I. Mục tiêu: 1. Kiến thức: Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích. Sự gắn bó của họa sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lòng biết ơn thầy Đuy-sen. Cách xây dựng mạch kể; cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc. 2. Kỹ năng: Đọc – hiểu một văn bản có giá trị văn chương, phát hiện phân tích những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong một đoạn trích tự sự. Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đoạn trích. 3. Thái độ: Yêu thích văn chương. Học hỏi ở tác giả tình yêu quê hương, yêu thiên nhiên và lòng biết ơn thầy cô. II. Chuẩn bị: 1. GV: Ảnh chân dung Ai-ma-tốp. Tư liệu tham khảo. Chuẩn kiến thức kỹ năng. 2. HS: Chuẩn bị trước bài.
Trang 1Văn bản:
Đánh nhau với cối xay gió.
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Đặc điểm với thể loại truyện với nhân vật, sự kiện, diễn biến truyện qua một
đoạn trích trong tác phẩm Đôn-ki-hô-tê Ý nghĩa của cặp nhân vật bất hủ mà Xéc-van-téc đã gópvào văn học nhân loại: Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa
2 Kỹ năng: Nắm bắt diễn biến của các sự kiện trong đoạn trích Chỉ ra được những chi tiết
tiêu biểu cho tích cách mỗi nhân vật (Đôn-ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa) được miêu tả trong đoạntrích
3 Thái độ: Ý thức đánh giá đúng đắn các mặt tốt, xấu của nhân vật từ đó rút ra bài học thiết
thực cho bản thân Có thái độ đúng khi đọc sách Ý thức sống đúng đắn, có lí tưởng sống
II Chuẩn bị:
1 GV: Aûnh chân dung tác giả Xét-van-tét và tranh minh họa 2 nhân vật Đôn Ki-hô-tê,
Xan-chô Pan-xa
2 HS: Chuẩn bị trước bài.
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1 Hoạt động 1: Khởi động (5’).
- Ổn định lớp.
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài mới:
(?) Em hãy nêu hoàn cảnh của
cô bé bán diêm? Những lầnquẹt diêm thể hiện ước mơ củacô bé ntn? Tại sao trong 4 lầntrước, cô bé chỉ đánh 1 quediêm nhưng ở lần cuối cùng lạiliên tục đánh hết những quediêm còn lại?
(?) Cách kết thúc truyện Cô bé
bán diêm gợi cho em nhữngcảm xúc gì?
Tây Ban Nha là đất nước ở phíatây châu Âu, trong thời đại PhụcHưng (thế kỉ XIV-XVI) đấtnước sản sinh ra một nhà văn vĩđại Xéc-van-téc (1547-1616)với tác phẩm bất hủ – bộ tiểuthuyết Đôn Ki-hô-tê Và đoạntrích Đánh nhau với cối xay giókể chuyện chuyến ra đi thứ hai
Trang 2– chuyến đi dài nhất, thất bạinhất và bi hài nhất – của thầytrò hiệp sĩ Đôn Ki-hô-tê vàgiám mã Xan-chô Pan-xa
2 Hoạt động 2: Đọc- Tìm hiểu
văn bản (75’).
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: Xét-van-tét
(1547-1616) là nhà văn Tây
Ban Nha Tác phẩm tiêu biểu
của ông là tiểu thuyết Đôn
Ki-hô-tê
2 Tác phẩm:
- Gọi HS đọc chú thích * SGK
(?) Nêu vài nét về tiểu sử của
tác giả Xét-van-tét?
