GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 CHUẨN KIẾN THỨC TUẦN 27

Hướng dẫn Hs học bài ở nhà : Học thuộc hai bài thơ, chuẩn bị bài Câu nghi vấn: Đọc và trả lời câu hỏi phần bài học về đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn.. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

Ngày soạn:…/…/2010

Tiết 73 Ngày dạy:…/…/2010 Văn bản ÔNG ĐỒ

CAO VŨ HIẾU)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh

- Cảm nhận được tình cảnh tàn tạ của nhân vật Ông đồ Qua đó thấy được niềm cảm thương và nỗitiếc nhớ ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh cũ người xưa, gắn liền với một nét đẹp cổ truyền của dân tộc

- Thấy được sức truyền cảm đặc sắc của bài thơ

Ông sống chủ yếu ở Hải Phòng,

thơ ông giàu tình cảm và hoài cổ

Giáo viên đọc một lần, gọi học

sinh đọc và yêu cầu lớp nhận xét

? Bài thơ được làm theo thể thơ

nào?

? Dựa vào nội dung ta có thể

chia bài thơ thành mấy phần? Đó

là những phần nào? Nội dung

 2 khổ thơ tiếp theo: Hình

I Sơ lược về tác giả, tác phẩm

Hoạt dộng 3:Hướng dẫn phân

tích.

? Theo dõi 2 khổ thơ đầu cho

biết hình ảnh ông đồ xuất hiện

trong thời điểm nào, khung cảnh

xung quanh và thái độ của mọi

người đối với ông như thế nào?

? Hình ảnh ông đồ được mọi

người quan tâm đến và họ đánh

giá tài nghệ của ông rất cao, chi

tiết nào thể hiện điều đó?

? Ở đây tác giả sử dụng biện

ảnh Ông đồ lúc này đối với mọi

người như thế nào?

Nhưng rồi thời gian trôi qua ông

Đồ có còn được đắt hàng mãi

như vậy không, ta qua 2 khổ thơ

tiếp theo

B2: ? Hai khổ thơ tiếp theo nói

lên nội dung gì?

Sự thay đổi đã được mở đầu

bằng từ “nhưng” Quan hệ

nhượng bộ đã được thể hiện rất

rõ ngay đầu khổ thơ thứ 3, đó là

một sự thay đổi lớn trong việc

đánh giá vai trò của Ông đồ

? Người thuê viết ở giai đoạn

này có nhiều không? Điều đó thể

hiện ở câu nào?

? Khi giấy mực và hình ảnh ông

đồ vẫn tồn tại đấy nhưng không

ai thuê viết nữa thì những đối

tượng trên sẽ ra sao?

- Bên phố đông người qua

- Bao nhiêu người thuê viết Tấm tắc ngợi khen tài

…Như phượng múa rồng bay

ý, là đối tượng ngưỡng mộ củamọi người

2 Hình ảnh ông đồ thời tàn

Giấy đỏ buồn không thắm Mực đọng trong nghiên sầu

Bình : Bên góc phố lạnh lẽo của

mùa đông, hình ảnh một ông Đồ

ngồi đơn độc bên nghiên mực

đầy bụi đường và lá vàng Cảnh

đó khiến ai ngoái nhìn lại cũng

thấy xót xa và có lẽ Vũ Đình

Liên là một trong số những

người ít ỏi thấu hiểu được nỗi

lòng của người đang ngồi đó

? Với hai khổ thơ trên, hình ảnh

Ông đồ thời tàn được thể hiện

như thế nào?

? Khổ thơ cuối thể hiện tâm

trạng nào của nhà thơ?

4 Củng cố : ? Bài thơ đã để lại trong em những tình cảm gì?

5 Hướng dẫn Hs học bài ở nhà : Học thuộc hai bài thơ, chuẩn bị bài Câu nghi vấn:

Đọc và trả lời câu hỏi phần bài học về đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn

Lấy ví dụ về câu nghi vấn

D RÚT KINH NGHIỆM

………

- Hiểu rõ đặc điểm, hình thức của câu nghi vấn

- Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn: dùng để hỏi

2.Kĩ năng: -Nhận biết và hiểu đợc t/d của câu nghi vấn trong vb cụ thể

-Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác

3.Thỏi độ :

- Rèn luyện kĩ năng nhận diện và sử dụng câu nghi vấn

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn và chuaỷn bũ maựy chieỏu

2 HS: Đọc và trả lời cỏc cõu hỏi và lấy vớ dụ tỡm cỏc cõu nghi vấn cú trong bài ễng đồ.

C TIẾN TRèNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Đọc thuộc bài ễng đồ và nờu ý chớnh của bài thơ?

3 Bài mới: Giới thiệu bài

Hoạt động 1: Hướng dẫn tỡm hiểu nội

dung bài học.

? Tỡm cõu nghi vấn?

? Căn cứ vào đõu để xỏc định đú là cõu nghi

vấn?

? Tỡm từ ngữ nghi vấn trong cỏc cõu đú?

? Vậy cõu nghi vấn cú những đặc điểm

hỡnh thức nào?

? Em hóy đặt cõu nghi vấn, đảm bảo hai đặc

điểm hỡnh thức đú?

Phõn tớch vớ dụ

? Cõu trờn dựng để làm gỡ? Vậy chức năng

chớnh của cõu nghi vấn là dựng để hỏi

? Để xỏc định và phõn biệt cõu nghi vấn với

những kiểu cõu khỏc ta dựa vào những điều

kiện nào?

? Thiếu 1 trong 2 điều kiện trờn cú được

khụng? Gv đưa vớ dụ của bài tập 3

? Đọc cỏc cõu ở bài tập 3 và cho biết cú thể

thờm dấu chấm hỏi để trở thành cõu nghi

vấn được khụng? Vỡ sao?

Vậy cú từ nghi vấn thỡ vẫn khụng thể khẳng

định đú là cõu nghi vấn mà ta cũn phải dựa

- Khụng, làm sao, hay là

- Trả lời

- Lấy vớ dụ

- Hỏi

- Đặc điểm hỡnh thức vàchức năng

vào nội dung ý nghĩa của câu đó Vì vậy ta

cần chú ý khi xác định kiểu câu

Để nắm vững hơn, ta qua các bài tập khác

Gọi Hs đọc ghi nhớ sgk

Hoạt động 2: Hướng dẫn làm bài tập.

Đọc yêu cầu bài tập 1: Xác định yêu cầu

Gọi học sinh lên bảng làm

Yêu cầu Hs làm vào vở bài tập, theo dõi và

nhận xét

Gọi Hs đọc bài tập 2

Yêu cầu học sinh thảo luận

? Có thể thay từ hay bằng từ hoặc được

không ?

