũng nghĩ về hai cây phong

- HS thảo luận, trình bày:

+ Hai cây phong khác hẳn,chúng có tiếng nói riêng, tâmhồn riêng

+ Như sóng thủy triều, như tiếngthì thầm thiết tha, như đốm lửavô tình, như tiếng thở dài thươngtiếc ai, reo vù vù…

- HS:

+ Nghệ thuật miêu tả, so sánh,nhân hóa kết hợp miêu tả vàbiểu cảm

+ Là biểu tượng của quê hương

TIẾT 2.

2 Những kí ức tuổi thơ:

- Hai cây phong nghiêng ngả đu

đưa như muốn chào mời bạn

nhỏ

- Bọn trẻ trèo lên cây phong

làm chấn động vương quốc loài

chim

- Cả một thế giới đẹp đẽ vô

ngần của không gian bao la và

ánh sáng

- Phong cảnh làng quê và cảm

giác say sưa, ngây ngất của

chúng tôi từ ngọn cây phong

nhìn xuống

Miêu tả và kể  Cảm xúc

mến thương, ngọt ngào về

những kỉ niệm ấu thơ đẹp đẽ

không thể nào quên

3 Tình cảm đối với thầy

Đuy-sen:

miêu tả, những so sánh, nhân vật tôi luôn hình dung hai cây phong như hai anh em sinh đôi, hai con người với sức lực dẻo dai, dũng mãnh, với tâm hồn phong phú, có cuộc sống của riêng mình.

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn

“Vào năm học cuối cùng biêng biếc kia”.

(?) Hình ảnh hai cây phong cùng

lũ trẻ nghịch ngợm được pháchọa ntn?

(?) Và khi chúng trèo lên đến

những cành cao ngất, cao đếnngang tầm cánh chim bay thìđiều gì xảy ra?

(?) Không gian bao la và ánh

sáng mà chúng nhìn thấy làquang cảnh ở đâu?

(?) Cảm giác của chúng như thế

nào khi nhìn thấy phong cảnhấy?

(?) Tác giả đã kết hợp những

phương thức biểu đạt nào trongđoạn này? Qua đó, thể hiệnđược điều gì?

- Tích hợp kỹ năng sống:

(?) Tuổi thơ em gắn liền với kỉ

niệm nào về quê hương, cảm xúc của em là gì?

(?) Điều cuối cùng mà nhân vật

tôi chưa hề nghĩ đến thời thơ ấulà gì?

(?) Ai là người đã trồng hai cây

phong trên đồi?

(?) Thầy Đuy-sen có công lao to

lớn ntn với làng Ku-ku-rêu?

- Nghe, cảm nhận

- Đọc thầm, suy nghĩ

- HS:

+ Hai cây phong nghiêng ngả đuđưa như muốn chào mời bạnnhỏ

+ Bóng râm mát rượi, tiếng láxào xạc dịu hiền

+ Bọn trẻ trèo lên cây phonglàm chấn động vương quốc loàichim

- Cả một thế giới đẹp đẽ vôngần của không gian bao la vàánh sáng

- Làng quê Ku-ku-rêu nhìn từtrên cao

- Say sưa, ngây ngất

- Miêu tả và kể Cảm xúc mếnthương, ngọt ngào về những kỉniệm ấu thơ đẹp đẽ không thểnào quên

- HS trình bày ý kiến cá nhân

- Ai là người đã trồng hai câyphong trên đồi này?

- Thầy Đuy-sen

- Có công xây dựng ngôi trườngđầu tiên, xóa mù chữ cho lớp trẻcon của làng Ku-ku-rêu trongnhững năm 20 sau Cách mạng

- Lòng biết ơn người thầy

Đuy-sen, người đã gieo vào những

tâm hồn trẻ thơ niềm tin, niềm

khát khao hi vọng về cuộc sống

tốt đẹp

- GV đọc cho HS nghe đoạn:

“Hai cây phong này thầy mang

về cho em đấy Chúng ta sẽ cùng trồng…Tất cả những gì đẹp nhất hãy còn phía trước”(Trích Người thầy đầu tiên, Sđd, tr 249- 250).

(?) Thầy trồng hai cây phong

như để gửi gắm điều gì?

(?) Như vậy, việc dân làng trân

trọng hai cây phong cũng chínhlà thể hiện điều gì với thầyĐuy-sen?