- GV yêu cầu HS đọc tóm tắt tác phẩm Đôn Ki-hô-tê
- Yêu cầu HS tóm tắt đoạn tríchĐánh nhau với cối xay gió
- Xét-van-tét (1547-1616) lànhà văn Tây Ban Nha Tácphẩm tiêu biểu của ông là tiểuthuyết Đôn Ki-hô-tê
- HS đọc
- HS tóm tắt
a Tóm tắt đoạn trích Đánh nhau với cối xay gió: Câu chuyện bắt đầu khi Đôn Ki-hô-tê nhìn thấy
những chiếc cối xay gió và bảo rằng đó là những tên khổng lồ hung ác Mặc cho Xan-chô Pan-xa canngăn, ông vẫn xông thẳng vào đánh rồi bị hất văng ra xa, Xan- chô Pan- xa thấy thế chạy đến đỡ dậynhưng ông vẫn mê muội, điên rồ không thức tỉnh Hai thầy trò tiếp tục lên đường Đêm hôm ấy, trongkhi Đôn Ki-hô-tê không ngủ nghĩ đến tình nương thì Xan-chô Pan-xa no say ngủ ngon lành tới sáng
b Vị trí đoạn trích Đánh nhau
với cối xay gió: Trích chương
8/126 của tác phẩm Đôn
Ki-hô-tê
c Bố cục:
+ Phần 1: từ đầu…không cân
sức: thầy trò Đôn Ki-hô-tê
trước trận chiến đấu
+ Phần 2: “Nói rồi…ngã văng ra
xa”: Hiệp sĩ Đôn Ki-hô-tê liều
mình tấn công bọn khổng lồ và
thảm bại
+ Phần 3: “Xan-chô Pan-xa…đủ
no rồi”: Hai thầy trò lại tiếp
tục lên đường
(?) Dựa vào tóm tắt em hãy xác
định vị trí đoạn trích?
- Hướng dẫn HS đọc văn bản:
chú ý các câu đối thoại nhưng không in xuống dòng của hai nhân vật chính.
(?) Văn bản này có thể chia làm
mấy phần? Nội dung chính củatừng phần?
- Trích chương 8/126 của tácphẩm Đôn Ki-hô-tê
- Nghe, ghi nhận, đọc theohướng dẫn của giáo viên
- HS: 3 phần:
+ Phần 1: từ đầu…không cânsức: thầy trò Đôn Ki-hô-têtrước trận chiến đấu
+ Phần 2: “Nói rồi…ngã văng raxa”: Hiệp sĩ Đôn Ki-hô-tê liềumình tấn công bọn khổng lồ vàthảm bại
+ Phần 3: “Xan-chô Pan-xa…đủ
no rồi”: Hai thầy trò lại tiếp tụclên đường
II Tìm hiểu văn bản:
1 Hình tượng Đôn Ki-hô-tê:
(?) Đoạn trích này có mấy nhân
vật? Ai là nhân vật chính?
- GV giới thiệu ngắn gọn về
nguồn gốc, xuất xứ của nhân vật Đôn Ki-hô-tê.
- Đôn Ki-hô-tê, Xan-cho
Pan-xa, những cái cối xay gió Nhânvật chính là Đôn Ki-hô-tê,Xan-cho Pan-xa
- Nghe, ghi nhận
Trang 3- Gầy, cao lêu nghêu, cưỡi trên
con ngựa ốm nhom
- Nhìn cối xay gió thành những
tên khổng lồ quỉ quái, hung ác
cần phải diệt trừ vì đầu óc mê
muội do đọc truyện kiếm hiệp
- Lí tưởng chiến đấu cao quí,
kiên định là điểm đáng khen,
đáng trân trọng trong phẩm
chất của ông
- Một mình, một ngựa, một
giáo xông vào những chiếc cối
xay gió hoang tưởng nhưng
tinh thần chiến đấu kiên cường,
dũng cảm, dám đương đầu với
kẻ thù mạnh gấp bội
- Kết cục thảm bại nhưng vẫn
hoang tưởng, không tỉnh ngộ
trước sự thật hiển nhiên
(?) Dựa vào tranh SGK, em hãy
cho biết hình dáng của Đôn hô-tê ntn?
Ki-(?) Em hãy cho biết khi nhìn thấy
trên ba chục chiếc cối xay gió ởgiữa cánh đồng thì Đôn Ki-hô-tênghĩ đó là gì? Vì sao?