Bài 3 chúng ta đã thực hiện hoàn thành vào

vở bài tập

Gọi học sinh đọc bài 4 ở bảng phụ Định

hướng gọi Hs lên làm

Yêu cầu lớp làm, theo dõi và nhận xét

Yêu cầu Hs đặt câu: Như mô hình “có

không” và “đã… chưa” nó khác nhau, tuỳ

trường hợp ta sử dụng cho phù hợp

Tương tự hãy làm bài tập 5

nội dung nghi vấn ma làtrần thuật

- Không

- Câu a và b có từ nghi vấn

là “có…không”, “tại sao”

nhưng chức năng của nó làlàm bổ ngữ

- Câu c và d có từ nghi vấn

là “nào cũng”, “ai cũng”

nhưng ý nghĩa của nó làkhẳng định tuyệt đối chứkhông phải nghi vấn

Không thể thay từ hoặc vào

được vì câu sẽ sai, ý nghĩacủa câu hoàn toàn khác, nóthành câu trần thuật

4

Hình thức: a có từ “có,không”

Câu b có từ “đã ….chưa”

Ý nghĩa: câu a không có giảđịnh về vấn đề sức khoẻ.Câu b có giả định về vấn đềsức khoẻ, người hỏi đã biếttình trạng sức khoẻ của ngườiđược hỏi

4 Củng cố: Gọi Hs nhắc lại nội dung bài học ( đặc điểm hình thức và chức năng).

5 Hướng dẫn Hs học bài ở nhà : - Về nhà học thuộc bài, hoàn thành các bài tập, làm bài tập 6.

- Chuẩn bị bài đoạn văn trong văn bản thuyết minh:

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù túng tầmthường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời của con hổ bị nhốt trong vườn bách thú

- Thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

- Em hãy nêu đặc sắc nghệ thuật của bài thơ Hai chữ nước nhà Qua đĩ thể hiện nội dung gì?

- Kiểm tra vở soạn của 2 Hs

3 Bài mới: Từ 1930 văn học Việt Nam đã cĩ bước chuyển mới về thể loại và cảm xúc trong từng

tác phẩm Lời thơ phĩng khống, cảm xúc tràn đầy chất lãng mạn Một trong những tác phẩm nhưvậy đĩ là Nhớ rừng Hơm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nét mới đĩ trong tác phẩm này

về và theo lối “Tây học” phê

phán thơ cũ, đặc biệt là thơ

Đường luật để làm theo lối

phĩng khống, tự do bộc lộ

cảm xúc mà khơng bị trĩi buộc

bởi khuơn sáo, niêm luật

? Em hiểu như thế nào về Thơ

mới?

Là những bài thơ sáng tác theo

lối tự do về số câu, số chữ và

khơng hạn định cảm xúc mạnh

mẽ, phĩng khống, Thơ mới

gắn với Xuân Diệu, Lưu Trọng

2 Tác phẩm:

- Là bài thơ tiêu biểu nhất của ThếLữ

? Em biết gì về bài thơ Nhớ

? Bài thơ được làm theo thể

thơ nào? Vì sao ?

Đây là sự sáng tạo độc đáo

nhưng dựa trên cơ sở kế thừa

-Trong bài thơ có 2 cảnh tương

phản nhau đó là cảnh hiện tại

? Nội dung chính của đoạn 1?

? Tâm trạng của hổ ở vườn

bách thú như thế nào? Tìm

những chi tiết thể hiện điều đó?

-Ngay 2 câu thơ đầu đã cho ta

thấy rõ tâm trạng của con hổ

- Mượn lời con hổ để nói lêntâm trạng của mình

? Có người nói Thế Lữ diễn tả

cái vô hình bằng vật có hình,

em hãy chỉ ra chi tiết đó?

? Qua những chi tiết trên ta có

thể kết luận gì về tâm trạng của

con hổ lúc này?

- Đường hoàng là chúa tể sơn

lâm nay phải ngang bầy cùng

bọn gấu dở hơi và báo vô tư lự

khinh ghét kia của con hổ

- Đó là một cảnh tượng giả dối,

tầm thường

? Em hãy khái quát tình cảnh

của con ở vườn bách thú?

- Cảnh tầm thường, tâm trạng

của con hổ chán chường ngao

ngán trong sự nhục nhã ê chề và

đây cũng chính là tâm trạng của

tác giả trước cảnh đất nước bị

-Đọc đoạn 4

- Ghét những cảnh không đờinào thay đổi, sửa sang, tầmthường, giả dối…

- Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳngcây trồng…

- Những mô gò thấp kém họcđòi, bắt chước

- Cảnh giả dối, tầm thường, học đòi

lố bịch

4 Củng cố: Trong đoạn vừa phân tích em thích những câu thơ nào? Vì sao?

5 Dặn dò: Đọc thuộc 2 đoạn đã phân tích Nắm nội dung và nghệ thuật.

Chuẩn bị tốt hơn cho phần còn lại và soạn bài: Quê hương Phân tích bức tranh lao động của người dân chài được thể hiện trong bài thơ?

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

Phân tích phần còn lại, hoàn thành mục tiêu đã đề ra ở tiết 75

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn và thâm nhập giáo án

2 HS: Học bài và chuẩn bị bài mới

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

- Đọc thuộc đoạn 1 và đoạn 4, phân tích tâm trạng của con hổ trong 2 đoạn đó

3 Bài mới:

Hoạt động 3:

Bước 2.

? Buồn chán với thực tại, ta

thường tìm về quá khứ hay mơ

mộng với tương lai, ở đây con

hổ tìm về với quá khứ Cảnh

rừng núi hùng vĩ trong mắt của

con hổ ngày xưa như thế nào?

? Tìm những câu thơ diễn tả

cảnh đó?

? Giữa cảnh đó hình ảnh con hổ

được hiện lên như thế nào?

? Qua những câu thơ trên

I Sơ lược về tác giả, tác phẩm:

II Đọc- hiểu văn bản:

III Phân tích:

2 Con hổ trong cảnh núi non hùng vĩ.

từ của tác giả? Ngoài việc dùng

từ chọn lọc tác giả còn sử dụng

biện pháp nghệ thuật gì trong

việc diễn tả hình ảnh con hổ?

? Tác dụng của các biện pháp

nghệ thuật trên?

-Với từ láy, động từ và nghệ

thuật so sánh

? Qua đó, ta thấy hình ảnh của

vị chúa tể sơn lâm được hiện

lên giữa núi rừng đại ngàn như

thế nào?

? Với vị thế của vị chúa tể sơn

lâm, con hổ đã nhớ lại những

? Tác dụng của việc nhắc lại

theo kiểu câu này?

điều đó được nó nhắc lại với

một tâm trạng như thế nào?

- Cuối đoạn buông 1 câu cảm

như một lời thở dài đầy luyến

tiếc

- Cái thủa tung hoành, hống

hách những ngày xưa đã không

còn nữa, con hổ lại có cảm giác

khát khao tự do trỗi dậy mãnh

liệt ở đoạn cuối

? Hãy tìm những câu thơ diễn tà

tâm trạng đó?

- Dẫu biết không thấy nữa bao

giờ nhưng trong lòng vẫn khát

khao cháy bỏng cuộc sống tự

do

Hoạt động 4: Hướng dẫn

tổng kết

? Em hãy nêu những yếu tố tạo

nên giá trị của bài thơ?

- Những đêm vàng bên bờ suối

- Say mồi uống ánh trăng tan

- Mưa chuyển ngăm giang sơn

- Điệp ngữ, câu hỏi tu từ, câu cảmthán

- Sự nuối tiếc một quá khứ vàng son,một đi không trở lại

- Khát khao cuộc sống tự do

IV.Tổng kết:

? Bằng lời của con hổ ở vườn

- Lũng yờu nước thầm kớn

*Ghi nhớ (sgk).