- Tích hợp kỹ năng sống:

(?) Em sẽ thể hiện lòng biết ơn

với thầy cô ntn? Hãy tìm những câu ca dao, tục ngữ thể hiện đều đó?

tháng 10

- Nghe, suy nghĩ

- Gửi gắm ước mơ, hi vọng vàonhững đứa trẻ nghèo khổ, thôngminh, ham học lớn lên, trở thànhngười có ích

- Lòng biết ơn người thầy sen, người đã gieo vào nhữngtâm hồn trẻ thơ niềm tin, niềmkhát khao hi vọng về cuộc sốngtốt đẹp

Đuy Suy nghĩ trả lời

3 Hoạt động 3: Tổng kết (5’).

III Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

+ Lựa chọn ngôi kể, người kể

tạo nên hai mạch kể lồng ghép

độc đáo

+ Miêu tả bằng ngòi bút đậm

chất hội họa, truyền sự rung

cảm đến người đọc

+ Có nhiều liên tưởng, tưởng

tượng hết sức phong phú…

2 Ý nghĩa văn bản:

Hai cây phong là biểu tượng của

tình yêu quê hương sâu nặng

gắn liền với những kỉ niệm tuổi

thơ đẹp đẽ của người họa sĩ làng

Ku-ku-rêu

- Tích hợp kỹ năng sống: Yêu

cầu HS thảo luận theo bản tìm những chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong văn bản?

(?) Văn bản này thể hiện ý

nghĩa gì?

+ Lựa chọn ngôi kể, người kểtạo nên hai mạch kể lồng ghépđộc đáo

+ Miêu tả bằng ngòi bút đậmchất hội họa, truyền sự rungcảm đến người đọc

+ Có nhiều liên tưởng, tưởngtượng hết sức phong phú…

- Hai cây phong là biểu tượngcủa tình yêu quê hương sâunặng gắn liền với những kỉ niệmtuổi thơ đẹp đẽ của người họa sĩ

4 Hoạt động 4: (5’).

- Củng cố: (?) Em học hỏi được gì cho bài

văn tự sự của mình qua đoạn

- HS trình bày

- Dặn dò:

trích Hai cây thông này?

- Đọc tác phẩm người thầy đầutiên, học thuộc một số đoạn vănviết về hai cây phong trong vănbản

 Chuẩn bị bài:

- Ôn tập truyện kí Việt Nam:

Trả lời các câu hỏi SGK tr104

- Viết bài tập làm văn số 2 (làm tại lớp): Xem lại kiến thức về

văn tự sự kết hợp miêu tả vàbiểu cảm

- Nghe, ghi nhận về thực hiện

Tập làm văn:

Tuần 9 (7.10-12.10.2013)

Tiết 35+36

Ngày soạn 20.9.2013

Viết bài Tập làm văn số 2.

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Củng cố kiến thức về văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm.

2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng viết văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm.

3 Thái độ: Nghiêm túc làm bài.

II Chuẩn bị:

1 GV: Đề kiểm tra, đáp án.

2 HS: Chuẩn bị trước bài để làm kiểm tra.

III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

Nội dung bài học Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

1 Hoạt động 1: Khởi động

(1’).

- Ổn định lớp.

- Kiểm tra bài cũ:

- Yêu cầu HS nộp sách vở ra

2 Hoạt động 2: Chép đề,

hướng dẫn làm bài (5’).

Đề: Hãy kể lại một việc khiến

cha mẹ vui lòng

- Chép đề lên bảng

- Hướng dẫn HS làm bài:

+ Đọc kĩ đề, xác định đúng yêucầu, xác định ngôi kể

+ Lập dàn bài trước ngoàinháp, bài viết phải có 3 phần:

MB, TB, KB

+ Chia TB thành từng đoạn rõràng

+ Chữ viết rõ ràng, dễ đọc, chú

ý lỗi chính tả

- Nghe, ghi nhận thực hiệntheo hướng dẫn của HS

3 Hoạt động 3: Kiểm tra,

nhắc nhở HS trật tự làm bài

(83’).

- GV nhắc nhở HS nghiêm túc

4 Hoạt động 4: (1’).

- Củng cố:

- Dặn dò: - Thu bài HS. Chuẩn bị bài:

- Nói quá:

+ Đọc, trả lời câu hỏi các ví dụ

+ Nói quá là gì? Tác dụng củanói quá?

+ Chuẩn bị trước phần luyệntập

- Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể kết hợp miêu tả và biểu

- HS nộp bài

- Nghe, ghi nhận về nhà thựchiện

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Khái niệm nói quá Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá (chú ý cách sử

dụng trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao…) Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá

2 Kỹ năng: Vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc – hiểu văn bản.

3 Thái độ: Phê phán những lời nói khoác, nói sai sự thật.

II Chuẩn bị:

1 GV: Bảng phụ ví dụ SGK Chuẩn kiến thức kỹ năng.

2 HS: Chuẩn bị trước bài.

III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Hoạt động 1: Khởi động (5’).

- Ổn định lớp.

- Kiểm tra bài cũ:

- Giới thiệu bài mới:

(?) Thế nào là từ địa phương?

Thế nào là từ toàn dân?

(?) Yêu cầu HS trình bày BT1.

GV đọc cho HS nghe bài ca dao:

Bao giờ cây cải làm đìnhGỗ lim làm ghém thì mình lấy ta

(?) Câu ca dao trên có sử dụng

biện pháp nghệ thuật gì?