(?) Thái độ của Đôn Ki-hô-tê là
gì khi Xan-chô Pan-xa giải thíchrõ ràng đó là cối xây gió? Vàhành động của ông là gì?
(?) Tại sao ông lại quyết tâm
đánh cối xay gió – quái vật trongtưởng tượng của ông?
(?) Qua đó, ta thấy lí tưởng chiến
đấu của ông ntn?
(?) Em hãy tìm những chi tiết
miêu tả cảnh Đôn Ki-hô-tê xôngvào tấn công những chiếc cối xaygió?
(?) Những hành động tuy hoang
tưởng như thế nhưng qua đó emthấy tinh thần chiến đấu của ôngntn?
(?) Kết cục của ông là gì khi đâm
ngọn giáo vào cánh quạt?
(?) Sau thất bại ấy, Đôn Ki-hô-tê
có tỉnh ngộ trước sự thật hiểnnhiên những tên khổng lồ là cốixay gió không?
- Yêu cầu HS thảo luận theo bàn câu hỏi: (?) Trên đường đi tiếp,
trong cuộc chuyện trò với chô và trong đêm hai người ởdưới vòm cây, chúng ta còn thấy
Xan-+ Gầy, cao lêu nghêu, cưỡi trêncon ngựa ốm nhom
- HS:
+ Nhìn cối xay gió thành nhữngtên khổng lồ quỉ quái, hung áccần phải diệt trừ
+ Vì ông đọc quá nhiều truyệnkiếm hiệp nên đầu óc mêmuội, xem mình là hiệp sĩ, thấy
gì cũng xem là quái vật
- Vẫn tự tin vào suy đoán củamình “đấy là những tên khổnglồ” Thúc con ngựa xông vàođánh những cối xay gió
- Vì ông cho rằng chiến đấutiêu diệt bọn khổng lồ, pháp sư,yêu quái…là cuộc chiến đấuchân chính, là lẽ sống của mọihiệp sĩ chân chính
- Lí tưởng chiến đấu cao quí,kiên định là điểm đáng khen,đáng trân trọng trong phẩmchất của ông
- Một mình, một ngựa, mộtgiáo xông vào những chiếc cốixay gió, đâm mũi giáo vàocánh quạt
- Tinh thần chiến đấu kiêncường, dũng cảm, dám đươngđầu với kẻ thù mạnh gấp bội
- Ngọn giáo gãy tan tành, kéotheo cả ngựa và người ngã
- Không tỉnh ngộ lại giải thíchmột cách mê muội và điên rồvề những cối xay gió
HS thảo luận, trình bày:
- Đáng cười: Bắt chước hiệp sĩ
thời xưa:
Trang 42 Hình tượng Xan-chô
Pan-xa:
- Xan-chô Pan-xa béo lùn, cưỡi
trên lưng lừa thấp lè tè
- Nhận định đúng thực tế đó là
cối xay gió
Xan-chô Pan-xa là người
tỉnh táo, khôn ngoan
- Hơi đau một chút đã rên rỉ, ăn
uống thoải mái đến no căng
mới thôi, ngủ ngon lành không
suy nghĩ nhiều…
Người tỉnh táo nhưng thực
dụng
Biện pháp tương phản
làm nổi bật hai nhân vật và hai
nhân vật đối lập nhưng bổ sung
cho nhau
Đôn Ki-hô-tê bộc lộ thêm nhữngđặc điểm gì đáng khen, đángcười?
(?) Em sẽ học hỏi điều gì và
tránh điều gì ở nhân vật Đôn hô-tê?
Ki-(?) Ngoại hình của Xan-chô Pan
–xa đối lập với Đôn Ki-hô-têntn?
(?) Khi Đôn Ki-hô-tê nói những
cánh quạt gió là những tên khổnglồ cần phải đánh bại thì Xan-chôPan-xa đã nhận định ntn? Nhậnđịnh có đúng thực tế không?
(?) Qua đó, ta thấy được
Xan-chô Pan-xa là người ntn?