4 Củng cố: Em hóy đọc diễn cảm một đoạn thơ em yờu thớch.

5 Hướng dẫn Hs học bài ở nhà: - Học thuộc bài thơ, luyện đọc diễn cảm.

- Nắm nội dung đó phõn tớch, thuộc phần ghi nhớ

- Đọc, soạn bài Quờ hương

Tiết 81

Ngày soạn: /01/2011 Ngày dạy: /01/2011

Văn bản: QUấ HƯƠNG

(Tế Hanh)

A MỤC TIấU CẦN ĐẠT : Giỳp học sinh:

1 Kiến thức: -Đọc hiểu một tp thơ lãng mạn để bổ sung thêm kiến thức về tg, tp của thơ Mới

-Nguồn cảm hứng lớn trong thơ Tế Hanh nói chunh và ở bài thơ này nói riêng: tình cảm quê hơng đằmthắm của tác giả

- Hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của con ngời và sinh hoạt lao động: Lời thơ bình dị, gợi cảm xúctrong sáng, thiết tha

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

Đọc thuộc lũng bài thơ “ễng đồ” Nờu nội dung chớnh của bài thơ

3 Bài mới: Quờ hương là nguồn cảm hứng lớn trong suốt đời thơ của ụng ễng là ai hụm nay

chỳng ta sẽ được làm quen với tỏc giả đú với một bài thơ rất đặc sắc về đề tài quờ hương

Hoạt động 1: Hướng dẫn tỡm

hiểu tỏc giả, tỏc phẩm

? Nờu vài nột về tỏc giả?

Thơ ụng mang đậm tỡnh yờu quờ

hương thắm thiết ễng sỏng tỏc

bền bỉ nhằm phục vụ cỏch mạng

- Dự kiến trả lời

ĐọcTrả lời theo chỳ thớch

I Sơ lược về tỏc giả tỏc phẩm 1.Tỏc giả.

Tế Hanh tờn thật là Trần Tế Hanh,sinh năm 1921 Quờ ở Quảng Ngói

MT: đọc diễn cảm, tìm hiểu

một số từ khó, và bố cục bài

? Nhịp thơ ngắt như thế nào?

? Dựa vào nội dung cĩ thể chia

bài thơ thành mấy phần?

Hoạt động 3: Hướng dẫn phân

tích.

MT: tìm hiểu nội dung và nghệ

thuật trong bài thơ

PP: vấn đáp

KT: động não

Gọi Hs đọc 8 câu đầu

? Nhà thơ đã giới thiệu quê

hương mình như thế nào?

? Cảnh dân chài bơi thuyền ra

khơi đánh cá được tác giả giới

thiệu như thế nào?

? Tìm chi tiết thể hiện cái đẹp

đĩ?

? Với những chi tiết đĩ em thấy

đây là một ngày như thế nào?

- Lời giới thiệu: quê tơi ở

- Nghề nghiệp: chài lướiĐặc điểm: nước bao vây

- ĐẹpTrời trong, giĩ nhẹ, sớm maihồng

II Đọc, hiểu chú thích, bố cục

III Phân tích

1/ lời giới thiệu về quê hương

“vốn làm nghề chài lưới”

Lời thơ giản dị, chân thành mà trànay cảm xúc

Sớm mai hồng => đằng đông

ráng đỏ báo hiệu một ngày trời

yên biển lặng “trời trong” =>ít

mây, gió nhẹ => “biển lặng”

? Cảnh buổi sáng ra khơi là một

cảnh đẹp và tươi sáng

? Cảnh đó hứa hẹn điều gì?

? Cảnh như vậy còn con người

được giới thiệu như thế nào?

? Chiếc thuyền ra khơi với khí

thế như thế nào?

? Sự hăng hái đó được thể hiện ở

chi tiết nào?

? Tuấn mã? ở đây tác giả đã sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì?

? Tác dụng?

? Em có nhận xét gì về từ ngữ

được sử dụng ở đây?

? Cánh buồm là biểu tượng của

biển khơi và chài lưới, cánh

buồm ở đây được diển tả như thế

nghệ thuật so sanh, lối nói ẩn dụ,

em thấy cảnh dân chài ra khơi

đánh cá được hiện lên như thế

nào?

? Cảnh đó hứa hẹn một ngày trở

về như thế nào?

Gv: Cảnh đó được tả như thế

nào, ta qua phần hai

? Theo dõi 8 câu thơ tiếp theo và

cho biết cảnh đó được miêu tả

như thế nào?

? Chi tiết nào thể hiện điều đó?

? Em có nhận xét gì về hai từ đó?

? Cảnh ồn ào, tấp nập kèm với

tâm niệm “Nhờ ơn…” cho thấy

cuộc sống nơi đây như thế nào?

- Bức tranh về cảnh lao động của dân chài trên bãi

Cảnh vui vẻ tấp nập nhưng chứa

đựng những vất vả, lo toan đĩ

khơng thể dấu được, khơng dễ

dàng và chẳng đơn giản chút nào

để cĩ được những con cá tươi

tưởng nhớ” cho ta thấy phần nào

về tình cảm của tác giả đối với

quê hương miền biển dấu yêu

của mình?

? Kết thúc bằng một câu cảm

thán, tác dụng?

? Đĩ là một nỗi nhớ như thế nào?

? Nêu những nét nghệ thuật

tiêu biểu mà tác giả sử dụng

trong van bản?

? ý nghĩa văn bản là gì?

Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng

kết

? Em cĩ nhận xét gì về giá trị

nghệ thuật của bài thơ?

? Qua đây em học được gì về

cách dùng từ ngữ của tác giả?

-Đặc trưng

Luơn ->nỗi nhớ thường trực,luơn hiện hữu cả trong tâm tưởngBiểu cảm trực tiếp

Nhớ quá, nhớ cái mùi riêng củabiển

-Trả lời

Bình dị mà đặc trưng-Tươi sáng và sinh động-Khoẻ khoắn, giàu sức sống

-Tình yêu quê hương

3.Cảm xúc của tác giả

Nay xa cách … tơi luơn tưởng nhớ

Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm…

VI Tổng Kết: ghi nhớ/sgk.

? Qua đú tỏc giả đó vẽ nờn bức

tranh quờ hương miền biển rất

-Niềm khát khao cs tự do, lí tởng CM của tg

2.Kĩ năng: -Đọc diễn cảm một tp thơ thể hiện tâm t ngơiờchiến sĩ CM bị giam giữ trong ngục tù

-Nhận ra và phân tích đợc sự nhất quán về cảm xúc giữa 2 phần bài thơ; thấy đợc sự vận dụng tài tình thể thơtruyền thống của tg ở bài thơ này

3.Thỏi độ : - Giáo dục tình cảm yêu mến, chan hoà với thiên nhiên, cảm thông, khâm phục các chiến sĩ cách

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

Đọc thuộc bài thơ “Quờ hương”, Quờ hương của Tế Hanh được thể hiện trong bài là một miềnquờ như thế nào?

