Phương thức biểu đạt : Tự - Lang Liêu thi tài: + Được thần báo mộnggiúp đỡ?. Chuẩn bị: GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT.. Tuần 1 Tiết 4 GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU
Trang 1bộ giáo án ngữ văn 6 năm học 2010-2011
đây là giáo án mẫu
ngữ văn 6 trọn bộ theo phân phối chơng trình mới 2010-2011 liên hệ đt
kĩ năng - Reứn kổ naờng ủoùc vaứ keồ chuyeọn.
3 thái độ : Hs caàn thaỏy ủaõy laứ moọt caõu chuyeọn nhaốm giaỷi thớch nguoàn goỏc daõn
toọc Vieọt Nam, ca ngụùi toồ tieõn, daõn toọc; Qua ủoự, bieồu hieọn yự nguyeọn ủoứan keỏt,thoỏng nhaỏt cuỷa daõn toọc Vieọt nam ta
II Tieỏn trỡnh hoùat ủoọng daùy vaứ hoùc
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ:
3 Daùy vaứ hoùc baứi mụựi
a/ Giụựi thieọu baứi: Mụỷ ủaàu chửụng trỡnh vaờn hoùc lụựp 6, chuựng ta seừ tỡm hieồu veà coọi nguoàn
cuỷa daõn toọc Vieọt Nam qua caõu chuyeọn “CON ROÀNG CHAÙU TIEÂN” Caõu chuyeọn naứythuoọc theồ loaùi truyeàn thuyeỏt vaứ chuựng ta cuừng tỡm hieồu xem theồ loaùi truyeàn thuyeỏt laứ theồloaùi nhử theỏ naứo?
b/ Noọi dung baứi mụựi:
Hoaùt ủoọng cuỷa GV Hoaùt ủoọng cuỷa Hs Baứi ghi
GV mụứi hs ủoùc chuự thớch
sgk phaàn (*) tr 7
ẹeồ khaộc saõu truyeàn
thuyeỏt laứ gỡ ? HS ủoùc truyeọn.
Chia boỏ cuùc :goàm coự ba
I ẹoùc- hieồu chuự thớch
1 Truyeàn thuyeỏt laứ gỡ?
Saựch giaựo khoa trg 7
Trang 2GV đọc truyện 1 phần ->
hs đọc tiếp
Lưu ý những từ khó
? Hình ảnh Lạc Long Quân
và Aâu Cơ được giới thiệu
như thế nào?
? Hãy tìm những chi tiết
trong truyện thể hiện tính
chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ
của hình tượng Lạc Long
Quân và Aâu Cơ?
? Việc kết duyên của LLQ
và ÂC cùng việc ÂC sinh
nở có gì lạ?
? LLQ và ÂC chia con như
thế nào và để làm gì?
Theo truyện này thì nguời
Việt Nam ta là con cháu
của ai? Em có suy nghỉ gì
về điều này?
? Theo em, cơ sở lịch sử
của truyện con Rồng cháu
Tiên là gì?
? em hiểu thế nào là chi
tiết tưởng tượng kì ảo?
Hãy nói rõ vai trò của các
chi tiết này trong truyện?