(?) Trên đường đi tiếp tục cuộc
phiêu lưu, qua những lời tròchuyện của hai thầy trò ta thấyđược Xan-chô đối lập ntn vớiĐôn?
(?) Qua đó, ta còn thấy ở
Xan-chô điều gì nữa?
(?) Em hãy cho biết mục đích mà
Xan-chô Pan-xa lại làm giám mãcho Đôn Ki-hô-tê?
(?) Nhưng cũng chính mục đích
ấy mà Xan-chô đi theo Đôn, quađó thấy được điều gì nữa ở Xan-chô?
(?) Em sẽ học hỏi điều gì và phê
phán điều gì qua nhân vật này?
(?) Tác giả đã sử dụng biện pháp
nghệ thuật gì khi xây dựng hainhân vật trên?
- GV yêu cầu HS thảo luận theo
+ Không kêu đau khi bị thương.+ Không quan tâm đến ănuống
+ Thức suốt đêm để nghĩ đếntình nương
- Đáng khen: ngay lúc điên rồ
nhất vẫn thể hiện là một conngười trong sạch, cao thượng,sống hết mình vì lí tưởng hiệp
sĩ thời trung cổ
- HS trình bày ý kiến cá nhân
- Xan-chô Pan-xa béo lùn, cưỡitrên lưng lừa thấp lè tè cònĐôn Ki-hô-tê gầy gò, cao lênhkhênh trên lưng ngựa
- Nhận định đó là những chiếccối xay gió Nhận định đúngthực tế
- Tỉnh táo, khôn ngoan
- HS: Hơi đau một chút đã rên
rỉ, ăn uống thoải mái đến nocăng mới thôi, ngủ ngon lànhkhông suy nghĩ nhiều, ngủ dậyđã nghĩ đến ăn uống
- Người tỉnh táo nhưng thựcdụng
- Vì lời hứa hẹn của Đôn choXan-chô làm chúa đảo mà lãosẽ chiếm được trong cuộc phiêulưu mạo hiểm
- Cũng sự điên rồ, hoang tưởngnhư Đôn
- HS trình bày ý kiến bản thân
- Biện pháp tương phản
Trang 5bàn câu hỏi: (?) Theo em, tác
dụng của việc xây dựng hai nhân vật vừa song song vừa tương phản trên ntn?
- HS thảo luận, trình bày:
+ Làm nổi bật hai nhân vật.+ Hai nhân vật đối lập nhưngbổ sung cho nhau
3 Hoạt động 3: Tổng kết (5’)
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Nghệ thuật kể chuyện tô đậm
sự tương phản giữa hai hình
tượng nhân vật
- Có giọng điệu phê phán, hài
hước
2 Ý nghĩa văn bản:
Kể câu chuyện về sự thất bại
của Đôn Ki-hô-tê đánh nhau
với cối xay gió, nhà văn chế
giễu lí tưởng hiệp sĩ phiêu lưu,
hão huyền, phê phán lối thực
dụng thiển cận của con người
trong đời sống xã hội
(?) Tác giả tô đậm sự tương phản
giữa hai nhân vật bằng phươngthức diễn đạt nào?
(?) Em có nhận xét gì về giọng
kể của tác giả?
(?) Qua văn bản tác giả muốn gửi
(?) Theo em, đặc điểm tính cách
nào của mỗi nhân vật đáng khen,đáng chê nhất?
(?) Em rút ra bài học bổ ích và
thiết thực gì về câu chuyện đánhnhau với cối xay gió, từ chândung của 2 nhân vật chính?
- Trước khi đọc văn bản và soạnbài, đọc kĩ phần chú thích về tácgiả và tác phẩm để có cách tiếpcận, hiểu đúng đoạn trích
- Nhớ được một số chi tiết nghệthuật độc đáo trong văn bản
Chuẩn bị bài:
- Chiếc lá cuối cùng:
+ Đọc, tóm tắt văn bản, tìm hiểutác giả, tác phẩm
+ Cảnh ngộ và tâm trạng Giôn-xintn?