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm

hiểu về tác giả, tác phẩm

MT: nắm được vài nét vế tác

giả, và tác phẩm

MT: đọc diễn cảm, tìm hiểu

một số từ khó, và bố cục bài

thơ

PP: vấn đáp

KT: động não

- Giọng thiết tha cuối bài cĩ

nghẹn ngào uất ức, chú ý các câu

MT: tìm hiểu nội dung và nghệ

thuật trong bài thơ

PP: vấn đáp

KT: động não, khăn phủ bàn

? Khi con tu hú kêu những hình

ảnh nào gợi lên trong lịng tác

- Ơng được coi là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng

? Những hìmh ảmh này gợi lên

cảnh mùa nào?

? Nắng đào là nắng như thế nào?

? Trời vào hè được miêu tả như

thế nào?

? Cĩ một âm thanh ngồi tiếng

ve làm cho mùa hè thêm sinh

động đĩ là tiếng gì?

? Bằng những hình ảnh và âm

thanh đĩ em thấy bức tranh mùa

hè được hiện lên như thế nào?

? Qua đĩ em hiểu gì về con

người tác giả?

? Bức tranh đẹp đĩ được cảm

nhận trong hồn cảnh nào? Điều

đĩ cho thấy một tâm hồn?

Bên ngồi náo nức bao nhiêu thì

trong tù lại ngột ngạt bấy nhiêu,

điều đĩ được thể hiện như thế

tù thốt lên những lời nghe thảm

thiết, tìm chi tiết đĩ?

? Xét từ loại?

? Hành động mạnh, lời lẽ thảm

thiết ta thấy tâm trạng người tù

lúc này như thế nào?

? Tâm trạng đĩ thể hiện ước mơ

gì?

? Nhịp thơ thay đổi như thế

nào?

? Âm thanh của con tu hú ở đầu

bài và lặp lại ở cuối bài cĩ gì

khác nhau trong âm thanh này?

- Ở đây là cứ kêu chứ khơng

phải gọi bầy, tiếng chim tu hú

bên ngồi làm cho người tù dâng

thuật của bài thơ?

? Nội dung tư tưởng của bài

- Khát khao thế giới bên ngồi

- Tiếng chim gọi hè

- Thúc giục như trêu ngươi người

3 nghệ thuật

- Sử dụng biện pháp điệp ngữ,liệt kê…

- Nghệ thuật đối lập

- Từ ngữ gợi hình ảnh, biểu cảm-sử dụng thể thơ lục bát

Yù nghĩa: bài thơ thể hiện lòng

yêu đời, yêu lí tưởng của ngườichiến sĩ cộng sản trẻ tuổi tronghoàn cảnh bị ngục tù

IV Tổng kết:

* Ghi nhớ: Sgk

4 Củng cố: Có thể đặt tên khác cho bài thơ được không? Hãy nêu vài tên có thể? Tại sao bài thơ lại có

nhan đề là Khi con tu hú?

5 Dặn dò: Về nhà học thuộc bài thơ và phần ghi nhớ.

Chuẩn bị bài Thuyết minh về một phương pháp (cách làm)

Tiết 84

Ngày soạn:…/… /2010 Ngày dạy:…/… /2010

THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP

(CÁCH LÀM)

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

Qua tiÕt häc nµy, h/s :

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án , chuẩn bị một số cách làm: món ăn, trồng cây(CN 9)

2 HS: Đọc trước các văn bản ở bài học

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

- Nêu cách làm 1 bài văn thuyết minh? Có bao nhiêu phương pháp thuyết minh, kể tên các phươngpháp đó.?

? Nhìn vào văn bản em thấy có

mấy nội dung?

? Đó là những nội dung nào?

? Cách làm được trình bày theo

trình tự nào?

? Nội dung trình bày ở cách làm

trò chơi “em bé đá bóng” này

được tình bày như thế nào?

? Muốn làm được như vậy người

viết cần có điều kiện gì?

? Muốn vậy người viết phải làm

- Gọi Hs đọc văn bản: Cách nấu

canh rau ngót với thịt lợn nạc

? Văn bản này có mấy nội dung?

- Cụ thể, rõ ràng từng bước

- Nắm chắc phương pháp và cáchlàm cụ thể

- Tìm hiểu cách làm và đã thực hiện thành công

- Chuẩn bị nguyên vật liệu

- Cách làm theo trình tự

- Làm ra thành phẩm

- Yêu cầu về hình thức chất lượng của sản phẩm đó

? Ta có thể trình bày ngược lại

- Gọi Hs đọc yêu cầu bài 1

? Bài tập yêu cầu gì?

- Yêu cầu Hs thảo luận

- Yêu cầu Hs đọc văn bản

- Phương pháp đọc nhanh

- Gợi ý hướng dẫn cách làm bài,

yêu cầu Hs về nhà

? Cách đặt vấn đề?

? Nội dung và hiệu quả của

phương pháp đọc nhanh được tác

TB: Trình bày cách làm theotrình tự

-Chuẩn bị

-Tiền hành

- Thành phẩmKB: Thái độ, lời nhận xét haykinh ngiệm trao đổi, đề nghị

- Bài tập 2

4 Củng cố: Khi trình bày một cách làm hay một phương pháp ta cần chú ý những gì? (hs đọc ghi nhớ)

5 Dặn dò: Về nhà học bài nắm phương pháp thyết minh một cách làm Làm bài tập 2.

Ôn lại tiểu sử của Bác trong những năm Bác hoạt động cách mạng ở Pác Bó

-Biết đọc-hiểu một tp thơ tiêu biểu của nhà thơ-c/s HCM.

-Một đặc điểm thơ HCM: sử dụng thể loại thơ tứ tuyệt để thể hiện tinh thần hiện đại của ngời c/s cáchmạng

-CS vật chất và tinh thần của HCM trong những năm tháng hoạt động cách mạng đầy khó khăn, gian khổqua một bài thơ đợc sáng tác trong những ngày CM cha thành công

2.Kĩ năng: -Đọc-hiểu thơ tứ tuyệt của HCM

-Phân tích đợc những chi tiết NT tiêu biểu trong tp

3.Thỏi độ :

-Giáo dục lòng yêu nớc, thiết tha với độc lâp, tự do của đất nớc

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và maựy chieựu, tỡm hiểu tài liệu lịch sử về Bỏc trong những ngày ở Pỏc Pú

2 HS: Đọc văn bản, chỳ thớch, ụn lại lịch sử giai đoạn Bỏc hoạt động cỏch mạng ở Pỏc Pú, soạnbài

C TIẾN TRèNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

Giỏo viờn dẫn vào bài từ cõu trả bài cũ của hs

Hoạt động 1: MT: naộm ủửụùc vaứi

neựt veỏ taực giaỷ, vaứ taực phaồm

- Đã chuẩn bị 1 em hãy nhắc lại vài

- Gv kể 1 câu chuyện về đời sống

của Bác để vào bài

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc- hiểu

? Bài thơ tứ tuyệt cĩ nội dung mấy

phần? Nội dung của mỗi phần?

- Cĩ nhiều cách để phân tích bài

thơ, ở bài này ta phân tích theo bố

cục?

- Gọi hs đọc câu 1

Hoạt động 3: Hướng dẫn phân tích

MT: tìm hiểu nội dung và nghệ

thuật trong bài thơ

PP: vấn đáp

KT: động não

? Quan sát cho biết câu thơ cĩ cấu

tạo như thế nào?