- Aâu Cơ: giống tiên, xinhđẹp
- HS tìm và gạch sgk
- ÂC sinh ra bọc trứng->
nở ra 100 con trai khôingô, khỏe mạnh như thần
- 50 con theo cha xuốngbiển, 50 con theo mẹ lênnúi -> khi cần giúp đỡ lẫnnhau, không quên lời hẹn
Dựng nước Văn Lang, Contrưởng lấy hiệu HùngVương, đóng đô ở PhongChâu
- Người việt Nam là concháu vua Hùng
- Gắn với các triều đại vuaHùng dựng nước
- Chi tiết tưởng tượng kì ảolà chi tiết không có that, donhân dân ta sáng tạo ranhằm giải thích một sốnhững hiện tượng tự nhiênchưa giải thích được vàđồng thời đểlàm cho tácphẩm phong phú hơn hấpdẫn hơn
2 Thể loại: Truyền thuyết
3 Phương thức biểu đạt chính:
- Aâu Cơ: giống tiên, xinhđẹp
Hình ảnh lớn lao, phithường, đẹp đẽ
2 Diễn biến :
- LLQ và ÂC kết duyên vợchồng
- ÂC sinh ra bọc trứng-> nở
ra 100 con trai khôi ngô,khỏe mạnh: 50 con theo chaxuống biển, 50 con theo mẹlên núi -> khi cần giúp đỡlẫn nhau, không quên lờihẹn
- Dựng nước Văn Lang, Contrưởng lấy hiệu HùngVương, đóng đô ở PhongChâu
III Ý nghĩa truyện
Ghi nhớ sách giáo khoa trg 8
c/ Sơ kết bài: GV tổng kết, đánh giá, khắc sâu lại những yêu cầu chung của bài
III Luyện tập:
Trang 3- Keồ dieón caỷm truyeọn
- Traỷ lụứi caõu hoỷi 1,2 trg 8 phaàn luyeọn taọp
- ẹoùc theõm sgk trg 8,9
IV Daởn doứ:
- Hoùc ghi nhụự sgk trg 8
- Soùan “Baựnh chửng, baựnh giaày”
HệễÙNG DAÃN ẹOẽC THEÂM
I Muùc tieõu caàn ủaùt:
3 thái độ Hs caàn thaỏy ủửụùc laứ moọt caõu chuyeọn nhaốm giaỷi thớch nguoàn goỏc loaùi
baựnh coồ truyeàn cuỷa daõn toọc Tửứ ủoự ủeà cao nhaứ noõng, ủeà cao sửù tụứ kớnh trụứi ủaỏt vaứ toồtieõn cuỷa daõn toọc Vieọt Nam ta
II Tieỏn trỡnh thửùc hieọn daùy vaứ hoùc
1 OÅn ủũnh lụựp
2 Kieồm tra baứi cuừ:
- Truyeàn thuyeỏt laứ gỡ?
- Haừy keồ moọt caựch dieón caỷm truyeọn “CON ROÀNG CHAÙU TIEÂN” Neõu yự nghúa truyeọn?
3 Baứi mụựi:
a/ Giụựi thieọu baứi: Haứng naờm, cửự teỏt ủeỏn thỡ gia ủỡnh chuựng ta laùi chuaồn bũ laứm nhửừng moựn aờn
ngon ủeồ cuựng toồ tieõn Caực em thửỷ keồ xem ủoự laứ nhửừng moựn naứo Trong caực moựn aờn ngaứy teỏtkhoõng theồ thieỏu baựnh chửng, baựnh giaày Hoõm nay chuựng ta seừ tỡm hieồu nguoàn goỏc cuỷa chieỏcbaựnh giaày, baựnh chửng naứy
b/ Noọi dung baứi mụựi:
Trang 4Hoạt động của GV Hoạt động của HS Bài ghi
GV đọc một phần -> HS
đọc tiếp
Cho hs tóm tắt truyện
Giải thích từ khó
? Vua Hùng chọn người nối
ngôi trong hòan cảnh nào?
Với ý định ra sao? Bằng
hình thức nào? Em có suy
nghĩ gì về ý định đó?
? Hãy đọc đọan văn “Các
Lang ai …về lễ tiên vương”
Theo em, đọan văn này chi
tiết nào em thường gặp
trong các chuyện cổ dân
gian? Hãy gọi tên chi tiết
ấy và nói ý nghĩa của nó?
? Vì sao trong các con vua,
chỉ có Lang Liêu được thần
giúp đở? Lang Liêu đã thực
hiện lời dạïy của thần ra
sao?
? Hãy nói ý nghĩa của hai
loại bánh mà Lang Liêu
làm để dâng lễ?
? Theo em, vì sao hai thứ
bánh Lang Liêu làm được
vua Hùng chọn để tế trời
đất, tiên vương và Lang
Liêu được nối ngôi?