+ Phân tích hai hình tượng nghệ
sĩ Xiu và cụ Bơ-men
- HS trình bày
- HS trình bày
- Nghe, ghi nhận về thực hiện
Trang 6- Tình thái từ:
+ Đọc, trả lời câu hỏi các ví dụ
+ Tình thái từ là gì? Một số tìnhthái từ thường gặp?
Tiếng Việt:
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Khái niệm và các loại tình thái từ Cách sử dụng tình thái từ.
2 Kỹ năng: Dùng tình thái từ phù hợp tình huống giao tiếp.
3 Thái độ: Ý thức dùng tình thái từ phù hợp tình huống giao tiếp.
II Chuẩn bị:
1 GV: Bảng phụ các ví dụ Chuẩn kiến thức kỹ năng môn Ngữ Văn.
2 HS: Chuẩn bị trước bài.
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1 Hoạt động 1: Khởi động (5’).
- Ổn định lớp.
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài mới:
(?) Trợ từ là gì? Thán từ là gì?
Có mấy loại thán từ?
(?) Đặt 3 câu dùng 3 thán từ: ôi,
ừ, ơ
GV nêu tình huống: Em nhận
xét gì về sắc thái của 2 câu sau:
- Bạn đóng cửa sổ lại đi
- Đóng cửa sổ lại
Để tìm hiểu tại sao câu thứ nhấtlại có sắc thái ý nghĩa như thếvà tác dụng của nó có tác dụngntn trong giao tiếp thầy sẽhướng dẫn các em tìm hiểu bài
- Sắc thái ý nghĩa khác nhau
- Nghe, ghi tựa bài vào tập
Tuần 7
(23.9-28.9.2013)
Tiết 27
Ngày soạn 10.9.2013
Trang 72 Hoạt động 2: Hình thành
kiến thức mới (15’).
1 Thế nào là tình thái từ?
Tình thái từ là những từ được
thêm vào câu để cấu tạo câu
nghi vấn, câu cầu khiến, câu
cảm thán và để biểu thị sắc thái
tình cảm của người nói
2 Các loại tình thái từ:
- Tình thái từ nghi vấn: à, ư, hử,
- Tình thái từ biểu thị sắc thái
tình cảm: ạ, nhé, cơ, mà…
2 Sử dụng tình thái từ:
- Khi nói, khi viết, cần chú ý sử
dụng tình thái từ phù hợp với
hoàn cảnh giao tiếp (quan hệ
tuổi tác, thứ bậc xã hội, tình
cảm…)
- Yêu cầu HS đọc các ví dụ I SGK.
(?) Trong các ví dụ (a), (b), (c)
nếu bỏ các từ in đậm thì ý nghĩacủa câu có thay đổi không?
(?) Những từ như thế gọi là tình
thái từ, vậy, tình thái từ là gì?
(?) Ở ví dụ (d), từ “ạ” biểu thị
sắc thái tình cảm gì của ngườinói?
(?) Như vậy, ta có những loại
tình thái từ nào?
- Gọi HS đọc vd mục II.
- Tích hợp kỹ năng sống (yêu cầu HS thảo luận theo bàn)
(?) Các tình thái từ in đậm dưới
đây được dùng trong những hoàn cảnh giao tiếp (quan hệ tuổi tác, thứ bậc xã hội, tình cảm…) khác nhau ntn?
(?) Như vậy, em sẽ sử dụng tình
thái từ ntn?