? Phân tích phép đối?

Nhịp 4/3 cân xứng chặt chẽ

? Qua phân tích trên em cĩ nhận xét

gì về phép đối ở đây?

? Tác dụng của phép đối này trong

việc diễn tả cơng việc của Bác ở

hang Pác Pĩ như thế nào?

? Căn cứ vào chi tiết chỉ thời gian

ta cĩ thể hiểu được câu thơ khái

quát cơng việc trong giới hạn thời

gian nào?

Mỗi ngày từ sáng tới tối cơng việc

luơn đều đặn, mỗi ngày như một

ngày, sáng ra bờ suối làm việc tối

đến vào hang ngủ

? Bằng một câu thơ Bác đã giới

thiệu một cách khái quát cơng việc

của mình trong một ngày như thế

nào?

*Gọi hs đọc câu 2

? Em biết gì về cháo bẹ và rau

măng trong câu thơ này?

? Từ “sẵn sàng” ở đây được hiểu

Thừa: miêu tả sự vật, sự việc

Chuyển: chuyển ý bài thơ

Hợp: tư tưởng của bài thơ

- 2 vế đối nhau

- Thời gian: sáng- tối

- Khơng gian:bờ suối, hang

2.Tác phẩm

- Bài thơ được sáng tác năm

1941 khi Bác hoạt động ở hang Pác Pĩ

II Đọc – hiểu chú thích, bố cục:

III Phân tích

1 Hiện thực cuộc sống Bác Hồ

ở hang Pác BóCâu 1:

“Sáng rabờ suối tối vào hang”

- Phép đối =>khái quát cơng việcmỗi ngày của Bác khá đều đặn thư thái

Câu 2:

“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”

như thế nào?

Gv: Bác luơn sẵn sàng hay những

thứ kể đến trong câu thơ luơn sẵn

sàng?

Đây là cách nĩi hài hước hĩm hỉnh

của Bác về hai thứ thực phẩm luơn

sẵn cĩ ở Pác Pĩ lúc bấy giờ mà sự

thực cĩ khi Bác đã ăn như vậy cả

tháng trời

- Nĩi cái nghèo nhưng với giọng

điệu giàu cĩ thừa thải

? Emcĩ nhận xét gì về 2 thứ thực

phẩm này?

Nhưng cách nĩi của Bác thật là vui

vẻ và giàu cĩ, giàu tinh thần, tình

nghĩa đối với sứ mệnh dân tộc

? Câu thơ vẻ nên tư thế của người

cách mạng rất vững chãi, sừng sững

như một tượng đài bất tử, em hãy

diễn tả lại tư thế đĩ?

? Em nhận thấy điều đặc biệt nào ở

3 tiếng cuối câu thơ này về thanh

điệu?

? Tác dụng của sự bất ngờ đĩ?

*Gọi hs đọc câu 4

? Nội dung chính của câu thơ?

? Từ nào quan trọng nhất trong

câu?

? Em hiểu như thế nào về từ đĩ?

Tất cả những điều đĩ làm nên cái

“sang” của Bác

? Những nét nghệ thuật nỗi bật

trong văn bản là gì?

- Cháo bắp và măng rừng làm rau

Đều là vần trắc

- Tốt lên sự khoẻ khoắn, gân guốc của một bức tranh về tượngđài vị lãnh tụ cách mạng

- ĐọcKhái quát cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác

“Sang”

- Đựợc sống với núi rừng

- Gần gủi thiên nhiên

- Cống hiến vì dân, vì nước sau

- Cách nĩi hĩm hỉnh->cuộc sống thiếu thốn nhưng rất thanh đạm

Câu 3:

“Bàn đá chơng chênh dịch sử Đảng”

- Từ ngữ gợi tả, chân dung vị lãnh tụ vị đại với cơng việc quan trọng

Câu 4:

“Cuộc đời cách mạng thật là sang”

Lời nhận xét và bộc lộ tâm trạng vui sướng vì được cống hiến cho dân cho nước

=> hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên giữa thiên nhiên Pác Bó.mang vẽ đẹùp của người chiến sĩ cách mạng với phong thái ung dung tự tại

2 nghệ thuật: ngắn gọn, hàm

? Nêu ý nghĩa văn bản?

? Nêu những nét đặc sắc nghệ thuật

của bài thơ?

? Nội dung tư tưởng của bài thơ?

bao nhiêu năm xa cách, được

Lời thơ bình dị pha chút hóm hỉnh

Tạo được tứ thơ độc đáo

3 Ý nghĩa: bài thơ thể hiện coatcách tinh thần HỒ Chí Minh luôn tràn nay niềm laic quan,tintưởng vào sự nghiệp cách mạng

IV/ tổng kết: ghi nhớ/sgk

4 Củng cố: Bài thơ thể hiện rõ quan niệm sống của Bác, đĩ là quan niệm gì? Thú lâm tuyền của Bác

được hiểu như thế nào?

5 Dặn dị: Học thuộc bài thơ và phần ghi nhớ Soạn bài “Câu cầu khiến” theo yêu cầu sgk

Tiết 86

Ngày soạn:…/… …/2011 Ngày dạy:…./… …/2011

CÂU CẦU KHIẾN

A MỤC TIấU CẦN ĐẠT : Giỳp học sinh:

1.Kiến thức:

- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cầu khiến, phân biệt các câu cầu khiến với các câu kiểu khác

- Nắm vững chức năng của câu cầu khiến Biết cách sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp

2.Kĩ năng:

Nhận biết cõu cầu khiến trong văn bản

Rèn kĩ năng sử câu cầu khiến

3 tớch hụùp: kieỏn thửực caõu caàu khieỏn tieồu hoùc

B CHUẨN BỊ

1 GV: Soạn bài và thõm nhập giỏo ỏn + maựy chieỏu

2 HS: Đọc và trả lời cõu hỏi phần tỡm hiểu vớ dụ

C TIẾN TRèNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

? Thế nào là cõu nghi vấn? Cho vớ dụ?

? Cõu nghi vấn cú những chức năng gỡ?

3 Bài mới: MT : taùo taõm theỏ cho hoc sinh hoùc taùp.

PP : thuyeỏt trỡnh

Khi yờu cầu người khỏc làm một việc nào đú ta sử dụng kiểu cõu nào? Sử dụng như thế nào? Đú là

mục tiờu của bài học hụm nay

Hoạt động 1:

MT : naộm ủửụùc ủaởc ủieồm vaứ

chửực naờng chớnh cuỷa caõu caàu

? Tìm câu cầu khiến trong các

câu trên?

? Đặc điểm hình thức nào cho

biết đĩ là câu cầu khiến?

hãy cho biết đặc điểm hình thức

nào giúp ta nhận biết câu cầu

khiến?

? Lấy ví dụ và xác định từ cầu

khiến?

? Nhận xét dấu kết thúc?

* Gv đánh giá cho điểm

Theo dõi bảng cho biết các câu

cầu khiến trên dùng để là gì?

(đánh số)

* Bước 2:

Gv: Im đi!

? Cĩ phải câu cầu khiến

khơng? ? Căn cứ vào đâu? Dùng

để làm gì?

? Vậy chức năng của câu cầu

khiến là những chức năng nào?