GV gợi ý cho hs thảo luận
để rút ra ý nghĩa truyện
Hs đọc văn bản
Tập tóm tắt văn bản
- Giặc ngoài đã dẹp yean, vuađã già
- Tìm người tài giỏi hiểu được
ý vua cha, nối được chí vua
Chọn bằng cách các lang thitàidâng lễ tiên vương, ai làmvừa ý vua sẽ được nối ngôi
- Lang Liêu sớm gần gũi vớinghề nông, gần gũi với ngườinông dân -> Được thần báomộng Lang Liêu thật sự sángtạo
- Bánh hình tròn- tượng trưngcho trời -> bánh giầy
- Bánh hình vuông- tượngtrưng cho đất -> bánh chưng
- Lang Liêu biết quý trongnghề nông, biết vận dụngnhững gì mình sẳn có không sahoa phung phí
I ĐỌC- TÌM HIỂU CHÚ THÍCH
1 Thể loại : Truyền thuyết
2 Phương thức biểu đạt : Tự
- Lang Liêu thi tài:
+ Được thần báo mộnggiúp đỡ
+ Làm hai loại bánh:
Bánh hình tròn- tượngtrưng cho trời -> bánhgiầy
Bánh hình tượng trưng cho đất ->bánh chưng
vuông-3 Kết quả: Lang Liêu
được nối ngôi
III Ý NGHĨA TRUYỆN:
Ghi nhớ sách giáo khoa
Trang 5trang 12
III Luyeọn taọp:
- Caõu 1,2 sgk trang 12 phaàn luyeọn taọp
- ẹoùc theõm: Naứng UÙt laứm baựnh oựt
IV Daởn doứ:
- Hoùc phaàn ghi nhụự sgk trang 12
- Soùan vaứ chuaồn bũ baứi taọp 1-7/15,16
Tuaàn 1
Tieỏt 3
Tệỉ VAỉ CAÁU TAẽO CUÛA Tệỉ TIEÁNG VIEÄT
I.Muùc tieõu caàn ủaùt:
1
kiến thức
- Hoùc sinh naộm ủửụùc khaựi nieọm veà tửứ, tửứ ủụn, tửứ phửực
2
kĩ năng - Naộm ủửụùc ủaởc ủieồm caỏu taùo tửứ trong tieỏng vieọt.
3 thái độ : Hoùc sinh nhaọn bieỏt vaứ xaực ủũnh ủửụùc soỏ lửụùng tửứ trong caõu.
Hieồu ủửụùc nghúa cuỷa caực loaùi tửứ phửực
II Tieỏn trỡnh day vaứ hoùc
1 OÅn ủũnh lụựp:
2 Kieồm tra baứi cuừ:
3 Daùy vaứ hoùc baứi mụựi
a/ Giụựi thieọu baứi mụựi: ẹeồ noựi hoaởc vieỏt moọt caõu naứo ủoự chuựng ta phaỷi duứng ngoõn tửứ Hoõm
nay chuựng ta seừ tỡm hieõu veà tửứ, caỏu taùo cuỷa tửứ trong tieỏng Vieọt
b/ Noọi dung baứi mụựi:
Hoaùt ủoọng cuỷa GV Hoaùt ủoọng cuỷa HS Baứi ghi
Hs ủoùc phaàn nhieọm vuù cuỷa hs
- Thaàn/ daùy/ daõn/ caựch/
troàng troùt/ chaờn nuoõi/ vaứ/
caựch/ aờn ụỷ - coự 12 tieỏng, 9 tửứ
1 Tửứ laứ gỡ?
Vd sgk -> 9 tửứ,12 tieỏng
Trang 6? Vd trên có mấy tiếng? Mấy
Làm thế nào để phân biệt từ
ghép và từ láy?
