807 Quy Trình Kiểm Toán Khoản Mục Tiền Lương Và Các Khoản Trích Theo Lương Do Cty Tnhh Kpmg Vn Thực Hiện 2023.Docx

TP HồChíMinh, tháng 7năm2022 BỘGIÁODỤCVÀ ĐÀOTẠO NGÂNHÀNGNHÀNƢỚCVIỆTNAMTRƢỜNGĐẠIHỌCNGÂNHÀNGTP HỒCHÍMINH TRẦNCHUNGNAM QUYTRÌNHKIỂMTOÁNKHOẢNMỤCTIỀNLƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNGTRONGKIỂMTOÁNBÁOCÁOTÀ[.]

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆPCHUYÊNNGÀNH:KẾTOÁN–

KIỂMTOÁN

MÃSỐ:7340301

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆPCHUYÊNNGÀNH:KẾTOÁN–

KIỂMTOÁN

MÃSỐ:7340301

TÓMTẮT

Tiền lương và các khoản trích theo lương là một khoản mục chứa đựng nhiều rủiro, bảnthân khoản mục chi phí lương không chỉ tác động đến các chỉ tiêu trên BCTCmà còn tácđộng đến thu nhập của người lao động; ảnh hưởng đến các nghĩa vụ phảinộp đối với các

cơ quan Nhà nước Do đó, hoạt động kiểm toán khoản mục tiềnlươngvàcáckhoảntríchtheolương làmột điềucầnthiết

Qua thời gian thực tập tại Chi nhánh Công ty TNHH KPMG Việt Nam, em đã cócơ hộitìm hiểu về hoạt động kiểm toán khoản mục tiền lương và các khoản trích theolương.Dưới sự hướng dẫn của thầy cô hướng dẫn và sự giúp đỡ của các KTV đồngnghiệp đitrước, em đã học hỏi và từ đó đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện hoạt độngkiểm toánkhoản mục tiền lương và các khoản trích theo lương Tuy nhiên, do hạn chếvề mặt kiếnthức, thời gian nghiên cứu cũng như sự thiếu kinh nghiệm thực tiễn, nênbài nghiên cứucủa em không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận đượcsựgópý,chỉbảo,củacácthầycô,anhchịnhờđóbàinghiêncứusẽhoànthiệnhơn

Em xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này được hoàn thành dựa trên các kếtquảnghiêncứucủaemvàcáckếtquảnghiêncứunàychưađượcdùngchobấtcứđềtàinàokhác,nhữngsốliệuvàtríchdẫnhoàntoàntrungthực

Tácgiả

Trần ChungNam

Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban lãnh đạo, Khoa Kế toán -Kiểmtoán, quý thầy cô trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh đã cho emnhững kiếtthức và kinh nghiệm quý báu để em có cơ sở hoàn thành bài khóa luận tốtnghiệpnày

Xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc, trưởng phòng – cán bộ nhân viên bộ phậnKiểmtoán tại Công ty TNHH KPMG Việt Nam đã tạo cơ hội cũng như môi trườngthuận lợi

để em thực tập Em đã tiếp thu được những kiến thức bổ ích từ thực tế,gópphầnhoànthiệnbài báocáothựctậpcũngnhư kỹnăng,kiếnthứcchuyênmôn

Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn Cô – TS Nguyễn Thị Hằng Nga là ngườitrực tiếphướng dẫn, đã hết lòng giúp đỡ, động viên, đồng hành cùng em trongnhữnglúckhókhăntrongthời gianthựchiệnkhóaluận,hướngdẫnđểemhoànthànhbáocáothực tậpđúngthờigianquyđịnh

Với thời gian thực tập ngắn để em tiếp cận thực tế và viết bài luận tốt nghiệp nàynên sẽcòn nhiều thiếu sót Rất mong nhận được ý kiến phản hồi từ quý Thầy cô Dựatrênnhững cơ sở học và các vấn đề cần giải quyết, em sẽ cố gắng tìm hiểu, hoànthiệnkỹnăng,kiếnthứcchuyênmônhơn

Trântrọngcảmơn.