Chúng ta sẽ tìm hiểu về nghệthuật này qua bài “Nói quá”

- HS trình bày

- HS trình bày

- Nghệ thuật nói quá

- Nghe, ghi tựa bài vào tập

2 Hoạt động 2: Hình thức kiến

thức mới (15’).

1 Thế nào là nói quá?

Nói quá là biện pháp tu từ

phóng đại mức độ, quy mô, tính

chất của sự vật, hiện tượng được

miêu tả

2 Tác dụng của nói quá:

Để nhấn mạnh, gây ấn tượng,

tăng sức biểu cảm

- Yêu cầu HS đọc mục I.

(?) Các câu ca dao nói có quá sự

thật không?

(?) Thực chất những câu này

nhằm nói về điều gì?

(?) Như vậy, thế nào là nói quá?

(?) Cách nói như vậy có tác

dụng gì?

- Tích hợp kỹ năng sống: Yêu cầu HS thảo luận câu hỏi:

(?) Phân biệt biện pháp tu từ nói

quá và nói khoác?

- Nói quá sự thật

- HS:

+ Câu 1: tháng 5 (âm lịch) ngàydài đêm ngắn, tháng 10 (âmlịch) ngày ngắn đêm dài

+ Câu 2: sự cực nhọc của ngườinông dân (mồ hôi ướt đẫm)

- Nói quá là biện pháp tu từphóng đại mức độ, quy mô, tínhchất của sự vật, hiện tượng…

- Để nhấn mạnh, gây ấn tượng,tăng sức biểu cảm

- HS thảo luận, trình bày: Nói

quá và nói khoác đều là phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật hiện tượng, nhưng khác nhau ở mục đích Nói quá

(?) Như vậy, đối với nói khoác,

nói sai sự thật thì thái độ của ta là gì?

là biện pháp tu từ nhằm mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm Còn nói khoác nhằm làm cho người nghe tin vào những điều không có thực Nói khoác là tiêu cực.

- HS trình bày

3 Hoạt động 3: Luyện tập (20’).

BT1:

a sỏi đá cũng thành cơm: niềm

tin vào bàn tay lao động

b đi lên đến tận trời: vết thương

chẳng có nghĩa lí gì, chẳng đáng

bận tâm

c thét ra lửa: kẻ có quyền lực to

lớn, nói ra điều gì người khác

cũng phải nghe

BT2:

a …chó ăn đá gà ăn sỏi…

b …bầm gan tím ruột…

c …ruột để ngoài da…

d …nở từng khúc ruột…

e …vắt chân lên cổ…

+ Việc lấp biển vá trời là công

việc của nhiều đời, nhiều thế hệ

mới có thể làm xong

+ Những chiến sĩ mình đồng da

sắt mặc mưa bom lửa đạn đã

chiến thắng quân thù

+ Mình nghĩ nát óc mà chưa giải

được bài toán này

- Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT1.

(?) Tìm biện pháp nói quá và

giải thích ý nghĩa của chúngtrong các ví dụ sau?

- Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT2.

- Tích hợp kỹ năng sống:

(?) Điền các thành ngữ sau đây

vào chỗ trống, để tạo biện pháp

tu từ nói quá?

- Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT3.

(?) Đặt câu với các thành ngữ

dùng biện pháp nói quá sau?

- Đọc, nêu yêu cầu

c thét ra lửa: kẻ có quyền lực tolớn, nói ra điều gì người kháccũng phải nghe

- Đọc, nêu yêu cầu

- HS trình bày:

a …chó ăn đá gà ăn sỏi…

b …bầm gan tím ruột…

c …ruột để ngoài da…

d …nở từng khúc ruột…

e …vắt chân lên cổ…

- Đọc, nêu yêu cầu

+ Việc lấp biển vá trời là công

việc của nhiều đời, nhiều thế hệmới có thể làm xong

+ Những chiến sĩ mình đồng da

sắt mặc mưa bom lửa đạn đã

chiến thắng quân thù

+ Mình nghĩ nát óc mà chưa giải

được bài toán này

4 Hoạt động 4: (5’).

- Củng cố:

- Dặn dò:

(?) Thế nào là nói quá? Tác

dụng của nói quá ntn?

(?) Em vận dụng kiến thức vào

thực tế ntn?

- HS trình bày

- HS trình bày

- Sưu tầm thơ văn, thành ngữ,tục ngữ, ca dao có sử dụng biệnpháp nói quá.

 Chuẩn bị bài:

- Ôn tập truyện kí Việt Nam:

Chuẩn bị các câu hỏi 1, 2, 3SGK

- Nói giảm, nói tránh:

+ Thế nào là nói giảm, nóitránh?

+ Tác dụng của nói giảm, nóitránh ntn?

+ Chuẩn bị trước luyện tập

- Nghe, ghi nhận về thực hiện