GV đưa ra một số vd khác để
hs phântích
- Ai nấy/ hồng hào/, đẹp đẽ
- Người/ con trưởng/ được/
tôn/ lên/ làm/ vua
Thông qua việc hướng dẫn hs
tìm hiểu các vd Hs tự thảo
luận rút ra kết luận về từ và
cấu tạo của từ.-> ghi nhớ
- tiếng là đơn vị cấu tạo nêntừ
- Từ là đơn vị ngôn ngữ nhỏnhất dùng để đặt câu
+ Từ đơn: Thần, dạy, dân,cách, và
+ Từ phức: Trồng trọt, chănnuôi, ăn ở
Thần, dạy, dân… -> 1tiếng => Từ đơn
Trồng trọt, chăn nuôi,ăn ở…-> 2 tiếng trở lên
=> từ phức
- Từ ghép là từ phức có quanhệ với nhau về mặt nghĩa:
Chăn nuôi, ăn ở -> từ ghép
- Từ láy là từ phức có quan hệláy âm : Trồng trọt -> từ láy
III Củng cố:
Khái niệm từ, từ đơn, từ phức Cấu tạo của từ phức
IV Dặn dò:
Học Bài, làm bài tập
Chuẩn bị: GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT
Tuần 1
Tiết 4
GIAO TIẾP, VĂN BẢN VÀ PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT
I.Mục tiêu cần đạt:
Trang 71
kiÕn thøc
- Huy động kiến thức của học sinh về lọai văn bản mà hs đã biết
- 2 kÜ n¨ng Hình thành sơ bộ khái niệm văn bản, mục đích giao tiếp, phương thức biểu
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Dạy và học bài mới :
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Bài ghi
GV cho hs đọc và trả lời
các câu hỏi ở sgk
Định hướng
1c.Đọc câu ca dao
Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai xoay hứơng đổi nền
? Câu ca dao trên được liên
kết với nhau như thế nào?
? Câu ca dao trên đã đủ tính
chất của một văn bản chưa?
Hs đọc và trả lời các câu hỏi1a Khi cần biểu đạt tưtưởng, tình cảm ta cần phảinói hoặc viết
1b.để biểu đạt đầy đủ tưtưởng, tình cảm, nguỵênvọng một cách đầy đủ, trọnvẹn cho người khác hiểu tacần phải nói có đầu có đuôinghĩa là phải có nội dung,phải hòan thành một văn bản
- Khuyên răn
- Phải giữ vững lập trường
- Nd: các ý liền mạch, cùngnói về một vấn đề chung;
- Vần: hiệp vần nền và bền
- đủ tính chất là một văn bản
I.Tìm hiểu chung về văn bản và phương thức biểu đạt:
1.Văn bản và mục đích giao tiếp:
Vd: Ai ơi giữ chí cho bềnDù ai xoay hướng đổi nềnmặc ai
- Chủ đề: Tính kiênđịnh
- Mục đích giao tiếp:Khuyên bảo
- Liên kết: Trình tự hợp
lí, có vần điệu ( hiệpvần bền ở câu 6 và vầnnền ở câu 8)
Trang 8? Theo em thế nào là một
văn bản?
Hs nhìn vào các bức tranh
sgk trả lời:
? Các bức tranh trên dùng để
minh họa cho kiểu văn bản
nào?
Hs lựa chọn kiểu văn bản
và phương thức biểu đạt cho
các tình huống bt sgk trang
17.(Theo thứ tự: Hành chính
công vụ, tự sự, miêu tả,
thuyết minh, biểu cảm, nghị
luận)
GV hướng dẫn hs lựa chọn
kiểu văn bản và phương thức
biểu đạt cho từng đọan văn
trong sgk
- Văn bản: Có chủ đề, cóliên kết mạch lạc, có mụcđích giao tiếp
- Tự sự
Theo thứ tự: Hành chínhcông vụ, tự sự, miêu tả,thuyết minh, biểu cảm, nghịluận)
Văn bản: Có chủ đề, cóliên kết mạch lạc, có mụcđích giao tiếp
2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản:
Có 6 kiểu văn bản
- Hành chính - công vụ
II Ghi nhớ: sgk trang 17 III Luyện tập:
1 Kiểu văn bản của các đọan văn sau:
2 Truyền thuyết “ Con
Rồng, cháu Tiên” Thuộckiểu văn bản tự sự, vì chuyệnnói đến nguồn gốc của dântộc Việt Nam
III Củng cố: HS nhắc lại khái niệm văn bản và các dạng văn bản.
Kể ra một số dạng văn bản cụ thể mà em biết
IV Dặn dò:
- HS học ghi nhớ sgk
Trang 9- Học cách nhận biết các dạng văn bản và phương thức biểu đạt.