- Đọc, suy nghĩ
- Ý nghĩa không thay đổi nhưngquan hệ giao tiếp thay đổi:+ Câu a là câu nghi vấn nếu bỏtừ “à” trở thành câu trần thuật
+ Câu b bỏ đi từ “đi” mất yếu tốtạo câu cầu khiến
+ Câu c bỏ từ “thay” mất yếu tốtạo câu cảm thán
- Tình thái từ là những từ đượcthêm vào câu để cấu tạo câunghi vấn, câu cầu khiến, câucảm thán và để biểu thị sắc tháitình cảm của người nói
- Từ “ạ” biểu thị sắc thái kínhtrọng, lễ phép
- HS thảo luận, trình bày:
+ Bạn chưa về à? (hỏi, thânmật, ngang vai)
+ Thầy mệt ạ! (hỏi, lễ phép,người dưới hỏi người trên).+ Bạn giúp tôi một tay nhé!(cầu
khiến, thân mật, ngang vai).+ Bác giúp cháu một tay ạ! (cầukhiến, lễ phép, người nhỏ tuổinhờ người lớn tuổi)
- Khi nói, khi viết, cần chú ý sửdụng tình thái từ phù hợp vớihoàn cảnh giao tiếp (quan hệtuổi tác, thứ bậc xã hội, tìnhcảm…)
Trang 8- GV liên hệ thực tế GD HS. - Nghe, ghi nhận.
3 Hoạt động 3: Luyện tập
e nhé: thân mật
g vậy: miễn cưỡng, không hài
lòng
h cơ mà: thuyết phục
BT3:
+ Nó là HS giỏi mà!
+ Đừng trêu chọc nữa, nó khóc
- Thưa thầy, em xin phép hỏi
thầy một câu được không ạ?
- Đằng ấy đã học bài rồi chứ?
- Mẹ sắp đi làm phải không ạ?
- Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT1.
(?) Trong các từ dưới đây, từ
nào là tình thái từ, từ nào khôngphải là tình thái từ?
- Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT2.
(?) Giải thích ý nghĩa của tình
thái từ trong các câu in đậmdưới đây?
- Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT3.
(?) Đặt câu với các tình thái từ
cho sẵn?
- Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT4.
(?) Đặt câu hỏi có dùng tình
thái từ nghi vấn phù hợp vớinhững quan hệ xã hội sau đây?
- Đọc, nêu yêu cầu
- Các câu dùng tình thái từ là b,
e nhé: thân mật
g vậy: miễn cưỡng, không hàilòng
h cơ mà: thuyết phục
- Đọc, nêu yêu cầu
- HS:
+ Nó là HS giỏi mà!
+ Đừng trêu chọc nữa, nó khócđấy!
+ Tôi phải giải bằng được bàitoán ấy chứ lị!
+ Em chỉ nói vậy cho em biếtthôi
+ Thôi, đành ăn cho xong vậy
- Đọc, nêu yêu cầu
(?) Cách sử dụng tình thái từ?
(?) Em sẽ vận dụng kiến thức
về tình thái từ vào thực tế ntn?
- Giải thích ý nghĩa của tình tháitừ trong một văn bản đã chọn
Chuẩn bị bài:
- Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm:
+ Đọc, trả lời câu hỏi phần đọc
- HS trình bày
- HS trình bày
- HS trình bày ý kiến cá nhân
Trang 9hiểu văn bản.
+ Chuẩn bị câu hỏi phần luyệntập
- Nghe, ghi nhận về thực hiện
Tập làm văn:
Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả và
biểu cảm.
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.
2 Kỹ năng: Thực hành sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong làm văn kể
chuyện Viết đoạn văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm có độ dài khoảng 90 chữ
3 Thái độ: Nghiêm túc luyện tập, ý thức viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả biểu cảm.
Trang 101 GV: Bảng phụ ví dụ Chuẩn kiến thức, kỹ năng.
2 HS: Chuẩn bị trước bài.
III Tiến trình tổ chức các hoạt động day học:
1 Hoạt động 1: Khởi động (5’).
- Ổn định lớp.
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài mới:
(?) Tóm tắt văn bản tự sự là
ntn? Các bước tóm tắt văn bảntự sự?
(?) Em hãy tóm tắt văn bản
“Lão Hạc”?