TÓMTẮT i

LỜICAMĐOAN ii

LỜICẢMƠN iii

MỤCLỤCCHI TIẾT iv

DANHMỤCCÁCTỪVIẾT TẮTTIẾNG ANH vii

DANHMỤCCÁCTỪVIẾTTẮTTIẾNG VIỆT viii

DANHMỤCBẢNG ix

DANHMỤCHÌNHẢNH x

CHƯƠNG1.GIỚITHIỆU 1

1.1 LÝDOCHỌNĐỀTÀI 1

1.2 MỤCTIÊUNGHIÊNCỨU 1

1.3 PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU 2

1.4 KẾTCẤUCỦAĐỀTÀI 2

CHƯƠNG2.NHỮNGVẤNĐỀLÝLUẬNCHUNGVỀKIỂMTOÁNTIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG KIỂM TOÁNBCTC 3

2.1 NHỮNGVẤNĐỀCHUNGVỀTIỀNLƯƠNGVÀCÁCKHOẢNTRÍCH THEOLƯƠNG 3

2.1.1 Kháiniệmtiềnlương 3

2.1.2 Phânloại tiềnlương 4

2.1.3 Quỹ lươngvàcáckhoảntríchtheolương 4

2.1.4 Nhiệmvụcủakếtoántiền lươngvàcáckhoảntríchtheolương 8

2.1.5 Kháiquát chutrìnhtiềnlươngvàcáckhoảntríchtheolương 8

2.1.6 Hệthốngsổsáchkếtoán tiềnlươngvàcáckhoảntríchtheolương 10

2.2 HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CHU TRÌNH TIỀN LƯƠNG VÀ CÁCKHOẢNTRÍCHTHEOLƯƠNG 11

2.2.1 Mụctiêukiểmsoát 11

2.2.2 Nhữngthủtụckiểmsoátchung 11

2.2.3 Nhữngthủ tụckiểmsoátcụthể 12

2.3 KIỂMTOÁNCHUTRÌNHTIỀNLƯƠNGVÀCÁCKHOẢNTRÍCH THEOLƯƠNGTRONGKIỂMTOÁNBCTC 14

2.3.1 Vaitròvàmục tiêucủakiểmtoán chutrìnhtiềnlươngvàcáckhoản tríchtheolương 14 2.3.2 Quytrìnhkiểmtoánchutrìnhtiềnlươngvàcáckhoảntrích theolương 16

CHƯƠNG3.KIỂMTOÁNTIỀNLƯƠNGVÀCÁCKHOẢNTRÍCHTHEO LƯƠNG TRONG KIỂM TOÁN BCTC TẠI CÔNG TY TNHH KPMG VIỆTNAM 22

3.1 TỔNGQUANVỀCÔNG TYTNHHKPMGVIỆTNAM 22

3.1.1 Quátrìnhhình thànhvàpháttriểncủa CôngtyTNHH KPMGViệtNam 22

3.1.2 Các dịchvụchínhcủacôngty 22

3.1.3 Cơcấutổchức 24

3.2 QUY TRÌNH KIỂM TOÁN BCTC DO CÔNG TY TNHH KPMG THỰCHIỆN 25

3.2.1 Giaiđoạn tiềnkếhoạch 25

3.2.2 Giaiđoạnlậpkế hoạchkiểmtoán 25

3.2.3 Thực hiệnkế hoạchkiểmtoán 26

3.2.4 Kếtthúckiểmtoán 26

3.3 THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHU TRÌNH TIỀN LƯƠNGVÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG KIỂM TOÁN BCTCTẠI CÔNG TY TNHH XYZ DO CÔNG TY TNHH KPMG VIỆT NAMTHỰCHIỆN 27

3.3.1 Mụctiêukiểmtoánchutrìnhtiềnlươngvàcáckhoảntrích theolương 27

3.3.2 Giaiđoạn tiềnkếhoạch 28

3.3.3 Giaiđoạnlậpkế hoạchkiểmtoán 28

3.3.4 Thực hiệnkế hoạchkiểmtoán 32

3.3.5 Kếtthúckiểmtoán 37

CHƯƠNG 4 HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHU TRÌNH TIỀNLƯƠNGV À C ÁC KHOẢ NT R ÍCH T H E O L Ư ƠNGT R ON G K I Ể M T OÁ N BCTCDOCÔNGTY TNHHKPMG VIỆT NAMTHỰCHIỆN 38

4.1 NHẬN XÉT VỀ QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHU TRÌNH TIỀN LƯƠNGVÀCÁCKHOẢNTRÍCHTHEOLƯƠNGTRONGKIỂMTOÁNBCTCD OCÔNGTYTNHHKPMGVIỆTNAMTHỰCHIỆN 38

4.1.1 Ưuđiểm 38

4.1.2 Nhữngtồntại 38

4.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CHU TRÌNH TIỀNLƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG KIỂM TOÁNBCTCDOCÔNGTY TNHHKPMG VIỆT NAMTHỰCHIỆN 40

