Nếu với mỗi giá trị của x thuộc D thì có một và chỉ một giá trị tương ứng y thuộc tập số thực thì ta có một hàm số.. Tập D được gọi là tập xác định của hàm số.. HS chú ý theo dõi… HS
Trang 1CHƯƠNG II: HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ BẬC HAI
Tiết: 11
§1 HÀM SỐ I.Mục tiêu:
1)Về kiến thức:
-Hiểu được khái niệm hàm số, tập xác định của hàm số, đồ thị của hàm số.
2)Về kỹ năng:
-Biết tìm tập xác định của các hàm số đơn giản.
3) Về tư duy và thái độ:
-Tích cực hoạt động, trả lời các câu hỏi Biết quan sát phán đoán chính xác, biết quy lạ về
quen.
II.Chuẩn bị :
- Hs : Nghiên cứu bài trước soạn các hoạt động, bảng phụ để làm nhóm.
- Gv: Giáo án, phiếu học tập( các câu hỏi của các hoạt động trong SGK).
III.Phương pháp :
Thực tiễn, gợi mở, phát vấn , giải quyết vấn đề và đan xen hoạt động nhóm
IV Tiến trình dạy học:
1.Ổn định lớp : chia lớp thành 4 nhóm
2.Bài mới:
HĐ1: ( Ôn tập về hàm số)
Vào bài: Giả sử ta có hai đại lượng biến
thiên x và y, trong đó x nhận giá trị thuộc tập
D Nếu với mỗi giá trị của x thuộc D thì có
một và chỉ một giá trị tương ứng y thuộc tập
số thực thì ta có một hàm số Ta gọi x là
biến số và y là hàm số của x Tập D được gọi
là tập xác định của hàm số.
GV yêu cầu HS xem định nghĩa hàm số trong
SGK
GV gọi một HS nêu ví dụ 1 trong SGK, GV
phân tích tương tự như trong sách để chỉ ra
biến số và hàm số.
GV yêu cầu HS cả lớp xem nội dung hoạt
động 1 và suy nghĩ trả lời.
HS chú ý theo dõi…
HS xem nội dung định nghĩa, một HS nêu định nghĩa…
HS chú ý theo dõi…
HS suy nghĩ và trả lời…
Nêu một số ví dụ về hàm số được cho dưới dạng bảng như ví dụ 1
I.Ôn tập về hàm số:
1)Hàm số Tập xác định của hàm số:
Nếu mỗi giá trị của x thuộc tập D có một và chỉ một giá trị tương ứng của y thuộc tập số thực thì ta có một
hàm số.
Ta gọi x là biến số và y
là hàm số của x.
Ví dụ 1: (SGK)
HĐ2: (Các cách cho hàm số)
HĐTP 1: (Cách cho hàm số bằng bảng)
GV: Hàm số trong ví dụ 1 là hàm số được
cho dưới dạng bảng.
GV gọi một HS chỉ ra các giá trị của hàm số
(trong ví dụ 1) tại x=2001; x = 2004; x =
1999.(Hoạt động 2 SGK)
GV gọi HS nhận xét, bổ sung (nếu cần).
GV nêu lời giải đúng (nếu HS trả lời sai)
HS chú ý theo dõi…
HS suy nghĩ và nêu giá trị của hàm số tại x =
2001; x= 2004; x=
1999
-Giá trị của hàm số tại x
= 2001 là y = 375;
-Giá trị của hàm số tại x
= 2004 là y = 564;
2.Cách cho hàm số:
a)Hàm số cho bằng bảng: (Xem bảng ở
trang 32 SGK)
Trang 2HĐTP 2: (Cách cho hàm số bằng biểu đồ)
GV gọi một HS nêu ví dụ 2 trong SGK trang
33.
Ở hình 13 là hàm số được cho bằng biểu đồ.
Với biểu đồ này xác định hai hàm số trên
cùng một tập xác định
1995,1996;1997;1998;1999;2000;2001
D
GV yêu cầu HS các nhóm xem nội dung hoạt
động 3 và suy nghĩ trả lời.
GV gọi HS đại diện các nhóm trình bày lời
giải của nhóm mình.
GV nêu lời giải đúng.
HĐTP 3: (Cách cho hàm số bằng công thức)
GV gọi một HS kể tên các hàm số đã học ở
THCS.