Gv: Hình thức của câu nghi vấn

: MT : áp dụng kiến thức vào

làm bài tập

PP : vấn đáp.

KT : động não, khăn phủ bàn.

* Gọi Hs đọc yêu cầu bài tập 1

Yêu cầu thảo luận nhĩm 3 phút

Gọi 3 Hs lên trình bày

VD: Hãy đưa nĩ đây cho tớ!

2 Chức năng: Ra lệnh, yêu cầu,

khuyên bảo…

*Ghi nhớ: (sgk

II Luyện tập:

1 Nhận xét và xác định đặc điểmcủa câu cầu khiến

a hãythiếu chủ ngữ=> Con hãy lấy (tìnhcảm hơn)

b đibớt chủ ngữ thì câu thiếu thiện cảm,kém lịch sự-> ý cầu khiến mạnhhơn

c đừng- đổi chủ ngữcác anh đừng làm gìngơi thứ 2 (khơng cĩ người)nĩi ở đối tượng tiếp nhận

2 Tìm câu cầu khiến và xác định ýnghĩa của chúng

a “ thơi” vắng chủ ngữ

b đừng

c Khơng cĩ từ cầu khiến chỉ cĩngữ điệu cầu khiến trong những

- Gọi Hs đọc yêu cầu bài tập 4.

? Bài tập yêu cầu gì?

- Hình thức- ý nghĩa:

Câu a khơng cĩ chủ ngữ ->

khơng thể hiện tình cảm và sựquan tâm

Câu b: cĩ chủ ngữ thể hiện sựquan tâm chăm sĩc - tình cảmđược thể hiện rõ

4 Củng cố: Ở ví dụ 1 con cá vàng cĩ thể nĩi với ơng lão “Cứ về thơi” cĩ được khơng? Vì sao?

Nhắc lại đặc điểm hình thức và chức năng câu cầu khiến

5 Dặn dị: Học và nắm đặc điểm hình thức và chức năng của câu cầu khiến Biết sử dụng câu cầu khiến

cĩ hiệu quả trong khi nĩi và viết

- Chuẩn bị bài: Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

Tiết 87

Ngày soạn:…/…/2010

Ngày dạy:…/… /2010

THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

1 Kiến thức:

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Đặc điểm , cách làm bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Mục đích , yêu cầu , cách quan sát và cách làm bài văn giới thiệu danh lam thắng cảnh

2 Kĩ năng:

- Quan sát danh lam thắng cảnh

- Đọc tài liệu , tra cứu , thu nhập, ghi chép những tri thức khách quan về đối tượng để sử dụng trong bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Tập tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu : biết viết một bài văn thuyết minh vềmột cách thức , phương pháp, cách làm cĩ đọ dài trên 300 chữ

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án + sưu tầm tranh, tư liệu về 1 số thắng cảnh đẹp

2 HS: Đọc và tìm hiểu văn bản theo câu hỏi Sgk

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

? Khi giới thiệu về một phương pháp, cách làm cần chú ý những nội dung gì?

? Cĩ mấy phương pháp thuyết minh?

3 Bài mới: MT : tạo tâm thế cho hoc sinh học tạp.

thiệu một danh lam thắng cảnh.

? Đối tượng thuyết minh?

? Văn bản này giúp em hiểu

thêm gì về Hồ Hồn Kiếm về

Đền Ngọc Sơn?

? Dựa vào văn bản đĩ em hãy

cho biết muốn viết được bài giới

thiệu về danh lam thắng cảnh ta

cần những kiến thức gì?

? Làm thế nào để cĩ các kiến

thức đĩ?

? Văn bản hồ Hồn Kiếm và đền

Ngọc Sơn cĩ hồn chỉnh khơng?

? Thiếu phần nào?

? Nội dung của bài thuyết minh

trên đã hồn chỉnh chưa? Cịn

thiếu những gì?

? Vì vậy bài văn thuyết minh này

cần bổ sung những yếu tố nào?

? Tác dụng của các yếu tố miêu

? Như vậy để làm được một bài

thuyết minh về danh lam thắng

cảnh hồn chỉnh ta cần tiến hành

như thế nào?

-Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện

tập

MT : áp dụng kiến thức vào

làm bài tập

PP : vấn đáp.

KT : động não, khăn phủ bàn

? Nếu muốn giới thiệu trình tự

bài Hồ Hồn Kiếm và đền ngọc

- Vai trị của danh lam trong đời sống tinh thần của con người

sơn thì nên sắp xếp theo trính tự

- Mở bài tạo ấn tượng và làm bản

lề cho việc giới thiệu

4 Củng cố: Gọi Hs đọc phần ghi nhớ.

35 Dặn dò: Dựa vào bài Hồ Hoàn Kiếm và Đền Ngọc Sơn, dàn bài đã xây dựng về nhà hình thành một

bài văn danh lam ở quê hương em Học thuộc phần ghi nhớ, ôn tập phương pháp cách làm thể loại, soạn bài ôn tập

Tiết 84

Ngày soạn:…/… …/2010 Ngày dạy:…./… …/2010

ÔN TẬP VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Ôn lại khái niệm về văn bản thuyết minh và cách làm các thể loại thuyết minh, nắm được dàn bàicủa từng đoạn

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

? Để làm bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh cần có những điều kiện gì? Ta làm gì để cóđược những kiến thức đó?

? Nêu dàn bài của một bài văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: nhắc lại kiến thức

về lý thuyết

? Thế nào là văn bản thuyết

I Bài học:

1 Khái niệm

? Kiểu văn bản này có vai trò và

tác dụng gì đối với đời sống của

đối tượng nào?

? Nêu các bước tiến hành 1 văn

4 Phương pháp thuyết minh.

5 Các bước xây dựng văn bản:

- Học tập nghiên cứu tích luỹ tri thức

- Tìm hiểu đề(đối tượng)

- Đánh giá, chỉnh sửa, cho điểm

các tổ

- Sửa hoàn chỉnh các bài, yêu

cầu Hs ghi vào vở

- Yêu cầu 4 tổ viết đoạn mở bài

cho dàn bài của tổ mình hoặc kết

4 Củng cố: Nhắc lại các phương pháp thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh

5 Dặn dò: Về nhà viết đoạn cho các đề bài hôn nay, lập dàn bài chi tiết, chuẩn bị tốt cho bài viết số 5

Soạn bài Ngắm trăng và Đi đường

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Cảm nhận được tình yêu thiên nhiên của Bác đặc biệt sâu sắc cả trong hoàn cảnh lao tù Ngườivẫn tìm đến giao hoà với ánh trăng ngoài trời

- Thấy được sức hấp dẫn nghệ thuật của bài thơ.

- Cảm nhận được triết lý nhân sinh qua bài Đi đường Bác muốn gửi gắm

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án

2 HS: Đọc và trả lời các văn bản phần: Đọc - hiểu văn bản

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

- Đọc thuộc bài thơ Tức cảnh Pác Bó, nêu đặc sắc nghệ thuật và nội dung của bài

- Đọc thuộc bài thơ của Bác nói về trăng đã được học ở lớp

? Trăng và bác trong bài thơ ấy được thể hiện như thế nào?

