Ki thuat choc do mang phoi

 Chọc dịch màng phổi bắt buộc phải làm khi đã có chẩn đoán rõ ràng  Vị trí chọc : Th ờng ở khoảng giữa khối dịch, nơi thành ngực căng phồng nhất, gõ đục nhất..  Bắt buộc phải có ít nh

PGS.TS Lê Ngọc H ng

Bộ môn Lao – Bệnh phổi

Tr ờng đại học Y Hà Nội Tr ờng đại học Y Hà Nội

 Chọc dịch màng phổi bắt buộc phải

làm khi đã có chẩn đoán rõ ràng

 Vị trí chọc : Th ờng ở khoảng giữa khối dịch, nơi thành ngực căng phồng nhất,

gõ đục nhất Tr ờng hợp tràn dịch

màng phổi thể tự do điểm chọc th ờng

ở đ ờng nách giữa vì nơi đó thành

ngực mỏng, khoảng ran s ờn t ơng đối rộng Khi bệnh nhân nằm ống dẫn l u không bị gập, không bị tắc

 Bắt buộc phải có ít nhất 01 phim chụp phổi thẳng và 01 phim chụp phổi nghiêng bên tràn dịch để xác định vị trí ổ dịch.Nếu có

điều kiện siêu âm để xác định vị trí dịch

là tốt nhất.

 L ợng dịch chọc tuỳ thuộc khả năng chịu đựng của bệnh nhân và mức độ dịch nhiều hay

ít, thông th ờng chọc mỗi lần không quá

1000ml Không nên chọc quá nhanh, quá nhiều

để khỏi ảnh h ởng đến các tạng xung quanh.

 Áp lực hút thông th ờng để -30cm n ớc nói

chung không quá -60cm n ớc

A/ Chỉ định:

2.1 Trong chẩn đoán

 Tất cả các tr ờng hợp đ ợc chẩn đoán tràn dịch

màng phổi trên lâm sàng, Xquang Cần chọc

thăm dò màng phổi, nếu có dịch chẩn đoán xác

định là tràn dịch màng phổi.

 Chọc dịch màng phổi b ớc đầu giúp thầy thuốc lâm sàng sơ bộ chẩn đoán nguyên nhân gây

bệnh, căn cứ vào màu sắc, tính chất của dịch màng phổi.

 Cần lấy dịch màng phổi làm xét nghiệm sinh

hoá, tế bào, vi trùng giúp chẩn đoán nguyên nhân sớm và chính xác, đồng thời giúp chẩn đoán

phân biệt.

2.2 Trong điều trị :

 Chọc hút tháo bớt dịch để tránh khó

thở, có thể bơm thuốc vào trong

khoang màng phổi để điều trị trong một số tr ờng hợp

B/ Chống chỉ định: ít khi có chống chỉ

định tuyệt đối, chống chỉ định t ơng

đối trong một số tr ờng hợp:

 - Bệnh nhân già yếu, suy kiệt nặng, suy tim, suy hô hấp

CHUẨN BỊ

CHUẨN BỊ

DỤNG CỤ,

THUỐC

CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN THẦY THUỐC CHUẨN BỊ

 Cã thÓ lµm t¹i gi êng nÕu bÖnh

nh©n nÆng, th êng lµm t¹i phßng thñ thuËt v« trïng

4.1 T thÕ bÖnh nh©n :

 BÖnh nh©n ngåi víi t thÕ tho¶i m¸i kiÓu c ìi ngùa trªn mét ghÕ tùa, l ng h¬i uèn cong

4.2 Thứ tự thao tác :

 Xác định vị trí chọc dò : Nếu tràn

dịch tự do th ờng xác định khoang liên

s ờn VII, VIII Nếu tràn dịch khu trú vị trí chọc tuỳ thuộc vào ổ dịch

 Sát trùng da vùng địch chọc dò bằng

cồn iốt, cồn 700

 Trải khăn mổ có lỗ

 Gây mê điểm chọc bằng Novocain 3%

Khi tiến hành chọc dịch màng phổi, cần

đ a kim đi sát bờ trên x ơng s ờn d ới, độ

sâu của kim tuỳ thuộc vào chiều dày của thành ngực Khi kim xuyên qua da và cơ vào khoang màng phổi sẽ có cảm giác

nhẹ ở đầu mũi kim, hút dịch màng phổi cho vào các ống xét nghiệm gửi đi xét

nghiệm tế bào, sinh hoá, vi trùng Mỗi lần hút không quá 1000ml Nếu cần có thể

hút lại lần 2 sau 12 giờ

 Khi hết dịch tắt máy, rút kim sát

trùng vùng chọc và băng lại, đ a bệnh nhân về nằm nghỉ tại gi ờng

 Ghi hồ sơ bệnh án những gì đã làm

và xảy ra trong quá trình tiến hành thủ thuật

TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ

CHỌC

KHÔNG

RA

DỊCH

SỐC

CHỌC VÀO

BÓ MẠCH THẦN KINH LIÊN SƯỜN

CHỌC VÀO PHỔI

TRÀN KHÍ MÀNG PHỔI

NHIỄM TRÙNG

 6.1 Tr ớc và trong khi chọc tuân thủ các b ớc đã đề ra

bệnh nhân, thuốc cấp cứu tr ớc khi tiến hành thủ thuật