KẾTLUẬN 42

DANHMỤCTÀILIỆUTHAMKHẢO i

PHỤLỤC ii

DANHMỤCCÁCTỪVIẾT TẮTTIẾNG ANH

9

Bảng2.1.Bảngtỷ lệtríchBHXHtheo quyđịnhhiệnhành 6 Bảng2.2.Tỷlệcáckhoảntríchtheolươngtheoquyđịnhhiệnhành 7 Bảng 2.3 Các loại chứng từ kế toán liên quan đến tiền lương và các khoản

tríchtheolương 10 Bảng 2.4 Mục tiêu kiểm toán chu trình tiền lương và các khoản trích theo

lươngtheoChươngtrìnhkiểmtoánmẫuE340 15 Bảng 3.1 Mục tiêu kiểm toán chu trình tiền lương và các khoản trích theo

lươngtheoCôngtyKPMG ViệtNam 27 Bảng3.2.Bảngchươngtrìnhkiểmtoáncầnthựchiện 31

1 0

DANHMỤCHÌNH ẢNH

Hình2.1 Quytrìnhkiểmtoán 16

Hình3.1 Bảngphâncôngcôngviệc 29

Hình 3.2 Các mức trọng yếu, trọng yếu thực hiện và ngưỡng chênh lệch kiểmtoáncóthẻbỏquađãđượctínhtoán 30

Hình3.3.Giấy làmviệcWPSSalary leadsheet 32

Hình3.4.Giấy làmviệcWPSSalaryleadsheet2 33

Hình3.5.Nhậnxétvàphântíchchungchokhoảnmụcchiphílương 33

Hình 3.6 Bảng phân tích số nhân viên theo từng tháng và chi phí lương tươngứng 34

Hình3.7.Biểuđồsốnhânviêntheotừngthángvàchiphílươngtươngứng 34

Hình 3.8 Đối chiếu sao kê ngân hàng với việc thanh toán lương cho nhân viênnướcngoài 36

Hình 3.9 Đối chiếu sao kê ngân hàng với việc thanh toán lương cho nhân viênViệtNam 36

Hình3.10.TínhtoánlạithuếTNCN 37

Khóaluậntốtnghiệp GHVD:TS.NguyễnThịHằngNga

SVTH:TrầnChungNam Trang1

CHƯƠNG1.G I Ớ I THIỆU 1.1 LÝDOCHỌN ĐỀTÀI

Tiền lương là khoản chi phí chiếm một phần lớn trong chi phí trong chi phí hoạtđộng củadoanh nghiệp Ngoài ra, nó còn là cơ sở quan trọng trong việc tính giá thànhsản phẩm

Để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, nâng cao lợi nhuận, BGĐ và các cánbộ quản lýluôn phải tìm cách nâng cao năng suất lao động của NLĐ Một trong nhữngcách nâng cao năngsuất làm việc của NLĐ, đó là xây dựng một hệ thống tiền lươngphù hợp, điều này giúp NLĐ cảm thấy thời gian

và công sức họ bỏ ra được trả xứngđáng Tiền lương còn ảnh hưởng đến nhiều khoảnmục quan trọng khác trên BCTCnhư: nợ phải trả người lao động, hàng tồn kho trênBCĐKT, cũng như khoản mục lưuchuyển tiền từ hoạt động kinh doanh trên BCLCTT

Vì vậy, kiểm toán khoản mục chiphí lương là một hoạt động không thể thiếu trong cáccuộc kiểm toán BCTC, nhằmđảmbảoBCTCcủadoanhnghiệplàtrungthực, hợplý

Nhận thấy khoản mục “Chi phí lương” là một khoản mục quan trọng chiếm mộtphầntrọng yếu trên BCTC của nhiều công ty và có nhiều sự biến động trong năm quacùngvới thời gian thực tập tại Chi nhánh Công ty TNHH KPMG Việt Nam tạiThànhphốHồChíMinh.Emđãchọnđềtài“Quytrìnhkiểmtoánkhoảnmụcchiphílươngtại Chi nhánh Công ty TNHH KPMG Việt Nam” với hy vọng áp dụng những lý thuyếtđược học ở Trường và thực tiễn được chỉ dạy và thựchành tại Công ty, góp phần nhỏvàohiệuquảhoạtđộngkiểmtoánnày

Phạm vi nghiên cứu: dữ liệu được sử dụng cho cuộc kiểm toán tại Công tyABCchonămtàichínhkếtthúcvào ngày31tháng12năm2021

g h i ệ m kiểmtục,thửnghiệmcơbảncụthểtrongcuộckiểmtoántạicôngtyABCkèmtheocácví dụvàsốliệuliênquan.

1.4 KẾT CẤU CỦA ĐỀ

TÀIChương1:Giớithiệu.