3 Bài mới:

- Ở Bác một tình yêu thiên nhiên mãnh liệt sâu sắc:

“ Bác ơi tim Bác mênh mông quá

Ôm cả non sông trọn kiếp người ”

- Ở bài thơ này ta thấy rõ hơn nữa tình yêu thiên nhiên của Bác

Hoạt động 1: Hd tìm hiểu tác

giả, tác phẩm

- Gọi Hs đọc chú thích

? Nhắc lại vài nét về tiểu sử của

Bác giai đoạn Bác hoạt động ở

- Mở đầu tập thơ Bác viết:

“Ngâm thơ…tự do”

Chỉ “ngâm ngợi cho khuây” vậy

mà Bác đã vô tình đánh rơi vào

kho tàng văn học Việt Nam một

viên ngọc quý - Nhật ký trong tù

Chủ yếu bằng thể thơ tứ tuyệt

4 phần: khai, thừa, chuyển,hợp

I Sơ lược về tác giả, tác phẩm.

1.Tác giả: như bài Tức cảnh Pác

tích Ta phân tích theo bố cục.

Gọi Hs đọc câu 1 Giọng thơ?

? Câu thơ này thuộc kiểu câu gì?

Trần thuật về việc gì?

? Hoàn cảnh nhà tù được thể

hiện như thế nào?

? Câu thơ có từ ngữ nào được lặp

lại?

? Đây là biện pháp nghệ thuật

gì? Tác dụng?

- Chẳng nhà tù nào lại có rượu và

hoa để cho tù nhân thưởng thức,

đây là điều thực sự hiển nhiên

nhưng với biện pháp điệp ngữ

này ngoài việc diễn tả sự thực

câu thơ còn thể hiện ý nghĩa gì?

- Trăng hoa và tửu vốn là thú

tiêu khiển tao nhã của các bực

hiền nhân xưa uống rựu ngắm

trăng và xem hoa Quỳnh nở bởi

vậy trăng đẹp làm thi sĩ - người

tù nhớ đến rượu và hoa, giá như

có cả hai thứ ấy thì trăng đêm

nay quả là trọn vẹn Nhưng điều

quan trọng là tác giả muốn tố cáo

chế độ nhà tù của Tưởng Giới

Thạch qua các bái Phân Thuỷ,

Hạn Chế(Gv đọc)

? Với điệp từ không và giọng thơ

bình thản câu thơ cho ta hiểu rõ

điều gì?

? Câu thừa đề thể hiện điều gì?

Gọi Hs đọc câu 2 cả 3 văn bản

? Em hãy so sánh kiểu câu của 3

văn bản trên?

? Nghĩa của câu dịch có sát với

nghĩa của nguyên tác không? Vì

sao?

- Đây là một câu tự vấn mình thể

hiện tâm trạng băn khoăn xốn

xang trước đêm trăng đẹp

- Với tâm trạng đó em hiểu Bác

là người thế nào? Thường thì ta

chỉ ngắm trăng khi thư thái hay

lúc có tâm trạng nhưng Bác lại

ngắm trăng trong hoàn cảnh đặc

- Phần nào tố cáo sự hà khắc của chế độ nhà tù Tưởng Giới Thạch

- Qua câu nghi vấn ta thấy được

tâm trạng của nhà thơ được bộc

lộ Nỗi băn khoăn đó đã nảy sinh

hành động đó là hành động gì ta

qua phần còn lại

- Gọi Hs đọc 2 câu còn lại

- So sánh bản dịch thơ và phiên

âm để giải nghĩa câu chuyển

Nhưng phần dịch thơ: Người

ngằm trăng soi ngoài cửa sổ

trong tù không phải ngắm trăng

dễ dàng như vậy mà ở đây hẳn

người tù đã phải vươn ra phía

cửa để nhắm trăng trong khi

xiềng xích tù ngục Câu dịch

nghe khá nhẹ nhàng nhưng hẳn

không phải đơn giản

? Hai câu cuối tác giả sử dụng

nghệ thuật gì?

? Nghệ thuật đó có tác dụng như

thế nào trong việc thể hiện mối

quan hệ giữa trăng và tác giả?

? Qua đó 1 lần nữa ta thấy được

tinh thần của người chiến sĩ cách

mạng đó là tinh thần gì?

? Bằng phép đối và nhân hoá câu

thơ làm rõ hành động của hai đối

tượng trăng và tác giả như thế

nào?

Hai cái đẹp cùng chủ động tìm

đến với nhau, hoà quyện vào

nhau để làm nên những điều kỳ

diệu cho con người

Hoạt động 4:

? Những yếu tố nào làm nên sự

hấp dẫn của bài thơ?

? Qua đó em hiểu thêm điều gì

- Đối, nhân hoá

- 2 đối tượng cùng cố gắng tìm đến với nhau

- Ung dung, lạc quan, yêu thiên nhiên say đắm trả lời nghệ thuậtđặc sắc, ngôn ngữ giản dị sinh động

- Trả lời

- Nghệ thuật đặc sắc, ngôn ngữ giản dị, sinh động

IV Tổng kết:

*Ghi nhớ(sgk)

VĂN BẢN: ĐI ĐƯỜNG

- Đọc với giọng tự nhiên chú ý

phần phiên âm, dịch nghĩa

? Hai câu đầu nhà thơ đang suy

ngẫm về điều gì? Ngoài việc đi

đường tác giả còn muốn nói lên

điệu và nghệ thuật của bài thơ?

? Qua đó thể hiện tư tưởng và

quan niệm sống của Bác đó là tư

tưởng và quan niệm gì ?

1 Hai câu đầu:

- Điệp ngữ - Gian nan của việc đi đường - Triết lý nhân sinh

2 Hai câu cuối:

- Giọng hân hoan

- Niềm vui khi đã vượt qua mọi gian nan thử thách đến chiến thắng

III Tổng kết: Sgk

Ghi nhớ sgk

4 Củng cố:

- Qua hai bài thơ em hiểu thêm được những gì về Bác?

- Đọc diễn cảm 2 bài thơ

5 Dặn dò: về nhà học thuộc lòng 2 bài và ghi nhớ sgk.

Chuẩn bị bài; câu cảm thán, ôn tập lại câu cầu khiến và câu nghi vấn

D RÚT KINH NGHIỆM:

………

Tiết 86

Ngày soạn:…/… …/2008 Ngày dạy:…./… …/2008

CÂU CẢM THÁN

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Hiểu rõ đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán, phân biệt câu cảm thán với các kiểu câu khác.

- Nắm vững chức năng và biết cách sử dụng câu cảm thán phù hợp với tình huống giao tiếp

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn bài và thâm nhập giáo án

2 HS: Đọc ví dụ và trả lời các câu hỏi

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định:

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

Thế nào là câu nghi vấn ? Câu cầu khiến? Cho ví dụ?

Nêu chức năng chính của 2 kiểu câu đó

?Các dạng câu này thường xuất

hiện trong những hoàn cảnh giao

b Sự tiếc nuối quá khứ một đikhông trở lại

- Ngôn ngữ nói hằng ngày vàngôn ngữ văn chương

VD: Chao ôi! Trời hôm nay đẹp quá!

2 Chức năng:

cảm thán dùng để làm gì?