- Sọan bài Thánh Gióng
2 kÜ n¨ng - Thánh Gióng phản ánh khát vọng và mơ ước của nhân dân về sức mạnh kì
diệu lớn lao trong việc chống giặc ngoại xâm bảo vệ đất nứơc
2 Giáo dục lòng tự hào về truyền thống anh hùng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.Giáo dục tinh thần ngưỡng mộ, kính yêu những anh hùng có công với non sông, đất nước
Trang 103 Reứn luyeọn kổ naờng:Keồ toựm taột taực phaồm truyeọn daõn gian Phaõn tớch vaứ caỷm thuù nhuừng tớp truyeọn tieõu bieồu trong truyeọn daõn gian.
moõ-3
thái độ
II Tieỏn trỡnh daùy vaứ hoùc:
1 Oồn ủũnh lụựp:
2 Kieồm tra baứi cuừ :
- Keồ toựm taột vaứ neõu yự nghúa hai truyeàn thuyeỏt ủaừ hoùc
- Khaựi nieọm truyeàn thuyeỏt
3 Daùy vaứ hoùc baứi mụựi:
a Giụựi thieọu baứi mụựi : Tuaàn trửụực chuựng ta ủaừ hoùc hai truyeọn thuoọc theồ loùai daõn gian, hoõm
nay chuựng ta seừ tỡm hieồu tieỏp moọt caõu chuyeọn cuứng theồ loaùi ủoự laứ chuyeọn Thaựnh Gioựng
b Noọi dung baứi mụựi :
Hoaùt ủoọng cuỷa GV Hoaùt ủoọng cuỷa Hs Baứi ghi
Giaựo vieõn hửụựng daồn caựch ủoùc
cho hs
Gv ủoùc trửụực 1 ủoùan, hs ủoùc
phaàn coứn laùi
Gv hửoỏng daón cho hs giaỷi
nghúa tửứ khoự(theo chuự thớch sgk)
phaõn tớch vaờn baỷn:
? Theo em, truyeọn thaựnh Gioựng
coự maỏy nhaõn vaọt? Ai laứ nhaõn vaọt
chớnh?
? Chi tieỏt naứo lieõn quan ủeỏn sửù
ra ủụứi cuỷa nhaõn vaõt Gioựng?
? Em coự nhaọn xeựt gỡ veà sửù ra ủụứi
cuỷa nhaõn vaọt naứy?
? Yeỏu toỏ kỡ laù veà sửù ra ủụứi khaực
thửụứng naứy ủaừ nhaỏn maùnh ủieàu
gỡ veà con ngửụứi cuỷa caọu beự laứng
Gioựng?
? Yeỏu toỏ kỡ laù naứy coứn coự trong
truyeọn naứo nửừa?
? Nhửừng chi tieỏt naứo tieỏp tuùc noựi
HS ủoùc vaờn baỷn
- Truyeọn coự caực nhaõn vaọt:
Chuự beự laứng gioựng, baứmeù, sửự giaỷ, daõn laứng
- Nhaõn vaọt chớnh laứ chuự beựlaứng Gioựng
- Meù ửụựm chaõn vaứo veỏtchaõn to, thuù thai-> 12thaựng sinh ra chuự beự ->
leõn 3 khoõng noựi, khoõngcửụứi, ủaởt ủaõu naốm ủaỏy
- Ra ủụứi kỡ laù, coự yeỏu toỏhoang ủửụứng
- Baựo hũeõu moọt nhaõn vaọttaứi naờng giuựp ớch cho ủaỏtnửụực seừ xuaỏt hieọn
- tỡm hieồu chuự thớch.
1 Theồ loaùi: truyeàn
thuyeỏt
2 Phửụng thửực bieồu ủaùt chớnh: Tửù sửù.
3 Boỏ cuùc: 3 phaàn.
- Tieỏng noựi ủaàu tieõncuỷa chuự beự leõn ba laứtieỏng noựi ủoứi ủaựnhgiaởc
Trang 11lên sự kì lạ của cậu bé?