Chương 2:Những vấn đề lý luận chung về kiểm toán tiền lương và các

khoảntríchtheolươngtrongkiểmtoán BCTC

Chương 3:Kiểm toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong kiểm toánBCTC

tại Công ty TNHH ABC do Chi nhánh Công ty TNHH KPMG Việt Nam thựchiện

Chương 4:Hoàn thiện quy trình kiểm toán chu trình tiền lương và các khoảntrích theo

lương trong kiểm toán BCTC do Chi nhánh Công ty TNHH KPMG ViệtNamthực hiện

CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM TOÁN

TIỀNLƯƠNGV À C ÁC KHOẢ NT R ÍCH T H E O L Ư ƠNGT R ON G K I Ể M T OÁN

BCTC 2.1 NHỮNGVẤNĐỀCHUNGVỀTIỀNLƯƠNGVÀCÁCKHOẢNTRÍCHTHEOL ƯƠNG

2.1.1 Kháiniệm tiềnlương

Theo Bộ Luật Lao Động số 45/2019/QH14, tiền lương là số tiền mà người sửdụng laođộng trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, căn cứvào năngsuất lao động và chất lượng công việc của người lao động Tiền lương baogồm mứclương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sungkhác

Khoản 1a, 1b,1c trong điều 21 Nghị định số 05/2015/NĐ-CP cóg i ả i t h í c h

v ề khái niệm củamức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp

lươngvàcáckhoảnbổsungkhácnhư sau:

Mức lương theo công việc hoặc chức danhlà mức lương trong thang lương,bảng lương

do người sử dụng lao động xây dựng theo quy định Mức lương này khôngđược thấp hơn mứclương tối thiểu mà Chính phủ quy định và không bao gồmcáckhoảntiềntrảthêmkhiNLĐlàmviệcthêmgiờ,làmviệcvàobanđêm

Phụ cấp lươnglà khoản tiền bù đắp các yếu tố về điều kiện lao động, tính chấtphức tạp

của công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động chưa được tínhđến hoặctính đến chưa đầy đủ trongmức lương Các loại phụ cấpnghề nghiệp,phụcấpchứcvụ,phụcấpđộchại,phụcấpngoạingữ,cáckhoảnhỗtrợcơmtrưa,…

đềucóthểđượcxemlàphụcấplương

Các khoản bổ sung kháclà khoản tiền bổ sung ngoài mức lương theo công việchoặc

chức danh, phụ cấp lương và có liên quan đến việc thực hiện công việc hoặcchứcdanhtronghợpđồnglaođộng

Bên cạnh đó, theo điều 98 Bộ Luật Lao Động số 45/2019/QH14, NLĐ làm thêmgiờ đượctrả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực nhận theo côngviệcđang làmnhư sau:

 Vàongàythường,ítnhấtbằng150%

 Vàongàynghỉhằngtuần,ítnhất bằng200%

 Vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% (chưakểtiềnlươngcủangàynghỉlễ,tết,ngàynghỉcóhưởnglương).

NLĐ làm việc vào ban đêm thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tínhtheo đơngiá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bìnhthường

2.1.2 Phânloạitiềnlương

Trongdoanhnghiệpluôntồntạiđadạngloạihìnhlaođộngkhácnhauđểphụcvụ mục đíchkinh doanh của mình, nên để tạo điều kiện cho việc quản lý và hạch toánkế toán, tiền lương phải được phân loạithành từng nhóm khác nhau.T r o n g t h ự c

2.1.2.2 Phânloại tiềnlươngtheoquan hệvớiquátrìnhsảnxuất

Lương trực tiếp: là số tiền lương trả cho những người lao động làm trực tiếpsảnxuấtra sảnphẩm nhưb ộ phậncôngnhântrực tiếpsảnxuấtsản phẩmhaythamgiatrựctiếpvàoquátrìnhsảnxuất,bộphậnnhânviênthựchiệncáchoạt độngdịchvụ

Lương gián tiếp: là số tiền lương trả cho những người lao động tham gia gián tiếpvào quátrình sản xuất sản phẩm trong doanhn g h i ệ p n h ư c á c b ộ p h ậ n g i á m s á t ,

Bảo hiểm xã hội

Căn cứ điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, “Bảo hiểm xã hội là sựbảo đảmthay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi bị giảm hoặcmất thunhập doố m đ a u , t h a i s ả n , t a i n ạ n l a o đ ộ n g , b ệ n h n g h ề

n g h i ệ p , h ế t t u ổ i l a o độnghoặcchết,trêncơsởđóng vàoquỹbảohiểmxãhội

Quỹ BHXH do Cơ quan bảo hiểm xã hội quản lý, người sử dụng lao động cónhiệm vụtrích nộp và nộp hộ cho người lao động Cơ quan bảo hiểm xã hội là cơ quannhà nước có chứcnăng thực hiện chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, quản lý vàsửdụngcác q u ỹ bảoh i ể m xã h ộ i , b ả o h i ể m y t ế, b ả o h i ể m t h ấ t n g h i ệ p ; t h a n h t r a v i

ệ c đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế và thực hiện các nhiệm vụkhác theo Luật định Quỹ BHXHbao gồm: quỹ hưu trí và tử tuất, quỹ ốm đau và thaisản,quỹtainạnlaođộng

Căn cứtheo LuậtBHXH số 58/2014/QH13và Nghị quyết 68/NQ-CP từt h ờ i điểm bắtđầu thực tập đến thời điểm làm khóa luận (12/2021 - 05/2022), mức đóngBHXHnhưsau:

Ngườisử dụnglaođộng Ngườilaođộng

Quỹ bảo hiểm y tế là quỹ tài chính được hình thành từ hai nguồn là: nguồn đóngBHYT

và các nguồn thu hợp pháp khác Quỹ này được sử dụng để chi trả cho chi phíkhámbệnh, chữa bệnh của những người tham gia BHYT, chi trả cho chi phí quảnlýcủab ộm á y tổch ứ c B H Y T và c h i t r ả ch o n h ữ n g k h o ả n c h i p h í h ợ p p háp k h á c l i ê

n quanđếnBHYT

Theoq u y đ ị n h h i ệ n h à n h , m ứ c đ ó n g B H Y T h ằ n g t h á n g b ằ n g 4 5 % t i ề n l ư ơ n g thángcủangườilaođộng.Trongđó:

 Ngườil a o đ ộ n g đ ó n g 1 5 % t í n h t r ê n t i ề n l ư ơ n g t h á n g v à đ ư ợ c k h ấ u t r ừ

v à o lươngcủa ngườilaođộng

 Ngườis ử d ụ n g l a o đ ộ n g đ ó n g 3 % t í n h t r ê n t i ề n l ư ơ n g t h á n g c ủ a n g ư ờ

i l a o độngvàđượctínhvàochi phísản xuất

Bảo hiểm thất nghiệp

Bảo hiểm thất nghiệp là quỹ được tạo ra nhằm bù đắp một phần thu nhậpcủangườilaođộngkhibịmấtviệclàm,hỗtrợngườilaođộnghọcnghề,duytrìviệclàmvàtìmviệclàm.Mứcđóngbảohiểmthấtnghiệptheoquyđịnh:

 Người lao động đóng1% tính trêntiền lương thángvà được khấutrừv à o lươngcủa ngườilaođộng

 Ngườis ử d ụ n g l a o đ ộ n g đ ó n g 1 % t í n h t r ê n t i ề n l ư ơ n g t h á n g c ủ a n g ư ờ

i l a o độngvàđượctínhvàochiphísảnxuất

Tuy nhiên, do ảnh hưởng của đại dịch Covid 19, nhằm hỗ trợ cho người sử dụnglao động

và người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch Covid 19, Chính phủ ban hành Nghịquyết số116/NQ-CP Theo đó, người sử dụng lao động được giảm mức đóng từ 1%xuống bằng 0% quỹ tiền lươngcủanhững ngườilaođộng thuộcđốit ư ợ n g t h a m g i a bảo hiểm thất nghiệp, kể từ ngày 01 tháng 10 năm

ÔĐ–TS

Kinh phí công đoàn

Kinh phí công đoàn là nguồn kinh phí được trích lập để duy trì các hoạt động củatổchứccôngđoàn nhằmmụcđíchbảovệvàchămlochongườilaođộng

Theo quy định hiện hành, kinh phí công đoàn được trích theo tỷ lệ 2% căn cứ vàotiền lươngphải trả cho người lao động và được tính vào chi phí sản xuất của người sửdụnglaođộng.

2.1.4 Nhiệmvụcủakếtoántiềnlươngvàcáckhoảntríchtheolương

Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng của tiền lương đối với người lao động vàdoanhnghiệp, mà kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương có một vị tríđặcbiệtquantrọngvớicácnhiệmvụsau:

 Tổ chức hạch toán, ghi chép và thu thập đầy đủ, chính xác số lượng, thờigianvà kết quả lao động theo từng nhân viên, từng bộ phận tại doanh nghiệp Tínhđúng,thanh toán kịp thời đầy đủ tiền lương và các khoản trích cũng như các khoảnphụ cấpkhácliênquanđếnthunhậpcủa ngườilaođộng

 Thực hiện và hướng dẫn các bộ phận khác trong doanh nghiệp thựch i ệ n

đ ầ y đủ, đúng đắn về các vấn đề như ghi chép ban đầu về lao động, vận dụng hệthốngchứng từ, cách lao động về tiền lương và các khoản trích theo lương sao cho phùhợpvớiquyđịnhcủaNhà nước

 Tính toán, phân bổ chính xác và hợp lý chi phí lương và các khoản tríchtheolươngvàochiphíhoạtđộngcủadoanhnghiệp

 Định kỳ tổ chức các cuộc phân tích tình hình quản lý và sử dụng lao động,sửdụng quỹ lương nhằm xây dựng quỹ lương của doanh nghiệp một cách hợp lý vàcungcấp các thông tin cần thiết cho các bộ phận quản lý liên quan đến lao động vàtiềnlương