Cho ví dụ, phân tích cảm xúc

tình cảm

?Nêu đặc điểm hình thức và

chức năng của câu cảm thán?

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện

tập

? Bài tập 1 yêu cầu gì?

Gọi Hs đọc bài tập 2

Bài 2 yêu cầu gì?

Như vậy để xác định câu cảm

thán ta phải xét cả câu về đặc

điểm hình thức và chức năng

Bài tập 3 yêu cầu đặt câu thể

hiện tình cảm

Gọi Hs lên bảng trình bày

Yêu cầu Hs nhắc lại đặc điểm

- Trả lời

- Tìm từ cảm thán

- ĐọcPhân tích tình cảm, cảm xúc và nhận diện câu cảm thán

- Phát biểu

Dùng để bộc lộ cảm xúc, xuất hiện trong ngôn ngữ nói hay ngôn ngữ văn chương

VD: Ôi ! Bông hoa này đẹp quá!

* Ghi nhớ :sgk

II Luyện tập1

a Than ôi ! Lo thay !Nguy thay !

c Tâm trạng bế tắc của nhà thơ trước cuộc sống (Trước Cm T8)

d Sự ân hận của Dế Mèn trước giờ

Dế Choắt chết

- Các câu này đều bộc lộ cảm xúc tình cảm nhưng không phải là câu cảm thán được vì nó không có từ cảm thán

3 Đặt câu

a Bà ơi ! Tình cảm của bà giành cho cháu thật là quý báu biết bao !

b Chao ôi ! Mặt trời lên đẹp quá !

4 Củng cố: Dấu hiệu để nhận biết câu cảm thán?

5 Dặn dò: Hoàn chỉnh các bài tập, nắm được đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán

Ôn tập văn bản thuyết minh Luyện làm các đề trong bài trước, chuẩn bị tốt cho bài viết số 5 Văn thuyết minh.Lập dàn ý cho các đề ở trang

BÀI VIẾT SỐ 5

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Củng cố nhận thức lý thuyết về văn bản thuyết minh, vận dụng thực hành sáng tạo một văn bản thuyết minh

- Rèn luyện kĩ năng làm bài văn thuyết minh

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Ra đề, đáp án + biểu điểm

2 HS: Ôn tập + giấy bút

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số, nhắc nhở học sinh thực hiện nghiêm quy chế kiểm tra.

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Bút, giấy nháp đúng yêu cầu.

3 Bài mới: Giáo viên phát đề.

Đề: Thuyết minh về một loài hoa ngày Tết

Yêu cầu chung :

Bài làm rõ bố cục, đúng đặc trưng thể loại, tri thức chính xác, văn phong sáng sủa, mạch lạc, trìnhbày theo trình tự, sắp xếp ý hợp lý

Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng không có lỗi

Dàn bài, biểu điểm:

MB : Giới thiệu chung về loài hoa 1đ

TB : Trình bày:

- Xuất xứ, phân loại 1đ

- Đặc điểm, tính chất, cấu tạo… 3đ

- 1đ

- Cách trồng, chăm sóc và bảo vệ 2đ

- Giá trị của hoa: kinh tế, tinh thần 2đ

KB: Thái độ của em đối với loài hoa, vị trí của hoa trong lòng mọi người, trong nét đẹp văn hoá

của dân tộc.1 đ

Thang điểm chấm:

- Bài đạt 9 - 10 điểm: Đảm bảo đầy đủ các yêu cầu trên

- Bài 7 - 8 điểm: Đảm bảo các yêu cầu trên còn sai một vài lỗi nhỏ

- Bài đạt 5 - 6 điểm: Cơ bản đảm bảo yêu cầu, rõ bố cục, nghèo ý, có sai lỗi diễn đạt và dùng từ

Những bài không rõ bố cục, lạc đề, sơ sài, diễn đạt lủng củng, quá nhiều lỗi chính tả…

Tuỳ mức độ để cho điểm từ 4 -> 0

4 Củng cố: Nhận xét tiết kiểm tra sau khi thu bài.

5 Dặn dò:

Ôn lại kiến thức các kiểu câu đã học Chuẩn bị bài Câu trần thuật:

Đọc đoạn văn và tìm những câu không có đặc điểm hình thức của câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán Các câu đó dùng để làm gì?

CÂU TRẦN THUẬT

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh:

- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu trần thuật, phân biệt câu trần thuật với các loại câu khác

- Nắm vững chức năng của câu trần thuật

- Biết sử dụng câu trần thuật có hiệu quả

B CHUẨN BỊ :

1 GV: Soạn và thâm nhập giáo án + bảng phụ

2 HS: Đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk Ôn lại đặc điểm hình thức và chức năng của 3 kiểu câu đã học

C TIẾN TRÌNH CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC :

1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của các kiểu câu

cầu khiến, nghi vấn, cảm thán? Cho ví dụ?

3 Bài mới: Kiểu câu được dùng nhiều nhất trong văn bản tự sự và miêu tả là kiểu câu nào? Ta

vào bài mới

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm

hiểu nội dung bài học

- Treo bảng, gọi Hs đọc

?Quan sát các ví dụ và cho biết

câu nào không có đặc điểm hình

thức của cây cảm thán, câu cầu

khiến và câu nghi vấn?

- Gạch chân trên bảng phụ

- Những câu không có đặc điểm

của câu nghi vấn, câu cảm thán,

câu cầu khiến thì gọi là câu trần

- Chủ yếu là dấu ( ), đôi khi là (…) (!)

Trừ câu : Ôi tài thế!

Vd: Hôm nay lớp 82 lao động

năng của câu cảm thán, yêu cầu,

đề nghị vốn là chức năng của câu

cầu khiến

? Trong các kiểu câu ta vừa học

kiểu câu nào sử dụng nhiều nhất?

Vì sao?

? Nhắc lại đặc điểm hình thức và

chức năng của câu trần thuật?

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện

Trong đó câu a và câu “ Em

của dân tộc ta(1, 2)Yêu cầu chúng ta ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc(3)

Đọc ghi nhớ

ĐọcXác định kiểu câu và chức năng

- Tổ 1, 2 câu a

- Tổ 3, 4 câu b

Đọc

So sánh kiểu câu ở phần dịch nghĩa và dịch thơ (câu 2) của bài Ngắm trăng?

Học sinh lên bảng làm

ĐọcXác định kiểu câu và chức năng

2 Chức năng: kể, tả, thông báo,

nhận định…

yêu cầu, bộc lộ cảm xúc…

Chú ý: Câu trần thuật được sử dụng

nhiều nhất trong giao tiếp

* Ghi nhớ sgk

II Luyện tập:

1

a Câu 1 dùng để kể 2,3 bộc lộ tình cảm, cảm xúc của Dế Mèn đối với cái chết cúa Dế Choắt

b Câu 1 trần thuật dùng để kể, câu

2 cảm thán có từ quá, bộc lộ tình cảm cảm xúc

Câu 3,4 bộc lộ tình cảm, cảm xúc cảm ơn

2 Dịch nghĩa thuộc kiểu câu nghi vấn, dịch thơ là kiểu câu trần thuật - Kiểu câu khác nhưng đều diễn đạt

Câu b và c cầu khiến đề nghị nhẹ nhàng, nhã nhặn hơn, lịch sự hơn