Hs phát hiện chi tiết (sáu chi
tiết)
Thảo luận: Các chi tiết
trên có ý nghĩa ntn?
- GV chia hs thành 4 nhóm,
Các nhóm trao đổi thảo luận từ
hai đến ba phút, đại diện nhóm
trao đổi ý kiến
Tronh khi hs thảo luận, gv dẫn
dắt bằng những câu hỏi nhỏ rồi
chốt lại từng phần ở những chi
tiết trọng tâm
- Ca ngợi ý thức đánh giặc cứu
nước
- Ý thức đánh giặc cứu nước
được đặt lên hàng đầu đối với
người anh hùng
Gióng là hình ảnh của nhân
dân
Giáo viên chốt ý và
chuyển qua chi tiết tiếp
theo
- Ước mơ về vũ khí lợi hại của
nhân dân
- Sức mạnh dũng sĩ của Gióng
được nuôi dưỡng từ cái bình
thường giản dị
- Truyền thống yêu nước, tinh
thần đòan kết của nhân dân ta
Giáo viên chốt ý:
- Người anh hùng lớn lên trong
sự yêu thương, đùm bọc, che
chơ của nhân dân
- Gióng tiêu biểu cho sức
mạnh tòan dân
- Sức mạnh của lòng yêu nước
? Theo em, dân gian có cách kể
nào khác về sự trưởng thành và
=> Gióng là hình ảnhcủa nhân dân
- Ước mơ về vũ khí lợi hạicủa nhân dân
- Sức mạnh dũng sĩ củaGióng được nuôi dưỡng từcái bình thường giản dị
- Truyền thống yêunước, tinh thần đòan kếtcủa nhân dân ta
2 Hình ảnh Gióng ra trận:
- Roi sắt gãy, Gióngnhổ tre bên đườngđánh giặc
=> Thiên nhiên cùngngười anh hùng ratrận
- Đánh giặc xongGióng cởi áo giáp sắtđể lại và bay về trời
=> Gióng sống mãitrong lòng mọi người
Trang 12ra trận của Gióng?
-> Tính dị bản của văn học dân
gian
? Em hãy tưởng tượng và kể lại
cuộc chiến đấu của tráng sĩ
Gióng?
? Hình ành cây tre trong truyện
nói lên điều gì?
? Trong các truyện dân gian đã
học, ta thấy thông thường sau khi
một nhân vật lập được một chiến
công lẫy lừng thì truyện sẽ kết
thúc như thế nào? Còn tráng sĩ
Gióng sau khi chiến thắng đã
làm gì? Em hãy nói lên suy nghĩ
của mình về chi tiết này?
Gv: Thánh Gióng được sinh ra
trong nhân dân, được nhân dân
nuôi dưỡng đùm bọc Thánh
Gióng là nhân vật thể hiện
nguyện vọng mơ ước của nhân
dân…
? Theo em, Tháng Gióng là nhân
vật có thật hay không?
(HS tranh luận, sau đó Giáo viên
chốt lại vấn đề)
- Giáo viên bình: Thánh Gióng
là nhân vật truyền thuyết, nhưng
hình ảnh Thánh Gióng sống mãi
trong lòng dân tộc…
- HS đọc phần ghi nhớ trong
sách giáo khoa
- Gióng bay về trời Nóilên rằng xuất thân củaGióng không phải làngười phàm trần, Gióngchỉ xuất hiện khi đất nướclâm nguy giờ đây, quângiặc đã dẹp yên.Gióngkhông ham danh lợi
HS thảo luận 2phút
? Ý nghĩa của hình tượngThánh Gióng?
- Gióng là hình tượng tiêubiểu rực rỡ của người anhhùng đánh giặc cứu nước
- Gióng là biểu tượng củalòng yêu nước, khả năngvà sức mạnh quật khởicủa dân tộc ta trong cuộcđấu tranh chống ngọaixâm
- Gióng là người anh hùngmang trong mình nhiềunguồn sức mạnh
=> Giáo viên bình: ThánhGióng mang trong mìnhsức mạnhcủa cả đất nước…
III GHI NHỚ : Sách giáo khoatrang 24