2.1.5 Kháiquátchutrìnhtiềnlươngvà cáckhoản tríchtheolương

Chu trình tiền lương và các khoản trích theo lương bắt đầu từ việc tuyển dụngngười laođộng và kết thúc bằng việc thanh toán tiền lương cho người lao động và cáckhoản kháccho Nhà nước Như vậy, chu trình tiền lương ảnh hưởng đến rất nhiều chỉtiêu trênBCTC như: tiền mặt, tiền gửi, tạm ứng, các khoản phảit r ả c h o n g ư ờ i l a o động,chi phí hoạt động,… Do đó, việc hiểu rõ chi phí chu trình tiền lương và cáckhoản tríchtheo lương giúp người KTVn ắ m đ ư ợ c n h ữ n g c h ứ n g t ừ , g i ấ y t ờ c ầ n

t h i ế t để kiểm tra; những giai đoạn nào dễ phát sinh rủi ro trọng yếu Chu trình tiềnlương vàcáckhoảntríchtheolươnggồmcácgiaiđoạnsau:

Tuyển dụng người lao động:việc tuyển dụng người lao động được thực hiệnhoàn toàn

bởi bộ phận nhân sự Sau khi ứng cử viên đã đủ điều kiện và được tuyểndụng, bộ phậnnhân sự sẽ thực hiện bản báo cáo và gửi ban giám đốc phê duyệt Bảnbáo cáo này sẽđược lập thành 2 bản: một bản do bộ phận nhân sự lưu giữ, một bản gửivề bộ phận kế toán tiềnlương để làm cơ sở tính tiền lương cho người lao động Trongbản báo cáo này sẽ bao gồm: thông tin cá nhân củangười lao động, vị trí được phâncông, trách nhiệm công việc, mức lương cơ bản, cáckhoản phụ cấp và các khoản tríchtheolương

Lưu trữ hồ sơ nhân viên và thay đổi về mức lương, thưởng và các khoản phúclợi:sự thay đổi này thường xảy ra khi người lao động được tăng lương, thăng

chức,thuyên chuyển công tác,… Tất cả sự thay đổi này phải được sự phê duyệt bởingười cóthẩmquyềnhoặcbộ phậnnhânsự vàphảiđược ghinhậnđầyđủvàosổsách

Theo dõi, tính toán thời gian lao động và khối lượng, sản phẩm, dịch vụ hoànthành:việc ghi nhận kịp thời và tính toán chính xác thời gian, khối lượng công

việchay sản phẩm hoàn thành của người lao động có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trongchutrình tiền lương vì đây là cơ sở để tính lương thưởng và các khoản phúc lợi khácchongười lao động Việc theo dõi, tính toán thời gian lao động và khối lượng, sảnphẩm,dịch vụ hoàn thành thường do bộ phận chấm công tại các bộ phận mà người laođộnglàm việc tại đó thực hiện Hằng ngày, bộ phận chấm công ghi nhận số lượng ngườilaođộng,thờigianlaođộng,chấtlượng laođộngvàobảngchấmcông,phiếu xác nhậnsản phẩm hoặc khối lương công việc hoàn thành,… hiện nay nhiều doanh nghiệpcũngápdụngmáychấmcôngbằngvântayđểthuậntiệnvàdễdànghơntrongcôngviệc

Tính lương và lập bảng lương:cuối mỗi kỳ (thường là cuối tháng), các bản báocáo

chấm công, báo cáo khối lượng côngviệc, sản phẩm hoànt h à n h s ẽ đ ư ợ c

c h u y ể n về bộ phận kế toán tiền lương, để thực hiện công việc tính lương, thưởng,BHXH,BHYT, BHTN, KPCĐ cho người lao động Ngoài ra, bộ phận kế toán tiền lươngcũngthực hiện lập các bảng thanh toán tiền lương, bảng thanh toán tiền thưởng, bảng kêcáckhoản phải trả, phải nộp cho cơ quan Nhà nước như thuế và cáck h o ả n t r í c h t h e o lương Sau khi cácbảng kê trên được lập, kế toán trưởng hoặc nhân viên phụ tráchsẽduyệtquamộtlầnnữarồichuyểnchoBangiámđốckývàphêduyệt.Saukhiđược

Ban giám đốc ký phê duyệt, các bảng kê được chuyển về lại bộ phận kế toán đểtiếnhànhchilươngchongườilaođộng.

Thanh toán lương cho người lao động:thủ quỹ sau khi nhận được phiếu chilương và

bảng thanh toán tiền lương đã được Ban giám đốc phê duyệt từ bộ phận kếtoán, sẽ tiếnhành kiểm tra, đối chiếu giữa 2 chứng từ nói trên Nếu đã khớp đúng hoàntoàn, thủ quỹ sẽ tiếnhành thanh toán lương cho người lao động và nộp các khoản tríchtheolươngchoBHXHViệtNam