Để bài văn tự sự kết hợp miêutả với biểu cảm hay hơn, mạchlạc hơn thì các đoạn văn trongvăn bản phải được viết mộtcách suôn sẻ, trình bày hợp lí
Tiết hôm nay, thầy sẽ hướngdẫn các em điều đó qua bài
“Luyện tập viết đoạn văn tự sựkết hợp miêu tả với biểu cảm”
- HS trình bày
- HS trình bày
- Nghe, ghi tựa bài vào tập
2 Hoạt động 2: Củng cố kiến
thức (15’).
1 Củng cố kiến thức về văn tự
sự:
- Văn bản tự sự gồm các yếu tố:
+ Sự việc được kể
+ Người kể
+ Ngôi kể
+ Trình tự kể: mở đầu, diễn
biến, kết thúc
2 Tác dụng của việc kết hợp
miêu tả và biểu cảm trong đoạn
văn tự sự:
- Các yếu tố miêu tả (hình ảnh,
hình dáng, kích thước, màu sắc,
thứ tự đồ vật được sắp xếp…)
được sử dụng để việc tự sự sinh
- Gọi HS đọc mục I.
(?) Em hãy lựa chọn sự việc
chính (một trong ba sự việctrên)? Sự việc được kể là ntn?
(?) Có những ngôi kể nào? Em
sẽ lựa chọn ngôi kể thích hợp?
(?) Em sẽ kể theo trình tự ntn?
(?) Khi kể trong phần diễn biến
em sẽ kết hợp với những yếu tốnào?
(?) Kết hợp miêu tả và biểu
cảm có tác dụng gì?
ít hoặc số nhiều) gián tiếp,thường là tác giả giấu mình điđể nhân vật chính (do tác giả hưcấu, nhân hóa…) phát ngôn
- Mở đầu, diễn biến, kết thúc
- Miêu tả và biểu cảm
- HS trình bày
Trang 11động hơn.
- Các yếu tố biểu cảm (trực tiếp
hoặc gián tiếp) được sử dụng để
làm cho lời văn tự sự gợi cảm
hơn
3 Các bước xây dựng đoạn văn
tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả
và biểu cảm:
+ Lựa chọn sự việc chính sẽ
được kể
+ Lựa chọn ngôi kể
+ Xác định thứ tự kể
+ Xác định các yếu tố miêu tả
và biểu cảm cần thiết cho đoạn
văn sẽ viết
+ Hoàn thành đoạn văn tự sự có
sử dụng yếu tố miêu tả và biểu
cảm theo yêu cầu
(?) Như vậy, em hãy nêu các bước xây dựng đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm?
- GV liên hệ thực tế TLV.
+ Hoàn thành đoạn văn tự sự cósử dụng yếu tố miêu tả và biểucảm theo yêu cầu
- HS nghe, ghi nhận
3 Hoạt động 3: Luyện tập
(20’) - Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT1. - GV yêu cầu HS thảo luận cặp
đôi câu hỏi: (?) Hãy đóng vai
ông giáo và viết một đoạn vănkể lại giây phút lão Hạc sangbáo tin bán chó với vẻ mặt vàtâm trạng đau khổ?
- Đọc, nêu yêu cầu
- HS thảo luận cặp đôi, trìnhbày
- Nhận xét, bổ sung
BT1: Đoạn văn kể lại giây phút lão Hạc sang báo tin bán chó với vẻ mặt và tâm trạng đau khổ:
Tôi đang ngồi nghĩ ngợi vẩn vơ về những người hàng xóm đang sống quanh tôi, trong đó cólão Hạc Lão sống âm thầm trong cảnh túng quẫn và trong cả sự chờ đợi vô vọng đứa con trai duynhất đã đi xa Bỗng tôi nghe tiếng chó sủa ngoài ngõ, thì ra là lão Hạc, lão bước vào nhà, tôi vộichạy ra:
- Thiêng thật! Tôi đang nghĩ đến lão đấy!
Lão Hạc lặng lẽ ngồi xuống cái ghế gỗ ọp ẹp của nhà tôi, buồn bã nói:
- Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!
Tôi ngạc nhiên hỏi lại:
- Lão yêu quí con Vàng lắm kia mà?