GV nêu và viết một số hàm số bằng công thức
lên bảng…
Ở cấp 2 chúng ta đã học một số hàm số và
cho các hàm số đó dưới dạng công thức y =
f(x), ta đã tìm điều kiện để biểu thức f(x) có
nghĩa Tập hợp tất cả các số thực x sao cho
biểu thức f(x) có nghĩa (hay xác định) được
gọi là tập xác định của hàm số
y = f(x)
GV gọi HS nêu khái niệm tập xác định trong
SGK.
GV lấy ví dụ minh họa và phân tích hướng
dẫn giải:
Biểu thức 2 x 1 có nghĩa khi nào?
Từ điều kiện có nghĩa của biểu thức trên ta
có tập xác định của hàm số y 2x 1là:
1
;
2
Tương tự hãy xem nội dung hoạt động 5
trong SGK và tìm tập xác định của các hàm
số đã chỉ ra.
GV gọi HS nhận xét, bổ sung (nếu cần)
GV nêu kết quả chính xác (nếu HS làm sai)
GV cho HS xem chú ý trong SGK.
GV yêu cầu HS suy nghĩ tính giá trị cảu hàm
số trong chú ý (như trong hoạt động 6)
-Giá trị của hàm số tại x
= 1999 là y =339
HS nêu ví dụ 2 …
HS chú ý theo dõi…
HS xem nội dung hoạt động 3 và suy nghĩ trả lời…
HS trình bày lời giải của nhóm mình.
HS kể ten các hàm số
đã học…
HS chú ý theo dõi…
HS nêu khái niệm tập xác định.
HS chú ý theo dõi và suy nghĩ trả lời … Biểu thức 2 x 1có nghĩa khi
1
2 1 0
2
HS suy nghĩ thảo luận theo nhóm và tìm lời
b)Hàm số cho bằng biểu đồ: (Xem hình 13
SGK)
c)Hàm số cho bằng công thức: Các hàm số
y =ax + b, y = ax2, y=a
x
,… là những hàm số được cho bởi công thức
Tập xác định của hàm
số y=f(x) là tập hợp tấ
cả các số thực x sao cho biểu thức f(x) có nghĩa
Ví dụ: Tìm tập xác
định của hàm số sau:
2 1
Giải:
Biểu thức 2 x 1có nghĩa khi:
1
2 1 0
2
Vậy: D = [1
2;+ )
Trang 3HS nhận xét, bổ sung và sửa chữa ghi chép.
HS trao đổi và rút ra kết quả:
) 1;1
a D
b D
HS suy nghĩ và tính giá trị của hàm số tại x = -2
và x = 5.
HĐ4: (Đồ thị của hàm số).
HĐTP 1: (Khái niệm đồ thị của hàm số )
Ở lớp 9 ta đã biết đồ thị của các hàm số như
hàm số bậc nhất y = ax + b là một đường
thẳng, đồ thị của hàm số y = ax 2 là một
parabol,…
Vậy đồ thị của hàm số là gì?
GV gọi HS nêu khái niệm đồ thị của hàm số.
GV cho HS xem đồ thị của hai hàm số f(x) =
x +1 và g(x)=1 2
2x trong hình 14 SGK.
GV yêu cầu HS dựa vào đồ thị và suy nghĩ trả
lời các câu hỏi theo yêu cầu của hoạt động 7.
GV gọi HS đại diện ba nhóm trình bày lời
giải.
Gv gọi Hs nhận xét và bổ sung (nếu cần)
GV nhận xét và nêu lời giải đúng.
HS chú ý theo dõi…
HS thảo luận và suy nghĩ trả lời.
HS xem đồ thị của hàm
số trong hinh 14.
HS thảo luận theo nhóm
và suy nghĩ trả lời.
HS nhận xét, bổ sung và sửa chữa, ghi chép.
HS trao đổi và rút ra kết quả:
y = x+ 1 a)f(-2)= -1, f(-1) = 0, … y= 1 2
2x
g(-2) = 2, g(0) =0,…
b)Tìm x sao cho:
f(x) = 2 f(x) = 2 x +1 = 2
x = 1 Tìm x sao cho g(x) = 2 g(x) = 2 1 2
2x =2
x = ±2
3.Đồ thị của hàm số:
Khái niệm( xem SGK)
3)*Củng cố:
-Nêu lại khái niệm hàm số, cách cho hàm số, đồ thị và tập xác định.
4)*Hướng dẫn học ở nhà):
-Xem lại và học lý thuyết theo SGK.
-Làm các bài tập 1,2 và 3 SGK trang 38.
-Xem và soạn trước phần còn lại của bài hàm số.