Biênbảnthanhlý(nghiệmthu)hợpđồng giao khoán 09–LĐTL

Bảngkêtríchnộpcác khoảntheo lương 10–LĐTL

BảngphânbổtiềnlươngvàBHXH 11–LĐTL

Bảng2.3.Cácloạichứngtừkếtoánliênquanđếntiềnlươngvàcáckhoảntríchtheolương

2.2 HỆTHỐNGKIỂMSOÁTNỘIBỘCHUTRÌNHTIỀNLƯƠNGVÀCÁCKHOẢN TRÍCHTHEOLƯƠNG

2.2.1 Mụctiêukiểm soát

Xácđịnhđượcmứclươngphùhợpchotừngnhânviên(hợppháp,hợplệ,hợplý)

Đảmbảomọikhoảntiềnlương,thưởngvàcáckhoảntríchtheolươngcủatừngnhânviênđượctínhtoánvà thanhtoánkịpthời,đầyđủ,chính xác

2.2.2 Nhữngthủtụckiểmsoátchung

2.2.2.1 Phânchiatrách nhiệmgiữacácbộphậnkhácnhau

Quy trình này được thực hiện để tối thiểu khả năng xảy ra gian lận nếu như mộtcá nhânhay bộ phận lạm dụng quyền hạn của mình khi họ được nắm giữ nhiềuchứcnăng.D o đ ó , d o a n h n g h i ệ p n ê n t ạ o r a c á c p h ò n g r i ê n g b i ệ t c ó c á c c h ứ c n ă n

 Phòngthanhtoánlương:nhậntráchnhiệmphânphốilươngchonhânviênvàtheodõichặtchẽbấtkỳkhoảntiềnlươngnào chưađượctrao chongườilaođộng

2.2.2.2 Kiểmsoátquátrìnhthuthập,xửlýthôngtin

Nhânviênthựchiệnthaotáctrênphầnmềmphảicótàikhoảncủariêngmìnhvàchỉđượclàmviệcđúngtrênphầnhànhđượcgiao

Nhậpliệucàngsớmcàngtốtvàsaolưudữliệuđểđềphònglạcmất

Đảmbảocácbướcphêduyệtđượcthựchiệnđầyđủvàtínhhợplệcủacácchứng

từ

Xác minhtínhchínhxác củathông tinđượcnhậptrongquátrìnhnhập liệu

Thực hiện ghisốthứtựvàmãsốchotất cảcácchứngtừnhằmdễdàng tìmkiếm,

đốichiếukhicần

2.2.2.3 Ủyquyềnvàxétduyệt

Tài liệu phục vụ cho việc tính toán tiền lương và các khoản trích theo lương nhưbảngchấm công, bảng làm thêm giờ, phiếu xác nhận khối lượng hoặc sản phẩmhoànthành,bảng tínhlương,…đềuphải cóđầyđủchữ kýcủangười thuộccấpquảnlý

Mặt khác, các chính sách tuyển dụng, đề cử, khuyến khích, xử phạt, cũng đềucầnquyđịnhrõràng vềngườicó đủthẩmquyềnphêchuẩn

2.2.2.4 Kiểmtraviệcthựchiện

Hằngtháng(hoặchằngquý),giámđốccôngty, trưởngphòng,trưởngbộ phậncần ràsoát, thanh tra công việc của các bộ phận liên quan đến tiền lương: kiểm tra quytrình tuyển dụng, ký hợp đồng lao động,chấm công, tính lương và thanh toán lương,…từ đó các sai sót sẽ được phát hiện, ý thức tuân thủ quy định công tycũng được nângcaochonhânviêncủamình

2.2.2.5 Phântích ràsoáthay đánhgiátính hợplýcủachiphílương

Định kỳ bộ phận tính lương sẽ thực hiện các bảng báo cáo phân tích về tình hìnhquỹlương Từ báo cáo này, bộ phận quản lý doanh nghiệp sẽ có cái nhìn tổng quát vềtìnhhình quỹ lương, theo dõi chặt chẽ chi phí lương nhờ đó kịp thời phát hiệnnhữngthayđổibấtthường màkhôngcần phảiđisâuvàotừngtrường hợp

2.2.3 Nhữngthủtụckiểmsoátcụthể

2.2.3.1 Kiểmsoáthoạtđộnglưutrữhồsơnhânviên

Sự thay đổi về mức lương, chức vụ của người lao động được ghi nhận đầy đủvàohợpđồnglaođộngđềuđượcsosánhvớichứngtừhỗtrợđãđượcphêduyệtđểđảmbảothôngtinđượcnhậpvàohợpđồnglaođộngcủa ngườilaođộng làchínhxác

Mọi sự thay đổi quan trọng liên quan đến hợp đồng lao động của người laođộngđềungườicóthẩmquyềnxétduyệt

2.2.3.2 Kiểmsoátquátrìnhchấmcông

Sử dụng hệ thống chấm công tự động bằng vân tay hoặc bằng thẻ nhân viên Mỗinhân viên

sử dụng dấu vân tay của mình hoặc mỗi nhân viên có một mã nhân viênriêng để chấm công, nhằm mục đích tránhviệc chấm công hộ Việc tạo vân tay chongười lao động lên hệ thống hoặc cấp thẻ nhânviên phải được thực hiện bởi người cóthẩmquyền

Bảng chấm công, phiếu xác nhận khối lượng hoặc sản phẩm hoàn thành được lậpbởi bộ phậnchấm công và phải được soát xét bởi người có thẩm quyền, trước khichuyển cho bộphận kếtoán tiềnlương,đểđềphòngviệcngười lao độngtựk h a i khốngthờigianlaođộng.