- Thì vẫn yêu nhưng vẫn phải bán! Cái kiếp số của nó và cả tôi nữa thì có gì khác nhau đâu,hả ông giáo
Tôi lẩm nhẩm:
- Thật không tin nổi!
- Tôi bán thật rồi Họ vừa bắt và mang đi…
Lão Hạc bỏ lửng câu nói, cười mà miệng cứ méo xệch đi, nước mắt lưng tròng…Tôi cũng cảmthấy nghẹn ngào và chỉ muốn ôm chầm lấy lão để khóc òa lên cho bớt những day dứt, bức bối tronglòng Tôi bỗng thấy thương lão quá nhưng chẳng biết động viên thế nào, bèn hỏi vu vơ cho quachuyện: - Thế nó cho bắt à?
Trang 12Nghe tôi hỏi, lão Hạc bỗng giật thót, đôi mắt thất thần, gương mặt tái nhợt co rúm lại đầy vẻđau đớn, nhẫn nhục Lão rũ đầu xuống và ôm mặt khóc hu hu…
BT2:
- Đoạn văn của Nam Cao: “Hôm
sau lão Hạc sang nhà tôi chơi…
Lão hu hu khóc như con nít”
+ Miêu tả: cố làm ra vẻ vui vẻ,
cười như mếu, đôi mắt ầng ậc
nước, co rúm lại…
+ Biểu cảm: không xót xa năm
quyển sách…, ái ngại cho lão
Hạc…
+ Sự việc: Lão Hạc báo tin bán
chó
+ Ngôi kể: tôi (số ít)
- Đoạn văn của HS:
+ Miêu tả: tôi đang ngồi nghĩ
ngợi vẩn vơ…, tiếng chó sủa,
ngồi xuống chiếc ghế gỗ ọp ẹp…
+ Biểu cảm: tôi cũng cảm thấy
nghẹn ngào, bức bối trong lòng,
…lão hu hu khóc…
+ Ngôi kể: tôi (số ít)
- Gọi HS đọc, nêu yêu cầu BT2.
(?) Tìm trong truyện ngắn của
lão Hạc đoạn văn kể lại giâyphút trên sau đó so sánh vớiđoạn văn của mình và rút ranhận xét?
- Nhận xét, chốt
- Đọc, nêu yêu cầu
- HS thực hiện theo yêu cầu BT
- Nhận xét, bổ sung
- Nghe, ghi nhận
4 Hoạt động 4: (5’).
- Củng cố:
- Dặn dò:
(?) Nêu các bước xây dựng
đoạn văn tự sự kết hợp miêu tảvà biểu cảm?
(?) Em vận dụng kiến thức đã
học vào bài TLV ntn?
- Rút ra bài học trong việc viếtđoạn văn tự sự có sử dụng yếutố biểu cảm, kể, tả: đoạn vănđược sắp xếp nhằm mục đích tựsự, các yếu tố miêu tả và biểucảm được đưa vào bài chỉ khicần thiết và không làm ảnhhưởng đến việc kể chuyện
- Viết một đoạn văn tự sự kểlại một sự việc trong một câuchuyện đã học, trong đoạn văncó sử dụng các yếu tố miêu tảvà biểu cảm
Chuẩn bị bài:
- Chiếc lá cuối cùng:
+ Đọc, tóm tắt tác phẩm, tìm
- HS trình bày
- HS trình bày
Trang 13hiểu tác giả.
+ Cảnh ngộ và tâm trạng củaGiôn-xi ntn?
+ Hình tượng người nghệ sĩgiàu tình yêu thương được tácgiả thể hiện ra sao?
- Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm:
+ Đọc trả lời câu hỏi SGK.
+ Bố cục văn bản tự sự ntn?
+ Vai trò của yếu tố miêu tả vàbiểu cảm trong văn tự sự?
DUYỆT CỦA TỔ TRƯỞNG
Ngày… tháng……năm…
DUYỆT CỦA BAN GIÁM
HIỆU
Ngày… tháng……năm…