Nhânv i ê n c ủ a b ộ p h ậ n c h ấ m c ô n g k i ể m t r a c á c c h ứ n g t ừ l i ê n q u a n đ ế n t i ề n lương đã được các cá nhân liên quan ký tá đầy đủ hay chưa để đề phòng việc khaikhốngthờigianlaođộng

Nhân viên phụ trách tiền lương cần xem xétt í n h h ợ p l ý , k i ể m t r a t í n h

 Phâncôngngườicóthẩmquyềnphêduyệtbảnglương

 Địnhkỳđốichiếu chiphílươngthực tếvớiquỹlươngkếhoạch

2.2.3.4 Kiểmsoátquátrìnhthanhtoánlương

Căncứvàobảnglươngđãlập,nhânviênthựchiệnviệctínhlươngsẽlậpphiếuđềnghịthanhtoánlươnggửichongườicóthẩmquyềnxétduyệt

Khi nhận lương, nếu thanh toán bằng tiền mặt, người lao động phải ký nhậntrênbảngthanhtoánlương

So sánh danh sách người lao động và số tiền lương thanh toán qua ngânhànghoặcsécvớibảnglương,phiếuđềnghịthanhtoánlươngđểđảmbảotoànbộngườilao động đều nhận được đúng số tiền lương được ghi nhận trên bảng lương, nếuthanhtoánquatàikhoảnngânhàngcủangườilaođộng

Đối chiếu bảng thanh toán lương, sao kê ngân hàng với sổ chi tiết tiền mặt, sổ cáiliênquan.

 Tiền lương và các khoản trích theo lương ảnh hưởng đến chi phí củadoanhnghiệptừ đóảnhhưởngđếncácvấnđềliênquanđếnlợinhuận,thuế

 Chu trình tiền lương và các khoản trích theo lương là chu trình rất dễ xảy racáchoạt động gian lận cũng như sai sót làm cho doanh nghiệp bị thất thoát hoặc sử dụnglaođộngkhônghiệuquảtừđóảnhhưởngđến BCTC

2.3.1.2 Mụctiêucủakiểmtoánchutrìnhtiềnlươngvàcáckhoảntríchtheolương

Mục tiêu kiểm toán được đề ra có ý nghĩa quan trọng đối với một cuộc kiểm toánBCTC,mục tiêu kiểm toán giúp người KTV “đạt được sự đảm bảo hợp lý rằng liệuBCTC, xét trên phương diện tổng quát, cócòn sai sót trọng yếu do gian lận hay nhầmlẫn hay không, từ đó giúp KTV đưa ra ý kiến

về việc liệu BCTC có được lập phù hợpvới khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được

áp dụng, trên các khía cạnh trọng yếuhay không” (theo điều 11 Chuẩn mực Kiểm toánViệt Nam số 200) Đối với việc kiểmtoán chu trình tiền lương và các khoản trích theolương, mục tiêu kiểm toán là đưa ra ýkiến nhận xét về tính trung thực, hợp lý của các chỉ tiêu liên quan đến BCTC nhưchiphí lương, thưởng, các khoản trích theo lương cho công, nhân viên của doanhnghiệp,các khoản thuế, các khoản trích phải nộp cho Nhà nước Mục tiêu kiểm toán cụthể quacáccơsởdẫnliệunhưtrongbảng 2.4 sau:

Cơsởdẫnliệu Mụctiêukiểmtoán

Tínhhiệnhữu Đảm bảo tất cả các khoản phải trả ngườilao

động và các khoản trích theo lươngđược ghi nhận trên sổcái là hiện hữu tạingàykếtthúckỳkếtoán

Tínhđầyđủ,quyềnvànghĩavụ Đảm bảo tất cả các khoản phải trả ngườilao

động và các khoản trích theolươngthuộcnghĩavụthanhtoántạingàykếtthúckỳkếtoánđượcghinhậnchínhxáctrongsổcá

i

Đánhgiá Đảmbảocác khoản nợphảitrảngườilaođộng và

các khoản trích theo lương bằngngoại tệ được quy đổi theo tỉ giá hối

Bảng2.4.MụctiêukiểmtoánchutrìnhtiềnlươngvàcáckhoảntríchtheolươngtheoChươngtrì

nhkiểmtoán mẫuE340